Κήρυγμα Κυριακής Ε΄ Νηστειών
(Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας)
|
|
Υπόδειγμα μετανοίας Μητροπολίτης Ιλίου, |
© 2026 Kicker. All Rights Reserved.
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...», ε΄ έκδ. (Αθήνα: Εκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 3-8
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...
1. Νέκταρ και μέλι
Μιλάτε στον Ιησού; Κυκλοφορείτε στα χείλη σας το λατρευτό όνομά του;
«Ἰησοῦς» είναι το όνομα «τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα» (Φιλιπ. β΄ 9), που γεμίζει με συγκίνησι την ψυχή. Είναι το νέκταρ, που ευφραίνει τις πνευματικές αισθήσεις. Ο ήλιος, που απαλύνει την καταχνιά της βαρυθυμίας.
Ο Υιός του Θεού μίκρυνε τη δόξα του.
* * *
«Ἐκένωσεν ἑαυτόν» (Φιλιπ. β΄ 7). Πήρε την ανθρώπινη φύσι. Την υλική και περιωρισμένη. Έγινε ίδιος με μας. Ο συνοδοιπόρος μας στη γη, ο οδηγός στην αναζήτησι, ο αδελφός στην αγωνία.
Μια όψι της ταπεινώσεώς του είναι και το όνομα που πήρε. Ήταν κι’ είναι «πάντων ἐπέκεινα» (Γρηγόριος Ναζιανζηνός). Πάνω απ’ όλα τα δημιουργήματα και πέρα απ’ όλη την κτίσι. Ήταν κι’ είναι «οὐδενί λόγῳ ληπτός» (ακατάληπτος κι’ απερίγραπτος με τον οποιοδήποτε λόγο). Κι’ όμως δέχτηκε να ονομαστεί με λέξεις δανεισμένες απ’ τα ανθρώπινα λεξιλόγια.
|
Ο αρχάγγελος Γαβριήλ |
 |
Έδωσε ένα όνομα, με το οποίο θα μπορούσε να τον προσφωνεί η παναγία Μητέρα, ο Ιωσήφ, οι γύρω άνθρωποι, οι μαθηταί, οι οπαδοί όλων των αιώνων.
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ», ε΄ έκδ. 2011 (Αθήνα: Εκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 9-10, 104-108
Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ
... Σε μας τους Ορθόδοξους Έλληνες, η γνωριμία με τον Άγιο Σεραφείμ προσφέρει δυο μεγάλες ευλογίες. Πρώτα–πρώτα τοποθετεί μπροστά μας έναν άγιο διδάσκαλο, που με τη ζωή του και τις διδαχές του μάς μεταδίδει ανεκτίμητες εσωτερικές πνευματικές εμπειρίες. Και, δεύτερον, μας μεταφέρει τον παλμό και την πνευματική δημιουργία και την αγιότητα των Ορθοδόξων Ρώσων αδελφών μας και μας βοηθάει να ζήσουμε την οικουμενικότητα του Ευαγγελίου και την καθολικότητα της ιεράς κοινωνίας των αγίων.
Ακριβώς, για να φέρουμε κοντά στην κάθε ψυχή τις δυο ανεκτίμητες αυτές ευκαιρίες, προχωρούμε στην έκδοση του μικρού τούτου τεύχους. Περιέχει, στο πρώτο μέρος, μια σύντομη σκιαγραφία της ζωής του Αγίου Σεραφείμ και στο δεύτερο μετάφραση μιας υπέροχης συνομιλίας του με κάποιο μαθητή του, τον Μοτοβίλωφ.
Αν κανείς, διαβάζοντας τη συζήτηση του αγίου Σεραφείμ, βάλει τον εαυτό του στη θέση του Μοτοβίλωφ, θα αισθανθή πάρα πολύ ζωντανή την παρουσία του αγίου μπροστά του και οι συμβουλές του θα τον βοηθήσουν στο να αναθεωρήση ουσιαστικά τις αντιλήψεις του για τη ζωή και να χαράξη κατεύθυνση περισσότερο θεοκεντρική και πνευματική. Θα ανακαλύψη όχι ένα καινούργιο, αλλά ένα λησμονημένο τρόπο ζωής· Την ζωήν «εν Αγίω Πνεύματι», που είναι η μόνη γνήσια ζωή.
Κάνοντας αυτή την ανακάλυψη θα νοιώση την ανάγκη να πει ένα θερμό «ευχαριστώ» στον ταπεινό, αλλά μεγάλο καθοδηγητή και άγιο.
Β΄ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
...
-Τι αισθάνεσαι τώρα, με ρώτησε ο π. Σεραφείμ.
-(Μοτοβίλωφ) Αισθάνομαι εξαιρετικά καλά, είπα.
-Δηλαδή, πώς καλά; Τι ακριβώς;
Εγώ απάντησα:
-Αισθάνομαι στην ψυχή μου μια ηρεμία, μια γαλήνη, που δεν μπορώ να την εκφράσω με κανένα λόγο.
-Αυτή είναι, φιλόθεε, είπε ο πατήρ Σεραφείμ, η ειρήνη, για την οποία μίλησε ο Κύριος στους μαθητάς του: «Εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν· οὐ καθώς ὁ κόσμος δίδωσιν, ἐγώ δίδωμι ὑμῖν»
Αποστολικό Κήρυγμα Κυριακής Ε΄ Νηστειών
(Αγ. Ιωάννου συγγραφέως της Κλίμακος)
(Εβρ. στ΄, 13-20)
|
|
Η ελπίδα μας Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος (1997-2001) |
Κήρυγμα Δ΄ Χαιρετισμών
|
|
Παναγία και Εκκλησία Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης (20-3-2026) |
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἀκοίμητη φλόγα», α΄ έκδ. 1993 (Αθήνα: Εκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 6, 12-15
Ἡ ἀκοίμητη φλόγα
...Μποροῦμε νά μιλᾶμε γιά τήν ἱερωσύνη μας χωρίς δέος; Καί μποροῦμε ν’ ἀναλογιζόμαστε τό «χτές» καί τό «προχτές» τῆς ἱερατικῆς μας διακονίας δίχως οἱ σταγόνες τῶν δακρύων τῆς μετάνοιας νά λαμπυρίζουν στίς κόγχες τῶν ματιῶν μας;
Τέτοιο κλίμα καί τέτοια προοπτική ἐπιζητοῦν οἱ στοχασμοί, πού θά ἀκολουθήσουν.
Ὁ ὁμιλητής δέν ἔχει τήν πρόθεση νά κάνει μιά θεολογική διάλεξη. Οὔτε ἀποτολμάει νά ἀσκήσει ἔλεγχο στούς συλλειτουργούς του.
|
Βαθύτερη λαχτάρα του |
|
Καί σ’ αὐτή τή στάση νά θαρρέψουμε ὅλοι μας νά ξεδιπλώσουμε τόν σύγχρονο ἱερατικό προβληματισμό μας.
1. Μετατόπιση ἀπ’ τήν Ἁγιοπνευματική ἀτμόσφαιρα τῆς Πεντηκοστῆς στή χαλαρότητα ἤ καί στήν άδράνεια τῆς συνήθειας.
Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ χῶρος καί τό γεγονός τῆς Πεντηκοστῆς. Ἡ συναγωγή τῶν παιδιῶν τοῦ Θεοῦ «ὁμοθυμαδόν ἐπί τό αὐτό» (Πράξ. β΄ 1) γιά νά δεχτοῦν τίς πύρινες γλῶσσες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
Κήρυγμα Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως (Γ΄ Νηστειών)
|
|
Εσταυρωμένοι ακόλουθοι Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης (15-3-2026) |
Κήρυγμα Γ΄ Χαιρετισμών
|
|
Το δέντρο της σιωπής, Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης (13-3-2026) |
Τό ὀλέθριο λάθος
|
Με την παραβολή |
 |
Τό λάθος πού ἔκανε ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς, πού εἴδαμε στό περασμένο σημείωμα δέν εἶναι, δυστυχῶς κάτι τό σπάνιο. Πολλοί ἄνθρωποι, χωρίς νά τό καταλάβουν, παθαίνουν τό ἴδιο. Καί ὅταν τό καταλάβουν, ἄν τό καταλάβουν ποτέ, εἶναι πιά πολύ ἀργά.
Θά ρωτήσετε· «πῶς τήν παθαίνουν ἔτσι πολλοί, χωρίς νά τό πολυκαταλάβουν;» Ἡ ἀπάντηση εἶναι ὅτι ξεγελιοῦνται πολλοί, γιατί συνήθως ἐκεῖνο πού τούς ἀπασχολεῖ δέν εἶναι κάτι κακό. Εἶναι καλό πρᾶγμα, ἀλλ’ ἅμα τό συγκρίνεις μέ τή μεγάλη ἀποστολή, νά ἐργασθῆς γιά τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τότε φαίνεται ποιά εἶναι ἡ πραγματική του ἀξία.
Μιά ἄλλη παραβολή πού εἶπεν ὁ Κύριος τό δείχνει καθαρώτερα. Ἦταν, λέει, κάποτε ἕνας μεγάλος βασιληᾶς.
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Το βίωμα και η διδαχή των Πατέρων», α΄ έκδ. 2019 (Αθήνα: Εκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 16-21
ΤΟ ΒΙΩΜΑ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΧΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ
Μας έχει μείνει άγνωστος ο συγγραφέας της Διδαχής των Δώδεκα Αποστόλων. Το μικρό αυτό πολυτιμότατο σύγγραμμα, …, έχει γραφτεί σε εποχή πολύ παλαιά, ίσως στο διάστημα της πρώτης πεντηκονταετίας του δεύτερου αιώνα.
|
Ο άγνωστος συγγραφέας του |
|
Διδαχή των Δώδεκα Αποστόλων
Διδαχή του Κυρίου διά των δώδεκα αποστόλων στα έθνη.
Ι. (1.) Υπάρχουν δύο δρόμοι, ένας της ζωής και ένας του θανάτου. Μεταξύ δε των δύο δρόμων υπάρχει πολλή διαφορά.
2. Ο δρόμος της ζωής είναι αυτός﮲ πρώτον, «να αγαπήσεις τον Θεό που σε έκαμε﮲ δεύτερον, τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου» κι όλα όσα δεν θέλεις να γίνονται σε σένα μην τα κάνεις σε άλλον.
3. «Ευλογείτε αυτούς οι οποίοι σας καταριόνται και προσεύχεσθε για τους εχθρούς σας» νηστεύετε μάλιστα υπέρ εκείνων που σας καταδιώκουν.
Κήρυγμα Κυριακής Β΄Νηστειών (Θεραπεία παραλυτικού, Μάρκ. β΄ 1-12)
Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά
|
|
Φώτισόν μου το σκότος Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης (8-3-2026) |
Καθυστερημένο ξύπνημα
Αφηγηματική παρουσίαση της παραβολής του άφρονος πλουσίου παρουσιάζεται στο κείμενο του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α' που ακολουθεί.
Με αυτήν, μας προτρέπει να ξυπνήσουμε από τον "ύπνο" μας πριν να είναι αργά και να δείξουμε έμπρακτα την αγάπη μας προς τους αδελφούς μας.
Τί φοβερό πράγμα θά εἶναι, νά μή ἔχη κανείς ἐκτιμήσει ἐγκαίρως τά πράγματα καθώς πρέπει καί γιά μιά στιγμή νά δῆ πώς ὅ,τι ἔκαμε τόσον καιρό πῆγαν χαμένα.
Μιά τέτοια περίπτωση εἶναι αὐτή πού μᾶς διηγεῖται ὁ Κύριος. Ἦταν, λέει, ἕνας ἄνθρωπος, πού μέ τήν πολλή του ἐργασία καί τήν ἀδιάκοπη φροντίδα του εἶχε ἀποκτήσει κτήματα πολλά.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ορθόδοξος Τύπος», 1-4-1994
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Επιταγή αγώνος και ασκήσεως
Η σημερινή ημέρα έχει ένα ιδιαίτερο μεγαλείο. Και, ταυτόχρονα, διατηρεί ένα σημαντικό νόημα.
Θα ήτανε πολύ επιφανειακό, αν σήμερα πανηγυρίζαμε απλώς με τελετές και με εκφράσεις ρητορικές την Ορθοδοξία. Αν μόνο παίρναμε μερικές εικόνες και κάναμε λιτανεία γύρω από τις Εκκλησιές μας και ανάμεσα στα σπίτια μας. Θα στερούσαμε τον εαυτό μας από μια πνευματική γεύση, αν δεν επιχειρούσαμε να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία της εορτής, για μια επανατοποθέτηση στο σώμα της Εκκλησίας και στην ροή της ιστορίας. Η Ορθοδοξία δεν είναι μουσειακό στοιχείο. Δεν είναι μονάχα υλικό του συγγραφικού καλάμου ή της σμίλης ή του χρωστήρα. Τους ανεκτίμητους αυτούς θησαυρούς μάς τους παράδωσαν οι Πατέρες μας. Και τους κρατάμε με ιδιαίτερη ευλάβεια και με δέος. Ωστόσο, το χρέος μας δεν είναι μονάχα η προσπάθεια φύλαξης των ανεκτίμητων θησαυρών και η προβολή τους στην σημερινή ιστορική συγκυρία. Ορθοδοξία είναι αυτό, που ζούμε. Το ρεύμα ζωής, που το παραλάβαμε και το κάναμε δικό μας. Η πίστη των Αποστόλων και των Μαρτύρων και των Αγίων, που έφτασε σε μας σαν γνήσιο βίωμα και αφομοιώθηκε μέσα μας και μετουσιώθηκε σε προσωπική, δική μας ιστορία.
Κήρυγμα Κυριακής της Ορθοδοξίας (Α΄ Νηστειών)
|
|
Είμαστε ορθόδοξοι χριστιανοί; Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης (1-3-2026) |
Κήρυγμα Α΄ Χαιρετισμών
|
|
Έκσταση του Αγγέλου Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης (27-2-2026) |
Αποστολικό Κήρυγμα Κυριακής Ορθοδοξίας (Α΄ Νηστειών)
(Εβρ. ια΄, 24-26 και 32-40)
|
|
Συμμέτοχοι Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος (1997-2001) |
Ἀρχίζοντας ἀμέσως
(Τό χρέος τοῦ Χριστιανοῦ)
Σάλπισμα προς τους νέους να συνεργαστούν με τον Δημιουργό στην ανοικοδόμηση της Βασιλείας των Ουρανών, σμιλεύοντας παράλληλα και τη δική τους ψυχή, απευθύνει ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α'.
Ἀφοῦ εἴδαμε στό περασμένο τήν ἀποτυχία τοῦ βιαστικοῦ ν’ ἀρχίση κτίζοντας τήν καινούργια κοινωνία, βεβαιώσαμε, πώς ἐμεῖς μποροῦμε ν’ ἀρχίσουμε ἀμέσως. Ἀπ’ τήν ἴδια στιγμή πού τό λέμε, χωρίς λεπτοῦ καθυστέρηση.
Μήν ἐκπλαγῆτε﮲ ἄλλως τε εἴχατε καί σεῖς συμφωνήσει. Δέν εἴχαμε συμφωνήσει, πώς κάθε ἀνθρώπινη ψυχή εἶναι κι’ ἕνα κομμάτι τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ; Δέν εἴχαμε πῇ πώς κάθε χριστιανός εἶναι καί ἕνας μαχητής ἤ καλύτερα ἕνας οἰκοδόμος της; Ἐμπρός, λοιπόν, ἄς ἀρχίσουμε. Εἴμαστε τουλάχιστον δύο, ἀγαπητέ μου ἀναγνῶστα, σύ καί γώ καί ἔχομε στά χέρια μας δύο μικρά μέν ἀλλά πολύτιμα τμήματα ἀπ’ τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἔχομε στή διάθεσή μας καί δυό ἐργάτες, δυό οἰκοδόμους. Ἄς ἀρχίσουμε, λοιπόν, ἀμέσως.
Μικρό σοῦ φαίνεται αὐτό; Μικρό εἶναι νά προστεθοῦν δυό λιθαράκια στό πανόμορφο καί ἀκατάλυτο οἰκοδόμημα; Τίποτε πού μένει αἰώνια δέν εἶναι μικρό.
Κήρυγμα Κυριακής Τυροφάγου (Ματθ. στ΄, 14-21)
|
|
Ο κρυμμένος Θησαυρός Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος (5-3-1995) |
Ὁ σταυρός καί ἡ ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ
στόν καθημερινό πνευματικό ἀγώνα τοῦ πιστοῦ
Κυριακή πρωί
γ΄ Στιχηρό αἴνων, Ἦχος δ΄
|
Κείμενο Τῷ σῷ Σταυρῷ Χριστέ Σωτήρ, ὁδήγησον ἡμᾶς ἐπί τήν ἀλήθειάν σου, καί ῥῦσαι ἡμᾶς, τῶν παγίδων τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ τῶν νεκρῶν, ἀνάστησον ἡμᾶς πεσόντας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἐκτείνας τήν χεῖρά σου, φιλάνθρωπε Κύριε, τῇ πρεσβείᾳ τῶν Ἁγίων σου. |
Μετάφραση Διά τοῦ Σταυροῦ Σου Χριστέ Σωτήρα, ὁδήγησέ μας στήν ἀλήθειά Σου, καί ἐλευθέρωσέ μας ἀπό τίς παγίδες τοῦ ἐχθροῦ, Σύ πού ἀναστήθηκες ἀπό τούς νεκρούς ἀνάστησέ μας πεσμένους στήν ἁμαρτία, ἁπλώνοντας τό χέρι Σου, φιλάνθρωπε Κύριε, μέ τήν πρεσβεία τῶν ἁγίων Σου. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Πόσο θά περιμένουμε;
Καθώς θά τελειώνατε τό διάβασμα τοῦ περασμένου μας σημειώματος, φοβοῦμαι, πώς εἶναι δυνατόν νά σᾶς ἦλθε στό νοῦ ἕνα ἐρώτημα. Θά εἴπατε, ἴσως: Καλά καί ὡραῖα αὐτά, ἀλλά πόσο θά πρέπει νά περιμένουμε ἀκόμα γιά νά γίνουν; Αὐτά, γιά νά πραγματοποιηθοῦν, θέλουν αἰῶνες ἀτέλειωτους. Γιά νά ἐπικρατήση τό θέλημα τοῦ Θεοῦ σέ τέτοιο βαθμό, πού νά γίνουν πραγματικότητες ὅλα ὅσα εἴπαμε στό περασμένο μας σημείωμα, θά χρειασθοῦν ἴσως χιλιάδες, ἤ, τό λιγώτερο, ἑκατοντάδες χρόνια. Ἐμεῖς, θά πῆτε, εἴμαστε βιαστικοί. Θέλουμε νά ἰδοῦμε σύντομα τά ἀποτελέσματα. Θέλουμε τώρα ἀμέσως ν’ ἀρχίση ἡ καινούργια, ἡ εὐτυχισμένη ζωή.
Μά, σᾶς εἶπε κανείς ὄχι; Τώρα, ἀμέσως. Ν’ ἀρχίσουμε τό κτίσιμο, τήν ἐφαρμογή. Προσοχή: Νά συμφωνήσουμε στά σοβαρά! Εἴπαμε, ν’ ἀρχίσουμε τό κτίσιμο, τήν ἐφαρμογή. Ὄχι ν’ ἀρχίσουμε τά σχέδια, γιατί θά πρέπει νά ἐξηγηθοῦμε ἀπό τώρα: ἄλλο τά σχέδια καί ἄλλο τό κτίσιμο. Ἄν θέλουμε ν’ ἀρχίσουμε τό κτίσιμο, θά πρέπει πραγματικά ν’ ἀρχίση κτίσιμο.
Χαρισματούχοι
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Το προσωπείο της εξουσίας αλλοιώνει και αλλοτριώνει τον επίσκοπο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μεταποιεί τον πατέρα σε αντίγραφο κοσμικού ηγέτη. Τον ηγούμενο σε τύραννο. Τον ποιμένα σε εκμεταλλευτή της εμπιστοσύνης του ποιμνίου.
Η θρηνητική φωνή του προφήτη Ιερεμία φτάνει στην εποχή μας με τον ίδιο ελεγκτικό τόνο και με την ίδια αφυπνιστική δύναμη: "Ποιμένες πολλοί διέφθειραν τον αμπελώνα μου, εμόλυναν την μερίδα μου, έδωκαν μερίδα επιθυμητήν μου εις έρημον άβατον" (Ιερεμ. ιβ΄, 10).
Μέσα στην Εκκλησία το πρόβλημα είναι αισθητό και ανησυχητικό. Κι η αγωνία διάχυτη. Όλοι μας, δεν αναζητούμε και δεν αποδεχόμαστε ηγέτες, αντίγραφα κοσμικής εξουσίας. Φορείς αξιωμάτων και δύναμης. Πρόσωπα ανυψωμένα στην καθέδρα του άρχοντα, με το βαρύ ύφος και την υπερφίαλη εμφάνιση. Ζητάμε πατέρες. Ανθρώπους, που είναι ικανοί και πρόθυμοι να ταπεινωθούν και να σκύψουν, για να αφουγκραστούν τον στεναγμό μας, να συντονιστούν με την αγωνία της καρδιάς μας και να μας οδηγήσουν στον λειμώνα της θείας Αγάπης.
Κήρυγμα Κυριακής της Απόκρεω (Ματθ. κε΄ 31-46)
|
|
Το κριτήριο της τελικής κρίσης Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης (15-2-2026) |
Ηγεσία της Εκκλησίας
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Αναφορά στην ηγεσία της Εκκλησίας θα κάνουμε σήμερα.
Άραγε τί εννοούμε με τον όρο ηγεσία της Εκκλησίας;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι απλή. Επηρεάζεται απ’ τη γενικότερη τοποθέτηση του καθενός μας. Απ’ τις εκκλησιολογικές προοπτικές, που κυριαρχούν μέσα μας. Ή, απ’ την κοσμική θεώρηση κι αντιμετώπιση της ηγεσίας σαν αξίωμα και σαν εξουσία.
* * *
Στα ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, μόλις γίνει λόγος για εκκλησιαστική ηγεσία, η σκέψη και η συζήτηση επικεντρώνεται στο σώμα των αρχιερέων, που προΐστανται στις επί μέρους Μητροπόλεις και συγκροτούν όλοι μαζί το σώμα της Ιεραρχίας.
Τό ἕνα καί σπουδαῖο
Το πιό σπουδαίο πράγμα που θα ήθελε ο Κύριος στη ζωή μας είναι "...Να επικρατήσει ο Νόμος Του στις ψυχές μας", σύμφωνα με τον μακαριστό αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο Α᾿.
Σύμφωνα μέ τό συμπέρασμα, πού καταλήξαμε στό προηγούμενο σημείωμά μας, τό πιό σπουδαῖο πρᾶγμα πού ὑπάρχει στόν κόσμο εἶναι νά ἐργασθῆ κανείς γιά να ἐπικρατήση ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ, γιά να βασιλεύση ὁ Θεός στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Γι’ αὐτό καί ἡ ψυχή ἔχει τόσο μεγάλη ἀξία. Εἶναι ἕνα κομμάτι ἀπό τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τό εἶπε ὁ ἴδιος: «Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστι», δηλαδή, ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι μέσα σας.
Κήρυγμα Κυριακής του Ασώτου υιού (Κυριακή ΙΖ΄Λουκά / ιε΄, 11-32)
|
|
Σκορπίζοντας τον πλούτο των χαρισμάτων Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης (8-2-2026) |
ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ
Κυριακή πρωί
β΄ Στιχηρό αἴνων, Ἦχος β΄
|
Κείμενο Εἰπάτωσαν Ἰουδαῖοι, πῶς οἱ στρατιῶται ἀπώλεσαν τηροῦντες τόν Βασιλέα; Διατί γάρ ὁ λίθος οὐκ ἐφύλαξε τήν πέτραν τῆς ζωῆς; ἤ τόν ταφέντα δότωσαν ἤ ἀναστάντα προσκυνείτωσαν, λέγοντες σύν ἡμῖν· Δόξα τῷ πλήθει τῶν οἰκτιρμῶν σου· Σωτήρ ἡμῶν δόξα σοι. |
Μετάφραση Νά μᾶς ποῦν οἱ Ἰουδαῖοι, πῶς οἱ στρατιῶτες πού φύλαγαν τόν τάφο ἔχασαν τόν Βασιλιά; Γιατί ὁ λίθος τοῦ μνήματος δέν φύλαξε τήν πέτρα τῆς ζωῆς, τόν Χριστό; ἤ νά δώσουν τόν ἐνταφιασμένο ἤ νά προσκυνήσουν τόν ἀναστάντα, λέγοντας μαζί μας, Δόξα γιά τό μεγάλο πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, Σωτήρα μας δόξα σέ Σένα. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Εκκλησιαστική δημοσιογραφία
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Το πρόβλημα της δημοσιογραφίας είναι καυτό από οποιαδήποτε γωνιά κι αν το προσεγγίσει κανείς.
Στα οργανωμένα δημοσιογραφικά συμφέροντα η διοίκησι της Εκκλησίας της Ελλάδος προσπάθησε να αντιπαρατάξει μια αυτόνομη και καθαρά εκκλησιαστική δημοσιογραφία. Να ανοίξει δικούς της δίαυλους πρόσβασης στο λαό και ενημέρωσης.
Η όλη προσπάθεια, ίσαμε τούτη τη στιγμή διακλαδώνεται σε τέσσερες βασικές κατευθύνσεις.
1. Στην ίδρυση και τη λειτουργία εκκλησιαστικού ραδιοφωνικού σταθμού. Ο ραδιοφωνικός αυτός σταθμός φέρει την επίσημη σφραγίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, στεγάζεται στα κεντρικά κτίρια διοικήσεως και ελέγχεται πλήρως από τα πρόσωπα, που ασκούν φανερά ή παρασκηνιακά την διαχείριση της εκκλησιαστικής εξουσίας.
2. Στην έκδοση εφημερίδας, με τον τίτλο "Εκκλησιαστική αλήθεια", που συντάσσεται από τα ίδια βασικά πρόσωπα κι απηχεί περισσότερο τις απόψεις του παρασκηνίου.
3. Στην προσπάθεια επηρεασμού του καθημερινού τύπου.
Δημοσιογραφία και Εκκλησία
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ένα απ’ τα καυτά θέματα της επικαιρότητας. Πώς μπαίνει η δημοσιογραφία στον χώρο της Εκκλησίας; Με ποιό θεωρητικό και πρακτικό οπλισμό; Και με ποιά επιδίωξη;
Καθημερινά βλέπουμε στις εφημερίδες μας ρεπορτάζ για εκκλησιαστικά θέματα. Συχνά, οι τίτλοι, με τους οποίους παρουσιάζεται η ειδησεογραφία, είναι εντυπωσιακοί ή και προκλητικοί. Προδίδουν την πρόθεση των συντακτών ή των αρχισυντακτών να διεγείρουν τον οίκτο ή τη λαϊκή αγανάκτηση. Και το περιεχόμενο του χρονικού ή του άρθρου αποκαλύπτει πως δεν πρυτανεύει ο σεβασμός προς την αλήθεια και το χρέος μιας αμερόληπτης και αντικειμενικής ενημέρωσης του λαού, αλλά εξυπηρετούνται άλλοι στόχοι και διευκολύνονται άλλες επιδιώξεις.
Kήρυγμα Κυριακής Τελώνου και Φαρισαίου (ΙΣΤ΄ Λουκά)
Η αλήθεια αρετή, όχι πρόφαση
(Λουκ. ιη΄ 10-14)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(1-2-2026)
Κήρυγμα Κυριακῆς Τελώνου καί Φαρισαίου (ΙΣΤ΄ Λουκᾶ)
Γνήσια προσευχή
(Λουκ. ιη΄, 10-14)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ποιό ἀπό τά τρία;
Το πιό σπουδαίο πράγμα που θα ήθελε ο Κύριος στη ζωή μας είναι "...Να επικρατήσει ο Νόμος Του στις ψυχές μας", σύμφωνα με τον μακαριστό αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο Α᾿.
Λέγαμε στό προηγούμενο σημείωμά μας, πώς ὁ Κύριος μοιάζει σάν νά παρουσιάζη τρία διαφορετικά πράγματα ὡς τό σπουδαιότερο καί σημαντικώτερο πού ἔχει κανείς νά ἐπιδιώξη στή ζωή του: Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁλοκληρωτική μας ἀγάπη πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον μας καί ἡ ἀνθρωπίνη ψυχή. Πῶς συνδυάζονται αὐτά τά τρία πράγματα; Πρέπει νά τά πάρη κανείς ὅλα μαζί ἤ νά διαλέξη ἕνα ἀπό τά τρία;
Ἄς πάρουμε τό πρῶτο: Τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Μᾶς εἶπε﮲ «Ζ η τ ε ῖ τ ε π ρ ῶ τ ο ν τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ», δηλαδή, ἐπιδιώξετε πρῶτ’ ἀπ’ ὅλα τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, αὐτή νά εἶναι ἡ πρώτη καί σπουδαιότερη φροντίδα σας. Με ἅλλα λόγια, προσπαθῆσθε μέ κάθε τρόπο ὁ Θεός νά γίνη ὁ κυβερνήτης στή ζωή ὅλων τῶν ἀνθρώπων.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Σχέδιο διχασμού
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η Ελλάδα μας έχει καταντήσει ένα σπίτι με ανοιχτές πόρτες και ξηλωμένα παράθυρα. Δεν είναι σε θέσι να ελέγξει τους ληστές. Δεν διαθέτει τον ηρωισμό ν’ αντιμετωπίσει εκείνους, που την αποχρωματίζουν και την αλλοτριώνουν.
Τούτη τη στιγμή η καρδιά της Ορθοδοξίας ξαναβρίσκει τον χτύπο της στην περιοχή των Βαλκανίων. Ο θησαυρός, που φυλάχτηκε μέσα στις θύελλες και τις καταιγίδες των ιδεολογικών αναμετρήσεων των δυο τελευταίων αιώνων, δίνει το στίγμα του. Λειτουργεί σαν πηγή ζωής. Σαν δύναμι, που νοηματίζει την ανθρώπινη πορεία κι ανοίγει τους ορίζοντες της συνάντησης και της συνένωσης στο κοινό Τραπέζι της Ευχαριστίας του Θεού και της ενσωμάτωσης στην οικογένεια της Εκκλησίας.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, που οι ελπίδες μας φωτίζονται κι οι προοπτικές αποκατάστασης της ολοκληρίας της Ορθόδοξης κοινότητας των Βαλκανίων κολπώνουν τα όνειρά μας και τους σχεδιασμούς μας, η εισβολή της προπαγάνδας, η διαφήμισι των ιδεολογιών και των θρησκειών εισαγωγής και η απατηλή καλλιέργεια της ασυδοσίας μεταβάλλουν τον ελληνικό χώρο σε αγορά ευτελών προϊόντων, υποβιβάζουν τους Έλληνες σε θύματα των καιροσκόπων και θρυμματίζουν την πνευματική ενότητά τους.
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΕ΄ Λουκᾶ
Περιέργεια ἤ ἀναζήτηση;
(Λουκ. ιθ΄, 1-12)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΨΥΧΗ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος πλ. δ΄
|
Κείμενο Χριστὸν δοξολογήσωμεν, τὸν ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν· ψυχὴν καὶ σῶμα γὰρ ἀναλαβών, τῷ πάθει ἀπ’ ἀλλήλων διέτεμε, τῆς ἀχράντου μὲν ψυχῆς ἐν Ἅδῃ κατελθούσης, ὅν καὶ ἐσκύλευσε, τάφῳ δὲ διαφθορὰν οὐκ οἶδε τὸ ἅγιον σῶμα, τοῦ Λυτρωτοῦ τῶν ψυχῶν ἡμῶν. |
Μετάφραση Νά δοξολογήσουμε τόν Χριστό πού ἀναστήθηκε ἀπό τούς νεκρούς. Διότι ἀφοῦ ἀνέλαβε ψυχή καί σῶμα, τά διαίρεσε μεταξύ τους μέ τό πάθος, ἡ ἀμόλυντη ψυχή κατῆλθε στον Ἅδη, τόν ὁποῖο καί ἐλαφυραγώγησε, καί στόν τάφο διαφθορά δέν γνώρισε τό ἅγιο σῶμα τοῦ Λυτρωτή τῶν ψυχῶν μας. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Η ευθύνη της ηγεσίας
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Οι ανακατατάξεις κι οι προβληματισμοί της σύγχρονης εποχής φορτίζουν την ηγεσία των Ορθοδόξων Εκκλησιών με ευθύνη.
Οι καινούριες προοπτικές δημιουργούν ανοίγματα, άγνωστα και καινοφανή στο ιστορικό γήπεδο του εικοστού αιώνα.
Ο εικοστός αιώνας τερματίζει αφού πρόσδεσε την ανθρώπινη ύπαρξη στο άρμα της μηχανής, αφού ανύψωσε ανθρώπινες ιδεολογίες στην περιωπή της απόλυτης αυθεντίας, αφού άναψε φωτιές παθών και αιματοκύλισε την ανθρωπότητα.
Ο εικοστός πρώτος αιώνας, απ’ το λυκαυγές του, φέρνει και ελπίδες. Στο ιστορικό άρμα, που προωθείται στην καινούρια χιλιετία, συνωθούνται οι απογοητεύσεις και οι οδυνηρές εμπειρίες της εποχής της αθεΐας και η νοσταλγία ενός επαναπροσανατολισμού της ανθρωπότητας προς την όντως αλήθεια και η λαχτάρα της αποκατάστασης της κοινωνίας ανάμεσα στον άνθρωπο και στον Θεό.
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Υπέρβασι της συμβατικότητας
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Τούτο τον καιρό μιλάμε για το άνοιγμα των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών σε μια διορθόδοξη επικοινωνία. Για την ανάγκη εγκαινισμού διαλόγου και καλλιέργειας επαφών. Για τη δημιουργία του Ορθοδόξου τόξου, που θα καλύπτει τις περιοχές της Βαλκανικής και θα εισχωρεί στις αχανείς εκτάσεις της Βορειοανατολικής Ευρώπης.
Όμως, τα ανοίγματα αυτά κινδυνεύουν να εκφυλιστούν και να αποχρωματιστούν αν περάσουν μέσα απ’ τα κανάλια της συμβατικότητας και της τυπικότητας.
Η συμβατικότητα είναι κλοιός, που περισφίγγει και πνίγει την ζωτικότητα της Εκκλησίας. Είναι γύψος, που δεσμεύει την ελευθερία. Τυποποίησι, που εμποδίζει τη φανέρωσι και την επενέργεια του Αγίου Πνεύματος.
* * *
Η διοίκησι της ελληνικής Εκκλησίας έχει ήδη εγκλωβιστεί στη συμβατικότητα.
Επίσημα έχει αναγνωρίσει την αναγκαιότητα της υπέρβασης των στενών συνόρων και της αναπτύξεως διορθοδόξου επικοινωνίας. Ωστόσο, δεν διαθέτει την ικανότητα να σπάσει τον κλοιό και να κινηθεί με άνεσι, με εφευρετική πρωτοβουλία και με αποστολική διάθεσι αδελφωσύνης προς τις ισότιμες, Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες.
Κυριακή ΙΒ΄ Λουκά
(Θεραπεία των δέκα λεπρών)
Εγγύς ή μακράν του Θεού;
(Λουκ.ιζ΄, 12-19)
Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης
(18-1-2026)
Δημήτριος Παπουτσιδάκης
(τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο)
Λίγα λόγια για τον μεγάλο αγώνα υπέρ της Εκκλησίας ενός αδελφού μας
Προσλαλιά Αρχιμανδρίτου Ειρηναίου Μπουσδέκη
(18-1-2026)
Εορτή Αγίου Αντωνίου
Μαθητές του καθηγητού της ερήμου
Ενορία του Αγίου Αντωνίου, Αυλώνας Αττικής
Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης
(17-1-2026)
Τρία σπουδαῖα πράγματα
Τί θεωρεί ο Κύριός μας ως το πρώτο και σπουδαιότερο πράγμα στη ζωή μας;
Τη Βασιλεία των Ουρανών;
Την αγάπη προς το Θεό και τον πλησίον;
Την ανθρώπινη ψυχή;
Εἴδαμε στό προηγούμενο σημείωμά μας πώς εἶναι ἀπαραίτητο νά ξεκαθαρίσουμε μέσα μας ποιό θεωροῦμε ὡς τό πιό σημαντικό πρᾶγμα στή ζωή μας. Ἐπίσης, παρακολουθήσαμε ποιά εἶναι ἐκεῖνα πού ὁ Κύριος δέν θεωρεῖ ὅτι ἀξίζουν νά τοποθετηθοῦν πρῶτα.
Σήμερα ἄς προχωρήσουμε παραπέρα. Ἄς ἐξετάσουμε, ποιό ἦταν ἐκεῖνο πού ὁ Κύριος θεωροῦσε ὡς τό πρῶτο καί σπουδαιότερο;
Ὅπως λέγαμε, ἐδῶ χρειάζεται νά προσέξουμε περισσότερο. Ἔχει κανείς τήν ἐντύπωση, πώς ὁ Κύριος βάζει ὡς πρῶτο ὄχι ἕνα ἀλλά τρία διαφορετικά πράγματα. Ἄς τά ἰδοῦμε ἕνα-ἕνα.
Μιλῶντας ὁ Κύριος γιά τήν μέριμνα καί τήν ἀγωνία πού αἰσθάνονται μερικοί γιά ν’ ἀποκτήσουν ὑλικά ἀγαθά, τούς εἶπε: «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνη αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν.» Δηλαδή, «ἀφιερώσετε ὅλες σας τίς προσπάθειες γιά νά ἐπικρατήση ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ πάνω στήν γῆ καί ὅλοι οἱ κανόνες καί οἱ νόμοι της καί κατόπιν ὅλα τά ὑλικά ἀγαθά, πού σᾶς χρειάζονται γιά νά ζήσετε, θά ἔλθουν μαζί της.»
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 25-11-1994
Να αλλάξουν οι σχέσεις μέσα στην Εκκλησία
Μια απάντηση τού μακαριστού μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου («Ορθόδοξος Τύπος» 25-11-1994) σε άρθρο στην εφημερίδα «Βήμα» του μητροπολίτου Θηβών και Λεβαδείας Ιερωνύμου. Το άρθρο στέκεται στις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους. Κυρίως τον Θηβών Ιερώνυμο τον απασχολούν οι αντικανονικές (κατ’ αυτόν) παρεμβάσεις του κράτους (όλες κι όλες είναι οι δικαστικές αποφάσεις του Σ.τ.Ε. που ελέγχουν και ακυρώνουν παράνομες πράξεις της διοικήσεως της Εκκλησίας!).
Ομολογώ ότι με αιφνιδίασε και με εξέπληξε το άρθρο τoυ Μητροπολίτη Θηβών Ιερωνύμου. Δεν γνωρίζω αν είναι πηγαίο ή σκόπιμο. Όμως, όποια κι αν είναι η πρόθεση του αρθρογράφου, εγώ το ένοιωσα σαν μια πνευματική αξονική τομογραφία, που εντοπίζει το λάθος και την αρρώστια τoυ σημερινού διοικητικού οργανισμού της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Δεν θα χρονοτριβήσω σε εισαγωγές Θα μπω αμέσως στην κατάθεση του λόγου μου ή μάλλον του αντιλόγου μου. Όχι για να αντιπαραταχθώ σε γνώμες συλλειτουργών Αρχιερέων. Ομολογώ, ότι η πείρα με δίδαξε, πως μία αντιπαράθεση δεν είναι γόνιμη και δεν φέρνει αποτέλεσμα. Αλλά για να πω δύο αλήθειες στον λαό, που έχει την αγωνία να πληροφορηθεί και που, πάντοτε, δέχεται απ’ τα επίσημα κλιμάκια δέσμες παραπληροφόρησης.
Kήρυγμα Κυριακής μετά τα Φώτα
Το δώρο της μετάνοιας
(Ματθ. δ΄ 12-17)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(11-1-2026)
Ελευθέριος Οικονομάκος:
ένας ακόμα λαϊκός χαρισματούχος της Εκκλησίας
Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης
(10-12-2025)
Κυριακή προ των Φώτων
Ιωάννης ο Πρόδρομος: Η αρχή του ευαγγελίου Ιησού Χριστού
(Μαρκ. α΄ 1-8)
Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης
(4-1-2026)
Η ΤΡΥΠΗΜΕΝΗ ΠΛΕΥΡΑ
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος πλ. Α΄
|
Κείμενο Νυγείσης σου τῆς πλευρᾶς Ζωοδότα, κρουνούς ἀφέσεως πᾶσιν ἐξέβλυσας, ζωῆς καί σωτηρίας, σαρκί δέ θάνατον κατεδέξω, ἀθανασίαν ἡμῖν δωρούμενος, οἰκήσας τάφῳ δέ, ἡμᾶς ἠλευθέρωσας, συναναστήσας ἑαυτῷ ἐνδόξως ὡς Θεός, διά τοῦτο βοῶμεν· Φιλάνθρωπε Κύριε, δόξα σοι. |
Μετάφραση Μέ τό τρύπημα τῆς πλευρᾶς σου Ζωοδότη, ἀνάβλυσες σέ ὅλους πηγές ἀφέσεως, ζωῆς καί σωτηρίας, Καταδέχθηκες μέ τή σάρκα σου τόν θάνατο δωρίζοντας σέ μᾶς ἀθανασία, Κατοίκησες στόν τάφο καί μᾶς ἐλευθέρωσες, ἀφοῦ πρῶτα μᾶς συνανέστησες μέ τόν ἑαυτό σου μέ τρόπο ἔνδοξο, ὡς Θεός. Γι’ αὐτό φωνάζουμε, Φιλάνθρωπε Κύριε δόξα σέ σένα. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ο Χριστός στο κέντρο του χρόνου
(Ευχή για έναρξη νέου έτους 2026)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(1-1-2026)
Δημήτριος Παπουτσιδάκης: εργάτης και διάκονος της Εκκλησίας
Ο δικηγόρος που έφερε 40 ολόκληρα χρόνια
το βάρος (από νομικής πλευράς) του εκκλησιαστικού προβλήματος
μαζί με τους 12 Μητροπολίτες
Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης
(12-12-2025)
"Δεύτε ίδωμεν πιστοί...".
(17-12-1993)
Αδελφοί μου και φίλοι,
Ο χτύπος της Χριστουγεννιάτικης καμπάνας σαλπίζει μήνυμα. Ξυπνάει ναρκωμένες συνειδήσεις. Αγγίζει τις καρδιές. Οριοθετεί την προσωπική μας και την οικουμενική ιστορία.
Στέκομαι και τον ακούω. Με δέος και σκίρτημα λατρείας. Με αναμμένη τη λαμπάδα της ελπίδας. Με την απόφαση να πλησιάσω την Φάτνη και ν’ αποθέσω εκεί την αγάπη μου και την αφοσίωσή μου. Με τη λαχτάρα να συντονίσω τη δοξολογική προσευχή μου με τον ύμνο των Αγγέλων.
Αδελφικά ζητώ κι από σας να ενσωματωθείτε στον χορό των Αγγέλων, των Ποιμένων και των Μάγων. Να γίνουμε όλοι ένα λατρευτικό σώμα. Μια κοινότητα αγάπης. Και να σκύψουμε ευλαβικά να προσκυνήσουμε. Ν’ ατενίσουμε το Βρέφος. Να βυθιστούμε στο Βαθύ Μυστήριο της Παρουσίας Του. Να λουστούμε στο Φως Του. Να συλλάβουμε το μήνυμα της σαρκώσεώς Του.
* * *
Σκύβοντας στην Φάτνη ανακαλύπτουμε την Ταπείνωση.
Kήρυγμα Κυριακῆς πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως
Κάλεσμα σωτηρίας
(Ματθ. α΄ 1-25)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(21-12-2025)
Κοίμηση δύο ξεχωριστών συνεργατών εν Χριστώ
του μακαριστού Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δημήτριος Παπουτσιδάκης, ο μαχητικός δικηγόρος
Ελευθέριος Οικονομάκος, ο χαρισματικός μηχανικός-θεολόγος
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(14-12-2025)
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ - ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ
Κλήση τοῦ φθαρτοῦ καί θνητοῦ πλάσματος (τοῦ ἀνθρώπου)
στήν ἀφθαρσία καί τήν ἀθανασία.
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος γ΄
Τὰ κατ’ Ἀλφάβητον.
|
Κείμενο Ἡ ζωοδόχος σου Ἔγερσις Κύριε, τήν οἰκουμένην πᾶσαν ἐφώτισε, καί τό ἴδιον πλάσμα, φθαρέν ἀνεκαλέσατο. Διό τῆς κατάρας τοῦ Ἀδάμ, ἀπαλλαγέντες βοῶμεν· Παντοδύναμε Κύριε δόξα σοι. |
Μετάφραση Ἡ ζωοδόχος ἔγερσή σου Κύριε, Γι’ αὐτό ἀφοῦ ἀπαλλαγήκαμε ἀπό τήν κατάρα τοῦ Ἀδάμ (τόν θάνατο) φωνάζουμε Παντοδύναμε Κύριε δόξα σέ Σένα. |
(Μετάφραση ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη)
Ποιό βάζουμε πρῶτο;
Υλικά αγαθά; Επιτυχία; Εξουσία;
Αξίζει να τα θεωρούμε ως τα ανώτερα πράγματα σε αυτήν τη ζωή, θυσιάζοντας κάθε άλλο ιδανικό; αναρωτιέται ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α', συνεχίζοντας τις παραινέσεις του προς τους νέους.
Σέ περασμένα μας σημειώματα, μιλῶντας γιά τήν ἀφοβία, ἀναφέραμε συχνά, πώς πρέπει νά ξεκαθαρίσουμε μέσα μας τί βάζουμε ὡς πρῶτο πρᾶγμα στή ζωή μας. Γι’ αὐτό, θά ἄξιζε νά ἐξετάζαμε αὐτό τό ζήτημα πιό κοντά. Θά ἔπρεπε νά βλέπαμε τί κάνουμε μείς τώρα καί τί πρέπει νά κάνουμε στό μέλλον.
Αὐτό τό ζήτημα ἔχει μεγάλη σημασία, γιατί συνήθως γιά ὅτι θεωρεῖ κανείς πιό σπουδαῖο ἀναγκάζεται νά θυσιάση ὅσα εἶναι λιγώτερο σημαντικά. Δέν μπορεῖ, βλέπεις, νά τά πετύχη κανείς ὅλα. Θά ἦταν, λοιπόν, τραγικό νά θυσιάση κανείς πολλά πράγματα γιά κάτι, πού στό τέλος ἀποδεικνύεται ἀληθινά ἀσήμαντο.
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Ευρώπη και Ορθοδοξία
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Η Ορθοδοξία είναι μια αναπνοή ζωής στην ασφυκτική ατμόσφαιρα της κουρασμένης Ευρώπης; Είναι ένα μήνυμα ελπίδας, μια έξοδος στην ελευθερία, για κείνους, που πνίγονται μέσα στην φυλακή της τεχνολογίας και του καταναλωτισμού;
Το θέμα συζητείται ευρύτατα. Οι ιδεολογικές και πολιτικές ανακατατάξεις της δεκαετίας του 80 και οι θρυαλλίδες του πολέμου, που πυροδοτήθηκαν στα Βαλκάνια, υποκίνησαν τον προβληματισμό και δρομολόγησαν τον διάλογο.
Κυριακή ΙΑ΄ Λουκᾶ
(Παραβολή τοῦ Μεγάλου Δείπνου)
Καλεσμένοι στό δεῖπνο τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ
(Λουκ. ιδ΄, 16-24 και Ματθ. κβ΄ 14)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(14-12-2025)
Ξύλο φέρει θάνατο
Ξύλο φέρει ζωή
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος β΄
|
Κείμενο Διά ξύλου Σῶτερ κατήργησας, τήν τοῦ ξύλου κατάραν, κράτος θανάτου τῇ ταφῇ σου ἐνέκρωσας, ἐφώτισας δέ τό γένος ἡμῶν τῇ Ἐγέρσει σου· διό βοῶμεν σοι· Ζωοδότα Χριστέ ὁ Θεός δόξα σοι. |
Μετάφραση Διά τοῦ ξύλου τοῦ Σταυροῦ Σωτήρα κατάργησες τήν κατάρα ἀπό τή γεύση τοῦ ξύλου στόν παράδεισο, τή δύναμη τοῦ θανάτου νέκρωσες μέ τήν ταφή σου, καί φώτισες τό γένος μας μέ τήν Ἔγερσή σου, γιαυτό φωνάζουμε σέ Σένα δυνατά: Σύ πού δίνεις τή ζωή Χριστέ ὁ Θεός δόξα σέ Σένα. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ανοικτός διάλογος
(Ιανουάριος 1995)
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Η Εκκλησία είναι το διάφανο σπίτι του Θεού. Δεν σκεπάζει τίποτα. Δεν κρύβει τίποτα. Δεν μεθοδεύει την παραπλάνηση ή την παραπληροφόρηση του λαού.
1. Είναι χρήσιμο να υπογραμμίσουμε δυο χωρία της Καινής Διαθήκης, που μας δίνουν το στίγμα της απόλυτης διαφάνειας στη Βασιλεία του Θεού, που είναι η Εκκλησία.
Ο ίδιος ο Κύριος, διατυπώνοντας την θεϊκή του διδασκαλία πάνω στο όρος των Μακαρισμών, έκανε τούτη την παρατήρηση που, ταυτόχρονα, είναι και υπόδειξη. "Υμείς εστε το φως του κόσμου, ου δύναται πόλις κρυβήναι επάνω όρους κειμένη ουδέ καίουσι λύχνον και τιθέασιν αυτόν υπό τον μόδιον, αλλ’ επί την λυχνίαν και λάμπει πασι τοις εν τη οικία. Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς" (Ματθ. ε΄ 14-16).
Το μονοπάτι της Φάτνης
+
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙ ΑΤΤΙΚΗΣ
Κηφισιά, Χριστούγεννα 1993
Αδελφοί μου αγαπητοί
Μπροστά στο Μυστήριο της Σαρκώσεως του Κυρίου μας οι ανθρώπινες υπάρξεις μας προσμετρούν την μικρότητά τους. Οι καρδιές μας πλημμυρίζουν από αισθήματα. Αλλ’ ούτε ο πεζός ούτε ο ποιητικός μας λόγος βρίσκουν τη δύναμη να τα εκδιπλώσουν. Μένουν μέσα μας σαν προσωπικός θησαυρός. Σαν δυναμική εμπειρία και γεύση της παρουσίας του Θεού στην ιστορία και στην προσωπική μας ζωή.
Κι όσο ο καθένας από μας πλησιάζει με υπαρξιακή αναζήτηση και γνήσια λαχτάρα τα κράσπεδα της Φάτνης και προσπαθεί να προσηλώσει το βλέμμα της ψυχής του στην αγκαλιά της Θεοτόκου και στο ανερμήνευτο Μυστήριο του Υιού και Θεού της, τόσο τα αισθήματα πλουτίζονται. Το δέος συγκλονίζει την προσωπικότητά μας. Ο θαυμασμός μάς ανυψώνει στην ουράνια πραγματικότητα. Η γλυκύτητα της Θείας Αγάπης καταυγάζει το «είναι» μας. Και η δοξολογία, αυθόρμητα, αναβλύζει από το απύθμενο πηγάδι της ψυχής μας.
Kήρυγμα Κυριακῆς Ι΄ Λουκᾶ
(Συγκύπτουσας γυναικός)
Κεφάλαια σωτηρίας
(Λουκ. ιγ΄ 10-17)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(7-12-2025)
Βαδίζοντας μέ τόν Χριστό
Παίρνοντας αφορμή από τη συνοδοιπορία του αναστημένου Ιησού με τους δύο μαθητές προς Εμμαούς, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' μάς επισημαίνει ότι "...ο Κύριός μας είναι έτοιμος να έλθη και κοντά μας, αν οι συνομιλίες μας είναι καλές και καθαρές, αν οι κουβέντες μας είναι γεμάτες αγάπη και ανωτερότητα...".
Μιά ἀπ’ τις πασχαλιάτικες διηγήσεις τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ, τό ἐπεισόδιο τῆς Ἐμμαούς, εἶναι ἀπ’ τις πιό χαριτωμένες, πού ἔχουν γραφῆ μέσα στήν παγκόσμια λογοτεχνία.
Νομίζει κανείς πώς ἀκούει τό ρυθμικό τους περπάτημα, καθώς δύο Μαθηταί τοῦ Κυρίου προχωροῦν ἀπ’ τά Ἱεροσόλυμα πρός τό χωριουδάκι, τήν Ἐμμαούς, πού ἦταν πάνω-κάτω δύο ὧρες δρόμο ἀπ’ τήν πρωτεύουσα. Εἶναι τόσο ἀφωσιωμένοι στή συζήτησή τους, πού καλά-καλά δέν πῆραν εἴδηση, καθώς τούς πλησίασε ἕνας ἄλλος Ὁδοιπόρος.
Αρχίζουμε διάλογο μαζί σας.
(18-12-1994)
Προκαταρτικό κείμενο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος για τη λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού «ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
Ο Αττικός Ουρανός είναι μια καινούρια παρουσία στην ραδιοφωνική οικογένεια. Μια ακόμα φωνή στη σημερινή πολυφωνία. Μια επί πλέον μετοχή στον προβληματισμό και τον διάλογο.
Η νέα αυτή ραδιοφωνική μαρτυρία εκπορεύεται από την Εκκλησία της Αττικής. Είναι η συνισταμένη της φωνής του Μητροπολίτου και των συνεργατών του. Όλων εκείνων, που συναποτελούν το σώμα της τοπικής Εκκλησίας. Και εκφράζει τους κοινούς πόθους και τις πνευματικές επενδύσεις μέσα στον σύγχρονο κόσμο.
Η πρόκληση της Ορθοδοξίας - Η σάρκωση του Θεού
Μια σύντομη συνέντευξη του μακαριστού μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου στην τοπική εφημερίδα της Κηφισιάς «ΠΑΛΜΟΣ ΠΡΟΑΣΤΕΙΩΝ» και τον δημοσιογράφο Ευάγγελο Αυλίτη παραμονές Χριστουγέννων του 1993
ΠΑΛΜΟΣ ΠΡΟΑΣΤΕΙΩΝ
1. Σεβασμιώτατε, ποιά κατά την γνώμη σας είναι η πρόκληση της Ορθοδοξίας μέσα στις σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις;
Την Ορθόδοξη κληρονομιά δεν πρέπει να την δούμε μόνο σαν μια παράδοση, που αποτυπώνει βιώματα και πολιτιστικά μορφώματα του παρελθόντος. Μια τέτοια θεώρηση θα δημιουργήσει ωραία Μουσεία, αλλά δεν θα δώσει χυμούς ζωής στη σύγχρονη γενιά.
Η Ορθοδοξία είναι το καταστάλαγμα της εμπειρίας. Μιας εμπειρίας, που έχει τις ρίζες της στο μεγάλο γεγονός της σαρκώσεως του Θεού και έχει σφραγιστεί με τους πνευματικούς αγώνες των εκλεκτότερων και αγιωτέρων παιδιών της ανθρωπότητας. Αν κανείς αποστάξει ολόκληρη την ανθοφορία της ιστορίας, θα βγάλει σαν απόσταγμα καθαρό και ευωδιαστό το θησαύρισμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.
Ἑορτή Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέα
Ἡ ἀπαρχή τῆς Ἐκκλησίας
(Ἰω. α΄, 35-52)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(30-11-2025)
ΣΥΓΚΑΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
Σάββατο Ἑσπέρας
α΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος πλ. δ΄
|
Κείμενο Ἀνῆλθες ἐπί Σταυροῦ Ἰησοῦ, ὁ καταβάς ἐξ οὐρανοῦ, ἦλθες ἐπί θάνατον, ἡ ζωή ἡ ἀθάνατος, πρός τούς ἐν σκότει, τό φῶς τό ἀληθινόν, πρός τούς πεσόντας, ἡ πάντων Ἀνάστασις, ὁ φωτισμός, καί ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, δόξα σοι. |
Μετάφραση Ἀνέβηκες πάνω στόν Σταυρό Ἰησοῦ, Σύ πού κατέβηκες ἀπό τόν οὐρανό, ἦλθες στόν θάνατο, σύ ἡ ζωή ἡ ἀθάνατη, πρός τούς καθισμένους στό σκοτάδι τό φῶς τό ἀληθινό, πρός τούς πεσμένους στήν ἁμαρτία ἡ Ἀνάσταση ὅλων, ὁ φωτισμός καί ὁ Σωτήρας μας, δόξα σέ Σένα. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Μαρτυρία και διαμαρτυρία
(Ομιλία μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
στα εγκαίνια του ραδιοφωνικού σταθμού της μητροπόλεως Αττικής και Μεγαρίδος
«ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»)
(18-12-1994)
Ο "Αττικός ουρανός" θέλει να είναι μαρτυρία και διαμαρτυρία. Μια φωνή, που εκφράζει το σώμα της Εκκλησίας κι αποτελεί μήνυμα και μαρτυρία στον σύγχρονο κόσμο. Και, ταυτόχρονα, μια κραυγή αντίδρασης και διαμαρτυρίας, μέσα στο ίδιο το εκκλησιαστικό σώμα. Διαμαρτυρία, που δηλοποιεί προβληματισμό κι αγωνία. Ανησυχία για τις παρεκκλίσεις. Και λαχτάρα για την αποκατάστασι της γνησιότητας του Ορθοδόξου βιώματος και τη χάραξι της διοίκησης στην τροχιά των Πατέρων.
Ανακοίνωση λειτουργίας ραδιοφωνικού σταθμού
«ΑΤΤΙΚΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
(8-8-1994)
Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός, που ακούτε, είναι μιά καινούρια φωνή στο Λεκανοπέδιο της Αττικής. Η λειτουργία του τούτη τη στιγμή, είναι πειραματική. Σε λίγες μέρες ελπίζουμε να ολοκληρώσουμε τις προετοιμασίες και τις δοκιμές. Και θα αρχίσουμε την κανονική μας λειτουργία με ένα σταδιακά και μεθοδικά βελτιούμενο πρόγραμμα.
Η προέλευσι της ραδιοφωνικής αυτής μαρτυρίας είναι εκκλησιαστική. Εκφράζει το πνεύμα και τις ανησυχίες και τους ελπιδοφόρους οραματισμούς του πληρώματος της Ιεράς Μητροπόλεως Αττικής.
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 24ης
Ἄποικοι - Πάροικοι - Πολῖτες
(Ἐφεσ. β΄, 14-22)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Παιδιά τῆς "Πλατυτέρας"
Με αφορμή γιορτή της Παναγίας μας, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', μας καλεί να μοιάσουμε στην "Πλατυτέρα των ουρανών" και αφού την ευχαριστήσουμε, να την ικετεύσουμε να πλατύνουμε κι εμείς τη σκέψη μας, την αγάπη μας και την προοπτική της ζωής μας.
Ἡ χθεσινή ἑορτή τῆς Παναγίας μᾶς θύμισε πιό ζωντανά καί πιό ἔντονα τή μορφή Της. Ὅλων μας οἱ σκέψεις εἶχαν στραφῆ πρός τήν Μεγάλη Μητέρα τοῦ Κυρίου μας καί ὅλων μας οἱ καρδιές κάτι εἶχαν νά τῆς ψυθιρίσουν συνειδητά καί πιό ἐπίμονα: Μιά εὐχαριστία γιά κάτι πού μᾶς ἔχει κιόλας χαρίσει, μιά ἱκεσία γιά κάτι πού ποθοῦμε νά μᾶς δώση, μέ τή «πρεσβεία» Της στόν Υἱό Της. Ἀλλά καί κάθε μέρα μυριάδες καί ἑκατοντάδες χιλιάδες καί ἑκατομμύρια στόματα ἐπαναλαμβάνουν τό «ταῖς πρεσβεῖαις τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς». Πόσες ψυχές μέχρι τώρα δέν ἔχουν ἀνακουφισθῇ καί στηριχθῇ, προφέροντας μέ εὐλάβεια τήν ἁπλῆ ἀλλά καί θερμή αὐτή ἱκεσία...
Κι’ ἐμεῖς, ὅλοι μαζί ὅσοι διαβάζομε αὐτό τό περιοδικό, μήπως θά ἔπρεπε, μέ τήν εὐκαιρία τῆς χθεσινῆς ἑορτῆς, κάτι νά Τῆς προσφέρουμε; Ποιό θά ἔπρεπε νά ἦταν τό δῶρο μας στήν ἑορτή Της; Θά σᾶς ἐπρότεινα, ἄν ὄλοι συμφωνεῖτε μαζί μου, νά Τῆς προσφέρουμε μιά ἱκεσία μας καί αὐτό νά εἶναι τό δῶρο μας. Ἡ ἱκεσία μας νά εἶναι γιά νά Τῆς μοιάσουμε σέ κάτι. Νά Τῆς ζητήσουμε νά γίνουμε κάπως σάν κι’ Ἐκείνη.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 149, σελ. 8-10, 16-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (β)-4
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἑνότητα κλήρου καί λαοῦ
Ὁ διαχωρισμός κλήρου καί λαοῦ, ὅπως ἐξελίχτηκε καί ὅπως παγιώθηκε στή ροή τῶν αἰώνων, εἶναι σχῆμα ἀπαράδεκτο. Ἀποτελεῖ κακή κληρονομιά καί κάκιστη μετάλλαξη, πού μαρτυρεῖ τή σταδιακή ἐκκοσμίκευση τῆς Ἐκκλησίας. Δάνειο ἀπό τήν ἐξουσιαστική καί δυναστική δομή τῶν αὐτοκρατοριῶν τοῦ παρελθόντος καί τῶν κρατικῶν μηχανισμῶν τῶν τελευταίων αἰώνων. Ἡ σχέση μέ τήν ἐξουσία, ἡ ἀντιγραφή τῆς ἐξουσίας καί ἡ νοσταλγία τῆς ἐξουσίας ἀνύψωσαν τούς Ἐπισκόπους σέ ὑπερυψωμένους θρόνους καί ἔσπρωξαν τό λαό στή θέση τῆς ὑποταγῆς. Ὁ Ἐπίσκοπος προβλήθηκε ὡς... δεσπότης. Ὡς ἀπόλυτη αὐθεντία. Καί ὡς ἀπόλυτη ἐξουσία.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 149, σελ. 8, 16-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (β)-3
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ κοσμική μεθοδολογία τῶν δημοσίων σχέσεων
Ὑπάρχει μιά τρομακτική ἀπόσταση ἀπό τήν πρακτική τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί τῶν φωτισμένων Πατέρων μας, πού πλησίαζαν τόν ἄνθρωπο μέ ἀμεσότητα, μέ θέρμη καρδιᾶς καί μέ καθοδήγηση καί ἔμπνευση τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἀπό τήν πρακτική τῆς ἐποχῆς μας, πού καταφεύγει στή χρήση τῶν κοσμικῶν μεθόδων τῆς πολυδιαφημισμένης ἐπιστήμης τῶν δημοσίων σχέσεων, γιά νά ἑλκύσουν τίς λαϊκές μάζες. Οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες εἶναι γεμάτοι μηνύματα, πού βγαίνουν ἀπό τήν καρδιά. Οἱ παράγοντες τοῦ σημερινοῦ κατεστημένου κινοῦν, μέ κάθε τους ἐμφάνιση, ὑπόνοιες ἐκμετάλλευσης τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ πλήθους.
Σημειώνω τήν ὁμολογιακή ὑπόμνηση τοῦ ἀποστόλου Παύλου, πού βρίσκεται θησαυρισμένη στήν Ἐπιστολή του πρός τούς Θεσσαλονικεῖς: “Ἡ παράκλησις ἡμῶν οὐκ ἐκ πλάνης οὐδέ ἐξ ἀκαθαρσίας, οὔτε ἐν δόλῳ, ἀλλά καθώς δεδοκιμάσμεθα ὑπό τοῦ Θεοῦ πιστευθῆναι τό εὐαγγέλιον, οὕτω λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες, ἀλλά τῷ Θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τάς καρδίας ἡμῶν” (Α΄ Θεσσ. β΄ 3-4).
Ἐτήσιο μνημόσυνο Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου Κοτσώνη
Τό ὅραμα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου Κοτσώνη γιά τήν Ἐκκλησία
(Σκέψεις ἀπό τό "Σχέδιον Ἀναδιοργανώσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος")
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(16-11-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 149, σελ. 6-8, 16-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (β)-2
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ ἀλλοιώσεις
α) Πρῶτο σύμπτωμα τῆς ἀλλοίωσης τοῦ Συνοδικοῦ σχήματος εἶναι ἡ πρόσδεση καί ἐξάρτηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος στήν κρατική ἐξουσία καί στό γραφειοκρατικό μηχανισμό της. Κατά τήν περίοδο τῆς Βυζαντινῆς συναλληλίας, τόν τελευταῖο λόγο στά ἐκκλησιαστικά θέματα, τόν εἶχε ὁ αὐτοκράτορας. Ἐκεῖνος μποροῦσε νά ἐκδίδει Νεαρές, πού νά ρυθμίζουν ἐκκλησιαστικά προβλήματα καί νά ἐπιλύουν τίς διαφορές. Καί ἐκεῖνος, “ὡς ἐπίσκοπος τῶν ἔξω”, εἶχε τό δικαίωμα νά συγκαλεῖ Συνόδους καί νά ἐπικυρώνει τίς Συνοδικές ἀποφάσεις.
Οἱ κρατικές ἐπεμβάσεις, κεῖνο τόν καιρό, ἦταν ἀμφίπλευρες. Σέ πλῆθος περιπτώσεων καί σέ ἔκταση συνεπειῶν, ἦταν ἀρνητικές. Προκαλοῦσαν ἀνατροπές τῶν ἰσορροπιῶν καί σχίσματα στόν αὐλόγυρο τῆς Ἐκκλησίας. Σέ κάποιες κρίσιμες στιγμές, μετρημένες στά δάχτυλα, θεράπευαν τίς πληγές καί ἀποκαθιστοῦσαν τή γαλήνη καί τήν ὁμαλή πορεία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 149, σελ. 3-6, 16-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (β)-1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό διοικητικό μας σύστημα
Ἡ ὑπέρβαση τῆς ἐπιλεκτικῆς ἀνάγνωσης τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας φέρνει, ὡς δεύτερη προτεραιότητα, τό χρέος ἐπανελέγχου τοῦ διοικητικοῦ μας συστήματος. Τήν ὑποχρέωση καί τήν εὐθύνη νά ξεχωρίσουμε τά παρείσακτα στοιχεῖα, γιά νά μείνει καθαρή καί ἀνόθευτη ἡ Ἀποστολική καί Πατερική μας παράδοση.
α) Ἄν ρωτήσετε κάποιον ἀπό μᾶς, πού διακονοῦμε, ὡς ἀχθοφόροι, στή μεταφορά τῆς πνευματικῆς, τῆς λειτουργικῆς καί τῆς ποιμαντικῆς παράδοσης, θά σπεύσουμε νά σᾶς ἀπαντήσουμε (μέ κάποια χαλάρωση τῆς συνειδησιακῆς μας πληρότητας), πώς τό Συνοδικό μας σύστημα στοιχεῖ στό πνεῦμα καί στίς προδιαγραφές τῆς Ἀποστολικῆς Παράδοσης. Πώς εἶναι αὐτούσιο καί ἀπαραχάρακτο, ὅπως τό θεμελίωσαν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι καί ὅπως τό ἀνέπτυξαν καί τό κατακύρωσαν, μέ τούς ῾Ιερούς Κανόνες, οἱ κορυφαῖοι, σέ γνώση καί ἁγιότητα, Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας μας.
Ὡστόσο, ἡ ἔντιμη καί προσεκτική μελέτη τῆς ἱστορίας, τῆς παλιᾶς καί τῆς σύγχρονης, μᾶς δίνει ἄλλο φάσμα.
Ὑπάρχει ἕνα γεγονός, πού ἐπηρέασε βαθειά τή Συνοδική συνείδηση τῶν ἐκκλησιαστικῶν λειτουργῶν καί ἄνοιξε παρακάμψεις καί παραπλανητικές διεξόδους στήν ἄσκηση τῆς ὑπευθυνότητάς τους. Πρόκειται γιά τήν μετα-Κωνσταντίνεια προσέγγιση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας στήν κοσμική ἐξουσία καί τήν καταλυτική εἰσροή τοῦ ὑπεροχικοῦ, ἐξουσιαστικοῦ φρονήματος στόν ἱερότατο χῶρο τῶν Συνοδικῶν διασκέψεων.
Κυριακή Ζ΄ Λουκᾶ
(Θεραπεία αἱμορροούσης)
Σιωπηλή πίστη
(Λουκ. η΄, 41-56)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(9-11-2025)
Σωτηρία ἀπό τήν πλάνη τῶν δαιμόνων
Σάββατο Ἑσπέρας
ε΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. α΄
|
Κείμενο Τόν ἀρχηγόν τῆς σωτηρίας ἡμῶν, Χριστόν δοξολογήσωμεν, αὐτοῦ γάρ ἐκ νεκρῶν ἀναστάντος, κόσμος ἐκ πλάνης σέσωσται, χαίρει χορός Ἀγγέλων, φεύγει δαιμόνων πλάνη, Ἀδάμ πεσών ἀνίσταται, διάβολος κατήργηται. |
Μετάφραση Νά δοξολογήσουμε τόν Χριστό, τόν ἀρχηγό τῆς σωτηρίας μας, Γιατί μέ τή δική του ἀνάσταση ἀπό τούς νεκρούς ὁ κόσμος ἔχει σωθεῖ ἀπό τήν πλάνη, Χαίρεται ὁ χορός τῶν ἀγγέλων, φεύγει ἡ πλάνη τῶν δαιμόνων, ὁ Ἀδάμ πού ἔπεσε σηκώνεται, ὁ διάβολος ἔχει καταργηθεῖ. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ὁ δυναμισμός τῆς Ὀρθοδοξίας
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(3-3-1996)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 21ης
Πίστη: ἀνταπόκριση στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ
(Γαλ. β΄, 16-20)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἄκρα συγκατάβαση γιά νίκη τοῦ θανάτου
Ὄρθρος Κυριακῆς
Κάθισμα μετά τήν α΄ στιχολογία
Δόξα... Κατεπλάγη Ἰωσήφ, Ἦχος δ΄
|
Κείμενο Ἑκουσίᾳ σου βουλῇ, Σταυρόν ὑπέμεινας Σωτήρ, καί ἐν μνήματι καινῷ, ἄνθρωποι ἔθεντο θνητοί, τόν διά λόγου τά πέρατα συστησάμενον· ὅθεν δεσμευθείς ὁ ἀλλότριος, καί οἱ ἐν ᾅδῃ ἅπαντες ἐκραύγαζον, τῇ ζωηφόρῳ Ἐγέρσει σου· Χριστός ἀνέστη, ὁ ζωοδότης, μένων εἰς τούς αἰῶνας.
|
Μετάφραση Μέ τήν αὐθόρμητη θέλησή Σου ὑπέμεινες Σταυρό Σωτήρα, καί θνητοί ἄνθρωποι σέ καινούργιο μνημεῖο σέ ἔθεσαν, Ἐσένα πού μέ τόν λόγο σου ἔπλασες τόν κόσμο μέχρι τό τέρμα του, ἀπ’ ὅπου, ἀφοῦ, μέ θαυμαστό τρόπο, δεσμεύθηκε ὁ ξένος, ὁ διάβολος, καί ὅλοι στόν Ἅδη κραύγαζαν γιά τήν ἀνάστασή σου πού ἔφερε ζωή, Χριστός ἀναστήθηκε, αὐτός πού δίνει ζωή καί μένει στούς αἰῶνες. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, σελ. 9-11, 1-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (α)-4
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τά ὅρια τῆς αὐθεντίας
1. Ἡ Ἐκκλησία Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι φορέας τῆς ἀλήθειας. Κεφαλή Της εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Τά πρόσωπα, ὅμως, πού διακινοῦνται στό χῶρο Της, δέν εἶναι ἀλάθητα. Μήτε οἱ ποιμένες. Μήτε τό ποίμνιο. Τό χρέος τῆς μετάνοιας καί τῆς συντριβῆς εἶναι καθολικό. Εἶναι ὁ μόνος συνοδός, ἀκριβέστερα, ὁ μόνος προπομπός, κατά τήν πρόσβασή μας στό μυστήριο τῆς θείας Ἀγάπης.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, σελ. 7-9, 1-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (α)-3
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ προσδιορισμός τῆς Παράδοσης
1. Ἐμεῖς, τό κάθε τι, πού ἔρχεται ἀπό τό “χθές” ἔχουμε τήν τάση νά τό ἀποκαλοῦμε “παράδοση”. Καί νά τό ὑπερασπιζόμαστε.
Σ᾿ αὐτή τήν παραδοχή μας καί τήν ἐξαγγελία μας ἐνσωματώνουμε τά πάντα. Καί, δίνουμε στόν ἑαυτό μας τό δικαίωμα νά ἀναπαράγει τά πάντα.
Ἡ ταύτιση ἱστορίας καί παράδοσης εἶναι λάθος μας. Μείξη τῶν ἄμεικτων. Περιεχόμενο πίστης καί στάση ζωῆς, πού δέ θεμελιώνονται στά γεγονότα καί στίς διδαχές τῆς Καινῆς μας Διαθήκης, μήτε τά βρίσκουμε, σάν σταθερή προοπτική, στήν κληρονομημένη Ἀποστολική καί Πατερική αὐτοσυνειδησία.
Ἡ Ἐκκλησιαστική μας ἱστορία, δηλαδή τά τυπώματα τῶν προσώπων, πού διακινοῦνται συνειδητά ἤ ὑστερόβουλα στήν αὐλή τῆς Ἐκκλησίας, δέν εἶναι οὔτε μόνο δόξα, οὔτε μόνο αἰσχύνη. Οὔτε μόνο ἁγιότητα, οὔτε μόνο σκάνδαλα. Εἶναι πορεία τῆς ἀνθρώπινης παρεμβολῆς. Μέ τά χαρίσματά της καί μέ τίς ἀδυναμίες της.
Κυριακή Στ΄ Λουκᾶ
(Θεραπεία δαιμονιζομένου Γαδαρηνῶν)
Ὁ Χριστός μπροστά στίς δαιμονικές δυνάμεις
(Λουκ. η΄, 27-39)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(26-10-2025)
Ζωή καί τό μέγα ἔλεος: Τά δύο μεγάλα δῶρα τῆς Ἀναστάσεως
Σάββατο Ἑσπέρας
γ΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος γ΄
|
Κείμενο Θεός ὑπάρχων ἀναλλοίωτος, σαρκί πάσχων ἠλλοίωσαι, ὅν ἡ κτίσις μή φέρουσα, κρεμάμενον ὁρᾷν, τῷ φόβῳ ἐκλονεῖτο, καί στένουσα ὕμνει τήν σήν μακροθυμίαν, κατελθών ἐν ᾅδῃ δέ, τριήμερος ἀνέστης, ζωήν τῷ κόσμῳ δωρούμενος, καί τό μέγα ἔλεος. |
Μετάφραση Θεός ὑπάρχεις ἀναλλοίωτος καί μέ τό πάθος τῆς σάρκας ἀλλοιώθηκες κατά τό ἀνθρώπινο, αὐτόν ἡ κτίση μή ὑποφέροντας νά τόν βλέπει κρεμασμένο στόν σταυρό ἀπό τόν φόβο κλονιζόταν, καί μέ στεναγμούς ὑμνοῦσε τήν μακροθυμία σου, κατέβηκες στόν ἅδη καί σέ τρεῖς μέρες ἀναστήθηκες, δωρίζοντας στόν κόσμο ζωή καί τό μέγα ἔλεος. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, σελ. 5-7, 1-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (α)-2
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀνάγνωση τῆς ἱστορίας
Πρώτη προτεραιότητα θά θέσω μιά κίνηση, πού κάποιοι θά τή θεωρήσουν ἀνατροπή ἤ καί πλήρη ἀπόρριψη τοῦ αἰτήματος, πού θέτει ἡ ἐκμοντερνιστική ἐποχή μας.
Τήν “ἐκ νέου” προσεκτική καί κριτική ἀνάγνωση τῆς ἱστορίας.
Αὐτή τήν ἀνάγνωση τή θεωρῶ ὡς θεμελιακή καί ἐπείγουσα προτεραιότητα. Διαβάζοντας τήν ἱστορία, ὄχι ρομαντικά, ἀλλά ἐρευνητικά, θά προσδιορίσουμε τό φωτεινό στίγμα μας καί θά μπορέσουμε νά σηματοδοτήσουμε τή νέα πορεία μας.
Ἡ ἀνάγνωση τῆς ἱστορίας μας δέν εἶναι εὔκολο ἐγχείρημα. Δέ σημαίνει, πώς θά πάρουμε στό χέρι τούς ὀγκώδεις τόμους καί θά προσπαθήσουμε νά τούς ἀποστηθίσουμε. Εἶναι δυνατό νά ἀπομνημονεύει κανείς κείμενα καί περιστατικά ἱστορικά, καί νά μή φτάνει σέ μιά γόνιμη ἀξιοποίηση τοῦ ἱστορικοῦ ὑλικοῦ καί σέ μέθεξη τῶν μηνυμάτων του.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, σελ. 3-5, 1-1-2005
Ἡ διαβάθμιση τῶν προτεραιοτήτων στήν Ἐκκλησία (α)-1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
1. Οἱ σύγχρονοι ρυθμοί, στήν ἐναλλαγή τῶν ἱστορικῶν δεδομένων καί τῶν προσωπικῶν ἐμπειριῶν, ἔχουν μιά ταχύτητα, πού σοκάρει. Δέν προλαβαίνεις νά προσδιορίσεις τό “σήμερα” καί τό αἰσθάνεσαι, πώς ἔχει κατρακυλίσει στό “χθές”. Καί, ἡ προπαγάνδα, πού ἠχεῖ γύρω σου, σαλπίζει, πώς τό “σήμερα” ἀποκτάει νόημα καί γοητεία, μόνο ἄν βρίσκεται σέ πλήρη διάσταση μέ τό “χθές”.
Ἡ μιά γενιά νοιώθει ἐλεύθερη καί δημιουργική, ἄν ἔχει ἀποκόψει κάθε δεσμό μέ τήν προηγούμενη. Ὁ ἐκσυγχρονισμός νοεῖται καί βιώνεται ὡς συνεχής ἀνακάλυψη καί παραγωγή καινούργιων σχημάτων.
Κυριακή Γ΄ Λουκᾶ
(Ἀνάσταση τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας τῆς Ναΐν)
Παρηγοριά μπροστά στόν θάνατο
(Λουκ. ζ΄, 11-16)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(19-10-2025)
ΜΕ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟ ΧΑΡΙΣΕ ΤΗΝ ΑΦΕΣΗ
ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΡΓΗΣΕ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Στιχηρό, Ἦχος β΄
|
Κείμενο Χριστός ὁ Σωτήρ ἡμῶν, τό καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον καί τοῦ θανάτου τό κράτος κατήργησε· προσκυνοῦμεν αὐτοῦ τήν τριήμερον Ἔγερσιν. |
Μετάφραση Χριστός ὁ Σωτήρας μας, τό ἐναντίον μας χρεωστικό γραμμάτιο τῶν ἁμαρτιῶν καί κατάργησε τήν ἐξουσία τοῦ θανάτου, προσκυνοῦμε τή δική του τριήμερη Ἔγερση. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 21-10-1994
Απολογισμός εξευτελισμού
Κείμενο, το παρακάτω, του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου (υπογράφεται με το όνομα ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ) στον «Ορθόδοξο Τύπο» (21-10-1994). Είναι όπως καταμαρτυρεί ο τίτλος «Απολογισμός εξευτελισμού». Υπεύθυνος του εξευτελισμού ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ. Εξευτελισμός τόσο της Εκκλησίας (συνοδικού συστήματος, επισκοπικού αξιώματος) όσο και κρατικών και πνευματικών θεσμών (Κοινοβούλιο, Κυβέρνηση, Δικαιοσύνη, Αστυνομία, Θεολογικές Σχολές). Με θρηνητική διάθεση να προσμετρήσουμε λοιπόν το μέγεθος του εξευτελισμού.
Ανεπανάληπτος στην ιστορική διαδρομή της νεώτερης Ελλάδας ο αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ. Προσωπικότητα τραγική, που κατάφερε στα είκοσι χρόνια της αρχιεπισκοπικής του ευθύνης να εξευτελίση και τους θεσμούς και τις διατεταγμένες εξουσίες. Το πέρασμα του ήταν ένας οδοστρωτήρας, που ισοπέδωσε τα πάντα. Γκρέμισε ό,τι βρήκε μπροστά του. Αφάνισε την εντιμότητα, την ανθρωπιά, την αξιοπρέπεια, την ευθιξία, την εκκλησιαστική τάξη, τον σεβασμό προς τους όρκους και προς τη νομιμότητα, όλα τα στηρίγματα της πολυαγαπημένης μας Ορθοδοξίας και της ευνομούμενης δημοκρατικής πολιτείας. Και, ταυτόχρονα, προπηλάκισε κι εξουδετέρωσε τις συγκεκριμένες ομάδες, που είναι ταγμένες στα προπύργια της εκκλησιαστικής διοικήσεως και της κρατικής εξουσίας.
Κυριακή Δ΄ Λουκᾶ (Παραβολή τοῦ Σπορέως)
Τό θαῦμα τῆς σπορᾶς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ
(Λουκ. η΄, 5-15)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(12-10-2025)
Κυριακή Β΄ Λουκᾶ
Σκαλοπάτια τῆς ἀγάπης
(Λουκ. στ΄, 31-36)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(5-10-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς Πατέρων Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Καρπογονία καί ἀκαρπία
(Τίτ. γ΄, 8-15)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
ΜΗ ΜΑΣ ΑΠΟΡΡΙΨΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. δ΄
|
Κείμενο Κύριε, Κύριε, μὴ ἀπορρίψῃς ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ προσώπου σου, ἀλλὰ εὐδόκησον, τοῦ ἐλεῆσαι ἡμᾶς, διὰ τῆς Ἀναστάσεως. |
Μετάφραση Κύριε, Κύριε, μή μᾶς ἀπορρίψεις ἀπό τό πρόσωπό σου, ἀλλά ἀποδέξου νά μᾶς ἐλεήσεις |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 2-9-1994
Η αιχμαλωσία της ψήφου
Στο παρακάτω κείμενο (Ορθόδοξος Τύπος 2-9-1994) του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου (υπογράφεται με το όνομα ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ) περιγράφεται με απλό τρόπο πως κατόρθωσε ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ να πετύχει την αιχμαλωσία της ψήφου των συνοδικών Αρχιερέων. Εξωτερικά να φαίνεται ότι λειτουργεί η Σύνοδος στην πράξη όμως να είναι δεσμευμένοι οι συνοδικοί (για ποικίλους λόγους που αναφέρονται) ώστε να μην ψηφίζουν κατά συνείδηση.
Τα εκκλησιαστικά διοικητικά σώματα, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος και η Σύνοδος της Ιεραρχίας, βρίσκονται υπό συνεχή αιχμαλωσία. Δεν λειτουργούν ελεύθερα. Δεν ψηφίζουν δημοκρατικά.
Το Συνοδικό σύστημα διοικήσεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας θεμελιώνεται πάνω στην αρχή της ισότητας, της ελευθερίας και της υπευθυνότητας όλων των επισκόπων. Δεν αναγνωρίζεται η υπεροχή του ενός. Δεν επιτρέπεται η δημιουργία κλίματος εξαρτήσεως και υποτέλειας των πολλών. Ο πρόεδρος του Σώματος είναι πρώτος μεταξύ ίσων. Έχει το δικαίωμα να προεδρεύει. Όχι, όμως, και να εξουσιάζει.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 8-7-1994
Ανεύθυνοι οι υπεύθυνοι
Κείμενο, το παρακάτω, του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου (υπογράφεται με το όνομα ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ) στον «Ορθόδοξο Τύπο» (8-7-1994). Διαπιστώνει και αναλύει μια τραγική πραγματικότητα. Ότι οι υπεύθυνοι για την Ελλαδική Εκκλησία επίσκοποι είναι ανεύθυνοι.
Ιεράρχες της Εκκλησίας δεν είναι τα μανεκέν του αρχιερατικού πλούτου. Οι άνθρωποι, που περιφέρουν κι επιδεικνύουν τον αυτοκρατορικό σάκο και την χρυσοποίκιλτη μίτρα.
Επίσκοποι γνήσιοι της Εκκλησίας Ιησού Χριστού είναι οι αχθοφόροι της αποστολικής ευθύνης στη μακρά και γεμάτη κινδύνους διαδρομή της ιστορίας. Οι άνδρες, οι εφοδιασμένοι με τον πλούτο των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Οι σφραγισμένοι με την σφραγίδα της αποστολικής διαδοχής και των αποστολικών βιωμάτων. Οι ποιμένες, οι φορτισμένοι με την βαρειά αποστολή της σποράς του ευαγγελικού λόγου στη σύγχρονή τους γενιά. Οι υπόχρεοι να προσφέρουν δείγμα γνησιότητας βίου.
Kήρυγμα Κυριακῆς Α΄ Λουκᾶ
(Ἡ θαυμαστή ἁλιεία)
Πορεία μετανοίας
(Λουκ. ε΄ 1-11)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(28-9-2025)
ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ στούς ἀνθρώπους
Σάββατο Ἑσπέρας
ε΄ Στιχηρό, Ἦχος βαρύς
|
Κείμενο Δαυϊτικὴν προφητείαν ἐκπληρῶν, Χριστὸς μεγαλειότητα, ἐν Σιών, τὴν οἰκείαν Μαθηταῖς ἐξεκάλυψεν, αἰνετὸν δεικνὺς ἑαυτόν, καὶ δοξαζόμενον ἀεί, σὺν Πατρὶ τε καὶ Πνεύματι ἁγίῳ, πρότερον μὲν ἄσαρκον ὡς Λόγον, ὕστερον δὲ δι' ἡμᾶς, σεσαρκωμένον, καὶ νεκρωθέντα ὡς ἄνθρωπον, καὶ ἀναστάντα κατ' ἐξουσίαν ὡς φιλάνθρωπον. |
Μετάφραση Ἐκπληρώνοντας Δαυιτική προφητεία ὁ Χριστός, τή θεϊκή μεγαλειότητά του ἀποκάλυψε στούς μαθητές του στή Σιών. Ἀποδεικνύοντας ἔτσι τόν ἑαυτό του ἄξιον νά αἰνεῖται καί νά δοξάζεται πάντα μέ τόν Πατέρα καί τό Ἅγιο Πνεῦμα, πιό πρίν ἄσαρκο ὡς Λόγο, και ὕστερα γιά ἐμᾶς σαρκωμένο, καί θανατωθέντα ὡς ἄνθρωπο καί μέ ἐξουσία ἀναστάντα ὡς φιλάνθρωπο. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 4-3-1994
ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ
Κείμενο, το παρακάτω, του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου (υπογράφεται με το όνομα ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ) στον «Ορθόδοξο Τύπο» (4-3-1994). Κατακρίνεται η στάση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως που τιμώρησε έναν ηγούμενο και 3 αντιπροσώπους Μονών χωρίς καμιά απολύτως διαδικασία, παρά τους Ιερούς Κανόνες και παρά τις διατάξεις του Καταστατικού Χάρτη του Αγίου Όρους που έχει επικυρωθεί από το Πατριαρχείο. Η κοινότητα του Αγίου Όρους δεν δέχθηκε τις ποινές και διαμαρτυρήθηκε στο Πατριαρχείο.
Η διάστασι Αγίου Όρους και Πατριαρχείου προκάλεσε θλίψι και προβληματισμό. Όσοι αγαπούν και τα δυο αυτά κέντρα της πνευματικής ζωής και μαρτυρίας ένοιωσαν ένα σφίξιμο καρδιάς. Και τούτο γιατί ο νέος αυτός σεισμός ήρθε να προστεθή στην αγωνία και στον κλονισμό, που επί είκοσι ολόκληρα χρόνια υποσκάπτουν τα θεμέλια της Αυτοκεφάλου Ελληνικής Εκκλησίας.
Διαβάσαμε το κείμενο, που η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους έστειλε στον Πατριάρχη ιστορώντας τα συμβάντα και εκφράζοντας την θλίψι των αγιορειτών πατέρων για την συμπεριφορά των μελών της Πατριαρχικής Εξαρχίας. Είναι σαφές, αλλά και περιορίζεται στα περιστατικά των δυο ή τριών ημερών. Ωστόσο, αυτά που έγιναν στο βραχύτατο αυτό διάστημα δεν μπορούν να κριθούν αυτόνομα. Είναι συμπτώματα και μάλιστα επικίνδυνα, της γενικωτέρας κρίσεως και των τριγμών, που εκπορεύονται από την ηλιόλουστη περιοχή του Βοσπόρου και επηρεάζουν αρνητικά την γαλήνια ανέλιξη και μαρτυρία της μαρτυρικής Ορθοδοξίας.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», 24-9-1993
ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ
Όσοι έχουν παρακολουθήσει με λεπτομέρεια τα εκκλησιαστικά γεγονότα της περιόδου που Αρχιεπίσκοπος Αθηνών ήταν ο Σεραφείμ δεν θα διαφωνήσουν καθόλου με την παρακάτω άποψη ότι τόσο ο Σεραφείμ όσο και ένας εσμός παρατρεχάμενων ανθρώπων γύρω του (ιερωμένων και όχι) είχαν καταντήσει δικτατορίσκοι και τύραννοι που σκοπό είχαν να κατατρομοκρατήσουν τον κλήρο και το πλήρωμα της Ελλαδικής Εκκλησίας.
Η τρομοκρατία περισφίγγει και πνίγει σήμερα τo σώμα της ελληνικής Εκκλησίας. Οι πράξεις της κατασυκοφαντήσεως, του τρόμου και της εξαγγελίας βαρύτατων ποινών μεθοδεύονται από σκοτεινές συνειδήσεις και υλοποιούνται από ανθρώπους, πού χρέος έχουν να πρωτοπορούν στους αγώνες της ελευθερίας και της αγάπης.
Δεν θα μείνουμε στις γενικότητες. Ούτε θα σταθούμε από μακριά, δίνοντας αχνό περίγραμμα της θλιβερής πραγματικότητας. Οι εμπειρίες είναι άμεσες και καθημερινές. Η βία και η τρομοκρατία αποτελούν το «βδέλυγμα της ερημώσεως, τό εστός εν τόπω αγίω». Μπήκε στο Μέγαρο της Ιεράς Συνόδου.
Κυριακή μετά τήν Ὕψωση
Σταυρός τοῦ πιστοῦ: ἔξοδος ἀπό τή φιλαυτία
(Μάρκ. η΄, 34 - θ΄, 1)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(21-9-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς μετά τήν Ὕψωση
Γνήσια θρησκευτικότητα
(Γαλ. β΄, 16-20)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Κυριακῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου Σταυροῦ
Τό χρέος μου
(Ἰω. ιθ΄ 6-11, 13-20, 25-28, 30, 35)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(14-9-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, 1-1-2005
Χιλιαστικές οὐτοπίες
Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Χιλιασμός καλεῖται ἡ ἀρχαία παρερμηνεία περί “ὁρατῆς εἰρηνικῆς καί εὐδαίμονος βασιλείας τοῦ Χριστοῦ μετά τῶν πιστῶν ἐπί τῆς γῆς πρό τῆς μελλούσης κρίσεως, διαρκείας χιλίων ἤ περισσοτέρων ἐτῶν... Πανταχοῦ θά βασιλεύσῃ ἐπί τῆς γῆς εἰρήνη καί εὐδαιμονία, θά παύσωσιν οἱ πόλεμοι, ἡ ἀγριότης τῶν θηρίων..., ἡ γῆ θά καταστῇ ὡραιοτέρα καί καρποφορωτέρα, ἡ δύναμις τοῦ θανάτου θά ἐξασθενήσῃ καί ὁ ἄνθρωπος θά ζῇ ἐπί πολλά ἔτη” (Κ. Ι. Δυοβουνιώτης, “Μεγάλη Ἑλλην. Ἐγκυκλοπαίδεια”, τ. ΚΔ΄). Εἰδυλλιακή οὐτοπία! Πρόκειται γιά νόθες ἑρμηνεῖες χωρίων τῆς Γραφῆς, ἰδίως τῆς Ἀποκαλύψεως (κ΄ 1 κα΄ 8). Αὐτά κηρύττουν καί οἱ σημερινοί Χιλιαστές, μαζί μέ πλῆθος ἄλλων παραχαράξεων καί παρερμηνειῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Διαχρονικό, ὅμως, πρόβλημα γιά τήν Ἐκκλησία εἶναι ὅτι καί πολλά μέλη Της, κληρικοί καί λαϊκοί, ἐμφοροῦνται ἀπό ἀνομολόγητες ἔμμονες ἰδέες χιλιαστικῆς χροιᾶς, πού ὁδηγοῦν σέ ἐφησυχασμό καί κρατοῦν σέ καταστολή τό ἀγωνιστικό φρόνημα τῆς ψυχῆς.
Πολλοί βλέπουν τή σωτηρία “γραφειοκρατικά”. Τηρῶντας τό πρωτόκολλο κάποιων θρησκευτικῶν ἀρχῶν, τή θεωροῦν βέβαιη, νά συνδυάζεται, μάλιστα, μέ ζωή ἀνέφελη, μέ ἐπιτυχίες, πλοῦτο καί ὑψηλό πρεστίζ, ὑγεία, μακροζωία, ὑλική καί πνευματική εὐφορία.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 135, 16-6-2004
ΑΛΛΑ ΤΟΤΕ... ΑΛΛΑ ΤΩΡΑ
Ἡ διένεξη μεταξύ Ἀθηνῶν καί Φαναρίου, τίς ἡμέρες, πού γράφονται οἱ γραμμές αὐτές, ἔχει λάβει ἀνησυχητικές διαστάσεις. Καί παρά τήν ἐποχιακή διευθέτηση, δέν ἀποκλείονται τραγικές μελλοντικές ἐπιπλοκές. Βαρύ τό πλήγμα καί γιά τόν Ἑλληνισμό καί γιά τήν Ὀρθοδοξία. Ποιόν βαρύνει ἡ εὐθύνη στή δημιουργία αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, ποιό τό μέγεθος καί τό ποσοστό εὐθύνης τῆς κάθε μιᾶς πλευρᾶς καί ἄν ἡ εὐθύνη αὐτή, κατά νομική ὁρολογία, εἶναι “ἀλληλέγγυος καί εἰς ὁλόκληρον”, ὅλα αὐτά θά τά κρίνει μέ ἀντικειμενική θεώρηση ὁ ἱστορικός τοῦ μέλλοντος. Ἡ περιοδική μας ἔκδοση, μέ προηγούμενα ἄρθρα της, ἀναφέρθηκε στό πρόβλημα καί διατύπωσε καί τήν κανονική ἄποψη καί τή νομική θεώρηση, ἀναφορικά μέ τήν ἔννοια συγκεκριμένων διατάξεων τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη καί εἰδικότερα ἐκείνων πού ἀναφέρονται στή σύνταξη τοῦ καταλόγου τῶν ἐκλογίμων πρός ἀρχιερατεία καί στήν ἄσκηση τῶν δικαιωμάτων τοῦ Πατριαρχείου.
Σήμερα θά ἑστιάσουμε τίς ἀναφορές μας σέ μία μόνο παράμετρο τοῦ ὅλου προβλήματος καί εἰδικότερα σέ μία ἀπό τίς κυρώσεις πού ἐπέβαλε ἡ “διηυρυμένη” Πατριαρχική Σύνοδος στόν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν Χριστόδουλο. Καί ἡ ἐκκλησιαστική αὐτή κύρωση εἶναι “ἡ διακοπή τῆς κοινωνίας στή λατρεία καί στή διοίκηση”. Ἀλλά καί μετά τήν “ἀκοινωνησία” αὐτή δέν εἴδαμε νά χάνει ὁ Μακαριώτατος τήν ἀρχιεπισκοπική του ἰδιότητα καί κατεπέκταση δέν εἴδαμε νά στερεῖται οὔτε τῶν διοικητικῶν οὔτε τῶν ποιμαντικῶν οὔτε τῶν τελετουργικῶν του καθηκόντων. Παραμένει στό θρόνο τοῦ Προκαθημένου (ἄλλως τοῦ Προέδρου τῆς Συνόδου) τῆς ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας καί ἀσκεῖ ἀπό τή θέση αὐτή ὅλα τά καθήκοντα, πού ἀπορρέουν ἀπό τήν ἀρχιεπισκοπική του ἰδιότητα.
Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως
Κοσμοϊστορικά βήματα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ
(Ἰω. γ΄, 13 - 17)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(7-9-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς πρό τῆς Ὑψώσεως
Φυγή ἀπό τόν διωγμό τοῦ κόσμου;
(Γαλ. στ΄, 11-18)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 133, 16-5-2004
Ἐκκλησιαστική δικαιοσύνη
“ὑπνώττουσα”...
Ἐν ἐνεργείᾳ Μητροπολίτης σέ ἐπίσημη δήλωσή του ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς Ἱεραρχίας, ἀναφερόμενος στή λειτουργία τῆς ἐκκλησιαστικῆς δικαιοσύνης, τήν χαρακτήρισε “ὑπνώττουσα” καί “διατεταγμένη”. Βαρεῖς οἱ χαρακτηρισμοί, ὅταν μάλιστα αὐτοί προέρχονται ἀπό ὑπεύθυνο στέλεχος τῆς Ἱεραρχίας καί διατυπώνονται σέ ἐπίσημη συνεδρίαση τοῦ Σώματος. Καί δυστυχῶς πολλά πού βλέπουν τό φῶς τῆς δημοσιότητας καί τροφοδοτοῦν μέ συνεχῆ ροή τά ἔντυπα καί ἠλεκτρονικά μέσα ἐνημέρωσης, ἔρχονται νά ἐπιβεβαιώσουν τούς παραπάνω χαρακτηρισμούς τοῦ Σεβασμιωτάτου.
Ἐμεῖς δέν θά σχολιάσουμε τίς πιό πάνω ὑπεύθυνες κριτικές διαπιστώσεις τοῦ Δεσπότη. Οὔτε θά παραθέσουμε τό δικό μας ἀντιρρητικό λόγο. Θά ἀναφερθοῦμε σέ ὁρισμένα, συγκεκριμένα καί κραυγαλέα περιστατικά, τά ὁποῖα ἀσφαλῶς θεμελιώνουν καί ἰσχυροποιοῦν τή μείζονα σκέψη στό συλλογισμό τοῦ Σεβασμιωτάτου.
ΤΟ ΠΡΩΤΟ περιστατικό ἀναφέρεται στήν περίφημη καί πολύκροτη δίκη τοῦ μάρτυρα ἀγωνιστή Μητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου τόν Ἰανουάριο τοῦ 1993, πού κατέληξε, ὅπως κατέληξε, στήν ἐπιβολή τῆς δεκαετοῦς ἀργίας στόν ἅγιο αὐτό Ἐπίσκοπο.
Κήρυγμα Ἀρχῆς τῆς Ἰνδίκτου
Ἐμπειρία τῆς Θείας Χάριτος
(Λουκ. δ΄, 16-22)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΒ΄ Ματθαίου
(Πλούσιου νεανίσκου)
Ταλάντευση ἤ σταθερότητα στόν πειρασμό;
(Ματθ. ιθ΄, 16-26)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 130, 1-4-2004
Ποιμαντικές Ἐπισημάνσεις ἀπ᾿ τήν Παγκόσμια Ὀρθοδοξία
Ἡ Ὑπακοή καί ὁ Λαϊκός.
Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
(Τό κείμενο, πού ἀκολουθεῖ, εἶναι μετάφραση ἄρθρου Ἀμερικανοῦ Ὀρθόδοξου ἱερέα, πού ἀνήκει στήν Ἐκκλησία τῆς Ρωσικῆς διασπορᾶς. Πρώην Ρωμαιοκαθολικός ὁ συγγραφέας, μέ τό ἄρθρο αὐτό θέλει νά προφυλάξει τούς προσήλυτους τῆς Πατρίδας του, πού ἀσπάζονται τήν Ὀρθοδοξία, ἀπό πλάνες ψευδοευσεβῶν Ὀρθοδόξων. Ὅσα, ὅμως, γράφει, ἰσχύουν 100% καί γιά μᾶς τούς Ἕλληνες Ὀρθόδοξους.
Σημ. Μεταφρ.).
Ὀρθόδοξος Χριστιανός εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ ἐκεῖνος, πού ἀγωνίζεται νά βιώνει τίς ἀπαιτήσεις τοῦ Ὀρθόδοξου τρόπου ζωῆς, ὅπως μᾶς τόν παρέδωσε ἡ Ἁγία Γραφή καί ἡ Παράδοση. Ἐπιμελής παρακολούθηση τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν, συχνή συμμετοχή στά Μυστήρια, τήρηση τῶν ἐποχιακῶν νηστειῶν, προσφορά ἐλεημοσύνης καί ἀγάπης, κτλ, ἀποτελοῦν ἕνα minimum ἀπαιτήσεων γιά ὅσους ἀκολουθοῦν τόν Ἰησοῦ Χριστό. Αὐτή ἡ ἱερή ὑπακοή, ἐν τούτοις, εἶναι μόνο ἡ ἀρχή γιά ὅποιον θέλει νά ὀνομάζεται Χριστιανός. Τά πρῶτα βήματα τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς, σύμφωνα μέ ὅσα μᾶς δίδαξε ὁ Κύριος: “ἐάν ἀγαπᾶτε με τάς ἐντολάς τάς ἐμᾶς τηρήσατε... Ὁ ἔχων τάς ἐντολάς μου καί τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με. Ὁ μή ἀγαπῶν με τούς λόγους μου οὐ τηρεῖ” (Ἰωάν. ιδ΄ 14,21,24). Μέ αὐτό τό πνεῦμα ὁ ἅγιος Παΐσιος Βελιτσκόφκυ γράφει: “Ἡ πιστή τήρηση τῶν ἐντολῶν καί τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρά ἡ τέλεια ὑπακοή πρός τόν Χριστό τόν Κύριο”.
Εορτή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
Επιτομή των αναγκαίων για τη σωτηρία μας
Από τις διδαχές του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(24-8-2025)
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΑ΄ Ματθαίου
(Παραβολή πονηροῦ δούλου)
Συγχωρητικότητα ἤ ἀμνηστία;
(Ματθ. ιη΄, 23-35)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 10ης
Φρόνιμοι ἤ γενναῖοι χριστιανοί;
(Α΄ Κορ. δ΄, 9-16)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα ἑορτῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου
Κοίμηση: ξόδι χαρᾶς
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(15-8-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 90/91, 1/16-8-2002
Τιμή στό ἀθόρυβο μεγαλεῖο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Νοιώθω τήν ἀνάγκη νά γονατίσω καί νά καταθέσω σεβασμό καί τιμή μπροστά στό ἀθόρυβο μεγαλεῖο. Στή σιωπηλή ἀρετή. Στό διακριτικό, σεμνό βηματισμό, πού πραγματοποιεῖται, ἐνσυνείδητα καί εὐσυνείδητα, μέσα στό θόρυβο τῆς ἐποχῆς καί ἀνάμεσα στίς πολυδιαφημισμένες καί κατακυρωμένες(!) μέ πλαστές πιστοποιήσεις, εἰδωλικές παρουσίες τοῦ ἀπολίτιστου πολιτισμοῦ μας. Στό μόχθο, πού δέν περνάει σάν εἴδηση. Στήν προσφορά, πού δέν καταγράφεται σάν καταξίωση. Στή θυσία, πού δέν εἰσπράττει τόν ἔπαινο καί τήν ἀναγνώριση.
Θέλω νά κάνω μιά πράξη καρδιᾶς. Μιά ἀνταπόδοση εἰλικρίνειας στήν κρυστάλλινη εἰλικρίνεια. Μιά κατάθεση θυμιάματος, ἐκεῖ, πού θυσιάζεται ἀληθινά ἡ πρόσκαιρη εὐμάρεια καί ἡ χαρά, γιά νά προκύψει ἡ ἀνόθευτη ἀνθοφορία τῆς προσωπικότητας καί ὁ γνήσιος καρπός τῆς ἀγάπης. Μιά σπονδή ἀναγνώρισης καί εὐγνωμοσύνης ἐκεῖ, πού οἱ σταυροί τῆς ἀνθρώπινης προσφορᾶς καί τῆς ἀνυστερόβουλης θυσίας σκιάζονται, δυναμικά καί δημιουργικά, ἀπό τόν ἕνα καί μοναδικό Σταυρό τοῦ σαρκωμένου Λόγου καί ἁγιάζονται ἀπό τίς αἱμάτινες σταγόνες, τίς ἀτίμητες αὐτές σφραγίδες τῆς θείας Ἀγάπης.
Κήρυγμα Παράκλησης
"Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου..." - 5
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Παράκλησης
"Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου..." - 4
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Παράκλησης
"Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου..." - 3
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα ἑορτῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος
Μεταμόρφωση: πανηγύρι χαρᾶς
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(6-8-2025)
Κήρυγμα Παράκλησης
"Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου..." - 2
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Παράκλησης
"Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου..." - 1
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 130, 1-4-2004
ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ
(1974 - 2004)
Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται ἐφέτος ἀπό τίς θλιβερές ἐκεῖνες ἡμέρες τοῦ 1974, κατά τίς ὁποῖες διαπράχθηκε, μέσα στό πυκνό σκοτάδι τῆς δικτατορίας τοῦ Ἰωαννίδη, τό μεγάλο ἐκκλησιαστικό ἀτόπημα, ἴσως τό μεγαλύτερο καί τό τραγικότερο στή σύγχρονη ἐκκλησιαστική ἱστορία, μέ τήν αὐθαίρετη, τή βίαιη, τήν ἀντικανονική καί τήν πραξικοπηματική ἔκπτωση δώδεκα ἔντιμων καί ἄξιων Ἀρχιερέων, οἱ ὁποῖοι, κατά γενική παραδοχή καί ὁμολογία, μέ τό γνήσιο ἐκκλησιαστικό τους φρόνημα, τήν ἁγία βιωτή τους καί τήν πνευματική τους προσφορά λάμπρυναν τό ἐπισκοπικό λειτούργημα. Καί σάν νά μήν ἔφτανε μόνο αὐτό, ἡ ἐκκλησιαστική μας διοίκηση, μέ τίς σκόπιμες μεθοδεύσεις της καί τά γνώριμα τεχνάσματά της, τό μετέφερε καί τό διατηρεῖ ἀπό “στιγμιαῖο ἔγκλημα” σέ “διαρκές καί ἰσόβιο” μέχρι τίς ἡμέρες μας, μέ τίς ὅποιες θλιβερές παραλλαγές καί τίς ὅποιες κατασκευασμένες παραμέτρους του. Καί πρέπει ἐδῶ νά τονιστεῖ ὅτι γιά τή δημιουργία, τή συντήρηση καί τή διατήρηση τοῦ πελώριου αὐτοῦ προβλήματος θεωροῦμε συμμέτοχη καί συνυπεύθυνη ὅλη τή χορεία τῆς Ἱεραρχίας “τήν τε γεγονυῖαν, τήν τε παροῦσαν καί τήν ἐσομένην”. Ἀξίζει κατά καιρούς καί “ἐπετειακά” νά ἐπαναφέρουμε τά γεγονότα στή μνήμη ὅλων μας, ἔστω καί ἐπιγραμματικά, γιά ἕνα κυρίως σκοπό. Νά τά γνωρίσουν οἱ νέοι, οἱ ἐπιγενόμενοι καί νά ἀποτελέσουν γι᾿ αὐτούς παράδειγμα πρός ἀποφυγή, γιά νά μήν ταλαιπωρηθεῖ τό σῶμα τῆς ἐκκλησίας στό μέλλον μέ ἄλλες ὅμοιες καί θλιβερές περιπέτειες.
Ομιλία σε νεανική συντροφιά
Θεία Ευχαριστία: Η σύναξη της Εκκλησίας
(Σκέψεις για τη Θεία Ευχαριστία π. Αλεξάνδρου Σμέμαν)
(Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης, 20-6-2025)
Κήρυγμα ἑορτῆς Προφήτη Ἠλία
Ζῆλος ἤ ἀγάπη;
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(20-7-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 129, 16-3-2004
Ο ΜΥΘΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ “ΙΕΡΩΝΥΜΙΚΟ” ΝΟΜΟ 214
Ὅπως καί σέ προηγούμενα σχόλιά μας ἐπισημάναμε καί ἔντονα τονίσαμε, χωρίς ἐπιφυλάξεις καί ἐνδοιασμούς, ἡ περίοδος τῆς ἀρχιερατείας τοῦ μακαριστοῦ Ἱερωνύμου ὑπῆρξε ὁ “χρυσοῦς αἰών” στή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας μας. Καί αὐτό δέ λέγεται μόνο ἀπό τούς φίλους του, ἀπό ἐκείνους πού συνειδητά στάθηκαν πολύ κοντά του, ἀλλά ἀναγνωρίζεται καί ὁμολογεῖται, ὅσο τά χρόνια περνοῦν καί οἱ ἐμπάθειες περιορίζονται, καί ἀπό ἐκείνους πού κατά τήν ἔμπονη πορεία του βρέθηκαν στήν ἀντίπερα ὄχθη. Καί δέν θά μᾶς κουράζει νά τό λέμε καί νά τό ἐπαναλαμβάνουμε “πάλιν καί πολλάκις” ὅτι ὁ μακαριστός Ἱερώνυμος δέν ὑπῆρξε ὁ ἐκλεκτός καμμιᾶς “ἀρχῆς καί ἐξουσίας”. Ἦταν ἀποκλειστικά καί μόνο ὁ ἐκλεκτός τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας καί γιά τήν Ἐκκλησία πρόσφερε καί θυσίασε τά πάντα, ἀκόμη καί τήν ἴδια τή ζωή του. Καί ὅπως χαρακτηριστικά ἐπισημαίνει κάποιος λόγιος Ἱεράρχης “Ἐναντίον του στράφηκαν οἱ πολιτικοί κράχτες καί τῆς ἄκρας δεξιᾶς καί τοῦ κέντρου καί τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ὅλοι ἐκεῖνοι, πού ἤθελαν τήν Ἐκκλησία θεραπαινίδα τῶν σκοπῶν τους καί τώρα τήν ἔβλεπαν νά κινεῖται ἀνεξάρτητη. Φορέας ἄλλου μηνύματος, πού δέν προσδένει καί δέν ὑποδουλώνει τόν ἄνθρωπο στά σχήματα τοῦ κόσμου, ἀλλά τόν καλεῖ καί τόν δρομολογεῖ στήν ἐλευθερία τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ”.
Πνευματικές εξάρσεις εν μέσω διωγμών (β)
(Από το νέο βιβλίο: "ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Μητροπολίτης Ἀττικῆς και Μεγαρίδος
Ὁ ἐπίσκοπος, Ὁ θεολόγος καί ὁ ἀγωνιστής γιά τήν κανονική τάξη στήν Ἐκκλησία"
«...Αἱ δεκαεννέα ψῆφοι σας θά παραδοθοῦν εἰς τήν ἱστορίαν καί εἰς τάς χεῖρας τοῦ ζῶντος Θεοῦ καί θά κριθοῦν. Ἐγώ ἐπιθυμῶ νά σᾶς εἴπω ὅτι ἐκ βάθους καρδίας σᾶς συγχωρῶ. Οὐδέ τήν παραμικράν σκιάν δέν κρατῶ εἰς τήν καρδίαν μου ἐναντίον σας...» Κεφ. 9
«17-07-1974. ...Τά διατάγματα γιά τούς τρεῖς μητροπολίτας ὑπεγράφησαν. Ἄς γίνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τήν ἄμπελο τήν ἐφύτευσε ἡ δεξιά Του. Εἰς Ἐκεῖνον ἀνήκει καί ἡ Ἐκκλησία καί ἡ ἱστορία.» Κεφ. 10
«18-07-1974. Μάζεψα τά πράγματά μου γιά νά ἀναχωρήσω. Παραδίδομαι στήν ἀγκάλη τοῦ ζῶντος Κυρίου μου. Δέν ξέρω τήν ἔκτασι τῆς περιπέτειάς μου. Δέν μέ ἀνησυχεῖ αὐτό. Ἐμπιστεύομαι τήν ὕπαρξί μου στή δική του ἀγάπη». Κεφ. 11
«19-07-1974. Τό πρῶτο βράδυ στήν ἐξορία μου. Εἶμαι ἀφάνταστα εἰρηνικός σήμερα. Σάν νά ἄνοιξε μιά καινούργια σελίδα στή ζωή μου...» Κεφ.11
Κήρυγμα ἑορτῆς Προφήτου Ἠλιοῦ
Ἀπό τήν ἁπλότητα στό θαῦμα
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Πνευματικές εξάρσεις εν μέσω διωγμών (α)
(Από το νέο βιβλίο: "ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Μητροπολίτης Ἀττικῆς και Μεγαρίδος
Ὁ ἐπίσκοπος, Ὁ θεολόγος καί ὁ ἀγωνιστής γιά τήν κανονική τάξη στήν Ἐκκλησία"
“... ἡ παρουσία τοῦ λαοῦ (κοντά στόν ἐπίσκοπο) μέσα στήν ἀτμόσφαιρα τῆς ἀγάπης καί τῆς προσευχῆς συγκροτεῖ τήν πραγματική Σύνοδο. Σύνοδο «ἐν παροξυσμῷ ἀγάπης» καί «ἐν κοινωνίᾳ Πνεύματος Ἁγίου». Καί ἡ Σύνοδος αὐτή παίρνει τίς ἀποφάσεις της καί δίνει τή μαρτυρία της. Kαταθέτει τά ἀδιάψευστα ἱστορικά στοιχεῖα. Kαί τά συνοδεύει μέ τήν πληροφορία τῆς καρδιᾶς καί μέ τήν ὁμόφωνη ψῆφο τῆς συνειδήσεως”
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Μνημόσυνο διωγμῶν καί ἐξορίας
«Ἄν δέν ἔβλεπα ὁλόγυρά μου τίς ἀγριεμένες φυσιογνωμίες τῶν ἀρχιερέων τῆς ἐποχῆς μου, ἄν δέν ἔφταναν στίς ἀκοές μου τά πικρά τους λόγια καί οἱ μυστικές συνεννοήσεις τῆς δολοπλοκίας, ἄν δέν γινόμουν ἀποδέκτης τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, πού μέ καταδίκαζαν δίχως νά μέ δικάσουν, ἄν δέν συναντοῦσα μπροστά μου τό τεῖχος τῆς κατεστημένης ἀδιαλλαξίας, πού μοῦ ἀρνήθηκε τό πιό φτηνό ἀλλά καί τό πιό θεμελιακό ἀγαθό, τή δικαιοσύνη, δέ θά ἀνακάλυπτα τή δύναμη τῆς σταυρωμένης Ἀρχιερωσύνης. Δέ θά ἔβρισκα τό ἀνηφορικό μονοπάτι τοῦ Γολγοθᾶ, τό μονοπάτι τῆς γνήσιας ἀρχιερατικῆς πορείας...
Προσφώνηση Σεβ. Μητροπολίτου Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρου
στή χειροθεσία εἰς Ἀρχιμανδρίτη τοῦ π. Δοσιθέου Κώτση
Πανήγυρις τῶν Ἁγίων Πατέρων τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων
Ἱερά Μονή Νέου Στουδίου, Αὐλώνας Ἀττικῆς
Κατάλυση τοῦ θανάτου - ἐλευθερία ἀπό τή φθορά
- δῶρο: μέγα ἔλεος, αἰώνια ζωή
Σάββατο Ἑσπέρας
γ΄ Στιχηρό, Ἦχος δ΄
|
Κείμενο Πύλας Ἅδου συνέτριψας Κύριε, καὶ τῷ σῷ θανάτῳ, τοῦ θανάτου τὸ βασίλειον ἔλυσας, γένος δὲ τὸ ἀνθρώπινον, ἐκ φθορᾶς ἠλευθέρωσας, ζωὴν καὶ ἀφθαρσίαν τῷ κόσμῳ δωρησάμενος, καὶ τὸ μέγα ἔλεος. |
Μετάφραση Ἀφάνισες τίς πῦλες τοῦ Ἅδου Κύριε, καί μέ τό θάνατό σου κατέλυσες τό βασίλειο τοῦ θανάτου, καί τό ἀνθρώπινο γένος ἐλευθέρωσες ἀπό τή φθορά, δώρησες ζωή καί ἀφθαρσία στόν κόσμο, καί τό μέγα ἔλεος. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Πατέρων Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Γνήσια θρησκευτικότητα
(Τίτ. γ΄, 8 -15)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 127, 16-2-2004
Πατριάρχης ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος Α΄ (Κοτσώνης);
(Διάψευση ἄρθρου "Καθημερινῆς" ἀπό τόν μακαρ. Εὐρίπου Βασίλειο)
Δημοσιοποιοῦμε, γιά δεύτερη φορά, μιά σκοτεινή, ἀνεπίτρεπτη δημοσιογραφική διαπλοκή. Καί προβαίνουμε σέ ἀναπαραγωγή, ἐπειδή οἱ σκοτεινές δυνάμεις, πού κυριαρχοῦν αὐτή τή στιγμή στήν ἐκκλησιαστική μας διοίκηση, ἐπιμένουν νά διαστρέφουν τήν ἱστορική ἀλήθεια καί νά προσπαθοῦν νά ἐπιρρίπτουν τίς εὐθῦνες γιά τή σημερινή λαθεμένη ἀντιπαράθεση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στό μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο. Πιστεύουμε, πώς ἡ ἀναδημοσίευση τοῦ περιστατικοῦ θά πείσει τούς ἀπροκατάληπτους, πώς οἱ σημερινές ὑπεροπτικές συμπεριφορές τοῦ κ. Χριστόδουλου δέν ἔχουν καμμιά σχέση ἤ ὁμοιότητα μέ τήν ἄψογη πολιτεία τοῦ Ἱερωνύμου.
Ἡ ἐφημερίδα “Καθημερινή”, 28 ὁλόκληρα χρόνια μετά τήν παραίτηση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου καί 13 χρόνια μετά τό θάνατό του, δημοσίευσε ἄρθρο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ συνεργάτη της Καλοκαιρινοῦ, στό ὁποῖο, ἀναληθῶς καί ἀθεμελίωτα, γραφόταν, ὅτι ὁ μακαριστός Ἱερώνυμος μεθόδευε τήν ἀνύψωσή του σέ Πατριάρχη τῆς Ἑλλάδος.
Ὁ Μητροπολίτης Εὐρίπου Βασίλειος, στενός συνεργάτης τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου καί ἐνημερωμένος γιά τίς προθέσεις καί γιά τίς μεθοδεύσεις του, ἔστειλε ἐπιστολή στήν ἐφημερίδα “Καθημερινή” διαψεύδοντας αὐτήν τήν πληροφορία καί, μέ τήν κατάθεση συγκεκριμένων γεγονότων, ἀποδεικνύοντας, ἀκριβῶς τό ἀντίθετο. Ὅτι, δηλαδή, ἀπείλησε παραίτηση, ὅταν τοῦ προτάθηκε νά περιληφθεῖ στόν Καταστατικό Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος διάταξη, πού νά ἐνσωματώνει τήν Κρήτη καί τά Δωδεκάνησα στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος.
Κήρυγμα Κυριακῆς Δ΄ Ματθαίου (Ἑκατοντάρχου)
Ἐμπιστεύομαι τόν Χριστό;
(Ματθ. η΄, 5 - 13)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(6-7-2025)
Ὁ ἀναστάς Κύριος ἁρπάζει τόν λαό του
ἀπό τά χέρια τῶν ἔχθρῶν του
Σάββατο Ἑσπέρας
ζ΄ Στιχηρό, Ἦχος γ΄
|
Κείμενο Οἱ ἀναξίως ἑστῶτες, ἐν τῷ ἀχράντῳ σου οἴκῳ, ἑσπερινὸν ὕμνον ἀναμέλπομεν, ἐκ βαθέων κραυγάζοντες· Χριστὲ ὁ Θεός, ὁ φωτίσας τὸν κόσμον τῇ τριημέρῳ Ἀναστάσει σου, ἐξελοῦ τὸν λαόν σου, ἐκ χειρὸς τῶν ἐχθρῶν σου Φιλάνθρωπε. |
Μετάφραση Ἐμεῖς πού ἀνάξια στεκόμαστε στόν ἀμόλυντο οἶκο σου, ὕμνο ἑσπερινό ψάλλουμε κραυγάζοντας ἀπό τά βάθη τῆς καρδιᾶς, Χριστέ ὁ Θεός, πού φώτισες τόν κόσμο μέ τήν τριήμερη Ἀνάστασή σου, ἀπάλλαξε τόν λαό σου ἀπό τά χέρια τῶν ἐχθρῶν σου φιλάνθρωπε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Κυριακῆς Δ' Ματθαίου
Ἀπό τήν τυπικότητα στή γνησιότητα
(Ματθ. η΄, 5-13)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἑορτή Ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου
Ὁ δυναμισμός τοῦ ἀποστολικοῦ κηρύγματος
(Χρυσοστομικές ἐπισημάνσεις)
(Ματθ. ιστ΄, 13 - 19)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(29-6-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 96, 1-11-2002
Τεχνητή γονιμοποίηση ἡγεσίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μήν ἐκπλαγεῖτε. Ἡ μέθοδος τῆς τεχνητῆς γονιμοποίησης ἔχει ἐπεκταθεῖ. Δέν περιορίζεται στά παιδιά τοῦ σωλήνα. Μᾶς προσφέρει καί τά εἴδωλα τῆς ἐποχῆς. Τά ἐξέχοντα ἐκθέματα, πού μποροῦν νά ἀναδείξουν τό πάνθεο τῶν ἡρώων καί τῶν πρωταγωνιστῶν τοῦ πολιτισμοῦ. Καί μᾶς καθιερώνει τά ἡγετικά στελέχη, πού μποροῦν νά κρατήσουν, γερά καί ἀποτελεσματικά, στά ἐκλεπτυσμένα τους χέρια, τά σκῆπτρα τῆς ἐξουσίας καί νά ποδηγετήσουν ὅλους ἐμᾶς στήν εὐμάρεια καί στήν ἀναβαθμισμένη ἀξιοποίηση τῶν ἀγαθῶν τοῦ πολιτισμοῦ.
Προσευχή εἰς τήν Γέννηση τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου
Κήρυγμα Κυριακῆς Β΄ Ματθαίου
Τό κάλεσμα τοῦ Χριστοῦ
(Ματθ. δ΄, 18 - 23)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(22-6-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 2ης
Συνείδηση: ὁ ἀκατάλυτος Νόμος
(Ρωμ. β΄, 10-16)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 95, 16-10-2002
Τό εἰδικό βάρος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στά χείλη μας ἡ εὐαίσθητη ὁρολογία τῆς νεοτερικότητας. Τά συνθήματα, πού ἐκπέμπονται ἀκατάπαυστα καί λειτουργοῦν ὡς συνειδησιακά διεγερτικά καί ὡς ἐφαλτήρια προγραμματισμένων ἀγώνων. Μιλᾶμε γιά τήν ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου καί γιά τίς ἐλευθερίες τῶν λαῶν καί πιστεύουμε, πώς ἔχουμε προελάσει στήν ἀκραία ἐκσυγχρονιστική γραμμή καί πώς ἔχουμε ἀφομοιώσει τίς κατακτήσεις τοῦ πολιτισμοῦ μας. Ἀναμεταδίδουμε, χωνεμένο ἤ ἀχώνευτο, τό μοντέρνο σάλπισμα γιά τήν κατάκτηση καί γιά τήν ἑδραίωση τῆς δημοκρατίας καί συμπληρώνουμε τό ἐγερτήριο μήνυμά μας μέ τήν ἐπικουρική δήλωση, πώς οἱ καιροί ἔχουν ὡριμάσει γιά τήν παγκόσμια ἐπιβολή της, μέ τήν πειθώ, ἤ, ἔστω, καί μέ τή βία. Χαράσσουμε, αὐθόρμητα ἤ μετά ἀπό μεθοδευμένη παρόρμηση, ὡς προμετωπίδα τῶν ἐπιδιώξεών μας, τή συναδέλφωση τῶν λαῶν καί θεμελιώνουμε τή συνθηματολογία μας στή φτιαχτή θεωρία, πώς ἡ σύντηξη τῶν πολιτισμῶν θά φέρει στόν πλανήτη μας τήν παγκόσμια εἰρήνη καί τή γόνιμη συνεργασία στούς τομεῖς τῆς ἐπιστήμης, τῆς τεχνολογίας καί τῆς οἰκονομικῆς καί κοινωνικῆς ἀνάπτυξης. Μιλᾶμε, γράφουμε, φωνάζουμε, ὑποστηρίζουμε, ἐπίσημα καί ἀνεπίσημα, πώς μπήκαμε στήν τρίτη χιλιετία, ἐμπλουτισμένοι μέ ὁράματα προοδευτικά καί ἀνανεωτικά καί διαφημίζουμε μακροσκελή προγράμματα, φτιαγμένα σέ μυστικά ἐργαστήρια πολιτικῆς ἤ οἰκονομικῆς σκοπιμότητας.
Ὅμως, δέ δείχνουμε προβληματισμένοι, ἄν ὁ φλύαρος λόγος μας καί τά ἐντυπωσιακά συνθήματά μας ἀντιπροσωπεύουν γνησιότητα καί ὑπευθυνότητα.
Κυριακή Ἁγίων Πάντων
Ἐν κρυπτῷ ζωή καί μαρτυρία
(Ματθ. ι΄, 32-33, 37-38 και ιθ΄ 27-30)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(15-6-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Ἁγίων Πάντων
Ἡ πίστη στίς ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ
(Ἑβρ. ια΄,33-40 και ιβ΄,1-2)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 134, 1-6-2004
Τό Μυστήριο
τῆς Συνειδήσεως τῆς Ἐκκλησίας
Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Ὁ Χριστός, εἶναι πάντοτε παρών στήν Ἐκκλησία Του καί Τήν κατευθύνει “εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν” διά τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Πῶς, ὅμως, ἐκφράζεται ἡ ὑπερτέλεια αὐτή αὐθεντία μέσα στά ἀνθρώπινα πλαίσια τῆς ἱστορικῆς Ἐκκλησίας; Γράφει ἕνας σύγχρονος Ἄγγλος θεολόγος καί συγγραφέας, ὁ Ὀρθόδοξος Ἱερέας π. Ἀνδρέας Fillips: “Τό Ἅγιο Πνεῦμα, καί συνεπῶς ἡ αὐθεντία, ἀποφαίνεται διά τῆς Ἐκκλησίας, εἴτε μέσῳ ὅλου τοῦ σώματος τῶν πιστῶν Της, εἴτε ἄλλως, μέσῳ ἐκπροσώπων τῶν μελῶν Της. Οἱ Ἐκπρόσωποι μπορεῖ κάποτε νά εἶναι ἄτομα “τῷ πνεύματι ζέοντα”. Ἄλλοτε μπορεῖ νά εἶναι Ἐπίσκοποι, πού συναποτελοῦν Συνόδους. Ὡστόσο, τά ἄτομα τότε μόνο γίνονται Ἅγιοι, οἱ Σύνοδοι τότε μόνο γίνονται Σύνοδοι τῆς Ἐκκλησίας, καί οἱ Ἐπίσκοποι τότε μόνο γίνονται Ἅγιοι Πατέρες, ὅταν οἱ ἀποφάσεις τους ληφθοῦν καί γίνουν ἀποδεκτές ἀπ᾿ ὅλο τό σῶμα τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας” (ἰστοσελ. Orthodoxeng-land.co.uk, 27/2/2003).
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 132, 1-5-2004
Τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας
Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Ἔχει πολλές φορές λεχθεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἁπλός κοσμικός θεσμός, εἶναι Μυστήριο. Κάτι, δηλαδή, τό ὁποῖον ὑπερβαίνει τήν ἱκανότητα συλλήψεως τοῦ νοῦ, ξεπερνάει τά ὅρια πετάγματος τῆς καρδιᾶς, ἐξαντλεῖ τίς δυνατότητες ἐκφράσεως τῆς γλώσσας καί ὑπερακοντίζει τήν κοινή λογική καί τή σωρευμένη ἀπό τή συγκρότηση τῶν κοινωνικῶν μορφωμάτων ἐμπειρία. Μέ δεδομένη αὐτή τήν περιορισμένη ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου νά διεισδύει στά πράγματα, πολλοί θεωροῦν ἀνώφελο, ἴσως ἐπικίνδυνο, νά προσπαθεῖ κανείς νά προσεγγίσει τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας. Παρά ταῦτα, ἡ Ἐκκλησία ἀποτελεῖ ἱστορικό δεδομένο. Δυναμική πραγματικότητα, πού σώζει. Ἁπτό καθημερινό γεγονός, μαρτυρημένο ἀπό τήν ἐμπειρία αἰώνων. Δέν θά ἦταν, ἑπομένως, σφάλμα νά ἐπιχειρήσει κανείς νά σχολιάσει τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, μέ στόχο νά Τό ἀναδείξει καί “μετά λόγου γνώσεως” νά προσπέσει καί ταπεινά νά Τό προσκυνήσει.
Μιά εἰκόνα ἀπ᾿ τόν φυσικό κόσμο προσφέρεται ὡς τύπος γιά τήν Ἐκκλησία. Εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ παγόβουνου. Τό τμῆμα τοῦ παγόβουνου, πού φαίνεται πάνω ἀπό τήν ἐπιφάνεια τῆς θάλασσας καί εἶναι προσιτό σέ μᾶς, εἶναι μικρό ποσοστό αὐτοῦ, πού βυθισμένο στήν ἄβυσσο τῶν ὠκεανῶν δέν φαίνεται. Ἔτσι καί ἡ Ἐκκλησία. Δέν ἐξαντλεῖται στό Ἵδρυμα, πού βλέπει ὁ κόσμος, μέ τούς θεσμούς, τήν τάξη καί τήν ὀργάνωσή Του, μέ τό ἀνθρώπινο δυναμικό, καλό ἤ κακό, μέ τό κοινωνικό ἔργο, μέ τίς σκιές καί τά προβλήματά Του. Ἀπροσδιόριστο σέ μέγεθος μέρος τῆς Ἐκκλησίας βρίσκεται κρυμμένο στόν ὠκεανό τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Πλέει βυθισμένο στά βάθη τά ἀπροσμέτρητα τῆς Χάριτος, πού ὡς αἷμα καί ὕδωρ ἔρρευσε ἀπό τή “νυγεῖσα” πλευρά τοῦ σταυρωμένου Νυμφίου καί ἔχτισε, ὡς ἄλλην Εὔα, τήν Ἐκκλησία. Τῆς Χάριτος, πού, ὡς “φερομένη πνοή βιαία” γέμισε τόν οἶκο τῆς Πεντηκοστῆς καί ἵδρυσε τήν Ἐκκλησία καί Τήν ἔστειλε νά πορευθεῖ καί νά ἀγκαλιάσει ὅλο τόν κόσμο ὡς τό μέγιστο “μυστήριον κραυγῆς”, τό ὁποῖον σιωπηλά καί “ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ ἐπράχθη” (πρβλ. Ἅγ. Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, Ἐφεσ. 19,1).
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 94, 1-10-2002
Ποιός ἐρευνάει τίς παρενέργειες;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εὔκολο νά πιπιλίζεις τά συνθήματα τῆς ἐποχῆς. Νά μετέχεις στή νομή τῶν πολιτικῶν καί πολιτιστικῶν ἀνοιγμάτων. Νά προβάλλεις τήν ὕπαρξή σου ὑπερυψωμένη στό βάθρο τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καί τῆς ἀσταμάτητης προόδου. Δύσκολο νά ἀσκήσεις ἔλεγχο τῶν ἐπιλογῶν σου, πού τίς προμηθεύεσαι ἀπό τό παζάρι τῆς ξέφρενης διαφήμισης, καί τίς ἀποθηκεύεις μέσα σου, μέ τήν ἐπιπόλαιη βεβαιότητα, ὅτι ἀποτελοῦν τήν πεμπτουσία τῆς πνευματικῆς καί πολιτιστικῆς ὡρίμανσης.
Ἡ ἀποδοχή τῶν δομῶν καί τῶν σχημάτων, πού προβάλλονται μέ τήν ἐτικέτα τῆς “ἀπελευθέρωσης” ἀπό τά “ταμποῦ” τοῦ παρελθόντος καί τῆς προσαρμογῆς πρός τίς συνθῆκες καί τίς ἀπαιτήσεις τῆς ἐποχῆς, ἔχει ἐξελιχθεῖ καί ἔχει ἐπιβληθεῖ ὡς λειτουργία αὐτοματισμοῦ. Μηχανική προσαρμογή καί ἀλόγιστη συμμόρφωση πρός τό καθολικό κλίμα. Ἔνταξη αὐτονόητη καί αὐθόρμητη στό μοντέρνο κόσμο, πού κατακυρώνει τήν ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου καί ἀποδεσμεύει ἀπό τίς ἐξαρτήσεις, τούς περιορισμούς καί τίς ἀπαγορεύσεις τῶν παλιότερων ἐποχῶν.
Κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Ἁγίων Πατέρων
τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Αἰώνια ζωή
(Ἰω. ιζ΄, 1 - 13)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης
(1-6-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς Πατέρων Α' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Νουθεσία μετά δακρύων
(Πράξ. κ΄, 16-18 και 28-36)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Μέγα θαῦμα!
Τριαδική προσκύνηση
Σάββατο Ἑσπέρας
γ΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. α΄
|
Κείμενο Μέγα θαῦμα! ὁ τῶν ἀοράτων Κτίστης, διὰ φιλανθρωπίαν σαρκὶ παθών, ἀνέστη ὁ ἀθάνατος. Δεῦτε πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, τοῦτον προσκυνήσωμεν· τῇ γὰρ αὐτοῦ εὐσπλαγχνίᾳ ἐκ πλάνης ῥυσθέντες, ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν, ἕνα Θεὸν ὑμνεῖν μεμαθήκαμεν. |
Μετάφραση Πόσο μεγάλο θαῦμα! ὁ κτίστης τῶν ἀοράτων δυνάμεων, ἀπό φιλανθρωπία ἔπαθε μέ τή σάρκα του καί ἀναστήθηκε ὁ ἀθάνατος. Ἐμπρός, τά γένη τῶν ἐθνῶν αὐτόν νά προσκυνήσουμε, Γιατί μέ τή δική του εὐσπλαχνία, ἀφοῦ ἐλευθερωθήκαμε ἀπό τήν πλάνη, ἔχουμε μάθει ἕνα Θεό σέ τρεῖς ὑποστάσεις νά ὑμνοῦμε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κυριακή τοῦ τυφλοῦ
Τό θαῦμα: ἡ φανέρωση τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ σέ μᾶς
(Ἰω. θ΄, 1-38)
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
(25-5-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς του τυφλοῦ
Κατεστημένο ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων
(Πράξ. ιστ΄, 16-34)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (6)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ γ', Ἦχος α΄
|
Κείμενο Χθὲς συνεθαπτόμην σοι Χριστὲ συνεγείρομαι σήμερον ἀναστάντι σοι, συνεσταυρούμην σοι χθὲς, αὐτός με συνδόξασον Σωτήρ, ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. |
Μετάφραση Χριστέ πού ἀναστήθηκες ἀπό τό μνῆμα, χθές θαπτόμουνα μαζί σου, σήμερα ἀνασταίνομαι μέ σένα, χθές σταυρώθηκα μαζί μέ σένα, γι’ αὐτό σήμερα δόξασέ με στή βασιλεία σου. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (5)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ γ', Ἦχος α΄
|
Κείμενο Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός, οὐρανός τε καὶ γῆ, καὶ τὰ καταχθόνια· ἑορταζέτω γοῦν πᾶσα κτίσις, τὴν Ἔγερσιν Χριστοῦ, ἐν ᾗ ἐστερέωται. |
Μετάφραση Τώρα (μέ τήν ἀνάσταση τοῦ Κυρίου) ὅλα γέμισαν μέ φῶς, καί ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ καί τά καταχθόνια, ὅλη λοιπόν ἡ κτίση νά γιορτάσει τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, στήν ὁποία ἔχει στερεωθεῖ. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Κυριακῆς τῆς Σαμαρείτιδος
Ἀπ' τό πηγάδι στήν Πηγή
(Ἰω. δ΄, 5 - 42)
Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 18-5-2025
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (4)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ γ', Ἦχος α΄, Ὁ εἱρμὸς
|
Κείμενο «Δεῦτε πόμα πίωμεν καινόν, οὐκ ἐκ πέτρας ἀγόνου τερατουργούμενον, ἀλλ' ἀφθαρσίας πηγήν, ἐκ τάφου ὀμβρήσαντος Χριστοῦ, ἐν ᾧ στερεούμεθα». |
Μετάφραση Ἐλᾶτε νά πιοῦμε ἀπό τό καινούργιο πιοτό, ὄχι ἐκεῖνο πού ἀνάβλυσε μέ θαυμαστό τρόπο ἀπό τήν ἄγονη πέτρα στήν ἔρημο, ἀλλά ἄς πιοῦμε πηγή ἀφθαρσίας τήν ὁποία πήγασε ὁ Χριστός ἀφοῦ ἀναστήθηκε ἀπό τόν πέτρινο τάφο, στόν ὁποῖο στερεωνόμαστε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς τῆς Σαμαρείτιδος
Τό παντοδύναμο Χέρι τοῦ Θεοῦ
(Πράξ. ια΄,19-30)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (3)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ α', Ἦχος α΄
|
Κείμενο Οὐρανοὶ μὲν ἐπαξίως εὐφραινέσθωσαν, γῆ δὲ ἀγαλλιάσθω, ἑορταζέτω δὲ κόσμος, ὁρατός τε ἅπας καὶ ἀόρατος· Χριστὸς γὰρ ἐγήγερται, εὐφροσύνη αἰώνιος. |
Μετάφραση Οὐρανοί ἐπάξια νά γεμίσουν χαρά καί ἡ γῆ ἀγαλλίαση καί νά γιορτάσει ὅλος ὁ ὁρατός καί ἀόρατος κόσμος, γιατί Χριστός ἀναστήθηκε, αἰώνια εὐφροσύνη. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ομιλία σε νεανική συντροφιά
"Εξομολόγηση μπρος στον πνευματικό πατέρα"
(Αρχιμ. Ειρηναίος Μπουσδέκης, 11-5-2025)
Κυριακή τοῦ Παραλύτου
"Διά τῆς πίστεως στήν κοινωνία καί στή σωτηρία"
(Ἰω. ε΄, 1-15)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 11-5-2025)
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (2)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ α', Ἦχος α΄
|
Κείμενο Καθαρθῶμεν τὰς αἰσθήσεις, καὶ ὀψόμεθα, τῷ ἀπροσίτῳ φωτὶ τῆς ἀναστάσεως, Χριστὸν ἐξαστράπτοντα, καί, Χαίρετε, φάσκοντα, τρανῶς ἀκουσόμεθα, ἐπινίκιον ᾄδοντες. |
Μετάφραση Νά καθαρίσουμε τίς αἰσθήσεις, καί νά δοῦμε τό ἀπροσπέλαστο φῶς τῆς ἀναστάσεως, Χριστόν νά λάμπει σάν ἀστραπή, καί νά ἀκούσουμε νά λέγει δυνατά Χαίρετε, ψάλλοντας ἆσμα τῆς νίκης. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Κυριακῆς τοῦ Παραλύτου
Καρτερία γιά ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ
(Ἰω. ε΄, 1-15)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἀνάσταση καί τό Φῶς (1)
Ὁ Κανών,
ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ
ᾨδὴ α', Ἦχος α΄, Ὁ εἱρμὸς
|
Κείμενο «Ἀναστάσεως ἡμέρα λαμπρυνθῶμεν λαοί, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα· ἐκ γὰρ θανάτου πρὸς ζωήν, καὶ ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν, Χριστὸς ὁ Θεός, ἡμᾶς διεβίβασεν, ἐπινίκιον ᾄδοντας». |
Μετάφραση Νά γίνουμε λαμπεροί γιατί ἡ μέρα τῆς Ἀναστάσεως εἶναι Πάσχα, Πάσχα Κυρίου, γιατί ἀπό τόν θάνατο στή ζωή, καί ἀπό τή γῆ πρός τόν οὐρανό, Χριστός ὁ Θεός μᾶς ἀνέβασε, ψάλλοντας ἆσμα τῆς νίκης. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Μυροφόρων
Οἱ Ἅγιοι τῆς τόλμης
(Μάρκ. ιε΄, 43 - ιστ΄,18)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 4-5-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Μυροφόρων
Ἡ εὐθύνη ὅλων μας στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας
(Πράξ. στ΄, 1-7)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Παρουσίαση νέου βιβλίου πού κυκλοφόρησε:
"ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος"
Ὁ ἐπίσκοπος, Ὁ θεολόγος καί
ὁ ἀγωνιστής γιά τήν κανονική τάξη στήν Ἐκκλησία
Κυκλοφόρησε τό νέο βιβλίο τοῦ Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη, ἡγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Νέου Στουδίου (Αὐλώνας Ἀττικῆς).
Μιά ἱστορική καί νομοκανονική μελέτη τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Προβλήματος (1974-2013), μέσα ἀπό τήν ὁποία ἀναδεικνύεται ἡ μαρτυρική μορφή τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου.
Κυριακή τοῦ Θωμᾶ
"Ἐξ ἀπιστίας εἰς πίστιν"
(Ἰω. κ΄ 19-31)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 27-4-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς τοῦ Θωμᾶ
Προτροπή τοῦ Οὐρανοῦ: Κηρύξατε
(Β΄ Κορ. ε΄, 12-20)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Ἑσπερινός ἑορτῆς Ἁγ. Μεγαλομάρτυρος
Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου
Ἡ ἐμπειρία, ἡ μαρτυρία καί τό μαρτύριο ἑνός Ἁγίου
(Ἱερός Ναός Ἁγ. Γεωργίου, Ἀλιβέρι Εὐβοίας)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 22-4-2025)
Κυριακή τοῦ Πάσχα
Πέρασμα στήν αἰώνια ζωή
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 20-4-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 36, 1-5-2000
Ἡ ἀπουσία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀπουσία, πού σηματοδοτεῖ τήν ὑπερούσια παρουσία. Θρῆνος, πού ἐγγράφεται ὡς πρελούντιο τῆς ἀπέραντης καί ἀναπαλλοτρίωτης χαρᾶς. Tό «καινό» (τό καινούργιο) μνημεῖο, πού δέχτηκε τό νεκρό Σῶμα τοῦ σαρκωμένου Λόγου, εἶναι πιά κενό (ἄδειο). Ὁ Kύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου, δέ βρίσκεται ἐκεῖ, τυλιγμένος στά μύρα, στά «ὀθόνια» καί στό «σουδάριο». «Ἠγέρθη καθώς εἶπε» (Mατθ. κη΄ 6). Ἀναστήθηκε. Kαί ὁ Ἄγγελος τοῦ Θεοῦ, ντυμένος στή λευκότητα καί στή δόξα, ἀναγγέλλει στούς μαθητές καί στήν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρη τό μεγάλο, τό κοσμοϊστορικό γεγονός: «Ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν» (Mάρκ. ιστ΄ 6).
Ὁ Kύριος σταυρώθηκε καί θανατώθηκε. Ἀλλά δέν παραδόθηκε στή φθορά. Ὁ τάφος τόν φιλοξένησε γιά τρεῖς μόνο μέρες. Kαί τόν ἔχασε. Mετά τή λαμπροφόρο Ἀνάσταση, ἀπόμεινε κενός. Σημάδι ἱστορικό τῆς δύναμης τοῦ Θεοῦ, πού κατανικάει τή φθορά καί τό θάνατο. Mάρτυρας τῆς ἀπουσίας, πού ἄνοιξε τόν ὁρίζοντα τῆς θεϊκῆς παρουσίας στήν ἱστορία καί τῆς ἄμεσης κοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεάνθρωπο Nικητή.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 202, 1-4-2007
“Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν”
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνας ἀπό τούς πρώιμους ἐκκλησιαστικούς μας συγγραφεῖς, ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς, στέκεται ἐκστατικά μπροστά στόν Ἐσταυρωμένο μας Κύριο, ἀναπλάθει μέσα του τά περιστατικά καί προσπαθεῖ νά εἰσδύσει στή διαλεκτική τους καί στά μηνύματά τους. Σέ κάποια φάση τῆς εὐλαβικῆς ἀναζήτησής του, ἐπικεντρώνει τόν εὐαίσθητο στοχασμό του στόν “στέφανον ἐξ ἀκανθῶν”. Μελετάει τήν ἄκαρδη ἐπινόηση τῶν εἰδωλολατρῶν Ρωμαίων στρατιωτῶν. Βιώνει τήν ὀδύνη, πού προκάλεσε ἡ πράξη τους στόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, στό μεγάλο Θύμα τῆς Ἱστορίας. Βγάζει ἀπό μέσα του σταλαγματιές δακρύων. Καί καταλήγει σέ λόγο βαθύ, ἐμπειρικό, ἀπαύγασμα ἐσώτερης ἔλλαμψης καί μήνυμα ὁδηγητικό γιά κεῖνον, πού λαχταράει νά προσεγγίσει τό κοσμοσωτήριο μυστήριο του Γολγοθά.
Κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Βαΐων
"Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι"
(Ιωάν. ιβ΄, 1 - 18)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 13-4-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Βαΐων
Τό ἐπιεικές τῶν χριστιανῶν
(Φιλιπ. δ΄, 4-9)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 97, 16-11-2002
Αὐτάρκεια ἤ εὐμάρεια;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μοναδικό ὅραμα, μονοσήμαντη ἐπαγγελία καί μονότροπος ἀγώνας, σέ τοῦτες τίς καυτές μέρες τῆς ἱστορίας, εἶναι ἡ εὐμάρεια. Ἡ ἄμετρη ἀπόκτηση ὑλικῶν ἀγαθῶν. Ἡ χαρά τοῦ πλούτου. Ἡ πλησμονή τῆς γεύσης. Ἡ πολιτογράφηση στό βασίλειο τῆς ἀταλάντευτης ἄνεσης. Καθώς ἡ εὑρηματικότητα καί ἡ παραγωγή τῆς τεχνολογίας κεντρίζουν ἀκατάπαυστα τήν περιέργεια καί καθώς ἡ διαφήμιση καί ἡ προσφορά τοῦ ὀργανωμένου ἐμπορίου ἐρεθίζουν τήν ἐπιθυμία, βρισκόμαστε ὅλοι μας, μόνιμα, κυριευμένοι ἀπό τό τεχνητό σύνδρομο τῆς στέρησης καί κάνουμε ἀγώνα -σκληρό καί συχνά αὐτοκαταστροφικό- νά συλλέξουμε περισσότερο πλοῦτο καί νά ἀνεβάσουμε ψηλότερα τό δείκτη τῆς εὐημερίας μας. Τά “χρήσιμα” καί τά “ἀρκετά” μᾶς φαίνονται λίγα. Τά “ἀπαραίτητα”, γιά τή συντήρηση καί γιά τήν ἀνάπτυξη τῆς προσωπικότητας, ἐμφανίζονται, στήν προοπτική μας καί στήν τέχνη τῆς διαφήμισης, σάν “δεδομένα” λιμοκτονίας.
Κυριακή Ε΄ Νηστειῶν
Ἱερωσύνη: Ἄσκηση ἐξουσίας ἤ
διακονία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ;
(Μάρκ. ι΄ 32-45)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 6-4-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Ε΄ Νηστειῶν
Τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ
(Ἑβρ. θ΄, 11-14)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 93, 16-9-2002
Κέντρο ἀναφορᾶς...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, ὁ ἄθεος ἄνθρωπος κινεῖται μέσα στή χαοτική πολυπλοκότητα, δίχως νά διακρίνει ἕνα σταθερό καί ἀταλάντευτο κέντρο ἀναφορᾶς. Δίχως νά νοιώθει, πώς ὑπάρχει ἕνα “Α” καί “Ω”, μιά ἑστία πληρότητας ζωῆς καί δύναμης, κέντρο προσανατολισμοῦ καί πηγή ἀστείρευτη ὁραμάτων καί γόνιμης πράξης. Δίχως νά ἀναπαύεται στό ἁπλωμένο, σταθερό καί παντοδύναμο, χέρι, πού εἶναι πάντα ἕτοιμο νά τόν πιάσει, νά τόν χειραγωγήσει καί νά τόν σώσει. Δίχως νά ἀκούει τήν ἁπαλή καί γλυκειά φωνή, νά τοῦ μεταδίνει τήν ἁρμονία καί τήν παρηγοριά τῆς ἀγάπης.
Ἀντιφώνηση Σεβ. Μητροπολίτου Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρου
στή χειροτονία τοῦ π. Δοσιθέου Κώτση
(Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Δ΄ Νηστειῶν)
(Ἑβρ. στ΄, 13-20)
Μητροπολίτης Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρας
Χειροτονητήριος λόγος π. Δοσιθέου Κώτση
π. Δοσίθεος Κώτσης
(30 - 3 - 2025)
Κήρυγμα Δ΄ Χαιρετισμῶν
Δευτέρα δημιουργία,
ἀνάπλαση διά τῆς Θεοτόκου
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 28-3-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Δ΄ Νηστειῶν
Ἡ βέβαιη καί ἀσφαλής ἐλπίδα στό Χριστό
(Ἑβρ. στ΄, 13-20)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 98, 1-12-2002
Τίς σημαῖες ἤ τό Σταυρό;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σημαῖες καί σημαιάκια. Λάβαρα μέ τούς ἰριδισμούς τῶν χρωμάτων καί μέ τή γοητεία τῶν συνθημάτων. Σύμβολα, πού θυμίζουν δόξες ἤ πού ἐπαγγέλλονται εὐμάρεια καί ἀτελεύτητη εὐτυχία. Οἱ μεγάλοι ὀργανισμοί, πού διαφεντεύονται ἀπό τούς ἰσχυρούς τῆς γῆς, ὑψώνουν σημαῖες, πίνακες συνθημάτων καί ὑποσχέσεων, πού ἐντυπωσιάζουν τούς λαούς καί κάμπτουν τήν ἀντίστασή τους ἤ τήν εὐκαιριακή καχυποψία τους. Κόμματα πολιτικά, πού λειτουργοῦν μέ ὅραμα τήν ἐξουσία, ὑπερπληρώνουν τούς δρόμους τῆς βιοπάλης μας καί τῆς ὀδύνης μας καί κοσμοῦν φανταχτερά τούς χώρους τῶν συναντήσεών μας, μέ τά λάβαρα τῶν ἀγωνιστικῶν τους προθέσεων, πού τά βάφουν μέ ἄλλα, συμβολικά, χρώματα, ἀλλά, πού, στήν πραγματικότητα, δέν ἐκπροσωποῦν διάφορη θεώρηση τοῦ ἀνθρώπινου βίου καί διάφορο χειρισμό τῶν ποικίλων προβλημάτων. Ἀνακαινιστές ἤ ἐκσυγχρονιστές, ἐκπρόσωποι τῆς διανόησης ἤ τῆς τυποποιημένης κουλτούρας, προβάλλουν φτιασιδωμένοι στά παράθυρα τῆς τι-βί μας καί σηκώνουν, μέ αὐτοπεποίθηση ἤ μέ προκάτ ἠθοποιΐα, τόν πίνακα τῶν συνθημάτων τους καί τόν ἰσολογισμό τῆς προσφορᾶς τους.
Κήρυγμα Κυριακῆς Γ΄ Νηστειῶν
(Σταυροπροσκυνήσεως)
Ὁ Σταυρός μέσον σωτηρίας
(Μάρκ. η΄ 34 - θ΄ 1)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 23-3-2025)
Κήρυγμα Γ΄ Χαιρετισμῶν
Ὄχημα καί οἴκημα τοῦ Θεοῦ
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 21-3-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς Γ΄ Νηστειῶν (Σταυροπροσκυνήσεως)
Ὁ συμπαθής Μέγας Ἀρχιερέας
(Ἑβρ. δ΄, 14-16 και ε΄, 1-6)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 92, 1-9-2002
Ἡ ἀσυμβατότητα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σέ κάθε μου βῆμα συναντῶ μπροστά μου τήν ἀσυμβατότητα. Τήν ἀσυμφωνία καί τήν ἀντίθεση, ἀνάμεσα στό λόγο καί στήν πράξη. Στήν ἐπίσημη ἐξαγγελία καί στή συγκεκριμένη ἐφαρμογή. Στό σχῆμα, πού διαφημίζεται ὡς ἡ ἀκρότατη κατάκτηση τοῦ πολιτισμοῦ καί στήν καθημερινότητα, πού συντηρεῖ ἤ καί αὐξάνει τή βαρβαρότητα. Οἱ περιπτώσεις πυκνές. Ὁ προβληματισμός σκληρός. Ὁ σαρκασμός “πρό τῶν θυρῶν”. Ἡ ἀπόρριψη τῶν ἐπαγγελιῶν καί τῶν συνθημάτων τῆς ἐποχῆς μου φαίνεται νά λειτουργεῖ ὡς ἡ μόνη ἀπάντηση.
Ἡ ἐποχή μου διαφημίζει τήν ἀξία τοῦ ἀτόμου. Τά μεγάφωνα τοῦ πολιτικοῦ λόγου, στή διαπασῶν, ὑπόσχονται σεβασμό στόν ἄνθρωπο. Διακριτική ἀξιολόγηση τῶν ὁραμάτων του. Καί δημιουργία κλίματος καί συνθηκῶν, πού ἐξυπηρετοῦν τήν ἐλεύθερη πορεία του καί τήν ἀδέσμευτη ἀξιοποίηση τῶν ἔμφυτων χαρισμάτων του. Ὡστόσο, ἐνῶ ἀπό τά μεγάφωνα τῆς προπαγάνδας ἠχοῦν, ἀσταμάτητα, τά μεγαλόστομα καί μεγαλόπνοα συνθήματα, οἱ ἀναγγελίες ὑπερσύγχρονων, ἔξυπνων καί ἀποτελεσματικῶν ὅπλων, πού μποροῦν νά ἐξοντώσουν “ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ” τήν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρη, ἀκυρώνουν κάθε ἐλπίδα.
Κυριακή Β΄ Νηστειῶν
Καρποί τῆς ἀγαπητικῆς προσφορᾶς
(Μάρκ. β΄ 1-12)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 16-3-2025)
Κήρυγμα Β΄ Χαιρετισμῶν
Ἀστέρος ἀδύτου Μήτηρ, αὐγή μυστικῆς ἡμέρας
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 14-3-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Β΄ Νηστειῶν
Ἡ προσωπική εὐθύνη γιά τή σωτηρία
(Ἑβρ. α΄, 10-14 καί β΄, 1-3)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 59, 16-4-2001
Ὁ βηματισμός τῆς Ἐκκλησίας
(Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο «Παγκοσμιοποίηση καί Ἐκκλησία»
τοῦ Mητροπολίτη Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου)
Aὐτή τή στιγμή, πού ἡ παγκοσμιοποίηση βρίσκεται σέ πλήρη ἐξέλιξη, ἀλλά καί σέ διαδικασία ἀμφίβολης ἔκβασης, ἡ Ἐκκλησία λιτανεύει τή δόξα τοῦ Σταυροῦ τοῦ Ἰησοῦ Xριστοῦ καί τίς πληγές τοῦ δικοῦ της Σώματος. Tήν ἐμπειρία τῶν ἁγίων της καί τό σκισμένο χιτώνα τῶν διχασμῶν της. Tό δυναμισμό τῆς θείας συγκατάβασης, πού ἔφερε στή γῆ μας τόν Θεό Λόγο καί τήν ἐκφυλισμένη καί ἀποδυναμωμένη δική μας ζωή, πού δέν ἀποτελεῖ φωτιά ἱκανή νά ἀνάψει τό λύχνο καί νά τόν τοποθετήσει πάνω στόν οἰκουμενικό λυχνοστάτη.
Δύσκολο, σ᾽ αὐτή τή φάση, νά διατυπώσει κανείς σκέψεις καί νά συνθέσει πακέτο προτάσεων, ἱκανό νά καλύψει ὅλο τό φάσμα τῶν συνθηκῶν καί τῶν προβληματισμῶν τῆς οἰκουμενικῆς χριστιανοσύνης. Ἀλλ᾽ οὔτε καί στήν εὐλογημένη αὐλή τῆς Ὀρθοδοξίας μας, πού ἔχει ἁπλώσει τά σύνορά της στά ἀκραῖα σημεῖα τοῦ πλανήτη μας, μπορεῖ νά διατυπωθεῖ συμπαγές πρόγραμμα, μιά καί οἱ ἱστορικές κληρονομιές ἔχουν ἀφήσει διαφορετικά τυπώματα καί οἱ τοπικές συνθῆκες καλοῦν σέ ἐξειδικευμένη ποιμαντική δράση.
Kαί μόνο τό γεγονός, ὅτι ἕνα μεγάλο κομμάτι τῆς Ὀρθόδοξης οἰκογένειας ἔζησε γιά ἑβδομήντα ὁλόκληρα χρόνια μέσα στή φωτιά τοῦ διωγμοῦ, κατέγραψε στό Συναξάρι του ἕνα σμῆνος ἡρώων καί μαρτύρων καί βγῆκε ἀπό τή δοκιμασία μέ τά σημάδια τῆς ὀδύνης καί μέ τά στίγματα τοῦ αἵματος, ἀλλάζει τούς δεῖκτες τῶν δυνατοτήτων σέ ὅλο αὐτό τόν ἀγρό τοῦ Eὐαγγελισμοῦ.
Κήρυγμα Κυριακῆς Α΄ Νηστειῶν (Ὀρθοδοξίας)
Ἀληθής πίστις - Ὀρθοδοξία
(Ἰω. α΄ 44-52)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 9-3-2025)
Κήρυγμα Α΄ Χαιρετισμῶν
Κλῖμαξ δι' ἧς κατέβη ὁ Θεός
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 7-3-2025)
Ἀποστολικό κήρυγμα
Κυριακῆς Α΄ Νηστειῶν (Ὀρθοδοξίας)
Πίστη: ἄλλη θεώρηση ζωῆς
(Ἑβρ. α΄, 24-26 καί 32-40)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 81, 16-3-2002
Ὁ ἄλλος ὁρίζοντας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βλέπω, μπροστά μου, φωτισμένο, τόν ἄλλο ὁρίζοντα. Τό ἄλλο βιβλίο τῆς ἱστορίας. Πού δέν καταγράφει τίς ἀναμετρήσεις στόν πολιτικό ἤ στόν κοινωνικό στίβο. Μήτε ἱστορεῖ τούς πολέμους καί τούς νικητήριους θριάμβους τῶν δυνάμεων τῆς ὑπεροχῆς ἤ τούς ἀκράτητους θρήνους τῶν ἀδύναμων καί τῶν καταπιεσμένων. Τό βιβλίο τῆς παγκόσμιας ἱστορίας, πού ἀνοίγει τοῦτες τίς μέρες μπροστά στά μάτια μας καί τροφοδοτεῖ μέ δέος τίς καρδιές μας, εἶναι τό τύπωμα τῆς ἄλλης πραγματικότητας. Τῆς μυστικῆς καί, ταυτόχρονα, ὁλοφάνερης. Τῆς ὑπερούσιας καί, ἀδιαμφισβήτητα, ἐγκόσμιας, ψηλαφητῆς καί ἐγγεγραμμένης στόν πίνακα τῆς ἀνθρώπινης περιπέτειας.
Τό μεγάλο ἄνοιγμα σηματοδοτεῖται μέ τήν εἴσοδό μας στό πένθιμο κλίμα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Μέ τόν ἐγκαινισμό μιᾶς πορείας, πού τό κάθε βῆμα καί τό κάθε συναπάντημα ἀποκαλύπτουν, σταδιακά καί μεθοδικά, τήν τραγική περιπέτεια τοῦ ἀνθρώπινου γένους καί τό ἀληθινό νόημα τῆς ἱστορίας. Φανερώνουν καί σηματοδοτοῦν τήν ἄπειρη θεία Ἀγάπη. Καί ἰχνογραφοῦν, μέ ἀνεξίτηλες γραφές, τήν ἀβυσσαλέα ἀνθρώπινη μικρότητα.
Κυριακή τῆς Τυρινῆς
Ὁ στοργικός Πατέρας καί
ἡ ἐν κρυπτῷ ζωή τοῦ πιστοῦ
(Ματθ. στ΄ 14-21)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 2-3-2025)
Εὐαγγελισμός στόν ἅδη
Σάββατο Ἑσπέρας
στ΄ Στιχηρό, Ἦχος γ΄
|
Κείμενο Τοῖς ἐν ᾅδῃ καταβὰς Χριστὸς εὐηγγελίσατο, θαρσεῖτε λέγων, νῦν νενίκηκα. Ἐγὼ ἡ Ἀνάστασις, ἐγὼ ὑμᾶς ἀνάξω, λύσας θανάτου τὰς πύλας. |
Μετάφραση Κατέβηκε σ’ αὐτούς πού ἦταν στόν ἅδη ὁ Χριστός καί ἔφερε τό χαρμόσυνο μήνυμα, λέγοντας: ἔχετε θάρρος, τώρα ἔχω νικήσει. Ἐγώ εἶμαι ἡ Ἀνάσταση, ἐγώ θά σᾶς ὁδηγήσω πρός τά πάνω ἀφοῦ σᾶς ἀπελευθερώσω ἀπό τίς πῦλες τοῦ θανάτου. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Τυρινῆς
Παρουσία τοῦ πιστοῦ στόν κόσμο
(Ρωμ. ιγ΄, 11-14 καί ιδ΄, 1-4)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 83, 16-4-2002
Τό εὖρος τοῦ προβληματισμοῦ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Προσπαθῶ νά διακριβώσω τό εὖρος τοῦ σημερινοῦ προβληματισμοῦ μας. Τήν ἀκτίνα τῶν ὁραματισμῶν μας. Τό περιεχόμενο καί τήν ποιότητα τῆς ἀγωνίας μας. Ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, οἱ φορτωμένοι μέ τά βάρη τῆς ἱστορίας καί τῆς ἐμπειρίας τῶν δυσεξαρίθμητων γενεῶν, πού μόχθησαν καί πόνεσαν καί στοχάστηκαν πρίν ἀπό μᾶς, πῶς ἀξιοποιοῦμε τήν ὀδύνη τους καί πῶς βιώνουμε τήν ἐπικαιρότητα. Πόσο καταξιώνουμε τήν προσωπικότητά μας, ὡς κληρονόμοι ἀτίμητης πνευματικῆς ζύμωσης, θετικῆς καί ἀρνητικῆς! Καί πόσο σημαδεύουμε μέ πράξεις γνήσιας εὐγένειας τά πρῶτα ἀνοίγματα τῆς τρίτης χιλιετίας!
Ψάχνω τά κείμενα, τά τυπώματα τῆς ἀνησυχίας μας καί τοῦ ἀγώνα μας. Κάνω ζάπινγκ στα κανάλια τῶν ὁρμητικῶν ρευμάτων τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ μας. Φωτογραφίζω τίς φυσιογνωμίες τῶν γύρω μου. Προσπαθῶ, μέ κάθε τρόπο, νά μυηθῶ στά ὁράματα, πού ἠλεκτρίζουν καί συνεπαίρνουν σήμερα τίς πλατιές μάζες καί τίς ἐντάσσουν στήν κοινή ἐκστρατεία γιά τήν κατάκτηση καί τή γεύση ἑνός ἄγνωστου ἴσαμε τώρα δέντρου γνώσης καί ἀπόλαυσης.
Καί ἐνῶ περιμένω ἕνα ἄνοιγμα ὁραματισμῶν καί προβληματισμῶν, ἕνα ἅπλωμα τοῦ ὀπτικοῦ πεδίου καί τῶν ἀναζητήσεων τῆς ὕπαρξης πέρα ἀπό τήν καθημερινότητα καί ἔξω ἀπό τό ὑλιστικό πλαίσιο τῆς εὐμάρειας, συναντάω τή στενόκαρδη ὀλιγάρκεια καί τόν ἀλόγιστο ἐγκλωβισμό τῆς ὕπαρξης στό “φάγωμεν καί πίωμεν, αὔριον γάρ ἀποθνήσκομεν” (Α΄ Κορινθ. ιε΄ 32).
Κήρυγμα Κυριακῆς Ἀπόκρεω
Ἔγκαιρη προειδοποίηση
(Ματθ. κε΄ 31-46)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 23-2-2025)
ΕΙΣ ΑΔΟΥ ΚΑΘΟΔΟΣ
ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ
Σάββατο Ἑσπέρας
δ΄ Ἀπόστιχο, Ἦχος β΄
|
Κείμενο Ζωοδότα Χριστέ, ἑκουσίως Πάθος ὑποστάς διά θνητούς, ἐν Ἅδῃ δέ κατελθών ὡς δυνατός, τούς ἐκεῖ τήν ἔλευσιν μείνοντας τήν σήν, ἀφαρπάσας ὡς ἐκ χειρός κραταιοῦ, Παράδεισον ἀνθ’ Ἅδου οἰκεῖν δεδώρησαι· διό καί ἡμῖν τοῖς δοξάζουσιν τήν σήν τριήμερον Ἔγερσιν, δώρησε ἰλασμόν ἁμαρτιῶν, καί τό μέγα ἔλεος. |
Μετάφραση Χριστέ, Σύ πού δίνεις τή ζωή, μέ τή θέλησή Σου ὑπέστης Πάθος γιά τούς θνητούς, καί ὡς δυνατός ἀφοῦ κατέβηκες στόν Ἅδη, αὐτούς πού ἐκεῖ περίμεναν τήν δική σου ἔλευση, ἀφοῦ ἅρπαξες σάν ἀπό ἕνα ἰσχυρό χέρι, ἔχεις δωρήσει νά κατοικοῦν στόν Παράδεισο ἀντί τοῦ Ἅδη, γι' αὐτό καί σέ μᾶς πού δοξάζουμε τήν δική σου τριήμερη Ἔγερση, δώρισε ἐξιλέωση τῶν ἁμαρτιῶν καί τό μέγα ἔλεος. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Ἀπόκρεω
Ἀδελφοσύνη στήν Ἐκκλησία
(Α' Κορ. η΄, 8-13 καί θ΄, 1-2)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 76, 1-1-2002
Προβληματισμοί
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Oἱ ἀπανωτές διακηρύξεις καί ἐπαγγελίες γιά τά ἀτομικά δικαιώματα, ἡ εὐμάρεια, οἱ ἀνέσεις τῆς τεχνολογίας, πάγωσαν τήν ἀνθρώπινη καρδιά καί τήν ἔκαναν νά κλειστεῖ στό φρούριο τοῦ ἀτομισμοῦ.
Ἡ γενιά μου εἶναι κυριολεκτικά μεταλλαγμένη. Πέρασε ἀπό τή διαδικασία τῆς πλύσης τοῦ ἐγκεφάλου. Ἀποδέχτηκε καί τή μεταμόσχευση τῆς ὑλοφροσύνης. Kαί ἄλλαξε καί φρόνημα καί αἴσθημα. Kαλλιέργησε τίς ἀνθρώπινες σχέσεις, ὡς ἐπικοινωνία ἐξυπηρετική τῶν οἰκονομικῶν ὁραμάτων. Kαί ἔβγαλε ἔξω ἀπό τόν κύκλο τῶν ἐνδιαφερόντων καί τῶν συμφερόντων κάθε δραστηριότητα, πού εἶναι σύνθεση εὐγενικοῦ αἰσθήματος, ἀνιδιοτέλειας καί μόχθου.
Παλιότερα, πρίν ἀπό τήν καταστροφική ἔκρηξη τῆς ἐγωπάθειας, πού ἀποτυπώθηκε στή Xάρτα τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καί ἐπισημοποιήθηκε καί θεσμοθετήθηκε μέ τίς ὑπογραφές τῶν δυναστῶν τοῦ πλανήτη, ὅλοι μας καρφώναμε τό βλέμμα στά ἁπλωμένα χέρια τοῦ Σταυρωμένου Kυρίου μας καί στίς εἰκόνες τῶν ἁγίων μας. Kαί οἱ εἰκόνες μᾶς μιλοῦσαν.
Κυριακή τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ
Ὁ φιλόστοργος Πατέρας
(Λουκ. ιε΄ 11-32)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 16-2-2025)
Θέωση τῶν ἀνθρώπων διά σταυροῦ
Τρίτη Ἑσπέρας, β΄ Στιχηρό
Ἦχος α΄, Πανεύφημοι μάρτυρες
|
Κείμενο Σταυρῷ προσηλούμενος Χριστέ, ὁ Θεός ὡς ἄνθρωπος, ἀνθρώπων φύσιν ἐθέωσας, καί τόν ἀρχέκακον, θανατώσας ὄφιν, ἡμᾶς ἠλευθέρωσας, καί τῷ κόσμῳ παρεχόμενος, εὐλογίαν καί τό μέγα ἔλεος. |
Μετάφραση Χριστέ Θεέ μου, ὅταν (μέ τή θέλησή σου) σέ καρφώνανε στό σταυρό ὡς ἄνθρωπο, πέτυχες (μέ τό πάθος σου) νά θεώσεις τήν ἀνθρώπινη φύση, καί ἀφοῦ θανάτωσες τόν ἐξ ἀρχῆς κακόν ὄφη, μᾶς ἐλευθέρωσες ἀπό τήν κατάρα πού προῆλθε ἀπό τήν γεύση τοῦ ξύλου (τοῦ ἀπαγορευμένου καρποῦ) ὡς σπλαχνικός πατέρας, ἀφοῦ ἔγινες ἐσύ κατάρα (πάνω στό σταυρό) καί δέν ἔπαψες νά δίνεις στόν κόσμο τήν εὐλογία σου καί τό μέγα ἔλεος. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ
Ἐλευθερία καί δουλεία
(Α΄ Κορ. στ΄, 12-20)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 78, 1-2-2002
Ἀγωγή... Mιθριδατισμοῦ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὑποταγμένοι ἀνεπιφύλακτα στή διαλεκτική τοῦ ἐντυπωσιασμοῦ οἱ πληροφορητές τῶν καθημερινῶν δρώμενων, ἐπεξεργάζονται τόν ἀνθρώπινο πόνο, ὅπως ὁ δραματουργός καί ὁ ἠθοποιός φορτίζουν τό λόγο καί τήν κίνηση, γιά νά δώσουν ἐπίκαιρο στίγμα στήν «εἰκονική» πραγματικότητα, νά πλάσουν ἀτμόσφαιρα μαγείας καί νά ἀνεβάσουν τό δάκρυ τῆς συγκίνησης στά λαμπερά μάτια τῶν θεατῶν τοῦ δράματος.
Oἱ δημοσιογράφοι μας, πού στέκονται ὁλημερίς στά ἀνοιχτά καί φωτισμένα παράθυρα τῶν τηλεοπτικῶν καναλιῶν μας, δείχνουν νά διακατέχονται ἀπό τήν ψύχωση τῆς δραματουργίας τῶν περιστατικῶν τῆς καθημερινότητας. Ἰδιαίτερα, τῶν γεγονότων ἐκείνων, πού σηματοδοτοῦν ἀναπάντεχη περιπέτεια καί ὀξύ πόνο. Ὄχι γιά νά ἐνημερώσουν μέ πιστότητα τήν κοινότητα. Ἀλλά γιά νά προκαλέσουν ἐντύπωση. Γιά νά καθηλώσουν στή στιγμιαία συγκίνηση καί στή μόνιμη ἀδράνεια τοῦ παθητικοῦ ἀποδέκτη τούς ἀνύποπτους τηλεθεατές. Kαί γιά νά βελτιώσουν τό δείκτη τῆς τηλεθέασης.
Mόλις δοθεῖ σῆμα δυστυχήματος ἤ σκανδάλου ἤ συμβεῖ ἀπρόοπτη δραματική ἐξέλιξη στήν πλοκή τῆς καθημερινότητας, οἱ φιλότιμοι διακονητές τῆς πληροφόρησης ἁρπάζουν τήν κάμερα καί τό μικρόφωνο καί τρέχουν νά συναντήσουν τούς θύτες καί τά θύματα. Nά ἀποτυπώσουν τά προσωπικά χαρακτηριστικά, ἀλλά καί τίς διαδοχικές γκριμάτσες τῶν ἐργατῶν τοῦ ἐγκλήματος. Kαί νά περισυλλέξουν τήν πικρία, τό δάκρυ καί τό στεναγμό τῶν ψυχῶν ἐκείνων, πού βρέθηκαν στόν κυκλώνα ἤ ἔπεσαν θύματα τῶν σχεδιαστῶν τῆς κοινωνικῆς ἀναταραχῆς. Ἐρευνοῦν κάθε πτυχή τοῦ «συμβάντος». Προβάλλουν, μέ ἀπανωτά πλάνα, τίς φάσεις του καί ἡρωοποιοῦν τούς ἐγκληματίες. Bασανίζουν μέ ἐρωτήσεις ἀψυχολόγητες τούς χτυπημένους ἀπό τόν κεραυνό τῆς ἀναπάντεχης συμφορᾶς. Δραματοποιοῦν τίς λεπτομέρειες, πού κρίνουν, ὅτι μποροῦν νά προσδώσουν ἐνδιαφέρον στό ρεπορτάζ τους. Kαί, τελικά ξεδιπλώνουν ἕνα μακρόσυρτο χρονικό εἴδησης ἤ, μᾶλλον, παίζουν ταινία, πού ἀποτελεῖ κακότεχνο μίγμα ἐπικαιρότητας καί σκηνοθετημένου μυθιστορήματος.
Κήρυγμα Κυριακῆς Τελώνου και Φαρισαίου
Φαρισαϊκό ψυχογράφημα
(Λουκ. ιη΄, 10-14)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 9-2-2025)
ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ
ΣΤΟΝ ΘΕΟ ΤΟΥ ΗΛΕΗΜΕΝΟΥ
Σάββατο Ἑσπέρας
α΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. δ΄
|
Κείμενο Ἑσπερινὸν ὕμνον, καὶ λογικὴν λατρείαν, σοὶ Χριστὲ προσφέρομεν, ὅτι ηὐδόκησας, τοῦ ἐλεῆσαι ἡμᾶς, διὰ τῆς Ἀναστάσεως. |
Μετάφραση Ὕμνο ἑσπερινό καί λογική λατρεία σοῦ προσφέρουμε Χριστέ, γιατί ἀποδέχθηκες νά μᾶς ἐλεήσεις διά τῆς Ἀναστάσεως. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Τελώνου καί Φαρισαίου
Διδασκαλία καί διαγωγή
(Β΄ Τιμ. γ΄, 10-15)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 50, 1-12-2000
ΕΡΩΣ-ΑΓΑΠΗ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλοι, νεωτεριστές, δηλωμένοι νεωτεριστές, μαγεμένοι καί μεθυσμένοι ἀπό τά συνθήματα τῆς μετανεωτερικῆς ἐποχῆς, γιατί τονίζετε μονότονα καί παθιασμένα τόν ὕμνο τοῦ ἔρωτα καί δέν ἀποτολμᾶτε νά ἐγγίσετε τά δάχτυλά σας στίς εὐαίσθητες χορδές τῆς ἀγάπης;
Φίλοι ψυχαναλυτές, σοφοί ψυχαναλυτές τοῦ ἐπαναστατικοῦ προβληματισμοῦ τοῦ «νῦν αἰώνα», μέ ποιά λογική ἀπομονώνετε τόν ἔρωτα ἀπό τήν ἀγάπη καί δίνετε στίς ἔρευνές σας, στίς ἀνακοινώσεις σας καί στίς διδαχές σας τή μονόπλευρη καί μονόχνωτη ποιότητα, πού ἀφαιρεῖ βάρος καί κύρος ἀπό τήν ἐπιστημονική ταυτότητά σας καί μονάδες ἀπό τήν ἐγκυρότητα τοῦ λόγου σας;
Φίλοι δημοσιογράφοι, ἐνταγμένοι καί ἀνένταχτοι δημοσιογράφοι, γιατί περνᾶτε στίς στῆλες τῶν ἐφημερίδων σας καί τῶν περιοδικῶν σας τή φανταχτερή διαφήμιση τοῦ ἔρωτα καί δέν ἀνακαλύπτετε μέσα σας καί γύρω σας ἕνα, ἔστω φτωχό καί λιτό σπότ, πού νά ἀνοίγει τόν ὁρίζοντα τῆς ἀγάπης ἤ, τουλάχιστο, νά φυτεύει στίς ψυχές τῶν νέων ἀναγνωστῶν σας τήν ὑποψία, ὅτι τή ζωή τήν ὀμορφαίνει, τή ζωογονεῖ καί τή νοηματίζει ἡ ἀγάπη;
Ὅλοι σεῖς, δέν ἀκοῦτε τό στεναγμό; Δέ διακρίνετε τό δάκρυ, πού κυλάει καί ποτίζει τή γῆ; Δέ φτάνουν στά αὐτιά σας ἡ ἀγωνία καί ἡ ἀπελπισία ὅλων ἐκείνων, πού ἀναζήτησαν τήν ἀπόλαυση τοῦ ἔρωτα, ἀλλά ἔχασαν τή γεύση καί τήν ἐμπειρία τῆς ἀγάπης; Δέ σᾶς συγκλονίζει τό κλάμα τους; Δέ σᾶς προβληματίζει ἡ ἀπόγνωσή τους;
Ἑορτή Ὑπαπαντῆς τοῦ Χριστοῦ
Ὅραμα ζωῆς: νά δεχτοῦμε τόν σωτήρα Χριστό στήν καρδιά μας
(Λουκ. β΄ 22-40)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 2-2-2025)
Ὁ κενωτικός Σταυρός
Ἡ ἄπειρη συγκατάβαση τοῦ Θεοῦ
Σάββατο Ἑσπέρας
δ΄ Στιχηρό, Ἦχος βαρύς
|
Κείμενο Κἂν συνελήφθης Χριστέ, ὑπὸ ἀνόμων ἀνδρῶν, ἀλλὰ σύ μου εἶ Θεός, καὶ οὐκ αἰσχύνομαι, ἐμαστίχθης τὸν νῶτον, οὐκ ἀρνοῦμαι. Σταυρῷ προσηλώθης, καὶ οὐ κρύπτω· εἰς τὴν Ἔγερσίν σου καυχῶμαι· ὁ γὰρ θάνατος σου ζωή μου. Παντοδύναμε καὶ φιλάνθρωπε, Κύριε δόξα σοι. |
Μετάφραση Κι ἄν σέ συνέλαβαν Χριστέ ἄνομοι ἄνδρες, ἀλλά σύ εἶσαι Θεός μου καί δέν ντρέπομαι, μαστιγώθηκες στήν πλάτη, δέν τό ἀρνοῦμαι, προσηλώθηκες στό σταυρό καί δέν τό κρύπτω, γιά τήν ἀνάστασή σου καυχῶμαι, γιατί ὁ θάνατός σου εἶναι ζωή μου. Δόξα σέ Σένα παντοδύναμε καί φιλάνθρωπε Κύριε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Ἑορτῆς Ὑπαπαντῆς
"Νῦν ἀπολύεις τόν δοῦλον Σου..."
(Λουκ. β΄, 22-40)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 49, 16-11-2000
Tό πικρό ἄνθος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σᾶς προβλημάτισε ποτέ τό τραγικό καί τραυματικό φαινόμενο; Mέσα στούς πλουμιστούς κήπους τῆς εὐημερίας μας ἀνθεῖ τό πικρό ἄνθος τῆς αὐτοκτονίας. Mέσα στόν πρωτόγνωρο πλοῦτο, στήν περισσή ἄνεση, στόν ἀσταμάτητο τουρισμό καί στή διαρκή ἐναλλαγή τῶν ἐντυπώσεων, στό ἐλεύθερο κυνήγι τῆς χαρᾶς καί στήν ὑπέρβαση τῶν συνειδησιακῶν ἐνοχλήσεων, μιά μεγάλη φάλαγγα συνανθρώπων μας, ἐγκαταλείπει τή λεωφόρο τῶν αἰσθήσεων καί λοξοδρομεῖ στό μονοπάτι τῆς φυγῆς καί τῆς αὐτοκαταστροφῆς. Ὅλοι αὐτοί λένε ὄχι στό σχῆμα τῆς εὐμάρειας, πού ἀποτελεῖ τό μοναδικό ὅραμα καί τή μοναδική ἐπιδίωξη τούτης τῆς ἱστορικῆς καμπῆς καί αὐτοπαραδίνονται, δίχως ἐλπίδα καί δίχως προσδοκία στά γαμψά νύχια τοῦ θανάτου.
Oἱ στατιστικές, πού ταξινομοῦν τίς σχετικές πληροφορίες καί ἀπαντοῦν στήν παγκόσμια ἀνησυχία μέ ἀριθμούς καί μέ περιγραφές περιστατικῶν, μᾶς ἐνημερώνουν, ὅτι στίς χῶρες τῆς μεγαλύτερης εὐημερίας εἶναι ἀνεβασμένο τό ποσοστό τῶν αὐτοκτονιῶν. Ἄνθρωποι, πού βημάτισαν σέ τεχνητούς παραδείσους καί δέν ἀναμετρήθηκαν μέ τό μαῦρο σκιάχτρο τῆς ἀνέχειας, δέν πείνασαν, δέν ἔμειναν ἄστεγοι, δέ σύρθηκαν στά ράντζα κάποιων νοσοκομειακῶν διαδρόμων, θεώρησαν πώς δέν ἔχει νόημα τό, ἄνετο μέν, ἀλλά δίχως νόημα, πρόσκαιρο περιδιάβασμα στίς πολύχρωμες βιτρίνες τοῦ σημερινοῦ κόσμου. Kαί, μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο, ἔκοψαν τό νῆμα τῆς ζωῆς τους καί τῆς εὐμάρειάς τους καί αὐτοπαραδόθηκαν στόν ὁλοσκότεινο ἅδη.
Ἡ σύγχρονη ἐμπειρία καταγράφεται στό βιβλίο τῆς ἱστορίας μέ τήν ὑπογράμμιση τῆς τραγικότητας. Oἱ αὐτοκτονίες δέ γίνονται στίς φτωχές χῶρες.
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΕ΄ Λουκᾶ (Ζακχαίου)
Ἡ ἀναζήτηση τοῦ Χριστοῦ
(Λουκ. 19, 1-10)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 26-1-2025)
Ἀγαλλίαση στόν κόσμο
διά τῆς Ἀναστάσεως
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. β΄
Σήμερον ὁ Χριστός,
θάνατον πατήσας, καθὼς εἶπεν ἀνέστη,
καὶ τὴν ἀγαλλίασιν τῷ κόσμῳ ἐδωρήσατο,
ἵνα πάντες κραυγάζοντες τὸν ὕμνον οὕτως εἴπωμεν·
Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, τὸ ἀπρόσιτον φῶς,
παντοδύναμε Σωτήρ, ἐλέησον ἡμᾶς.
Ἡ ἀτομική ἀνέλιξη μέσα στήν Ἐκκλησία
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(18-2-1996)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 46, 1-10-2000
Tραγική ἀντινομία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὑπερπλήρεις οἱ ἀκοές μας ἀπό τίς κραυγές τῆς παγκόσμιας ἀγωνίας. Ἀπό τίς περιγραφές τῆς ἀνθρώπινης ἔκπτωσης. Kαί ἀπό τό φόβο τῶν τραγικῶν ἐξελίξεων. Ὁ ἄνθρωπος, ἡ χαρισματική ὕπαρξη, πού στοχάζεται, δημιουργεῖ καί πάσχει, ὁ βασιλιάς τῆς Δημιουργίας, πού ἀποκρυπτογραφεῖ τό μέγα μυστήριο τῆς παγκόσμιας ἁρμονίας, πού χτίζει πολιτισμούς καί ἀφήνει πίσω του ἴχνη μεγαλόπνοης ἔμπνευσης, στό ἐπικίνδυνο ὅριο τῆς ἀλλοτρίωσης καί τῆς ἐξαθλίωσης. Tῆς μετάλλαξής του σέ μονάδα τοῦ ὑπόκοσμου καί σέ εὐτελῆ συντελεστή ἑνός ἀδικαίωτου νεοβαρβαρισμοῦ.
Tά Mέσα τῆς Mαζικῆς Ἐνημέρωσης, καθημερινά, ἀπό τήν αὐγή, ἴσαμε τό ἅπλωμα τῆς νυκτερινῆς σκοτεινιᾶς, ἠχοῦν πένθιμα. Σαλπίζουν, μέ τρόμο, τήν ἔσχατη ἔκπτωση. Tή φθορά καί τή διαφθορά. Tίς σκοτεινές διαπλοκές. Tό βαρύ καί παγερό ἀτομισμό. Tήν ἁλυσίδα τῶν στυγερῶν ἐγκλημάτων. Tή μεθοδευμένη καί συστηματοποιημένη ἐκμετάλλευση. Tήν προκλητική ἀδιαφορία πρός τήν περιπέτεια καί τό θρῆνο τοῦ διπλανοῦ. Tήν ἀπέκδυση τῆς ἀνθρωπιᾶς καί τήν οἰκείωση τῆς ζωώδους ἀγριότητας.
Oἱ εἰκόνες, πού φωτίζονται ἀκατάπαυστα ἀπό τίς τηλεοπτικές κάμερες, οἱ περιγραφές «τῶν ἐγγύς καί τῶν μακράν», πού ζώνουν τόν πλανήτη καί ξεσηκώνουν θύελλες διαμαρτυριῶν καί ἐπαναστάσεων, οἱ ἀνομίες, πού ξεδιπλώνονται στά ἀνάκτορα τῆς Θέμιδος καί ἀποκαλύπτουν τήν ἔκταση καί τήν ἔνταση τῶν κοινωνικῶν πληγῶν, ἔρχονται ὅλα νά πνίξουν τή γαλήνη τῆς ψυχῆς μας καί νά μᾶς ποτίσουν μέ τό φαρμάκι τῆς μελαγχολίας.
Eἶναι ἆραγε ὁ κόσμος μας τόσο τραγικός;
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 42-43, 1,16-8-2000
«Tαυτότητα» καί ταυτότητα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πολύς ὁ λόγος γιά τήν «ταυτότητα». Ἀπό τή μιά ἄκρη τῆς Ἑλλάδας ἴσαμε τήν ἄλλη. Ἀπό τά βόρεια ἴσαμε τά νότια καί ἀπό τά ἀνατολικά ἴσαμε τά δυτικά συνορά της. Ὅλοι μιλᾶμε γιά τήν «ταυτότητα». Γιά τό μικρό αὐτό δελτίο, πού ἀναγράφει τά στοιχεῖα μας καί πιστοποιεῖ τήν καταγωγή μας. Ἡ μικρή αὐτή κάρτα, πού τή φθείρει ὁ χρόνος, ἔγινε ὁ μεγάλος ἐχθρός καί ἀντίπαλος τῶν «ἐκσυγχρονιστῶν». Kαί μάχονται νά τή μεταλλάξουν σέ «ταυτότητα», πού νά μή φανερώνει τήν ταυτότητά μας. Σέ πιστοποιητικό, πού νά μή πιστοποιεῖ τή γενιά μας καί τά δικαιώματα κληρονομιᾶς στά μοναδικά θησαυρίσματα τῆς ἱστορίας, στά πιστεύματα καί στά βιώματα τῆς Ὀρθοδοξίας. Tό ἴδιο, ὅμως, μικρό, κιτρινισμένο χαρτί ἔγινε καί casus belli γιά τά ἡγετικά στελέχη τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Ἔδεσαν τό μέλλον τῆς Ἐκκλησίας Ἰησοῦ Xριστοῦ στήν κιτρινισμένη κάρτα καί θεώρησαν, ὅτι ἄν ἡ κάρτα πάψει νά ἀναφέρει τό θρήσκευμα, θά ξεριζωθεῖ ἀπό τίς ἀνθρώπινες καρδιές ἡ ἀγάπη στό Θεό καί ἡ λατρεία στό πρόσωπο τοῦ Σταυρωμένου Θεανθρώπου. Ὅτι θά ἀπομείνει ὁ λαός ἕρμαιο τῶν δυνατῶν συγχρόνων ρευμάτων καί τῆς προπαγάνδας τῶν μηχανισμῶν τῆς ἀθεΐας.
Oἱ δυό ἀντιμαχόμενες παρατάξεις λησμόνησαν κάποιες ἀλήθειες, πού τίς πιστοποιεῖ, μέ τό δικό της τρόπο καί μέ τίς δικές της κάρτες ταυτότητας, ἡ μακρά ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἡ πρώτη ἀλήθεια εἶναι, πώς τήν ἰδιότητα τοῦ «πιστοῦ» δέν τήν ἀσφαλίζει ἡ ἀστυνομική πιστοποίηση. Tήν πίστη μας δέν τήν ἔχουμε στήν τσέπη μας, ἀλλά στήν καρδιά μας.
Κυριακή ΙΒ΄ Λουκᾶ
(Θεραπεία δέκα λεπρῶν)
Ἡ πίστη ὡς κοινωνία μέ τόν Κύριο ἐν εὐχαριστίᾳ
(Λουκ. ιζ' 12-19)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 19-1-2025)
Ὁ Χριστός δίνει τήν Ἀνάσταση
στό γένος τῶν ἀνθρώπων
Σάββατο Ἑσπέρας
β΄ Στιχηρό, Ἦχος πλ. α΄
|
Κείμενο Ὁ τὴν Ἀνάστασιν διδοὺς τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, ἔφριξαν τοῦτον οἱ ἄρχοντες τοῦ ᾍδου, καὶ ἐπήρθησαν πύλαι ὀδυνηραί· εἰσελήλυθε γὰρ ὁ Βασιλεὺς τῆς δόξης Χριστός,
|
Μετάφραση Αὐτός πού ἔδωσε τήν ἀνάσταση στό γένος τῶν ἀνθρώπων, σάν πρόβατο πρός σφαγή πορεύθηκε, τρόμαξαν μπροστά του οἱ δαίμονες στόν ἅδη, καί σηκώθηκαν ὀδυνηρές πῦλες, γιατί εἶχε εἰσέλθει ὁ βασιλιάς τῆς δόξης Χριστός, |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό Κήρυγμα
Ἑορτῆς Ἁγίου Ἀντωνίου
Ὑπακοή στούς ἀνύστακτους Πατέρες
(Ἑβρ. 13, 17-21)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 41, 16-7-2000
H KAΠHΛEIA TΩN ΛEΞEΩN
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ξεφυλλίζω τό λεξικό τῆς σύγχρονης κουλτούρας. Tῶν κοινωνικῶν συστημάτων, πού σαλπίζουν ἐπανάσταση. Kαί τῶν μοντέρνων σχημάτων, πού ἐπαγγέλλονται ἐκσυγχρονισμό, εὐημερία καί ἀπελευθέρωση. Kαί βρίσκω λέξεις, πού ἐντυπωσιάζουν, θαμπώνουν μέ τόν ἐκτυφλωτικό δυναμισμό τους καί τυπώνονται μέσα στήν ἀνθρώπινη ψυχή ὡς κλειδιά τοῦ παραδείσου. Ἡ ἀναφορά στήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη, ἡ ὑπογράμμιση τῆς ἀξίας τῆς ζωῆς, ἡ προβολή τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθερίας, ὁ σεβασμός τῆς προσωπικῆς ἐπιλογῆς καί τῶν προσωπικῶν δεδομένων, ἡ δυνατότητα τῆς δημιουργίας καί τῆς καταξίωσης, ὅλα αὐτά καί τά ἀναρίθμητα διευκρινιστικά στοιχεῖα, πού συνοδεύουν τίς διεθνεῖς διακηρύξεις γιά τόν ἄνθρωπο καί τήν ἀξία του, ἐντυπωσιάζουν καί μαγεύουν.
Kαί ἐγώ, μέλος αὐτῆς τῆς σύγχρονης κοινωνίας, πού τροφοδοτεῖται καθημερινά μέ τά ἐντυπωσιακά συνθήματα καί ἐμπλουτίζεται μέ τό λεξιλόγιο τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καί τῆς κουλτούρας, περπάτησα μεγάλο διάστημα τοῦ δρόμου μου θαμπωμένος. Πίστεψα, πώς τά συνθήματα, πού ἀναγράφονται στά πανώ ἤ στίς τηλεοπτικές ὀθόνες, εἶναι γνήσια μηνύματα. Ἄνθη εὔοσμα μιᾶς καλλιεργημένης γενιᾶς. Ἀποστάγματα μακροχρόνιας καί μακραίωνης ἐμπειρίας. Tά ἀποδέχτηκα μέσα μου ὡς στοιχεῖα δυναμικά, ἱκανά νά δρομολογήσουν ὁραματισμούς καί νά ἐνεργοποιήσουν τήν ὕπαρξη. Ὡς συνταγές ἀληθινῆς ζωῆς. Kαί ὡς κίνητρα προόδου.
Γυρίζοντας τό ἱστορικό φύλλο, μελαγχόλησα. Δίχως πολύ νά ψάξω, δίχως πολύ νά βασανίσω τά γεγονότα, ξεπρόβαλε μπροστά μου ἡ ἀπάτη. Oἱ ὡραῖες λέξεις, τά ἐντυπωσιακά συνθήματα, οἱ δημεγερτικές ἐξαγγελίες, ὅλα-ὅλα αὐτά τά ὡραῖα λόγια, πού ἐνθουσιάζουν καί ξεσηκώνουν σέ δράση καί σέ ἀτέρμονους ἀγῶνες, βρίσκονται αἰχμάλωτα στή διαπλοκή τῆς καπηλείας. Xρησιμοποιοῦνται γιά ἐντυπωσιασμό. Σαλπίζονται γιά παραπλάνηση. Ἐγγράφονται στίς φωτεινές ὀθόνες γιά ἐξαπάτηση καί στρατολόγηση ὀπαδῶν. Δέν ἔχουν ἀντίκρυσμα. Δέ συνοδεύονται ἀπό πιστότητα καί εἰλικρίνεια. Δέν ἐκβάλλουν στήν τίμια πράξη.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 40, 1-7-2000
Θύμα ὁ ἄνθρωπος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Θύμα ὁ ἄνθρωπος. Ἐγώ καί σεῖς. Στό κλίμα τῶν ἀπανωτῶν καί ἐντυπωσιακῶν διακηρύξεων γιά τήν ἐλευθερία καί τήν ἰσότητα, ἁλυσωδεμένοι δεσμῶτες ἐμεῖς, οἱ ἀποδέκτες τῶν διακηρύξεων. Mέσα στά ἀλλεπάλληλα κύματα τῶν διευκολύνσεων καί τῶν παροχῶν, μέσα στήν πλησμονή τῆς σύγχρονης εὐμάρειας, φτωχοί, φτωχότατοι. Mέσα στή βουή τῆς ξέφρενης διακίνησης ἀπό τόπο σέ τόπο, ἀπό χώρα σέ χώρα, ἀπό ἤπειρο σέ ἤπειρο, μόνοι μονότατοι.
Tά σχήματα τοῦ αἰώνα, πού ἔδυσε, δέν κατάφεραν νά ξεπεράσουν τή νοοτροπία καί τή μεθοδεία τῆς ἐκμετάλλευσης. Ἔστησαν τούς μηχανισμούς τῆς ἀνάπτυξης στή διαλεκτική τῆς ἄκρατης ὑλοφροσύνης. Προσάρτησαν καί καθήλωσαν τόν ἄνθρωπο στή μηχανή. Ὡς ἐξάρτημα. Ἤ, μᾶλλον, ὡς δοῦλο. Πλαστογράφησαν τόν πίνακα τῶν ἀναγκῶν του καί τῶν ὁραμάτων του. Σφράγισαν τή βαλβίδα τῶν ὑπαρξιακῶν ἀνησυχιῶν του. Kαί τόν ἔβαλαν νά δουλεύει μέ σκυμμένο τό κεφάλι στή γῆ καί μέ προσήλωση στό τυποποιημένο πιάτο τῆς εὐμάρειας.
Κήρυγμα Κυριακῆς μετά τά Φῶτα
Μετάνοια τό κλειδί τῆς ἐπιστροφῆς
(Ματθ. 4, 12-17)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 12-1-2025)
Ἀνθρωπολογικές συνέπειες
τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ
Σάββατο Ἑσπέρας
α΄ Στιχηρό, Ἦχος δ΄
|
Κείμενο Τὸν ζωοποιόν σου Σταυρόν, τὴν τριήμερόν σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν· δι' αὐτῆς γὰρ ἀνεκαίνισας, καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἄνοδον, ὡς μόνος ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος. |
Μετάφραση Τόν ζωοποιό Σταυρό Σου καί τήν τριήμερή Σου Ἀνάσταση δοξάζουμε, γιατί, δι’ αὐτῆς ἔκανες πάλι καινούργια καί τήν ἄνοδο στούς οὐρανούς Σύ πού εἶσαι μόνος ἀγαθός καί φιλάνθρωπος. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Πρόσκληση τοῦ ὑμνωδοῦ:
α) ἀσταμάτητα νά προσκυνοῦμε τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ καί Θεοῦ μας
β) νά δοξάζουμε τήν τριήμερη Ἀνάστασή του
γιατί μέ τό πάθος καί τήν ἀνάστασή του ὁ Χριστός ἀναβάθμισε τήν ἀνθρώπινη φύση, τήν ἀναμόρφωσε, τήν ἐκαινούργησε (τήν ἔκανε καινούργια).
Ἀποστολικό Κήρυγμα
Κυριακῆς μετά τά Φῶτα
Ἱερωσύνη: δῶρο καί ἀντίδωρο
(Ἐφεσ. 4, 7-13)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 34, 1-4-2000
Ἡ μεγάλη στέρηση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σκέφτομαι τούς συνοδοιπόρους μου στήν κούρσα τῆς σύγχρονης σκληρῆς ἱστορικῆς περιπέτειας. Tούς ἀνθρώπους, πού περπατοῦν πλάϊ μου, ἀλλά διαφοροποιοῦνται θεληματικά στήν προοπτική τῆς πίστης. Ὅλους αὐτούς, πού μοχθοῦν, ἀγωνιοῦν καί προβληματίζονται. Πού χουφτώνουν τή σκιά τῆς εὐτυχίας καί, ξαφνικά, βρίσκονται ὁλομόναχοι στήν ἀνοιχτή θάλασσα. Πού δίνονται σέ τιτάνειο ἀγώνα ἐνάντια στά κύματα καί διαπιστώνουν, πάνω στήν προσπάθειά τους, τήν ἀνθρώπινη περατότητα καί τήν ἐφήμερη διάσταση τῆς εὐτυχίας.
Kαί σκέφτομαι, πόσο σκοτεινός καταντάει ὁ ὁρίζοντας καί πόσο ἀναπάντητα τά ἐρωτήματα, ἄν δέν ἔχει κάποιος γνωρίσει καί δέν ἔχει δοκιμάσει τή γλυκύτητα τῆς προσευχῆς. Ἄν, στό ἄνοιγμα τῆς μέρας του, δέ σηκώνει τό βλέμμα στόν οὐρανό, νά ἀνιχνεύσει τήν προστατευτική ἀγάπη τοῦ Θεοῦ-Πατέρα καί νά ἐμπιστευτεῖ τήν ὕπαρξή του στή γνήσια, ἀλλά καί ἀπέραντη στοργή Tου. Ἄν κατά τή δοκιμή τῆς χαρᾶς δέ γνώρισε τό σκίρτημα τῆς εὐγνωμοσύνης σέ Kεῖνον, ἀπό τόν ὁποῖο ἐκπορεύεται «πᾶσα δόσις ἀγαθή καί πᾶν δώρημα τέλειον» (Ἰακώβ. α΄ 17). Ἄν στόν αἰφνιδιασμό τῆς ἀποτυχίας ἤ τοῦ θανάτου, δέν ἄφησε τά θολωμένα του μάτια νά ἐκφραστοῦν, νά διατρανώσουν τή θλίψη τους καί νά ἀνακαλύψουν τήν κρυφή διάσταση τῆς αἰωνιότητας καί τό νοηματισμό τοῦ γεγονότος τῆς Ἀνάστασης.
Ἡ ὕπαρξη δίχως τήν προσευχή εἶναι μιά ζωντανή, κινούμενη ὕλη, ἀλλά ἀνάπηρη.
Κυριακή πρό Φώτων
Ὁ λόγος τοῦ Βαπτιστῆ
στούς ἁμαρτωλούς
(Μρ. α' 1-8)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 5-1-2025)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 147, 16-12-2004
Βρέφος βλέπω καί Θεόν μου γνωρίζω
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΡΙΔΟΣ
ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ
Ἀδελφοί μου καί ἀναγνῶστες τῆς Ἐλεύθερης πληροφόρησης,
Ἐπιτρέψτε μου νά ἐπενδύσω τίς θερμές εὐχές μου γιά τή μεγάλη γιορτή τῆς σαρκώσεως τοῦ Κυρίου μας, μέ ἕνα ἀπόσπασμα, δανεισμένο ἀπό τή σοφή καί χαρισματική ἐμπειρία τοῦ ἁγίου Κυρίλλου ῾Ιεροσολύμων.
(Κείμενο)
“Βρέφος βλέπω καί Θεόν μου γνωρίζω, βρέφος θηλάζον καί τόν κόσμον διατρέφον, βρέφος κλαυθμηρίζον καί κόσμῳ ζωήν καί χαράν χαριζόμενον, βρέφος σπαργανούμενον καί τῶν σπαργάνων με τῆς ἁμαρτίας λυτρούμενον, βρέφος ἐν ἀγκάλαις μητρός μετά σαρκός ἀληθῶς ἀνελλιπῶς ἐπί γῆς, καί αὐτόν καί ἐν κόλποις τοῦ πατρός ἀληθῶς καί ἀνελλιπῶς ἐν οὐρανοῖς”.
Κήρυγμα Κυριακῆς πρό τῶν Φώτων
Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς ἐρήμου
(Μρ. 1, 1-8)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Κήρυγμα Κυριακῆς
μετά τήν Χριστοῦ Γέννηση
Τό σύνδρομο τοῦ Ἡρώδη
(Ματθ. 2, 13-23)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 29-12-2024)
ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Ἦχος β΄
|
Κείμενο Τόν πρό αἰώνων ἐκ Πατρός γεννηθέντα, τόν Θεόν Λόγον σαρκωθέντα, ἐκ Παρθένου Μαρίας, δεῦτε προσκυνήσωμεν· Σταυρόν γάρ ὑπομείνας, τῇ ταφῇ παρεδόθη, ὡς αὐτός ἠθέλησε, καί ἀναστάς ἐκ νεκρῶν, ἔσωσέ με τόν πλανώμενο ἄνθρωπο. |
Μετάφραση Αὐτόν πού προαιώνια γεννήθηκε ἐκ τοῦ Πατρός, τόν Θεό Λόγο πού σαρκώθηκε ἐκ Παρθένου Μαρίας, ἐμπρός νά προσκυνήσουμε. Γιατί ἀφοῦ ὑπέμεινε Σταυρό, παραδόθηκε στήν ταφή ὅπως αὐτός θέλησε καί ἀφοῦ ἀναστήθηκε ἐκ νεκρῶν μέ ἔσωσε τόν πλανώμενο ἄνθρωπο. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Κήρυγμα Κυριακῆς μετά τήν Χριστοῦ Γέννηση
Σιωπή και ὑποταγή στό Θεῖο Πρόσταγμα
(Ματθ. 2, 13-23)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 291, 16-12-2010
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος
μπροστά στη Φάτνη
(Εἰς τόν μακάριον Φιλογόνιον)
Κυριακή πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως
Ἡ συγκατάβαση τοῦ Θεοῦ
στό γένος τῶν ἀνθρώπων
(Ματθ. α' 1-25)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 22-12-2024)
Θάνατος πού χαρίζει ἀθανασία
Τρίτη Ἑσπέρας, γ΄ Στιχηρό
Ἦχος α΄ Πανεύφημοι μάρτυρες
|
Κείμενο Ὁ πάσης ἐπέκεινα τιμῆς, χρηματίζων Δέσποτα, ἀτιμασθῆναι ηὐδόκησας, τόν ἐπονείδιστον, ὑποστάς Οἰκτίρμων, ἐν τῷ ξύλῳ θάνατον, δι' οὗ ἀθανασίαν ἐτρύγησε, γένος ἀνθρώπινον, καί ζωήν τήν πρίν ἀπείληφε, σοῦ θανόντος, σαρκί Παντοδύναμε. |
Μετάφραση Σύ Δέσποτα πού ὑπολογίζεσαι πάνω καί πέρα ἀπό κάθε τιμή, δέχθηκες μέ εὐχαρίστηση νά ἀτιμασθεῖς, ὑπέστης ἀτιμωτικό θάνατο στό ξύλο (τοῦ σταυροῦ) Οἰκτίρμων, δι’ αὐτοῦ (τοῦ σταυροῦ) τό γένος τῶν ἀνθρώπων τρύγησε ἀθανασία, καί ἀπήλαυσε τήν ζωή πού πρίν τοῦ εἶχε χαρισθεῖ, μέ τόν δικό σου κατά σάρκα θάνατο Παντοδύναμε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἀποστολικό Κήρυγμα
Κυριακῆς πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως
Πάροικοι ἤ κάτοικοι;
(Ἑβρ. 11,9-10 και 32-40)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 290, 1-12-2010
ΔΥΟ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΣΤΑΘΜΑ-2
Συνεργάτη περιοδικοῦ «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση»
...“ΕΡΩΤΗΜΑ ΧΩΡΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ”
Ἐρωτοῦμε καί πάλι καί θά ἐπιμείνουμε στό ἐρώτημά μας αὐτό, ἀφοῦ δέν πήραμε ποτέ μιά ὑπεύθυνη ἀπάντηση γιά ἕνα τόσο σοβαρό θέμα, πού σημάδεψε χαρακτηριστικά τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας κατά τήν προηγούμενη δεκαετία.
Τί ἀπέγινε ἡ ἔφεση τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου κατά τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοβαθμίου Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου, πού Τοῦ ἐπέβαλε τόν Ἰανουάριο τοῦ 1993 τήν ποινή τῆς 10ετοῦς ἀργίας μετά ἀπό μία «παρωδία» δίκης; Καί ὁ χαρακτηρισμός αυτός δέν εἶναι δικός μας, ἀνήκει στόν ἴδιο τόν Ἀρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο, τότε Σύνεδρο Μητροπολίτη Δημητριάδος.
Ἐκδόθηκε ἀπόφαση; Ἔπαυσε ἡ ἐκκλησιαστική δίκη; Ἤ μήπως εἶχε ἄλλη κατάληξη; Ἀλλά γιά νά γίνουν αὐτά ἔπρεπε, κατά τήν αὐστηρῶς ὁριζόμενη ἐκκλησιαστική τάξη, νά συνέλθει τό Δευτεροβάθμιο Ἐκκλησιαστικό Δικαστήριο, καί αὐτό, ὡς μόνο ἁρμόδιο, νά κρίνει καί νά ἀποφασίσει ἐπί τῆς, κατά πάντα νομοτύπως καί ἐμπροθέσμως κατατεθείσης, ἐφέσεως. Κάτι τέτοιο ὅμως, ἐξ' ὅσων γνωρίζουμε, δέν ἔγινε μέχρι σήμερα, ἐνῶ πλησιάζουμε ἤδη στή συμπλήρωση τῆς δεκαετίας. Καί πρέπει ἐδῶ νά λεχθεῖ ὅτι κανένα ἄλλο ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας δέν εἶχε ἁρμοδιότητα νά κρίνει ἐπί τῆς ἐφέσεως.
Συνεπῶς ἡ ἔφεση βρίσκεται κάπου πεταμένη καί παραμελημένη σέ κάποιο συρτάρι τῶν Συνοδικῶν Γραφείων. Καί ἐρωτᾶται: Ἔτσι ἀντιλαμβάνεται ἡ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας καί τό νομικό της περιβάλλον τό σεβασμό στή νομιμότητα, πράγμα τό ὁποῖο ἀξιώνει ἐπίμονα ἀπό τήν Πολιτεία μέ τήν εὐκαιρία τοῦ ἀνακύψαντος θέματος γιά τίς ἀστυνομικές ταυτότητες;
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 290, 1-12-2010
ΔΥΟ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΣΤΑΘΜΑ-1
Συνεργάτη περιοδικοῦ «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση»
Θά παραθέσουμε σήμερα δύο δικαστικές ἐκκλησιαστικές περιπτώσεις. Ὅμοιες κατά τό τυπικό ἀντικείμενο. Ἐντελῶς ὅμως διάφορες κατά τό ὑποκείμενο. Ἡ πρώτη ἀφορά στόν πρώην Μητροπολίτη κ. Παντελεήμονα. Καί ἡ δεύτερη ἀναφέρεται σ' ἕνα σύγχρονο ἅγιο Ἐπίσκοπο, τόν μακαριστό Γέροντα Μητροπολίτη Λαρίσης κυρό Θεολόγο.
1. Ὁ πρῶτος, μετά δύο καταδικαστικές ποινικές ἀποφάσεις τοῦ Ἐφετείου, ἡ μία σέ κάθειρξη ὀκτώ ἐτῶν καί ἡ ἄλλη σέ κάθειρξη ἕξι ἐτῶν, κρίθηκε, κατ' ἐπικύρωση τῆς δεύτερης ἐφετειακῆς ἀπόφασης, τελικά καί ἀμετάκλητα ἀπό τό Ἀνώτατο Δικαστήριο, τόν Ἄρειο Πάγο, ὡς ἔνοχος γιά τό σοβαρό κακούργημα τῆς ὑπεξαίρεσης σημαντικοῦ χρηματικοῦ ποσοῦ ἀπό Ἱ. Μονή τῆς δικαιοδοσίας του. Μετά τήν ἀμετάκλητη αὐτή ποινική καταδίκη, ἡ ὁποία ἀνακοινώθηκε κατά νόμο στήν Ἐκκλησία, τό Πρωτοβάθμιο Συνοδικό Δικαστήριο, ἐνεργώντας, εἰδικά σ' αὐτή τήν περίπτωση, ὄχι ὡς δικαστήριο μέ δικαιοδοτική κρίση, ἀλλά ὡς συλλογικό διοικητικό ὄργανο (βλ. πλούσια νομολογία ΣτΕ), ἀπήγγειλε ἁπλῶς, κατά-δέσμια-ἐνέργεια, μέ διαπιστωτική ὑποχρεωτική διοικητική πράξη, σέ συμμόρφωση μέ τή ρητή ἐπιταγή τοῦ ἄρθρου 160 τοῦ ν. 5383/1932 «Περί Ἐκκλησιαστικῶν Δικαστηρίων», τήν καθαίρεση τοῦ καταδικασθέντος Μητροπολίτη καί τόν μετάγαγε στήν τάξη τῶν μοναχῶν. Ἡ πράξη αὐτή τῆς καθαίρεσης κατά τό ἄρθ. 160 δέν ἦταν ἀπόφαση δικαστηρίου, ἀλλά διαπιστωτική διοικ. πράξη.
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΑ΄ Λουκᾶ
Κατάφαση στό κάλεσμα τοῦ Θεοῦ
(Λουκ. 14, 16-24)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 15-12-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 17-22
Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου
Η ΘΕΪΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΟΥ
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΑ΄ Λουκᾶ
(Παραβολή Δείπνου)
Προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Λουκ. 14, 16-24)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 289, 16-11-2010
«Ἡ εἰσήγηση τοῦ πραξικοπηματία»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Θέλω νά συλλυπηθῶ τόν Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο καί, παράλληλα, νά τόν συγχαρῶ.
Θέλω νά τόν συλλυπηθῶ, γιά τήν ἀήθη καί κατά παράβαση τῆς Κανονικῆς καί Ἔννομης τάξης, πρωτοβουλία του -ἤ μᾶλλον, τήν τόλμη του- νά ἀναθέσει, προνομιακά καί χωρίς τό σύμψηφο τῶν μελῶν τοῦ Συνοδικοῦ Σώματος, στόν πραξικοπηματία τοῦ 1994 Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο, τόν κυρίως ἔνοχο, γιά ὅσα συνέβηκαν τότε στήν Ἀττική καί στή Λάρισα, τό δικαίωμα καί τήν εὐθύνη νά παρουσιάσει εἰσήγηση, ἐνώπιον τῆς Ὁλομέλειας τῆς Ἱεραρχίας, γιά τήν ἄρση ἤ τή μή ἄρση τοῦ ἀνυπόστατου ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας.
Καί θέλω νά τόν συγχαρῶ, γιά τήν ἔμπνευση, πού εἶχε, νά παραδώσει στούς ὐπεύθυνους γιά τήν ἔκδοση τοῦ ἐπίσημου δημοσιογραφικοῦ Ὀργάνου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τοῦ περιοδικοῦ «Ἐκκλησία», τά χειρόγραφα τοῦ διασκεδαστικοῦ, ἐξ αἰτίας τῆς θεολογικῆς καί ἐκκλησιολογικῆς του ἀμάθειας καί ἀποκρουστικοῦ, ἐξ αἰτίας τῆς στρεβλῆς παρουσίασης καί ἑρμηνείας γεγονότων καί λόγων, πρός δημοσίευση καί εὐρύτερη γνωστοποίηση.
Ἄν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἰερώνυμος δέν εἶχε τήν ἔμπνευση νά ἐμφανίσει σέ δημόσια κρίση τά ὅσα ἔγραψε στήν εἰσήγησή του καί διάβασε στή Συνέλευση τῆς Ἱεραρχίας ὁ ἐν πολλοῖς σύμψυχος φίλος του, τά χαρτιά του θά περνοῦσαν -σάν μέ φέρετρο- σέ κάποιο ντοσιέ καί θά θάβονταν στό σκοτεινό Συνοδικό ἀρχεῖο. Τώρα, δημοσιευμένα ἐπίσημα, θά φτερουγίσουν πρός κάθε κατεύθυνση. Θά διαβαστοῦν καί θά σχολιαστοῦν. Θά ἀξιοποιηθοῦν ἀπό τόν ὁποιοδήποτε σημερινό ἀναγνώστη καί ἀπό τό μελλοντικό ἱστορικό ἐρευνητή, πού θά ἐπιδοθεῖ στήν ἱστόρηση καί στήν ἀποτίμηση τῶν σημερινῶν, παρακμιακῶν ἐκκλησιαστικῶν διαπλοκῶν καί τῆς ἀπαξιωτικῆς φήμης τῶν προδοτῶν τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἤθους καί τῆς Κανονικῆς, ἐκκλησιαστικῆς τάξης.
Κυριακή Ι΄ Λουκᾶ
(Θεραπεία συγκύπτουσας)
Πίστη μέσα στή δοκιμασία
(Λουκ. ιγ' 10-17)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 8-12-2024)
36ο Μνημόσυνο Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου Α΄(Κοτσώνη)
"Πίστις δι' ἀγάπης ἐνεργουμένη"
36 χρόνια μετά τήν κοίμησή του
(1-12-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 11-16
Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου
ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Τά interna τῆς Ἐκκλησίας
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(4-2-1996)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 291, 16-12-2010
Ἡ ἱεραποστολική πορεία τῆς Ὀρθοδοξίας στό σύγχρονο κόσμο
Σύγχρονοι Ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι (ΙΙ)
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
(Στό ρωσικό διαδικτυακό τόπο www.pravoslavie.ru/english βρήκαμε δημοσιευμένη μιά ἐνδιαφέρουσα συνέντευξη. Στόν πρόλογο διαβάζουμε: «Στήν Τουρκία, χῶρο τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἔχουν ἀπομείνει πολύ λίγοι Ἕλληνες στίς ὀρθόδοξες ἐνορίες. Αὐτοί συμπληρώνονται, σέ κάποιο βαθμό, ἀπό Ρώσους, πού ἐγκαθίστανται μόνιμα ἐκεῖ. Ὑπάρχουν ὅμως στό Πατριαρχεῖο καί Τοῦρκοι, πού ἔχουν γίνει ὀρθόδοξοι. Τελευταῖα, ὁ ἀριθμός τους αὐξάνει. Ἤδη, ὀρθόδοξη γραμματεία τυπώνεται γι᾿ αὐτούς στά τούρκικα, καί ἐμφανίζονται στόν τύπο ἄρθρα σχετικά μέ τους νεομεταστραφέντες. Ὁ Ἀχμέτ καί ἡ Νεζλά εἶναι δύο ἀπό τούς χίλιους, ἤ κάτι τέτοιο, Τούρκους, πού ἔχουν ἁλλάξει πίστη· καί, ἀντίθετα πρός ἄλλους, δέν τό κρύβουν καθόλου. Ἔδωσαν συνέντευξη σ᾿ ἕνα βουλγάρικο διαδικτυακό τόπο, τό «Dveri na Pravoslavieto», σχετικά μέ τήν ἱστορία τους καί διηγήθηκαν τήν πνευματική τους ἀναζήτηση, πού τούς ὁδήγησε στήν Ὀρθοδοξία, καί τί σημαίνει νά εἶναι κανείς Χριστιανός στήν Τουρκία». Δημοσιεύουμε παρακάτω τή συνέχεια της συνέντευξης σέ μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά καί σημειώνουμε ὅτι ἀνάλογη συνέντευξη, μέ μικρές διαφορές, τοῦ ἴδιου αὐτοῦ ζευγαριοῦ εἶχε δημοσιεύσει ἡ δική μας «Καθημερινή» στίς 12/12/2007).
(Συνέχεια ἀπό τό προηγούμενο)
...-Ἄρα, μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἡ πορεία σας πρός τήν Ὀρθοδοξία ἦταν ἐπακόλουθο «τοπικῶν» ἐμπειριῶν, χωρίς ἐπιδράσεις ἀπό χώρους ἐκτός Τουρκίας;
A.: Ἡ ὅποια ἐπίδραση ἀπό τόν ἀμερικανικό ἤ εὐρωπαϊκό Χριστιανισμό μόνο κακό μπορεῖ νά κάνει. Δέν ἔνιωσα ποτέ ἄνεση μέ τούς ἐκεῖ Χριστιανούς. Μέ ἀπωθοῦσαν μέ τόν Χριστιανισμό τους, πού τόν εἶχαν μεταβάλλει σέ ψυχοθεραπεία. Πηγαίνουν στήν Ἐκκλησία τίς Κυριακές γιά νά βροῦν κάποιον νά μιλήσουν. Ἡ θρησκεία ὅμως ἔχει σά σκοπό νά γεμίσει ἄλλα κενά μέσα μας. Στήν Εὐρώπη ὁ Χριστιανισμός ἔχει περιοριστεῖ σέ μερικές περιόδους γιορτῶν χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο. Ἄς πάρουμε τά Χριστούγεννα γιά παράδειγμα. Πολλοί εὔχονται ὁ ἕνας στόν ἄλλο μέ τήν εὐχή «Καλές γιορτές» καί ὄχι «Καλά Χριστούγεννα». Στήν Εὐρώπη οἱ ἄνθρωποι ἔχουν μιά ἐπιφανειακή σχέση μέ τό Χριστιανισμό, χωρίς νά αἰσθάνονται τίποτα ἀπό τό πνευματικό του μήνυμα.
-Σέ τί διαφέρουν οἱ Χριστιανοί στή χώρα σας ἀπό τούς Εὐρωπαίους;
N.: Στό ὅτι βρίσκονται πολύ πιό κοντά στήν οὐσία καί τήν παράδοση τοῦ Χριστιανισμοῦ.
A.: Καί στό ὅτι εἶναι πιό θρῆσκοι.
N.: Πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία κάθε Κυριακή, διαβάζουμε τήν Ἁγία Γραφή κάθε βράδυ, προσευχόμαστε μαζί, καί ἀγωνιζόμαστε νά ἐφαρμόζουμε τίς ἐντολές τῆς θρησκείας μας.
Κυριακή ΙΓ΄ Λουκᾶ
(Πλούσιου νεανίσκου)
Τά βαρίδια τοῦ πλούτου
πού μᾶς στεροῦν τήν αἰώνια ζωή
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 24-11-2024)
Σωτηρία ἀπό τόν θάνατο διά τῆς Ἀναστάσεως
ΕΝ Τῼ ΜΕΓΑΛῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Στιχηρὰ Ἀναστάσιμα Ἦχος πλ. α΄
|
Κείμενο Διὰ τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ Χριστέ, διάβολον ᾔσχυνας, καὶ διὰ τῆς Ἀναστάσεώς σου, τὸ κέντρον τῆς ἁμαρτίας ἤμβλυνας, καὶ ἔσωσας ἡμᾶς, ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου, δοξάζομέν σε Μονογενές. |
Μετάφραση Μέ τόν τίμιο Σταυρό σου Χριστέ ντρόπιασες τόν διάβολο, καί μέ τήν Ἀνάστασή σου, τό κεντρί τῆς ἁμαρτίας (πού προκαλοῦσε θάνατο) ἀπέκοψες, καί μᾶς ἔσωσες ἀπό τίς πῦλες τοῦ θανάτου, σέ δοξάζουμε Μονογενή (Υἱέ Θεοῦ). |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ὁ διάβολος πείραξε, ἐξαπάτησε, παρέσυρε τούς πρωτοπλάστους νά μήν ὑπακούσουν στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Τούς ἔσπρωξε καί αὐτοί συγκατατέθηκαν ἐλεύθερα νά ἐργασθοῦν τήν ἁμαρτία.
Ἀποστολικό Κήρυγμα ἑορτῆς Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου
Ἡ ἀμεσότητα μέ τόν Θεό στή λατρεία
(Ἑβρ. 9,1-7)
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 287, 16-10-2010
Ἡ ἱεραποστολική πορεία τῆς Ὀρθοδοξίας στό σύγχρονο κόσμο
Σύγχρονοι Ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι (Ι)
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
(Στό ρωσικό διαδικτυακό τόπο www.pravoslavie.ru/english βρήκαμε δημοσιευμένη μιά ἐνδιαφέρουσα συνέντευξη. Στόν πρόλογο διαβάζουμε: «Στήν Τουρκία, χῶρο τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἔχουν ἀπομείνει πολύ λίγοι Ἕλληνες στίς ὀρθόδοξες ἐνορίες. Αὐτοί συμπληρώνονται, σέ κάποιο βαθμό, ἀπό Ρώσους, πού ἐγκαθίστανται μόνιμα ἐκεῖ. Ὑπάρχουν ὅμως στό Πατριαρχεῖο καί Τοῦρκοι, πού ἔχουν γίνει ὀρθόδοξοι. Τελευταῖα, ὁ ἀριθμός τους αὐξάνει. Ἤδη, ὀρθόδοξη γραμματεία τυπώνεται γι᾿ αὐτούς στά τούρκικα, καί ἐμφανίζονται στόν τύπο ἄρθρα σχετικά μέ τους νεομεταστραφέντες. Ὁ Ἀχμέτ καί ἡ Νεζλά εἶναι δύο ἀπό τούς χίλιους, ἤ κάτι τέτοιο, Τούρκους, πού ἔχουν ἁλλάξει πίστη· καί, ἀντίθετα πρός ἄλλους, δέν τό κρύβουν καθόλου. Ἔδωσαν συνέντευξη σ᾿ ἕνα βουλγάρικο διαδικτυακό τόπο, τό «Dveri na Pravoslavieto», σχετικά μέ τήν ἱστορία τους καί διηγήθηκαν τήν πνευματική τους ἀναζήτηση, πού τούς ὁδήγησε στήν Ὀρθοδοξία, καί τί σημαίνει νά εἶναι κανείς Χριστιανός στήν Τουρκία». Δημοσιεύουμε παρακάτω τή συνέντευξη σέ μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά καί σημειώνουμε ὅτι ἀνάλογη συνέντευξη, μέ μικρές διαφορές, τοῦ ἴδιου αὐτοῦ ζευγαριοῦ εἶχε δημοσιεύσει ἡ δική μας «Καθημερινή» στίς 12/12/2007).
-Ὁ τουρκικός τύπος ἑρμηνεύει τό φαινόμενο τοῦ νά βαπτίζονται σύγχρονοι ἄνθρωποι στήν Τουρκία, ὡς ἐπιστροφή Τούρκων πολιτῶν ἑλληνικῆς ἤ ἀρμενικῆς καταγωγῆς στίς ρίζες τους. Μήπως ἡ δική σας ἐθνική καταγωγή ἔπαιξε κάποιο ἀποφασιστικό ρόλο στό νά γίνετε Χριστιανοί;
Ἀχμέτ: Ἡ ἐθνική καταγωγή ἔπαιξε σέ κάποιες περιπτώσεις ρόλο, ὄχι ὅμως στή δική μας περίπτωση. Ὅσον ἀφορᾶ ἐμένα, ἔχω γεννηθεῖ στήν Καππαδοκία, καί ἔχω συγγενεῖς, πού ἦλθαν ἀπό τόν Καύκασο. Ἀπ᾿ ὅτι γνωρίζω κανείς στήν οἰκογένειά μου δέν εἶχε χριστιανικό μπαγκράουντ.
Νεζλά: Ἡ μητέρα μου ἦταν ἀπό τήν Καβάλα καί ὁ πατέρας μου ἦταν πόντιος. Κάποιοι συγγενεῖς μου μιλούν ρωμαίικα. Ἡ ἀπόφαση ὅμως νά γίνω Ὀρθόδοξη ἦταν δική μου προσωπική ἐπιλογή, ἀνεξάρτητα ἀπό τήν καταγωγή μου.
Κυριακή Θ΄ Λουκᾶ
(Παραβολή του ἄφρονος πλουσίου)
Μακριά ἀπό κάθε μορφῆς πλεονεξία
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 17-11-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 5-10
Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου
ΑΥΡΙΟ ΘΑ ΗΧΗΣΟΥΝ ΚΑΜΠΑΝΕΣ
Ἐκκλησία καί πολιτική στίς μέρες μας
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(3-12-1995)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 287, 16-10-2010
Αὐτοπροδοσία καί αὐτοεξευτελισμός (2)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Ἀπό ντοσιέ τῶν διαμαρτυριῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης θά ἀνασύρω καί ἕνα κείμενο, πού προέρχεται ἀπό τήν ἐνοχλημένη συνείδηση καί ἀπό τή γραφίδα τοῦ τότε Μητροπολίτη Θηβῶν καί Λεβαδείας καί σημερινοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος, τοῦ κ. Ἱερώνυμου.
Τό κείμενο αὐτό ἔχει μιά διαφορετική χροιά. Ὁ Ἱερώνυμος ἐπισημαίνει τή δραματικότητα τῶν καιρῶν, ἀλλά δέ δανείζεται ὕφος σκληρό, γιά νά μή λυπήσει, «καθ᾿ ὑπερβολή», στενούς φίλους καί γιά νά μή φανεῖ ἀχάριστος στόν προκαθήμενο εὐεργέτη του.
Στέλνει τήν ἐπιστολή του στό στενό φίλο καί συνοδοιπόρο Μητροπολίτη Ἰωαννίνων Θεόκλητο. Ἱστορεῖ τό χάος. Τόν ἱκετεύει νά δραστηριοποιηθοῦν, ἀπό κοινοῦ, γιά νά πείσουν τό «Γέροντα» (τόν Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ), νά κινηθεῖ θετικά καί δυναμικά, γιά νά ἀποσοβηθεῖ «τό ἐκκλησιαστικό πραξικόπημα» καί νά διασωθεῖ -κατά τό τελευταῖο κομμάτι τῆς ἡγετικῆς διαδρομῆς του- τό ἀρχιεπισκοπικό του γόητρο.
Αὐτή ἡ ἁβρότητα καί ἡ συναδελφική διασύνδεση προβάλλει μέ τήν πρώτη ἀνάγνωση τοῦ κειμένου τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Ἱερώνυμου. Ὑπάρχει, ὅμως καί μιά ἄλλη χροιά, πού ἔστω καί διακριτικά, διαχέεται στό γραπτό του μήνυμα. Ὁ Θηβῶν Ἱερώνυμος, ἤδη ἀπό ἐκείνη τήν ἐποχή, εἶχε στηλώσει τό βλέμμα καί τούς πόθους τῆς καρδιᾶς του στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο. Ἡ ἀνάρρησή του ἐκεῖ, ἦταν τό ὄνειρό του καί τό «βραβεῖο» τοῦ ἀθλήματός του. Ἡ αἰφνιδιαστική εἰσπήδηση τοῦ τιτουλάριου Μητροπολίτη στό στάδιο τοῦ ἀγώνα του, ἦταν φυσικό νά διεγείρει τό φόβο καί νά προκαλέσει πανικό. Τό προσωπικό του γράμμα στόν ἀδελφό του Θεόκλητο, μπορεῖ νά διαποτίζεται καί ἀπό αὐτό τό φόβο, ἀλλά εἶναι διατυπωμένο τόσο διακριτικά, πού δέν ἀφήνει σχισμές διαφυγῆς τῶν φόβων του.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 287, 16-10-2010
Αὐτοπροδοσία καί αὐτοεξευτελισμός (1)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ σύγχρονη πραξικοπηματική ἐπανεκμετάλλευση (γιά πολλοστή φορά καί γιά ἐκ νέου διασυρμό τῆς ἐπισκοπικῆς, Συνοδικῆς ἀξιοπρέπειας) τοῦ τραγικοῦ καί ἀπορριμένου «ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας» μέ ἀναγκάζει νά ἀνασύρω καί πάλι στήν ἐπικαιρότητα μιά λησμονημένη σελίδα σκοταδισμοῦ καί ἀφόρητης δυσοσμίας. Ἡ σελίδα αὐτή διασώζει τή μακρά σειρά τῶν θλιβερῶν γεγονότων, πού ὑπερπλήρωσαν τήν ἐκκλησιαστική χωματερή τοῦ 1994.
Εἶναι πολλά καί ἀποκαρδιωτικά τά στίγματα τῆς ἐκτροπῆς, πού ἀλλοίωσαν τό ἁγιοπνευματικό, ἀποστολικό κάλος τοῦ Ἐπισκοπικοῦ κολλεγίου καί ἔσυραν τήν ὑπόληψή του στό πεζοδρόμιο τῆς περιφρόνησης. Τά ντοκουμέντα, πού διασώθηκαν, ἱστοροῦν τή φρενήρη ἰσοπέδωση τῶν πυλώνων τῆς ἐκλησιαστικῆς εὐταξίας, τή μεταποίηση τῶν χώρων λειτουργίας τῆς ἐπισκοπικῆς ὑπευθυνότητας σέ ρίνγκ ἀναμέτρησης τῶν ἀκόρεστων φιλοδοξιῶν, τό βίαιο ἐξανδραποδισμό τῆς χαρισματικῆς Συνοδικότητας, τήν κατάφωρη παραβίαση τῶν Ἱερῶν Κανόνων καί τῶν Πολιτειακῶν Νόμων. Στό σύνολό τους συνθέτουν τό ζοφερό κλίμα τῆς ἔσχατης κατάπτωσης. Τῆς πνευματικῆς ἀλλοτρίωσης, πού προκάλεσε σειρά πύρινων ἀντιδράσεων ἀπό τήν ὀρθοφρονοῦσα πτέρυγα τῆς Συνοδικῆς ὁμήγυρης καί ἀπό τή λαοθάλασσα τοῦ προδομένου ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος.
Στά δυό προηγούμενα τεύχη τῆς Ἐλεύθερης Πληροφόρησης κατεχώρησα κείμενα καυτά-ἀναφορές Συνοδικῶν Μητροπολιτῶν πρός τόν τότε προκαθήμενο Σεραφείμ καί πρός τούς ἀδελφούς Συνοδικούς, πού ἀποκαλύπτουν τό σχεδιασμό μιᾶς ἀνταρσίας, μέ στόχο τή μετάλλαξη τοῦ «ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας» (πού δέν ἐπηρεάζει καί δέν ἀλλοιώνει τή διοικητική ὑπευθυνότητα τοῦ Μητροπολίτη) σέ πράξη σφαγῆς καί ἐξόντωσης. Καί αὐτό, γιά νά θεωρηθεῖ κενή ἡ Μητρόπολη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος καί νά χρησιμοποιηθεῖ, ἀπό ἕνα τιτουλάριο Μητροπολίτη, ὡς ἐφαλτήριο στήν κούρσα του γιά τό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν.
Μέ διαπιστωμένο τό γεγονός, ὅτι ἡ παρερμηνεία τοῦ «ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας» λειτούργησε καί λειτουργεῖ ἀκόμα, ὡς ἅμαξα τῆς ἰδιοτέλειας καί τῆς ἁμαρτωλῆς σκοπιμότητας, καί μέ ὁλοφάνερη τήν πρακτική ὅτι ὁ σημερινός Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος τό χρησιμοποίησε καί τό χρησιμοποιεῖ, γιά νά πετύχει τή δική μου, ὁριστική ἐξόντωση, θά ἐπικαλεστῶ μερικά περιστατικά καί μερικά ἀποσπάσματα ἀπό τά κείμενα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, γιά νά ἀποδείξω τή δολιότητα τοῦ ὅλου ἐγχειρήματος.
Κυριακή Η΄ Λουκᾶ
(Παραβολή του καλού Σαμαρείτη)
Ἐγώ εἶμαι πλησίον;
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 10-11-2024)
Γιατρευτήκαμε μέ τό τραῦμα του
ΕΝ Τῼ ΜΕΓΑΛῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Στιχηρὰ Ἀναστάσιμα Ἦχος γ΄
|
Κείμενο Τὸν Σταυρόν σου τὸν τίμιον, προσκυνοῦμεν Χριστέ, καὶ τὴν ἀνάστασίν σου ὑμνοῦμεν καὶ δοξάζομεν· τῷ γὰρ μώλωπί σου, ἡμεῖς οἱ πάντες ἰάθημεν. |
Μετάφραση Τόν τίμιο Σταυρό σου προσκυνοῦμε Χριστέ καί τήν ἀνάστασή σου ὑμνοῦμε καί δοξάζουμε, γιατί μέ τόν μώλωπά σου ὅλοι ἐμεῖς γιατρευτήκαμε. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 286, 1-10-2010
Φαρμακερές μνῆμες (β)-2
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Λίγες μέρες μετά, ἀνακοινώθηκε ἡ σύγκληση τῆς Ἱεραρχίας, γιά βίαιη κάλυψη τῶν Μητροπόλεων, πού τίς παρουσίαζαν ὡς κενές. Τότε ἐμφανίστηκε, γιά πρώτη φορά, στή δημοσιότητα καί ὁ Μητροπολίτης Θηβῶν Ἱερώνυμος. Μέ ἕνα κείμενο, πού πέρασε στίς ἐφημερίδες, διατύπωνε τίς ἀμφίρροπες, ὅπως πάντα, ἀπόψεις του καί τίς προτάσεις του γιά καταλλαγή τῶν Μητροπολιτῶν, πού βρίσκονταν σέ καυτή ἀντιπαράθεση καί σέ ἀδιέξοδα. Παραθέτω τό κείμενό του:
† Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΘΗΒΩΝ ΚΑΙ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ
ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΤΑΛΛΑΓΗΣ
Τοῦ σεβ. Μητροπολίτου Θηβῶν καί Λεβαδείας κ. Ἱερωνύμου
Ἀπό ὅποια πλευρά καί ἄν προσεγγίσουμε σήμερα τήν ἐκκλησιαστική κατάσταση αὐτή δίνει τήν εἰκόνα σοβαρῆς κρίσης καί εἶναι ἐπιβαρυμένη μέ ἐξελίξεις πού δέν ἔχουν σχέση μέ τήν παράδοση. Φαίνεται δέ ὅτι ἡ φάση στήν ὁποία περνοῦν τά ἐκκλησιαστικά πράγματα ἐπιβεβαιώνει τό λεγόμενο, ὅτι "οἱ ἱεροί Κανόνες ὁσάκις παραβιάζονται, ἐκδικοῦνται σκληρά".
Τέτοιες παραβιάσεις ἔγιναν κατ᾿ ἐπανάληψιν στό ὄνομα μιᾶς δῆθεν σωτηρίας τῆς Ἐκκλησίας, μέ ἀποτέλεσμα νά ἐμπλακοῦμε στή σημερινή ἐκκλησιαστική δίνη.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 286, 1-10-2010
Φαρμακερές μνῆμες (β)-1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Γνωρίζουν οἱ ἀναγνῶστες μου, ὅτι οἱ Μητροπολίτες εἶναι ἰδιαίτερα διστακτικοί, ὅταν οἱ συγκυρίες τούς προκαλοῦν νά ἐμφανιστοῦν δημόσια καί νά στιγματίσουν, μέ δυναμική καί πειστική ἐπιχειρηματολογία, τούς ἀνατροπεῖς τῆς Κανονικῆς ἐκκλησιαστικῆς ἰσορροπίας. Ὡστόσο, αὐτό, πού εἶναι συνήθης πρακτική, δέν ἴσχυσε κατά τήν ἔκρηξη τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1994, ὅταν ἕνας τιτουλάριος Μητροπολίτης ὅρμησε νά ἀνατρέψει τό κατεστημένο νομικό σχῆμα ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης, γιά νά πετύχει τήν ἀναρρίχησή του, ἀρχικά στό θρόνο τῆς Μητρόπολης Ἀττικῆς καί, ἀπό κεῖ, στήν ἐπίσημη καθέδρα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος. Ὅταν οἱ μυστικές συναντήσεις διολίσθησαν στό δίκτυο τῆς πληροφόρησης, ὁ μηχανισμός τῆς ἀντίδρασης, κυριολεκτικά, πυρακτώθηκε. Καί τά κείμενα, τό ἕνα μετά τό ἄλλο, ἔφευγαν ἀπό τούς κλειστούς χώρους τῶν Μητροπολιτικῶν γραφείων καί γίνονταν κοινά ἀναγνώσματα καί κοινές ἀπογοητεύσεις.
Στό προηγούμενο φύλλο μετέφερα μερικές ἀπό τίς πολλές Μητροπολιτικές ἀντιδράσεις. Δέν παρουσίασα κανένα ἀπό τά κείμενα, πού συνέταξαν καί παρέδωσαν στή δημοσιότητα Ἐπίσκοποι, πού κατανοοῦσαν τή δική μου περιπέτεια καί κάκιζαν ἐκείνους, πού μεθόδευαν τήν -κατά τό δυνατό- ἐπιμήκυνσή της. Τό ἔκανα αὐτό, γιά νά μή προκαλέσω τήν ἐντύπωση, ὅτι ἐπιχειρῶ τήν προσωπική μου ἀντεπίθεση. Ἐπικαλέστηκα τίς κρίσεις ἐκείνων, πού -κατά τή συγκεκριμένη περίοδο- ἀποτελοῦσαν τή νομενκλατούρα τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας καί εἶχαν προσυπογράψει πολλές ἀπό τίς ἐξοντωτικές γιά τούς δώδεκα Μητροπολίτες ἐπινοήσεις καί προτάσεις.
Στό τρέχον φύλλο, θά προσθέσω δυό ἀκόμα ἀντανακλαστικά δημοσιεύματα, πού στιγματίζουν καί κακίζουν τήν ἐκτροπή τοῦ 1994 καί καλοῦν σέ καθολικά στρατευμένη ἀντίσταση.
Τό πρῶτο κείμενο εἶναι προϊόν τῆς ἀνησυχίας καί τῆς πολεμικῆς γραφίδας τοῦ Μητροπολίτη Καλαβρύτων καί Αἰγιαλείας Ἀμβροσίου. Καί τό δεύτερο, τοῦ τότε Μητροπολίτη Θηβῶν καί Λεβαδείας καί σημερινοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος Ἱερωνύμου.
Κυριακή Ε΄ Λουκᾶ
(Παραβολή πλουσίου καί πτωχοῦ Λαζάρου)
Ἄν ἔχουμε σπλάχνα οἰκτιρμῶν
κερδίζουμε τόν παράδεισο
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 3-11-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 67-71
Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου
ΘΑ ΣΚΥΨΩ ΣΤΟ ΚΑΙΝΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
Εἶμαι ταλαιπωρημένος, πολύ ταλαιπωρημένος ἀπόψε. Δέν εἶναι τό σῶμα μου πού φορτώθηκε μέ κόπο καί σέρνεται μέ δυσκολία. Ἡ ψυχή μου χτυπήθηκε, πληγώθηκε καί στάζει αἷμα. Τοῦτες τίς τελευταῖες μέρες τίς πέρασα μέ πολύ κόπο. Τό κάθε εἰκοσιτετράωρο κι' ἕνα μαρτύριο! Ἡ κάθε ὥρα καί μιά μαχαιριά στήν καρδιά!
Πόσο δύσκολα εἶναι τά βήματά μας σέ τούτη τή γῆ! Πέτρες στή μέση τοῦ δρόμου. Ἀγκάθια στά ρεῖθρα. Σκοτάδια καί βοριάδες καί θύελλες στίς ἐπικίνδυνες στροφές. Κάνεις νά προχωρήσης καί σκοντάφτεις. Ἀποσύρεσαι στήν ἄκρη γιά νά ξεκουραστῆς καί γεμίζεις πληγές. Οἱ ἄνθρωποι μέ τήν νοοτροπία τους καί μέ τά συμφέροντα τους… ὁ ἐχθρός τῆς ψυχῆς μας, ὁ διάβολος, μέ τούς πονηρούς του σκοπούς… Ὅλοι ἐπιτίθενται. Ὅλοι ζητοῦν νά μοῦ μαράνουν τόν ἐνθουσιασμό, νά μέ τυλίξουν στήν ἀπελπισία, νά μέ ἀχρηστέψουν.
Ἀπόψε νοιώθω τήν ταλαιπωρία τῆς ἐπιθέσεώς τους. Τῆς ἐπιθέσεως πού μοῦ ἔκαναν χθές, προχθές, τόσες μέρες τώρα.
Ὅμως μέσα στή λύπη μου μιά ἀκτίνα ἐλπίδας μέ λούζει. Μιά ἀκτίνα, πού ἔρχεται ἀπ' τό αὐριανό φῶς, ἀπό τό φῶς τῆς Λειτουργίας. Κάτι μέσα μου μοῦ λέει, πώς θά μπορέσω αὔριο νά ἐλευθερωθῶ ἀπό τή λύπη μου καί τόν πόνο μου, πλησιάζοντας τήν πόρτα τοῦ τάφου τοῦ Κυρίου μου. Ἐκεῖ πού στέκονται οἱ ἄγγελοι καί ἀναγγέλουν στίς κουρασμένες ψυχές τό χαρούμενο μήνυμα τῆς Ἀναστάσεως.
Εἶναι Κυριακή αὔριο.
Ἀποστολικό Κήρυγμα ἑορτῆς ἁγίων Ἀναργύρων
Ἡ ἀγάπη στό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 285, 16-9-2010
ΕΠΙΤΙΜΙΟ ΑΚΟΙΝΩΝΗΣΙΑΣ
«Ἐπιβολὴ
καὶ μεθοδευόμενη ἄρση του»
1) Ὁ Μητροπολίτης Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος Σεβ. Νικόδημος, ἐκλεγεὶς Μητροπολίτης τὸ ἔτος 1968, παρέμεινε στὴ διαποίμανση τῆς Μητροπόλεως μέχρι τὸ ἔτος 1974, ὅταν κηρύχθηκε «ἔκπτωτος», μαζὶ μὲ ἄλλους ἕνδεκα Μητροπολίτες, μὲ βάση ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο τίς τότε 3 καὶ 7/1974 Συντακτικὲς Πράξεις τῆς δικτατορίας Ἰωαννίδη, χωρὶς κανονικὴ ἐκκλησιαστικὴ δίκη οὔτε κἄν ἀκρόαση. Μὲ τὶς ἴδιες Σ.Π. καθιερώθηκε «τὸ ἀπαράδεκτο» προσβολῆς τῶν ἐκπτωτικῶν πράξεων ἐνώπιον τοῦ ΣτΕ.
2) Ὅταν μετὰ τὴ μεταπολίτευση, καὶ σὲ χρόνο πολὺ μεταγενέστερο (1988) δόθηκε ἡ δυνατότητα στοὺς διωχθέντες δώδεκα Μητροπολίτες νὰ προσφύγουν, τελευταῖοι αὐτοί, στὸ Σ.τ.Ε. (νόμος 1816/1988, ἄρθ. 15), ὅλες οἱ παραπάνω ἐκπτωτικὲς πράξεις ἀκυρώθηκαν. Ἐπακολούθησε μεγάλος ἀριθμὸς ἀκυρωτικῶν ἀποφάσεων (πέραν τῶν 30) γιὰ τὸ ἴδιο ἢ συναφῆ μὲ αὐτὸ θέματα καὶ ἡ ὅλη ὑπόθεση ἔκλεισε ὁριστικὰ μὲ τὴν 1028/1993 ἀπόφαση τῆς Ὀλομέλειας τοῦ ΣτΕ, μὲ τὴν ὁποία κρίθηκε ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΑ, ὅτι, μετὰ τὴν ἀκύρωση τῶν ἐκπτωτικῶν πράξεων, μόνοι νόμιμοι καὶ ἐν ἐνεργείᾳ Μητροπολίτες στὶς ἀντίστοιχες Μητροπόλεις, ἦσαν οἱ Σεβασμιώτατοι Κωνσταντῖνος (Θεσσαλιώτιδος), Θεολόγος (Λαρίσης) καὶ Νικόδημος (Ἀττικῆς) καὶ μόνο αὐτοὶ μπορούσαν νόμιμα νὰ μετέχουν στὰ συλλογικὰ ὄργανα τῆς Ἐκκλησίας.
3) Ἡ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, πρὸ αὐτοῦ τοῦ ἀδιεξόδου ποὺ δημιουργήθηκε γιὰ τὶς περαιτέρω μεθοδεύσεις της, ἐπινόησε «ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ!» (βλ. παρέμβαση σὲ ΙΣΙ 1998 Μητροπολίτη Λαγκαδά) τὰ ἀνυπόστατα καὶ ἀντικανονικὰ «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας» καὶ μὲ βάση αὐτὰ τὰ Ἐπιτίμια καὶ μὲ τὸ αὐθαίρετο περιεχόμενο ποὺ τοὺς προσέδωσε, ἀπομάκρυνε καὶ πάλι, χωρὶς δίκη οὔτε κᾶν ἀκρόαση, τὸ Μητρ. Νικόδημο (καὶ τοὺς ἄλλους δυὸ Μητροπολίτες) ἀπὸ τὶς ἕδρες τους.
4) Ἡ ἀπομάκρυνση τῶν τριῶν Μητροπολιτῶν ἀπὸ τὶς Μητροπόλεις τους, μὲ βάση αὐτὰ καὶ μόνο τὰ ἐκκλησιαστικῶς ἀνυπόστατα «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας», ἦταν προδήλως παράνομη, ὡς ἀντιβαίνουσα εὐθέως στὸν Καταστατικὸ Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας (Νόμος 590/1977 ἄρθ. 34, σὲ συνδυασμὸ μὲ Νόμο 5383/1932), κατὰ τὶς διατάξεις τῶν ὁποίων ὁ Μητροπολίτης δὲ παύεται, παρὰ μόνο μὲ καθαίρεση, ἔκπτωση ἢ ἰσόβιο ἀργία. Ἐξάλλου τὰ παραπάνω Ἐπιτίμια, μὲ ὅποιο περιεχόμενο προσέδωσε αὐθαιρέτως σ’ αὐτὰ ἡ Ἐκκλησία, ἦταν καὶ εἶναι ἀνυπόστατα, ἀντικανονικὰ καὶ παράνομα, ὡς στερούμενα παντελῶς κάθε κανονικοῦ ἢ νομίμου ἐρείσματος.
Κυριακή Z΄ Λουκᾶ
(Ἀνάσταση κόρης Ἰαείρου)
Πίστη στήν ἀνάσταση καί στήν αἰώνια ζωή
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 27-10-2024)
Ἐλεύθεροι ἀπό τόν θάνατο
Τρίτη Ἑσπέρας, α΄ Στιχηρό
Ἦχος α΄ Πανεύφημοι μάρτυρες
|
Κείμενο Παλάμας ἀχράντους σου Χριστέ, ἐπί ξύλου ἥπλωσας, καί τούς δακτύλους αἱμάτωσας, θέλων λυτρώσασθαι, τῶν θείων χειρῶν σου, τό ἔργον Φιλάνθρωπε, Ἀδάμ τόν παραβάσει κρατούμενον, εἰς τά βασίλεια τοῦ θανάτου ὅν καί ἤγειρας, ἐξουσίᾳ τῇ παντοδυνάμῳ σου. |
Μετάφραση Τίς ἀμόλυντες παλάμες σου Χριστέ, ἅπλωσες πάνω στό ξῦλο, καί τούς δακτύλους μάτωσες, ἐπειδή ἤθελες νά ἐλευθερώσεις (χύνοντας τό αἷμα σου) τό ἔργο τῶν θείων χειρῶν σου Φιλάνθρωπε, τόν Ἀδάμ, πού ἐξ αἰτίας τῆς παραβάσεως βρίσκεται νικημένος καί κυριευμένος στά βασίλεια τοῦ θανάτου τόν ὁποῖο καί ἤγειρες μέ τήν παντοδύναμη ἐξουσία σου. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ἐκκλησία καί πολιτική
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(26-11-1995)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 285, 16-9-2010
Φαρμακερές μνῆμες (α)-3
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Μετά ἀπό τέσσερες μέρες, στίς 12 Ἀπριλίου 1994, ὁ τότε Μητροπολίτης Πειραιῶς Καλλίνικος ἔστειλε ἐπιστολή διαμαρτυρίας στόν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας Κωνσταντῖνο Καραμανλή. Μέ τήν ἐπιστολή του αὐτή τονίζει, ὅτι ἡ τυχόν ἔκδοση Προεδρικῶν Διαταγμάτων, πού θά ἀκυρώνουν τά διατάγματα καταστάσεως τῶν τριῶν Μητροπολιτῶν, Λαρίσης, Θεσσαλιώτιδος καί Ἀττικῆς καί ἡ παροχή τοῦ δικαιώματος ἐκλογῆς ἄλλων στίς ἕδρες τους, ἀποτελεῖ καθαρό πραξικόπημα. Καί πληροφορεῖ τόν ἀνώτατο ἄρχοντα, ὅτι οὐδέποτε ἔγινε λόγος, τόσο στή Διαρκή Ἱερά Σύνοδο ὅσο καί στή Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας γιά τήν ἔκδοση τέτοιων διαταγμάτων.
Μεταφέρω ἐδῶ ὁλόκληρο τό κείμενο καί αὐτῆς τῆς διαμαρτυρίας.
Πειραιάς 12 Ἀπριλίου 1994
Πρός τόν Ἐξοχώτατον
Πρόεδρον Δημοκρατίας
κ. Κωνσταντῖνον Καραμανλῆν
Ἀθήνα
Ἐξοχώτατε,
Ἐν θλίψει ψυχῆς καί ἐν βάρει τῆς Ἀρχιερατικῆς μου συνειδήσεως καί ὡς μέλος τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου, σᾶς πληροφορῶ ὅτι τυχόν ἔκδοσις τῶν διαταγμάτων γιά τήν ἄρσιν τῶν πρό 26 ἐτῶν ἐκδοθέντων διαταγμάτων ἐγκαταστάσεως τῶν τριῶν Μητροπολιτῶν, θά ἐπιφέρη δεινά εἰς τήν Ἐκκλησίαν καί θά μεγενθύνη τό πρόβλημα.
Σᾶς πληροφορῶ ὅτι οὐδεμία ἀπολύτως Ἱερά Σύνοδος, οὔτε ἡ περυσινή, οὔτε ἡ φετεινή, τῆς ὁποίας εἶμαι μέλος, οὔτε ἡ τελευταία Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας πού συνῆλθε πέρυσι τό καλοκαίρι, συνεζήτησε ἤ ἐζήτησε ἀπό τήν Κυβέρνησι τήν ἄρσι τῶν διαταγμάτων ἐγκαταστάσεως τῶν τριῶν Μητροπολιτῶν.
Τό πρόσχημα τοῦ δῆθεν ἐπιτιμίου κατά τῶν Μητροπολιτῶν, στερεῖται κανονικότητος καί νομιμότητος. Οὔτε οἱ ἱεροί Κανόνες, οὔτε οἱ ἐκκλησιαστικοί Νόμοι, προβλέπουν ἕνα τέτοιο ἐπιτίμιο δι’ ἀρχιερεῖς. Μόνον τά Συνοδικά Δικαστήρια ἔχουν τό δικαίωμα, μετά ἀπό κανονικές καί νόμιμες διαδικασίες, νά ἐπιβάλλουν ποινάς εἰς τυχόν παρεκτρεπομένους ἀρχιερεῖς. Ἀλλά ποινή ἀκοινωνησίας δέν προβλέπεται γιά Ἐπισκόπους πουθενά. Τό δῆθεν ἐπιτίμιον κατά τῶν τριῶν Ἀρχιερέων, τό ὁποῖον ἐπέβαλε ἡ περυσινή Διαρκής Ἱερά Σύνοδος πρός τούς τρεῖς Ἀρχιερεῖς, ἐπεκρίθη δριμύτατα ἀπό τοῦ νομομαθοῦς Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Χριστοδούλου, μέλους τότε τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου καί ἀπό τοῦ ἐπίσης τότε μέλους Κίτρους κ. Ἀγαθονίκου.
Τό ἐπιτίμιον δέν ἐπεκυρώθη ἀπό τῆς συνελθούσης πέρυσι τό καλοκαίρι Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας, ἀλλ᾿ ἐπεκρίθη δριμύτατα ὑπό τῶν περισσοτέρων Ἀρχιερέων.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 285, 16-9-2010
Φαρμακερές μνῆμες (α)-2
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Ἡ πληροφορία γιά τίς παρασκηνιακές ἐνέργειες τοῦ Δωδώνης Χρυσοστόμου ξεσήκωσε σάλο στήν πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς Ἱεραρχίας. Καί οἱ ἀντιδράσεις διολίσθαιναν ἀπό τούς στενούς χώρους τῶν φιλικῶν συνομιλιῶν καί ἔφταναν στά ἀνοιχτά παράθυρα τῶν Μέσων τῆςἘνημέρωσης.
Ἕνας ἀπό τούς πρώτους, πού ἀντέδρασε, ἦταν ὁ τότε Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος, πού διατηροῦσε προσωπική φιλία μέ τόν Πρωθυπουργό,
Ἐν Ἐρμουπόλει τῇ 8 Ἀπριλίου 1994
Κύριον
Ἀνδρέα Παπανδρέου
Πρόεδρον Κυβερνήσεως
ΑΘΗΝΑ
Φίλε Πρόεδρε,
Τά διατάγματα, πού μελετᾶτε νά δημοσιεύσετε, σάν δικός σας ἄνθρωπος, σᾶς λέγω ὅτι θά φέρουν ἀναστάτωση στήν Ἐκκλησία καί τήν Πολιτεία ΣΤΟΠ Θά μετανοήσετε γι’ αὐτό ΣΤΟΠ Ἡ μόνη λύση εἶναι νά παρακαλέσετε τόν ἀσθενοῦντα Ἀρχιεπίσκοπο νά συγκαλέσει ὡς ἁρμόδιος τήν Ἱεραρχίαν διά νά λυθεῖ τό χρονίζον ἐκκλησιαστικό θέμα ΣΤΟΠ Σᾶς ἐπαναλαμβάνω καί σᾶς τονίζω σάν παλαιός Σας φίλος καί Σᾶς ἱκετεύω γιά τό καλό Σας ἀποφύγετε τέτοιες ἀντισυνταγματικές λύσεις ΣΤΟΠ Σᾶς ζητῶ συγγνώμη σάν φίλος Σας παντοτεινός ΣΤΟΠ.
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΥΡΟΥ ΔΩΡΟΘΕΟΣ
Τήν ἴδια μέρα ἐκδηλώθηκε καί ἡ ἔντονη διαμαρτυρία τοῦ τότε Μητροπολίτη Δημητριάδος Χριστόδουλου καί, ἀργότερα, Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν.
Κυριακή Στ΄ Λουκᾶ
(δαιμονισμένου Γαδαρηνῶν)
Ἡ πάλη καί ἡ νίκη κατά τῶν δαιμονικῶν δυνάμεων
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 20-10-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς Στ΄ Λουκᾶ
(Δαιμονισμένος Γαδαρηνῶν)
Ἐθισμός καί ἐμπόριο
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Λουκ. 8,27-39)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 285, 16-9-2010
Φαρμακερές μνῆμες (α)-1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τόν τελευταῖο καιρό, μετά τίς Συνοδικές αὐθαιρεσίες τοῦ περασμένου Μαΐου, γίνομαι ἀποδέκτης ἑτερόκλητων ἀντιδράσεων.
Μιά συντριπτική πλειοψηφία, πού ἔχει παρακολουθήσει ἀπό κοντά, μέ ἄδολο ἐνδιαφέρον καί μέ συνοχή ψυχῆς, τό βαπτισμό στήν κολυμπήθρα τῆς Ἱεροκανονικῆς ἀμάθειας, τοῦ ἐκτροχιασμένου πείσματος καί τῆς σκοτεινῆς σκοπιμότητας, τό προσωρινό δικαίωμα διακοπῆς τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας μεταξύ τῶν Ἐπισκόπων καί τήν ἀνάδειξή του σέ ποινή, ἀρκετή καί ἱκανή νά ἀπομακρύνει ἀπό τούς μητροπολιτικούς θρόνους τους καί ἀπό τήν ὑπεύθυνη ἐπισκοπική τους διακονία, τούς τρεῖς ἀδελφούς τους, τόν Λαρίσης Θεολόγο, τόν Φαναριοφερσάλων Κωνσταντῖνο (μακαριστούς ἤδη) καί τόν Ἀττικῆς Νικόδημο, στέκεται πλάϊ μου, μέ διακριτική εὐγένεια καί μοῦ διαβιβάζει τό ἀποστολικό πρόσταγμα: «Γρηγορεῖτε, στήκετε ἐν τῇ πίστει, ἀνδρίζεσθε κραταιοῦσθε» (Α΄ Κορινθ. ιστ΄ 13).
Μιά ἐκφυλλισμένη μειοψηφία, κατά τό πλεῖστο καμουφλαρισμένη στήν ἀνωνυμία ἤ στήν ψευδωνυμία τῶν πληθωρικῶν ἱστοσελίδων, διοχετεύει στά αὐλάκια τῆς ἐνημέρωσης τήν προσωπική ἤ τήν ὑπαγορευμένη ἄποψη, ὅτι ἡ ἀποδοχή ἐκ μέρους μου ὅλων τῶν «τετελεσμένων», θά φέρει τήν εἰρήνη στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καί τήν πρόοδο στό ποιμαντικό Της ἔργο.
Χρέος μου, νά δώσω ἐπαρκεῖς καί πειστικές ἐξηγήσεις καί στήν πρώτη καί στή δεύτερη ὁμάδα τῶν ἀγαπητῶν συνοδοιπόρων, πού βηματίζουν, μέ κριτικό μάτι καί μέ ἔκδηλη τήν ἀνησυχία τους, στήν αὐλή τῆς Ἐκκλησίας.
Τήν ἀπάντησή μου δέ θά τήν στοιχειοθετήσω μέ τήν κατάστρωση μόνο τῆς δικῆς μου διαλεκτικῆς ἤ καί μέ τήν ἐπικουρική ἐπιστράτευση τῶν θετικῶν καί τῶν ἀρνητικῶν ἐπισημάνσεων, πού διοχετεύτηκαν στή δημοσιότητα. Θά αἰφνιδιάσω, κυριολεκτικά, τούς ἀναγνῶστες μου, φέροντας μπροστά τους ἐπίσημα κείμενα, σκληρές δηλώσεις καί ἔντονες διαμαρτυρίες Συνοδικῶν μελῶν, πού ἀποφαίνονται, ὅτι ἡ ἐπιβολή τῶν ἐπιτιμίων τῆς ἀκοινωνησίας στούς τρεῖς ἀδελφούς τους καί ἡ πραξικοπηματική μεθόδευση μετάλλαξης τῶν ἐπιτιμίων σέ βαρύτατες ποινές, πού δικαιολογοῦν τήν ἀπομάκρυνσή τους ἀπό τήν καθέδρα τῆς ποιμαντικῆς τους εὐθύνης, εἶναι πράξη ἀσύμβατη μέ τό Ἐκκλησιαστικό Κανονικό Δίκαιο καί ἄγνωστη στή δισχιλιετή ἱστορία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 281, 16-7-2010
ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΣΘΕ;
Συνεργάτη περιοδικοῦ «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση»
Ὅλοι ζοῦμε στὶς ἡμέρες μας τὸ πρωτόγνωρο καὶ παράδοξο γεγονὸς τῆς σοβαρῆς οἰκονομικῆς κρίσης, σὲ παγκόσμια κλίμακα. Τὸ πρόβλημα αὐτὸ τὸ ζοῦμε ἐντονότερα στὸ δικό μας τὸν Ἑλλαδικὸ χῶρο, μὲ τὶς ἰδιαίτερα σοβαρὲς ἐπιπτώσεις του. Καὶ δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολή, ἂν τονισθεῖ ὅτι ἡ πατρίδα μας διέρχεται μιὰ ἀπὸ τὶς πλέον κρίσιμες φάσεις τῆς ἱστορίας της, μὲ τὶς ἄκρως ἀνησυχητικὲς ἐπεκτάσεις τοῦ φαινομένου καὶ σὲ ἄλλες παραμέτρους τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου πέραν τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου.
Τὸ πρόβλημα αὐτὸ τῆς πρόσφατης οἰκονομικῆς κρίσης κτύπησε, ὅπως ἄλλωστε ἦταν ἑπόμενο, καὶ τὶς θύρες τῶν Συνοδικῶν Γραφείων τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ ἡ ἀντίδραση τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης δὲν ἄργησε νὰ ἐκδηλωθεῖ. Μὲ πρόσφατη Συνοδικὴ ἐγκύκλιο πρὸς τὸ «χριστεπώνυμον πλήρωμα» καὶ μὲ θέμα «Θεολογικὴ θεώρησις τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως», ἡ διοικοῦσα Ἐκκλησία προσδιορίζει τὰ αἴτια αὐτῆς τῆς κρίσης καὶ τονίζει μὲ ἔμφαση, μεταξὺ ἄλλων, ὅτι «ἡ φιληδονία, ἡ φιλαργυρία καὶ ἡ φιλοδοξία» εἶναι οἱ παράγοντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὁδήγησαν στὸ οἰκονομικὸ αὐτὸ χάος, ποὺ ζοῦμε στὶς ἡμέρες μας.
Ὁ καθένας, μὲ ἁπλὴ ἀνάγνωση αὐτοῦ τοῦ κειμένου, διαπιστώνει ὅτι ἡ ἐκκλησιαστικὴ διοίκηση προσδίδει σ᾿ αὐτὴ τὴν τοποθέτηση ὅλως φιλολογικὸ χαρακτήρα. Εἶναι ἀφηρημένη καὶ γενικόλογη. Ἐνῶ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος δίδει τὴν πνευματικὴ-θεολογικὴ διάσταση αὐτῆς τῆς κρίσης, ἀπὸ τὸ ἄλλο ἀποφεύγει νὰ προσδιορίσει καὶ νὰ ἐξειδικεύσει σὲ ποίους ἰδιαίτερα χώρους τῆς κοινωνίας ἀπευθύνεται καὶ νὰ ἀναφέρει, μὲ συγκεκριμένες τοποθετήσεις, τοὺς φορεῖς αὐτῶν τῶν καταστάσεων. Καὶ τὸ «χριστεπώνυμον πλήρωμα», στὸ ὁποῖο εἰδικὰ ἀπευθύνεται ἡ ἐγκύκλιος τῆς Συνόδου, διερωτᾶται: Σὲ ποίους ἀπευθύνεσθε, Ἅγιοι Πατέρες, χωρὶς νὰ ἐξειδικεύετε συγκεκριμένους φορεῖς καὶ χώρους, στοὺς ὁποίους παρατηροῦνται αὐτὰ τὰ φαινόμενα;
Κυριακή Δ΄ Λουκᾶ (Σπορέως)
Χρέος καλλιέργειας τῆς ψυχῆς
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 13-10-2024)
Εὐχαριστία καί εὐγνωμοσύνη πρός τόν Κύριο
Στιχηρό τῶν Αἴνων - Ἦχος Βαρύς
|
Κείμενο Τί ἀνταποδώσωμεν τῷ Κυρίῳ, περὶ πάντων ὧν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν, δι' ἡμᾶς Θεὸς ἐν ἀνθρώποις, διὰ τὴν καταφθαρεῖσαν φύσιν, ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, πρὸς τοὺς ἀχαρίστους ὁ Εὐεργέτης, πρὸς τοὺς αἰχμαλώτους ὁ Ἐλευθερωτής, πρὸς τοὺς ἐν σκότει καθημένους, ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ τὸν Σταυρόν ὁ ἀπαθής, ἐπὶ τὸν ᾍδην τὸ φῶς, ἐπὶ τὸν θάνατον ἡ ζωή , ἡ Ἀνάστασις διὰ τοὺς πεσόντας, πρὸς ὃν βοήσωμεν, ὁ Θεὸς ἡμῶν δόξα σοι. |
Μετάφραση Τί νά ἀνταποδώσουμε στόν Κύριο γιά ὅλα πού ἀνταπέδωσε σ’ ἐμᾶς; Γιά ἐμᾶς Θεός μεταξύ ἀνθρώπων, Γιά τήν ἀνθρώπινη φύση πού καταφθάρηκε, ὁ Λόγος ἔγινε σάρκα καί ἐσκήνωσε μέσα μας, Πρός τούς ἀχαρίστους ὁ Εὐεργέτης, Πρός τούς αἰχμαλώτους ὁ Ἐλευθερωτής, Σ’ αὐτούς πού ἦταν καθισμένοι στό σκοτάδι, ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης Πάνω στόν σταυρό ὁ ἀπαθής, Μέσα στόν σκοτεινό Ἅδη τό φῶς, ἐπί τόν θάνατο ἡ ζωή, ἡ Ἀνάσταση γιά ὅσους ἔπεσαν στήν ἁμαρτία, πρός αὐτόν νά φωνάξουμε δυνατά, ὁ Θεός μας δόξα σέ Σένα. |
Θεολογική ἑρμηνεία
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Πρόσβαση στούς Ἱερούς κανόνες
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(12-11-1995)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 280, 1-7-2010
Ἡ διακονία τοῦ ἐπισκόπου (ΙΙΙ).
«Δεῖ τόν ἐπίσκοπον ἀνεπίληπτον εἶναι»
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
(Τό παρόν ἄρθρο εἶναι τό τρίτο ἀπό μιά σειρά τριῶν αὐτοτελῶν ἄρθρων, διαφόρων ξένων συγγραφέων, πού πραγματεύονται τό σημαντικό θέμα τῆς διακονίας τοῦ ἐπισκόπου στήν Ἐκκλησία σήμερα. Τά ἄρθρα τά ἐρανιστήκαμε ἀπό διάφορες ἰστοσελίδες τοῦ διαδικτύου καί τά δημοσιεύουμε συγκεντρωμένα ἐν μεταφράσει. Ὁ συγγραφέας τοῦ παρόντος ἄρθρου εἶναι Μητροπολίτης τοῦ Πατριαρχείου Ἀντιοχείας).
Κανείς δέν μπορεῖ νά λάβει τή θεία χάρη ἀπό μόνος του. Ἡ θεία χάρη καλεῖ τόν ἄνθρωπο, ἀλλά ὅποιος μέ γνησιότητα τήν προσεγγίζει, νοιώθει τιποτένιος καί παραμένει στά μάτια του ἕνα τίποτα μέχρι τήν Ἡμέρα τῆς Κρίσεως. Ὁ καθένας μας πρέπει νά ἔχει συναίσθηση τῶν ταλέντων του, ἀναγνωρίζοντάς τα ὡς δῶρα τοῦ Θεοῦ. Πάει ὅμως χαμένος ἄν θεωρήσει ὅτι τά ταλέντα του τοῦ ἀνήκουν. Τά ἔχει ὡς δῶρα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος καί μπορεῖ νά τά πάρει πίσω, ἄν ἔτσι θελήσει.
Τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά τά διακονήματα μέσα στήν Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ. Κάθε ὑπευθυνότητα, πού ἀναλαμβάνουμε, εἶναι δωρεά. Στό βάθος της, ἡ ὅποια διακονία εἶναι δῶρο, πού κατέρχεται σέ σένα ἄνωθεν. Ἄν τήν ἀναλάβεις, μήν ἐπιτρέψεις στόν ἑαυτό σου νά πιστέψει ὅτι τήν ἄξιζες. Στήν πραγματικότητα ὁ Κύριος σέ καλεῖ κάθε μέρα νά ὑπάρξεις ὡς «καινή κτίσις». Ἄν νιώθεις ὅτι ἔχεις γίνει σκεῦος τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, μή ξεχνᾶς ὅτι «ἔχομεν τόν θησαυρόν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν» (Β΄ Κορ. δ΄ 7). Νά εἶσαι εὐτυχής πού σοῦ ἔχει ἀνατεθεῖ αὐτός ὁ θησαυρός, ἀλοίμονό σου ὅμως ἄν θεωρήσεις τόν ἑαυτό σου ὡς κάτι παραπάνω ἀπό πηλό.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 279, 16-6-2010
Ποιός τελικά εἶναι ὁ ἀδικούμενος;
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Οἰ ἀναγνῶστες μας γνωρίζουν τό πρόβλημα, πού προέκυψε ἀπό τίς ἐκθρονίσεις 12 ἱεραρχῶν τό 1974, καί πού ταλανίζει μέχρι σήμερα τήν Ἐκκλησία μας. Σημειώνουμε ὅτι, τόν τελευταίο καιρό, ἀκούγονται ὅλο καί πιό συχνά φράσεις συμπαθείας πρός τά θύματα ἀπό πολλά στόματα, ἀκόμα καί ἀξιωματούχων τῆς Ἐκκλησίας. Πανθομολογεῖται πιά ὅτι ἡ ἀναίτια, ἄνευ δίκης, πραξικοπηματική καταδίκη τῶν 12 σέ ἔκπτωση ἦταν πράξη ἄδικη. Καί ὅτι ἡ ἐπιβολή τοῦ ἐπιτιμίου ἀκοινωνησίας τό 1993 σέ τρεῖς ἐξ αὐτῶν, τότε ἐπιζόντες, δέν εἶχε κανονικό ἤ νομικό ἔρεισμα· ἦταν τό πρόσχημα γιά νά μήν ἐπανέλθουν στίς θέσεις τους μετά τή δικαίωσή τους ἀπό τό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας. Ἀκόμα πιό ἄδικη χαρακτηρίζεται ἡ διαιώνιση αὐτῆς τῆς ἀνωμαλίας μέχρι καί σήμερα.
Ὡς τόσο, παρά τίς ξεκάθαρες θέσεις κάποιων, ὅπου καί ὅταν ὑπάρχουν, διακρίνουμε γενικά σ’ αὐτές τίς ἐκφράσεις συμπάθειας πλεόνασμα στρουθοκαμηλισμοῦ ἐκ μέρους κάποιων «εὐσεβῶν» καί, τό χειρότερο, ὑποκρισίας τῶν ταγῶν. Ἡ τάση εἶναι νά θεωρεῖται τό πρόβλημα ὡς μιά συνήθης σ’ αὐτόν τόν κόσμο ὑπόθεση ἀδικίας σέ βάρος κάποιων προσώπων, τήν ὁποία, λένε, «πρέπει νά ὑπομείνουν μέ καρτερία καί ἐλπίδα στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ»! Ὄχι ὡς κρίση μέσα στήν Ἑλλαδική Ἐκκλησία. Ὄχι ὡς ἐκκλησιολογικό πρόβλημα. Τό ἐρώτημα, πού ἐκ συστήματος παρακάμπτεται, εἶναι: ποιός, σέ τελευταία ἀνάλυση, εἶναι ὁ κατ᾿ ἐξοχήν ἀδικούμενος σ’ ὅλη αὐτήν τήν ὑπόθεση; Τέσσαρες εἶναι οἱ ἄξονες, πού, κατά τήν ἄποψή μας, προσδιορίζουν τήν κρίση ὡς βαθύτατη ἐκκλησιολογική ἐκτροπή.
Πρῶτον, οἱ ἀδικηθέντες ἦταν ποιμενάρχες καί ἡ ἀδικία πρός αὐτούς συνίστατο στήν ἀνακοπή τοῦ ποιμαντικοῦ ἔργου, πού τούς εἶχε ἀνατεθεῖ.
Κυριακή Γ΄ Λουκᾶ
(Ἀνάσταση τοῦ υἱοῦ τῆς χήρας τῆς Ναΐν)
Τό πέρασμα στήν ἀνάσταση καί στήν αἰώνια ζωή
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 6-10-2024)
Ἀποστολικό Κήρυγμα Κυριακῆς 15ης
Ὀστράκινα σκεύη Ἰησοῦ Χριστοῦ
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Β' Κορ. 4,6-15)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 279, 16-6-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (ε)
(Τό ἔκκλητο στό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό βαρύ ζόφο τῶν κακῶν χειρισμῶν τῆς ἠθικῆς χωματερῆς Μπεζενίτη ἐκ μέρους τοῦ, «φίλου του», ἑλληνικοῦ Συνοδικοῦ κυκλώματος καί -ἰδιαζόντως- ἐκ μέρους τοῦ «ἰξευτοῦ» (κυνηγοῦ μέ ξόβεργες), ἀθεμελίωτων Ἱεροκανονικά, προνομίων, Πατριάρχη Βαρθολομαίου, γεγονότα, πού εὐτέλισαν τούς ἱερούς θεσμούς καί πλήγωσαν τίς συνειδήσεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος, ἀλλά σωριάστηκαν περιφρονητικά στό ἑρμάρι τῆς λήθης, ἐπιστρέφουν στίς μνῆμες τοῦ λαϊκοῦ πληρώματος καί δρομολογοῦν διάδοχες ἀντιδράσεις καί διογκωμένες ἀντιστάσεις.
Στή σειρά τῶν ἄρθρων, πού ξεδιπλώσαμε τήν ἱστορία τοῦ «ἐκκλήτου», προσφύγαμε στίς ἀναλύσεις τῶν μεγάλων Κανονολόγων τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας. Μελετήσαμε τό πλούσιο, παλαιό καί πρόσφατο, ἱστορικό ὑλικό. Καί διαπιστώσαμε, πώς ὅλα, «ἐν συμφωνίᾳ», ἐντοπίζουν καί περιορίζουν τό δικαίωμα τοῦ προκαθήμενου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινούπολης, νά δέχεται «ἔκκλητες» ἀναφορές καί νά ἀποφαίνεται ἁμετάκλητα, μόνο στίς περιπτώσεις Ἱεραρχῶν, πού διακονοῦν στά ὅρια τῆς Πατριαρχικῆς δικαιοδοσίας του. Σέ καμμιά ἄλλη περίπτωση δέν παραχωρεῖται στόν Πατριάρχη ἄδεια νά διεισδήσει σέ ξένη δικαιοδοσία καί νά λειτουργήσει ὡς ἀνώτατος δικαστής.
Ἡ ἀποδοχή ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τῆς Πατριαρχικῆς Συνοδικῆς Πράξης τοῦ 1928, πού ἐξασφαλίζει στόν Πατριάρχη τό δικαίωμα ἀποδοχῆς ἐκκλήτων προσφυγῶν ἐκ μέρους τῶν Μητροπολιτῶν τῶν Νέων Χωρῶν, ἦταν μιά ἀδελφική, τιμητική, παραχώρηση στή βαθειά τραυματισμένη Ἐκκλησία τοῦ Βοσπόρου καί τίποτα περισσότερο. Ἡ ἀδελφή, ὅμως, Ἐκκλησία τῆς ἄλλοτε βασιλεύουσας, θεώρησε τήν ἰσχνή, κυριολεκτικά συμβατική, αὐτή διασύνδεση, ὡς εὐκαιρία προβολῆς κυριαρχικῶν ἀξιώσεων καί ὡς δικαίωμα ἐπεμβάσεων -ὅποτε οἱ περιστάσεις ἀνοίγουν διαβάσεις- στά ἐσωτερικά τῆς Αὐτοκέφαλης ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 278, 1-6-2010
Ποιμαντικές ἐπισημάνσεις
ἀπό τήν παγκόσμια Ὀρθοδοξία
Μιναρέδες στήν Ἑλβετία
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
(Τό ἄρθρο, πού ἀκολουθεῖ σέ μετάφραση, ἔχει συγγραφέα ἄγγλο ὀρθόδοξο ἱερέα, γνωστό στό περιοδικό μας, (βλ. τεύχη 185, 251). Πρόκειται γιά ἕνα σχολιασμό ἀπό ὀρθόδοξη πλευρά τοῦ δημοψηφίσματος, πού ἔγινε στήν Ἑλβετία καί ἔδειξε ὅτι οἱ Ἑλβετοί δέν ἐπιθυμοῦν νά ἔχουν μιναρέδες στή χώρα τους. Ὡς γνωστό τό ἀποτέλεσμα αὐτό τοῦ δημοψηφίσματος προκάλεσε ποικίλες ἀντιδράσεις στήν Εὐρώπη).
Στίς 29 Νοεμβρίου 2009 ἔγινε στήν Ἑλβετία δημοψήφισμα γιά τό ἄν θέλουν οἱ Ἑλβετοί μιναρέδες στή χώρα τους ἤ ὄχι. Τό ἀποτέλεσμα ἤταν “ὄχι”, κάτι πού ἀμέσως προκάλεσε θύελλα ἀντιδράσεων ὡς ἀπαράδεκτη καί, ὑποκριτικά, ὡς παραβίαση στοιχειωδῶν ἀρχῶν “πολιτικῆς ὀρθότητας”. Προκάλεσε ἐπιπλέον καί ἀπειλές ἀπό πλούσιους Ἄραβες ὅτι θά ἀποσύρουν τίς καταθέσεις τους ἀπό τίς ἑλβετικές τράπεζες. Στή συνέχεια, ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ἀκούστηκαν ἐκφράσεις στηρίξεως τῆς ἀποφάσεως τῶν Ἑλβετῶν σέ Γαλλία καί Γερμανία. Στή Γερμανία μάλιστα κάποιοι ἐξέφρασαν τήν ἐπιθυμία νά τεθοῦν ἐκτός νόμου τά μουσουλμανικά κοιμητήρια. Τώρα πού ὁ σάλος καταλάγιασε, τί θά μποροῦσε νά λεχθεῖ πάνω σ᾿ αὐτό ἀπό ὀρθόδοξη σκοπιά;
Ἴσως τό πρῶτο πράγμα, πού θά μποροῦσε νά λεχθεῖ εἶναι ὅτι ὅλο τό πρόβλημα δημιουργήθηκε ἀπό τήν ἀπληστία τῶν δυτικοευρωπαϊκῶν κυβερνήσεων.
Κήρυγμα Κυριακῆς Β΄ Λουκᾶ
Ἡ καινούργια συμπεριφορά
(Λουκ. 6,31 - 36)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 29-9-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 278, 1-6-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (δ) - 3
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Αὐτή εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ «ἐκκλήτου» ἀπό τό 1928, πού θεσπίστηκε μόνο γιά τούς Ἀρχιερεῖς τῶν Νέων Χωρῶν, ἴσαμε τό 1977, πού διευρύνθηκε καί περιέλαβε -ὑποτίθεται εὐεργετικά- καί τούς Ἀρχιερεῖς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδας καί ἴσαμε τό 2010, ὅταν ἐμφανίστηκε στό πάλκο τῆς σκανδαλοποιοῦ προβολῆς ἡ δεύτερη αἴτηση «ἐκκλήτου», πού ὑποβλήθηκε ἀπό τόν τελευταῖο γόνο τοῦ Τάγματος Φωστίνη, τόν Παντελεήμονα Μπεζενίτη.
Τή δεύτερη αὐτή αἴτηση σοφίστηκε νά τήν ἐκμεταλλευτεῖ, στό ἔπακρο, ὁ σημερινός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος. Ὁραματίστηκε νά καθήσει στό θρόνο τῆς ὑπεροχῆς του καί νά ἐπανακρίνει τό μοναχό Μπεζενίτη. Νά τόν δικάσει ex kathedra, τελεσίδικα καί ἀμετάκλητα. Νά ἐπιβάλει τήν κρίση του καί τήν ἀπόφασή του στήν ἑλληνική Ἱεραρχία, πού ἀντιμετώπισε, μέ σκληρότητα, τόν πολυκέφαλο σκανδαλισμό τοῦ Μπεζενίτη καί πού τοῦ στέρησε τό χάρισμα καί τήν ὑπευθυνότητα τοῦ Ἐπισκόπου.
Εὐνοεῖ ἡ Ἐκκλησία τόν φανατισμό;
Ραδιοφωνική ἐκπομπή "ΑΤΤΙΚΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ"
"Οἱ ἀνησυχίες μας σέ διάλογο καί ἀντίλογο"
(05-11-1995)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 278, 1-6-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (δ) - 2
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Ἐνδιαφέρει νά δοῦμε πῶς λειτούργησε τό «ἔκκλητο» στή μακρά διαδρομή τῶν ὀγδονταδυό χρόνων, πού κύλησαν ἀπό τό 1928 -ἡμερομηνία θέσπισής του- ἴσαμε τό 2010, πού προβάλλεται καί διαφημίζεται, ὡς ὑπεροχικό προνόμιο τοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου καί ὡς μανδύας ἐπικάλυψης τῶν ἀθλιοτήτων τοῦ μοναχοῦ Μπεζενίτη.
Στό μακρότατο αὐτό χρονικό διάστημα, δυό μόνο Μητροπολίτες ὑπέβαλαν αἴτηση προσφυγῆς στό Πατριαρχεῖο, γιά ἀναψηλάφηση τῆς καταδίκης, πού τούς ἐπέβαλε τό Συνοδικό Δικαστήριο.
Ὁ πρῶτος εἶναι ὁ ἄλλοτε Μητροπολίτης Δράμας Φίλιππος, ὁ ὁποῖος δικάστηκε ἀπό τό Συνοδικό γιά τούς Ἀρχιερεῖς Δικαστήριο, γιά σοβαρά παραπτώματα, κατά τό ἔτος 1964 καί κηρύχτηκε ἔκπτωτος ἀπό τόν Μητροπολιτικό του θρόνο.
Ὁ δεύτερος εἶναι ὁ πολυδιαφημισμένος καί πολυσχολιασμένος, ἄλλοτε Μητροπολίτης καί νῦν μοναχός, Παντελεήμων Μπεζενίτης, πού μέ τίς συμπεριφορές του ἐξελίχτηκε σέ σύμβολο τῆς διαφθορᾶς καί σέ πρόσωπο, πού καταπρόδωσε τήν ἱερή ἀποστολή του καί καταλέρωσε τό ἁγιότατο Θυσιαστήριο.
Ἀνάμεσα στά δυό αὐτά πρόσωπα, ὑπάρχει ἕνας ἰδιότυπος δεσμός. Εἶναι πνευματικά ἀναστήματα τοῦ ἄλλοτε Μητροπολίτη Χίου Παντελεήμονα Φωστίνη καί μέλη τοῦ τάγματος, πού ὁ Φωστίνης ἵδρυσε καί πού ἔμεινε γνωστό γιά τίς ἰδιαιτερότητές του καί γιά τά δύσοσμα ἴχνη, πού ἄφησε πίσω του.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 278, 1-6-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (δ) - 1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ραγδαία κατολίσθηση τοῦ Πατριαρχικοῦ κύρους προκαλεῖ ἡ ἀπαίτηση τοῦ σημερινοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου νά δικάσει, ὡς τελικός, ἀνώτατος κριτής, τά εἰδεχθῆ σκάνδαλα τοῦ μοναχοῦ Παντελεήμονα Μπεζενίτη. Προσπαθεῖ, στρεβλώνοντας τούς σαφέστατους καί ἀνελαστικούς Ἱερούς Κανόνες καί παραχαράσσοντας τά ἱστορικά ντοκουμέντα, νά ἀναβαθμίσει τό πρωτεῖο τιμῆς τοῦ Πατριαρχικοῦ του θρόνου σέ πρωτεῖο ἀπόλυτης ἐξουσίας. Διεκδικεῖ ἁρμοδιότητα, πού δέν τοῦ ἀνήκει. Καί, γιά τήν ἐνεργοποίηση τοῦ ὁράματός του, τολμάει εἰσβολή σέ χῶρο, πού ἡ ἀνυπόφορη ἠθική δυσοσμία του δέν ἐπιτρέπει καί δέ δικαιολογεῖ τό ἀνασκάλεμα.
***
Γράφει ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος στό ἐπίσημο ἀνακοινωθέν του:
«Τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον ἐκτιμᾶ τήν δήλωσιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὅτι ἀποδέχεται εἰς τό σύνολόν των τόν Πατριαρχικόν Τόμον τοῦ 1850 καί τήν Πατριαρχικήν καί Συνοδικήν Πράξιν τοῦ 1928, ἐκφράζει ὅμως τήν ἀπογοήτευσιν καί λύπην του, διότι, ἐν ἀντιθέσει πρός τήν δήλωσιν ταύτην, ἐπικαλουμένη σχετικόν νόμον τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, ἡ Ἱερά Σύνοδος παρακάμπτει καί ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀκυρώνει τήν ὡς ἄνω ἀπόφασιν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ὑπενθυμίζεται ὅτι κατά τόν ἱδρυτικόν τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Τόμον τοῦ 1850, ἡ διοίκησις αὐτῆς ὀφείλει νά ἀσκῆται κατά τούς Ἱερούς Κανόνας ἀκωλύτως ἀπό πάσης κοσμικῆς ἐπεμβάσεως».
Ὡς πρῶτο -καί καθ᾿ ὑπόθεση ἰσχυρό- στήριγμα τῆς ἀπαίτησής του προβάλλει ὁ Πατριάρχης τούς δυό Ἱερούς Κανόνες τῆς Τέταρτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τόν 9ο καί τόν 17ο. Ἀλλά, μέ τήν ἀναδρομή στίς ἑρμηνεῖες τῶν κορυφαίων Κανονολόγων, τῶν ἀναγνωρισμένων καί καθιερωμένων ἀπό ὁλόκληρη τήν Ὀρθόδοξη Οἰκογένεια, πού κάναμε σέ προηγούμενο ἄρθρο μας, ἔγινε σαφές, ὅτι οἱ Κανόνες αὐτοί δέν θεσμοθετοῦν πρωτεῖα ἐξουσίας γιά τόν προκαθήμενο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινούπολης.
Ὡς δεύτερο στήριγμα ὑποδεικνύει ὁ Πατριάρχης, στή Συνοδική ὁμήγυρη τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, τήν Πατριαρχική Συνοδική Πράξη τοῦ 1928, πού μέ τή διάταξη τῆς παραγράφου 6, θεσπίζει τό «ἔκκλητο», γιά τούς Ἱεράρχες τῶν «Νέων Χωρῶν», δηλαδή τῶν περιοχῶν, πού ἐλευθερώθηκαν ἀπό τήν Τουρκική τυραννία κατά τό 1912.
Οἱ συνθῆκες, πού ὁδήγησαν στήν καθιέρωση τοῦ «ἐκκλήτου», εἶναι γνωστές καί στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινούπολης καί στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 13ης
Ἡ χριστιανική οἰκογένεια στόν κόσμο
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Α' Κορ. 16,13-24)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 277, 16-5-2010
Ἡ διακονία τοῦ ἐπισκόπου (ΙΙ).
Καιρός νά ἀφήσουμε τό δρόμο τοῦ Ἡλί
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
(Τό παρόν ἄρθρο εἶναι τό δεύτερο ἀπό μιά σειρά τριῶν αὐτοτελῶν ἄρθρων, διαφόρων ξένων συγγραφέων, πού πραγματεύονται τό σημαντικό θέμα τῆς διακονίας τοῦ ἐπισκόπου στήν Ἐκκλησία σήμερα. Τά ἄρθρα τά ἐρανιστήκαμε ἀπό διάφορες ἰστοσελίδες τοῦ διαδικτύου καί τά δημοσιεύουμε συγκεντρωμένα ἐν μεταφράσει. Ὁ συγγραφέας τοῦ παρόντος ἄρθρου εἶναι Ὀρθόδοξος ἱερέας, πού ἀνήκει στήν «Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στήν Ἀμερική», -OCA).
Ἡ διήγηση τῆς Π. Διαθήκης στό Α΄ Βασ. γ΄ 11-14 ἀποτελεῖ ἕνα ἠχηρό μήνυμα γιά τίς μέρες μας. Τό παραθέτουμε σέ νεοελληνική ἀπόδοση: «Καί εἶπεν ὁ Κύριος πρός τόν Σαμουήλ: "Ἔφτασε ἡ ὥρα νά πραγματοποιήσω αὐτά, πού εἶπα στούς Ἰσραηλίτες, μέ τρόπο πού θά βουίζουν καί τά δύο αὐτιά ὅποιου τά ἀκούει (θά τόν πιάνει τρόμος). Τήν ἡμέρα ἐκείνη, πού ἔχω ὁρίσει, θά ρίξω πάνω στόν Ἡλί ὅλα, ὅσα εἶπα ἐναντίον τῆς οἰκογένειάς του. Θά ἀρχίσω, καί θά ὁλοκληρώσω τήν τιμωρία. Ἤδη τόν ἔχω προειδοποιήσει ὅτι θά ἐκδικηθῶ τήν οἰκογένειά του μέχρι τή συντέλεια τῶν αἰώνων γιά τίς ἀδικίες τῶν γιῶν του, οἱ ὁποῖοι ἔβριζαν καί βλαστημοῦσαν τό Θεό καί ἐκεῖνος (ὁ Ἡλί) δέν τούς σταματοῦσε. Δέν θά ἀνεχθῶ πιά αὐτήν τήν κατάσταση. Ὁρκίστηκα ἤδη ἐναντίον τῆς ἱερατικῆς οἰκογένειας τοῦ Ἡλί. Ἡ παρανομία της δέν πρόκειται νά ἐξιλεωθεῖ οὔτε μέ θυμιάματα, οὔτε μέ θυσίες"».
Αὐτή ἡ παράγραφος εἶναι τμῆμα μιᾶς εὐρύτερης διηγήσεως. Σέ νεαρή ἡλικία ὁ προφήτης Σαμουήλ εἶχε τεθεῖ ὑπό τήν προστασία τοῦ Ἀρχιερέα Ἡλί, ὁ ὁποῖος εἶχε δύο γιούς τόν Ὀφνί καί τόν Φινεές. Ὅπως ὁ πατέρας τους, ἦταν καί αὐτοί ἱερεῖς. Ἀντίθετα ὅμως πρός τόν Ἡλί, αὐτοί ἦταν κακοί, ἔκλεβαν τίς προσφορές, πού ἔκαναν οἱ Ἰσραηλίτες στό ναό. (Ἡ Γραφή δέν δίνει ἄλλες πληροφορίες γιά τίς ἁμαρτωλές πράξεις τους, ἀφήνει ὅμως σαφέστατα νά φανεῖ ὅτι ὁ ἱερέας, πού εἶναι ἔτοιμος νά κλέψει ἀπό τίς προσφορές πρός τό Θεό, θά ἔχει καί ἄλλες ἠθικές παρεκτροπές). Ὁ Ἡλί νουθετοῦσε τούς γιούς του, ἀλλά δέν τούς σταματοῦσε (β΄ 22-24). Εἶχε λάβει τήν προειδοποίηση ἀπό ἀπεσταλμένο τοῦ Θεοῦ (β΄ 27), ὅτι οἱ γιοί του θά πέθαιναν καί οἱ δύο τήν ἴδια μέρα. Συνέχιζαν ὅμως τήν αἰσχρή πολιτεία τους, χωρίς νά τούς ἐμποδίσει ὁ πατέρας τους. Πράγματι πέθαναν τήν ἴδια μέρα ὅπως εἶχε προαγγελθεῖ (δ΄ 11). Τό πιό σημαντικό πάντως εἶναι ὅτι καί ὁ Ἡλί τιμωρήθηκε, καθώς καί ὅλος ὁ λαός (δ΄ 18-22), γιατί δέν πῆγε πιό πέρα ἀπό τίς ἁπλές παραινέσεις, γιατί δέν ἀνέκοψε τή φθοροποιό δράση τῶν γιῶν του. Γι᾿ αὐτή του τήν παράλειψη νά δράσει, ὅπως εἶχε χρέος, ὁ Θεός ἀφαίρεσε τήν ἱερωσύνη ἀπό τήν οἰκογένεια τοῦ Ἡλί, ἄν καί ὁ ἴδιος δέν ἦταν τόσο ἔνοχος ὅσο οἱ γιοί του.
Οἱ Ὀρθόδοξοι στή Βόρειο Ἀμερική ἔχουμε ἕνα πρόβλημα, χειρότερο ἀπό τήν κλοπή καί τήν ἰδιοποίηση ἀγαθῶν, πού ἀνήκουν στό σύνολο.
Κήρυγμα Κυριακῆς μετά τήν Ὕψωση
Ὁ Σταυρός εἶναι ἡ ἀληθινή ἐλευθερία
(Μάρκ. 8,34 - 9,1)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 15-9-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 277, 16-5-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (γ) - 3
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά καταθέσω στήν ἠλεκτρισμένη τράπεζα τῶν σύγχρονων προβληματισμῶν καί -πρό πάντων- στίς καρδιές τῶν ἀναγνωστῶν μου, ἕνα ὅραμα. Ἴσως ἀνεδαφικό, ἴσως φορτισμένο -«καθ᾿ ὑπερβολή»- μέ τίς ἔμπονες διεγέρσεις τῆς ψυχῆς, πού τίς προκαλοῦν οἱ ἱστορικές μνῆμες καί πού θεριεύουν τήν ἀποσταμένη ἐλπίδα. Ἴσως, ὅμως καί νά ἀποτελεῖ τή μόνη ρεαλιστική πρόκληση πρός τούς ἀχθοφόρους τῆς μέγιστης ἱστορικῆς κληρονομιᾶς, πού τήν παρέλαβαν, ἀπό τούς Πατέρες τους καί προκατόχους τους, ὡς λέντιο ταπεινῆς διακονίας καί ὡς «κένωση» ἀγαπητικῆς θυσίας καί τήν κατάντησαν ἀλαζονική ἐνθρόνιση σέ θρόνους πρωτείων καί σέ εὐτελιστικό χρονικό κοσμικῆς αὐτοδιαφήμισης.
Ἡ «βασιλίδα τῶν πόλεων» ἔχασε τόν πρωταγωνιστικό της ρόλο στό οἰκουμενικό γήπεδο τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Οἱ πολιτικές καί οἱ πολιτισμικές ἀνακατατάξεις, πού γέμισαν τόν ἱστορικό τόμο τῆς νεωτερικότητας, ἔστησαν ἄλλα κέντρα παγκόσμιας ἐπιρροῆς καί χάραξαν ἄλλους σχεδιασμούς ἀνάπτυξης. Τόνισαν καί τόνωσαν τήν ἀπαξίωση καί τήν περιθωριοποίηση τοῦ ψυχικοῦ κάλλους καί τή μεγιστοποίηση τῆς εὐμάρειας. Τήν ἀπόσβεση τῆς προσωπικῆς, ὑπαρξιακῆς προβληματικῆς. Τόν ἐγκλωβισμό τοῦ ἀτόμου στήν ἀπεριόριστη ἀπόλαυση τῆς ὕλης. Καί τή στράτευσή του στούς πλασματικούς καί προσχεδιασμένους ἀγῶνες γιά τίς «συμβατικές» καί «ὑπό ἔλεγχο» ἐλευθερίες του.
Αὐτή τήν ἐποχή, ἡ μαρτυρική Ἐκκλησία τῆς ἄλλοτε βασιλεύουσας θά μποροῦσε, μέ τήν πλούσια ἐμπειρία της, τοῦ «χθές», νά φωτίσει τόν ὁρίζοντα, τοῦ «σήμερα» καί τοῦ «αὔριο». Νά κλειδώσει στό ταμεῖο τῶν ἀναποτελεσματικῶν ἐκκρεμοτήτων τίς ἀκάλυπτες συναλλαγματικές τῶν τίτλων τιμῆς καί πρωτείων καί νά ἀφήσει ἐλεύθερη τήν καρδιά νά ἐκφραστεῖ μέ τήν Εὐαγγελική γλώσσα τῆς ἀγάπης.
Ἑορτή Γεννήσεως τῆς Θεοτόκου
Ὑπεραγία Θεοτόκος:
ἀπαρχή καρποφορίας τῆς Χάριτος
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 8-9-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 277, 16-5-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (γ) - 2
Κανόνες τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει-Νέα Ρώμῃ
Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Β' Συνόδου
Συνεκλήθη ὑπὸ τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Ρωμαίων
Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου ἐν Κωνσταντινουπόλει-Νέα Ρώμῃ (381 μ.Χ.)
Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Β' Συνόδου
Συνεκλήθη ὑπὸ τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Ρωμαίων
Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου ἐν Κωνσταντινουπόλει-Νέα Ρώμῃ (381 μ.Χ.)
Κανὼν Γ'
"Τὸν μέν τοι Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον
ἔχειν τὰ πρεσβεῖα τῆς τιμῆς μετὰ τὸν τῆς Ρώμης ἐπίσκοπον,
διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν νέαν Ρώμην."
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Στό προηγούμενο φύλλο τῆς «Ἐλεύθερης πληροφόρησης» παρουσίασα σειρά ἑρμηνευτικῶν σχολίων τῶν διακεκριμένων Κανονολόγων τοῦ δωδέκατου αἰώνα. Τῆς χρονικῆς περιόδου, πού τό σχίσμα Ἀνατολῆς καί Δύσης εἶχε πιά παγιωθεῖ καί ἡ γενικευμένη ἀντίδραση τῶν Πατριαρχῶν, τῶν Ἐπισκόπων καί τοῦ Ὀρθοδόξου Πληρώματος τῆς Ἀνατολῆς στίς παράλογες Παπικές ἀξιώσεις ἀνάγκαζε τούς μελετητές τῆς ἱστορίας καί τῶν Ἱερῶν Κανόνων νά ἐγκύψουν στά Καινοδιαθηκικά κείμενα, στίς διδαχές τῶν Πατέρων, στόν Ἱεροκανονικό πλοῦτο καί σ᾿ ὁλόκληρη τήν πλοκή τῆς «περί τό Πρωτεῖο» διαμάχης, γιά νά διαφυλάξουν τήν Ἀποστολικότητα τῆς Ἐκκλησίας καί γιά νά προσανατολίσουν, μέ ὑπευθυνότητα, τό λαό.
Σέ τοῦτο τό φύλλο, συμπληρωματικά, θά φιλοξενήσω τίς ἑρμηνεῖες καί τίς κρίσεις ἑνός σοφοῦ Κανονολόγου τοῦ δέκατου ὄγδοου αἰώνα, τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτη. Οἱ ἑρμηνεῖες του ἔχουν ἰδιαίτερη βαρύτητα, γιατί ἀντανακλοῦν καί τίς βίαιες συμπεριφορές τῶν «ἐκκοσμικευμένων» παραγόντων τοῦ Δυτικοῦ Χριστιανισμοῦ πρός τούς ὑποδουλωμένους καί πονεμένους ἀδελφούς τῆς Ἀνατολῆς.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 277, 16-5-2010
«Τά τῆς Ἐκκλησίας ἀποίμαντα» (γ) - 1
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βιώνει κανείς φόρτιση ἀφόρητης ὀδύνης, ὅταν ἐξακριβώνει τήν τραγική ἀλλοτρίωση τῶν ἱστορικῶν Κέντρων τῆς ἀποστολικῆς, θυσιαστικῆς διακονίας καί ὅταν διαπιστώνει τή μεταποίησή τους σέ κάστρα κοσμικῆς προβολῆς, σέ ἐργαστήρια ὑπεροχικῆς ἀνάδειξης καί σέ θρόνους μάταιης, ἡγεμονικῆς, κοσμικῆς λάμψης, πού ἐκτρέφει καί διογκώνει τήν ἔπαρση τῶν ἐπικαθήμενων καί ἐκμηδενίζει τό θησαύρισμα τοῦ ψυχικοῦ κάλλους.
Αἰῶνες, τώρα, ἡ Ἐκκλησία σηκώνει τό φορτίο τῆς περιπέτειας καί τούς σπασμούς τῆς διαίρεσης, ἐξ αἰτίας τῆς ἀδυσώπητης διαπάλης γιά τά πρωτεῖα καί τίς πρωτοκαθεδρίες τῶν -κατά κόσμο- κορυφαίων ποιμένων Της.
Σαφέστατη ἡ διδαχή τοῦ Κυρίου μας καί ἡ προτροπή Του στούς δώδεκα Ἀποστόλους Του: «Οἴδατε, ὅτι οἱ Ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καί οἱ μεγάλοι κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. οὐχ οὕτως ἔσται ἐν ὑμῖν, ἀλλ᾿ ὅς ἐάν θέλῃ ἐν ὑμῖν μέγας γενέσθαι, ἔσται ὑμῶν διάκονος καί ὅς ἐάν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔσται ὑμῶν δοῦλος» (Ματθ. κ΄ 25-27).
Καί πάλι, μετά τόν ἱερό Νιπτήρα, μέσα στή βαθειά συγκίνηση, ἐξήγησε τήν πράξη τῆς ἔσχατης ταπείνωσης καί χειραγώγησε τούς ἁγίους Ἀποστόλους Του στήν ὑπέρβαση τῶν φιλοδοξιῶν καί στήν «κενωτική» διακονία τῆς ἀγάπης. «Ὅτε οὖν ἔνιψε τούς πόδας αὐτῶν καί ἔλαβε τά ἱμάτια αὐτοῦ, ἀναπεσών πάλιν εἶπεν αὐτοῖς, γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; ὑμεῖς φωνεῖτέ με, ὁ Διδάσκαλος καί ὁ Κύριος, καί καλῶς λέγετε, εἰμί γάρ. εἰ οὖν ἐγώ ἔνιψα ὑμῶν τούς πόδας, ὁ Κύριος καί ὁ Διδάσκαλος, καί ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τούς πόδας. ὑπόδειγμα γάρ δέδωκα ὑμῖν, ἵνα καθώς ἐγώ ἐποίησα ὑμῖν καί ὑμεῖς ποιῆτε» (Ἰωάν. ιγ΄ 12-15).
Κήρυγμα Ἀρχῆς Ἰνδίκτου
Ὁ Μεσσίας εἶναι ὁ Χριστός
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 1-9-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 273, 16-3-2010
ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΗ ΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ,
καί ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
Α΄ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Ἡ Ἑλλαδικὴ Ἐκκλησία εἶναι Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία. Τὸ σύστημα τῶν σχέσεων ποὺ τὴ συνδέει μὲ τὴν Ἑλληνικὴ Πολιτεία εἶναι «τῆς νόμῳ κρατούσης Πολιτείας», ἢ, ἄλλως, «τῆς συναλληλίας», ἢ, διαφορετικά, ὅπως θέλετε τὸ ὀνομάζετε. Κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ἀσκεῖ μὲν ἐλεύθερα τὰ ποιμαντικὰ καὶ τὰ τελετουργικά της καθήκοντα, σὲ ὅ,τι ὅμως ἀφορᾶ στὶς διοικητικές της ἁρμοδιότητες, αὐτὲς κανονίζονται καὶ ρυθμίζονται μὲ νόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι προφανῶς ἐκδίδονται μετὰ ἀπὸ διεργασίες καὶ συνεννόηση μὲ τὴν Ἐκκλησιαστικὴ διοίκηση.
Οἱ δυὸ βασικοὶ νόμοι, ποὺ διέπουν ὅλο αὐτὸ τὸ φάσμα τῶν διοικητικῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι ἀφενὸς ὁ Καταστατικός της Χάρτης (Κ.Χ.Ε.Ε.), ὁ ὁποῖος καταρτίσθηκε ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν Ἐκκλησία μετὰ τὴ μεταπολίτευση καὶ προωθήθηκε στὴ συνέχεια στὴ Βουλὴ πρὸς ψήφιση, καὶ εἶναι ὁ Νόμος 590 τοῦ ἔτους 1977 καὶ ἀφετέρου ὁ Νόμος 5383/1932 «Περὶ Ἐκκλησιαστικῶν Δικαστηρίων». Ὁ τελευταῖος αὐτὸς νόμος ἰσχύει καὶ σήμερα μετὰ τὴν περὶ ἰσχύος του ρητὴ ἀναφορὰ στὸ ἄρθ. 44 τοῦ Κ.Χ.Ε.Ε. Πρέπει δὲ ἐδῶ νὰ τονισθεῖ ὅτι ὁ Κ.Χ.Ε.Ε. (ν. 590/1977) πρὸ τῆς ψηφίσεώς του ἀπὸ τὴ Βουλὴ εἶχε σταλεῖ στὸ Πατριαρχεῖο καὶ ἔτυχε καὶ τῆς ἐγκρίσεώς του. Ὅλα αὐτὰ κινήθηκαν μέσα στὰ πλαίσια τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθ. 3 τοῦ Συντάγματος τοῦ ἔτους 1975.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 268, 1-1-2010
Ὁ Μέγας Βασίλειος μᾶς δίνει τό μήνυμα
Λαοί ἀκούσατε, Χριστιανοί ἐνωτίσασθε... Αἰδεσθῶμεν Ἑλλήνων φιλάνθρωπα διηγήματα. Παρά τισιν ἐκείνων νόμος φιλάνθρωπος μίαν τράπεζαν, καί κοινά τά σιτία, μίαν ἑστίαν σχεδόν τόν πολυάνθρωπον δῆμον ἀπεργάζεσθαι. Καταλείψωμεν τούς ἔξωθεν καί ἐπέλθωμεν…
Ἑορτή τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος καί Ἰσαποστόλου
Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ
Ἐπίκαιρες διδαχές ἀπό τόν Ἅγιο Κοσμά
(Ἱερά Μονή Προφήτη Ἠλία, Παλαιοχώρι Σπερχειάδας
Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 24-8-2024)
Κήρυγμα ἑορτῆς Ἁγίου Εἰρηναίου Ἐπισκόπου Λουγδούνου
Ἅγιος Εἰρηναῖος
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 23-8-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπορά τοῦ λόγου», σελ. 126-132, α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1981)
Κυριακή Η' Ματθαίου
(Ματθ. ιδ’ 14-22)
Κίνηση ζωῆς
«Ἔδωκε τοῖς μαθηταῖς τούς ἄρτους, οἱ δέ μαθηταί τοῖς ὄχλοις» (στ. 19)
Διαβάζοντας ἡ Ἐκκλησία αὐτό τό θαῦμα ἔχει συνείδηση τοῦ τυπολογικοῦ του χαρακτήρα.
Ξέρει πώς "ἡ διατροφή τῶν πεντακισχιλίων", εἶναι καί μιά προεικόνιση καί μιά προτύπωση...τῆς Εὐχαριστιακῆς τροφοδοσίας τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ μέ τόν Ἄρτο, πού κατεβαίνει ἀπ' τόν οὐρανό...
Ἑορτή Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου
Ἡ Παναγία διάκονος
στό μυστήριο τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 15-8-2024)
Κήρυγμα Παράκλησης
Οἱ ζάλες τοῦ βίου
Κήρυγμα Παράκλησης
Χαρά
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπορά τοῦ λόγου», σελ. 119-125, α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1981)
Κυριακή Ζ' Ματθαίου
(Ματθ. θ’ 27-35)
Πίσω ἀπ' τό παραπέτασμα
«Οἱ δέ Φαρισαῖοι ἔλεγον· ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τά δαιμόνια» (στ. 34)
Οἱ πρίν τυφλοί, μέ παλμό χαρᾶς, διαλαλοῦν το θαῦμα...
Οἱ ὄχλοι γεμίζουν μέ θαυμασμό...
Κι οἱ Φαρισαῖοι, μόνιμα τυλιγμένοι στό σάβανο τῶν προκαταλήψεών τους,... περιορίζονται νά χύσουν φαρμάκι ἀπ' τά χείλη τους...
Κήρυγμα Μεταμορφώσεως
Τό μήνυμα τῆς Μεταμορφώσεως
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 6-8-2024)
Κήρυγμα Παράκλησης
Μεσιτεία
Κήρυγμα Παράκλησης
Ἐλπίδα
Κήρυγμα Παράκλησης
Ἀθυμία
Κήρυγμα Παράκλησης
Βοήθεια
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπορά τοῦ λόγου», σελ. 112-118, α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1981)
Κυριακή Στ' Ματθαίου (Παραλυτικοῦ)
(Ματθ. θ’ 1-8)
Ὁ σιωπηλός μόχθος
«Καί ἰδού προσέφερον αὐτῷ παραλυτικόν ἐπί κλίνης βεβλημένον» (στ. 2)
Θεμελιακός ἄξονας ζωῆς ἡ ἀγάπη, γεμίζει τίς σελίδες τῆς Καινῆς Διαθήκης...
Σήμερα θά ἐπιχειρήσουμε ἕνα τόλμημα... Θά φωτίσουμε τήν ἀνθρώπινη πράξη. Τή διάθεση καί τό μόχθο τῶν συνανθρώπων μας...
Κήρυγμα Παράκλησης
Θεία Ἀγάπη
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 5ης
Ζῆλος Θεοῦ χωρίς ἐπίγνωση
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Ρωμ. 10, 1-10)
Κήρυγμα Ἐπετείου Χειροτονίας εἰς Διάκονον
Μητρ. Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κυριακή των Αγίων Πατέρων
Οι Πατέρες ποιητές του θελήματος του Θεού
(Ματθ. ε' 14-19)
(Μητρ. Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, 14-7-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς Β΄ Ματθαίου
Τί εἶναι οἱ Ἀπόστολοι
(Ματθ. ι΄ 18 - 23)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 7-7-2024)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπορά τοῦ λόγου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1981), σελ. 421-427
Κυριακή τῶν Ἁγίων Πατέρων
(Ματθ. ε’ 14-19)
Πράξη καί λόγος
«Ὅς ἄν ποιήσῃ καί διδάξῃ οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν» (στ. 19)
Πράξη καί λόγος. Τό πλήρωμα τοῦ βιώματος καί τό πλήρωμα στήν παρουσία.
Αὐτό εἶναι τό ἀξίωμα, πού βάζει ὁ Κύριος σά βάση στήν πνευματική μας ζωή...
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς 2ης
Ποιητές νόμου
Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος
(Ρωμ. 2,10-16)
Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων
Οἱ Ἅγιοι ὡς Ὁμολογητές
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 30-6-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς Πατέρων Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Ἡ αἰώνια ζωή
(Ἰωάν. ιζ' 1- 13)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 16-6-2024)
Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ
Τό προβάδισμα τῆς Ἀγάπης
(Ἰωάν. θ' 1-38)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 9-6-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς τῆς Σαμαρείτιδος
Ἡ προσωπική σχέση μέ τόν Χριστό
(Ἰωάν. δ' 5 - 42)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 2-6-2024)
Κυριακή τοῦ Παραλύτου
Ἡ ἀνάσταση τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου
(Ἰωάν. ε', 1-15)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 26-5-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Μυροφόρων
Ἀκόλουθοι τοῦ Χριστοῦ
(Μάρκ. ιε' 43 - ιστ' 8)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 19-5-2024)
Κυριακή τοῦ Θωμᾶ
Ὁ Ἀναστημένος Χριστός στή Σύναξη τῶν πιστῶν
(Ἰωάν. κ', 19-31)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 12-5-2024)
Κυριακή τοῦ Πάσχα
Πάσχα: Πέρασμα στήν Αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 5-5-2024)
Πρόγραμμα Μεγάλης Εβδομάδος 2025
Ι. Μονής Νέου Στουδίου Αυλώνος Αττικής
Κήρυγμα Κυριακῆς τῶν Βαΐων
Συμπεριφορές: γιά μίμηση ἤ ἀδιαφορία
(Ἰωάν. ιβ', 1-18)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 28-4-2024)
Κυριακή των Βαΐων-Η ειρήνη του Θεού στην ψυχή μας
(Φιλιπ, 4,4-9)
Κήρυγμα Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐκκλησιαστική διάσταση τῆς ἁμαρτίας καί τῆς μετανοίας
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 21-4-2024
Ἱερός Ναός Ἁγίας Παρασκευῆς, Ἠλιούπολη)
Ἐκκλησιαστική διάσταση τῆς ἁμαρτίας καί τῆς μετάνοιας
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 21-4-2024)
Κυριακή Ε' Νηστειών-Η Δύναμη της μεγάλης θυσίας
(Έβρ, 9,11-14)
Κήρυγμα Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κήρυγμα Κυριακῆς Δ' Νηστειῶν
Διαβάθμιση τῆς πίστεως καί τρόποι ἐνίσχυσής της
(Μάρκ. θ', 17-31)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 14-4-2024)
Κήρυγμα Δ΄ Χαιρετισμῶν
Ἡ Παναγία προστάτης στίς συμφορές
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 12-4-2024)
Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως (Γ' Νηστειῶν)
Ἄνοιγμα τοῦ Παραδείσου μέ τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 7-4-2024)
Κήρυγμα Γ΄ Χαιρετισμῶν
Ἡ Παναγία τύπος τῆς Ἀναστάσεως
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 5-4-2024)
Κυριακή Γ' Νηστειών-Η εγγύτητα του Θεού στην ύπαρξη μας
(Έβρ, 4,14-16 & 5,1-6)
Κήρυγμα Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐνδεκαετές μνημόσυνο
τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ ἀνησυχίες καί οἱ ἀγωνίες ἑνός ποιμένος τῆς Ἐκκλησίας
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 31-3-2024)
Κυριακή Β' Νηστειῶν
Θεραπεία μέ τήν ἀπαλλαγή ἀπό τίς ἁμαρτίες
(Μητροπ. Ιλίου Αθηναγόρας, 31-3-2024)
Κήρυγμα Β΄ Χαιρετισμῶν
Η πέτρα της πίστεως
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 29-03-2024)
Κυριακή Β' Νηστειών-Ο Δημιουργός το κέντρο της ζωής μας
(Εβρ. 1,10-14 & 2,1-3)
Κήρυγμα Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας
Καύχηση ἀλλά καί ἀγώνας γιά τήν Ὀρθοδοξία
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 24-3-2024)
Κήρυγμα Α΄ Χαιρετισμῶν
Ἐκστατική χαρά καί δέος
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 22-3-2024)
Κυριακή Α' Νηστειών-Σταυρός με το βλέμμα στην αιωνιότητα
(Έβρ, 11,24-26 & 32-40)
Κήρυγμα Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εσπερινός της συγγνώμης
Ξεκίνημα του αγώνα με τη συγχώρηση
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 17-03-2024)
Κήρυγμα Κυριακής Τυροφάγου
Ἡ ἀγάπη μας προσφορά στήν Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ
(Ματθ. στ', 14-21)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 17-3-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς Ἀπόκρεω
Οἱ ἀδελφοί τοῦ Κυρίου μαζί Του στήν αἰώνια Βασιλεία Του
(Ματθ. κε', 31-46)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 10-3-2024)
Κήρυγμα Κυριακής του Ασώτου
Συντελεστές γνήσιας αγάπης
(Λουκ. ιε', 11-32)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 03-03-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΣτ΄ Λουκᾶ (Τελώνου καί Φαρισαίου)
Προσευχή: ἐγκατάλειψη τοῦ ὑψηλοῦ φρονήματος
(Λουκ. ιη', 10-14)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 25-2-2024)
Προβληματισμοί μετά τον νόμο "περί γάμου ομοφυλόφιλων"
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 18-02-2024)
Κήρυγμα Κυριακής ΙΖ΄ Ματθαίου (Χαναναίας)
Στοιχεία γνήσιας προσευχής
(Ματθ. ιε', 21-28)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 18-02-2024)
Προοπτικές ἐνδυνάμωσης καί ἐξαγιασμοῦ τοῦ ἐπισκοπικοῦ χαρίσματος
Εὐλαβικά μεταφέρουμε στό σημερινό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα τό ὅραμα καί τό χτῦπο τῆς καρδιᾶς τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος Ἱερωνύμου Κοτσώνη πού τά ἐκδήλωσε κατά τήν ὥρα τῆς ἐνθρόνισής του στό θρόνο τῆς μεγάλης ἀγάπης καί τῆς μεγάλης θυσίας. Δική μας πρόθεση κατά τή μεταφορά ἑνός περιορισμένου τμήματος τῆς ἐξομολογητικῆς του κατάθεσης εἶναι ἀφ᾿ ἑνός μέν νά σταματήσουμε μπροστά του καί νά καταθέσουμε ἕναν ἀντίστοιχο λόγο ἀφοσίωσης καί ἀγάπης καί ἀφ᾿ ἑτέρου νά τονίσουμε μπροστά στούς συγχρόνους διαδόχους του τό μέγεθος τῆς εὐθύνης των γιά τήν ἀλλοίωση τοῦ ἤθους καί τήν ἀπώλεια τῆς γνησιότητας πού χαρακτηρίζει καί ἐκμηδενίζει τό σημερινό τους διακόνημα.
Ἀπόσπασμα ἀπό τόν ἐνθρονιστήριο λόγο τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου
Ἐκφωνήθηκε τήν 17η Μαΐου 1967 στόν καθεδρικό Ναό τῶν Ἀθηνῶν
«...Ἕν ἐκ τῶν ἀπασχολούντων τόν Ἀρχιεπίσκοπον προβλημάτων, τό καί δυσκολώτερον, ἀπό τό ὁποῖον θά ἐξαρτηθῆ καί ἡ ὀρθή λύσις πάντων τῶν λοιπῶν, εἶναι ἡ ἀλλαγή τοῦ ἐπικρατοῦντος ἐν πολλοῖς ἐντός τῆς Ἐκκλησίας μας πνεύματος. Διά νά προχωρήσωμεν, πρέπει νά ἐπικρατήση πνεῦμα ἀγάπης, ἀφοσιώσεως καί θυσίας. Ζῆλος πατερικός, ἁπλότης καί λιτότης ἀποστολική. Ἑνότης καί ὁμοφροσύνη. Ἄν ἀλλάξουν μόνον τά πρόσωπα, συνεχισθῆ δέ νά κυριαρχῆ τό ἴδιον πνεῦμα, οὐδέν εἶναι δυνατόν νά κατορθωθῆ. Εἶναι δυνατόν τό ἅγιον Πνεῦμα νά βλέπη νά κυριαρχῆ ἀντί τῆς ἀγάπης τό μῖσος, ἀντί τῆς ἀφοσιώσεως καί τῆς θυσίας ἡ ἰδιοτέλεια, ἀντί τῆς λιτότητος καί τῆς ἁπλότητος ἡ χλιδή, ἀντί τῆς ἑνότητος καί ὁμοφροσύνης ἡ διάσπασις; Θά ἀπετέλει βαρυτάτην βλασφημίαν, ἄν ἐπεχειροῦμεν νά ἰσχυρισθῶμεν ὅτι τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καθίσταται συνεργόν εἰς πράξεις μας αἱ ὁποῖαι πηγάζουν ἀπό διαθέσεις ὅπως αἱ προαναφερθεῖσαι. Καί εἶναι ἀκόμα βαρυτέρα βλασφημία, ὅταν ἰσχυριζώμεθα ὅτι αἱ πράξεις αὗται θά ἦτο ἐπιτετραμμένον νά τελῶνται ἐντός τοῦ περιβόλου τῆς Ἐκκλησίας...
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΣτ΄ Ματθαίου (Ταλάντων)
Χαρίσματα τοῦ Θεοῦ
(Ματθ. κε', 14-30)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 11-2-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 319-320,
Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2012
Ἐπιβαλλόμενες ἀναδρομές
Ὁ ἅγιος ποιμένας στό εἰκονοστάσι τῶν νεομαρτύρων
Ἡ τελευταία δεκαετία (γιὰ νὰ περιορίσουμε τὶς ἀναφορές μας ἐκεῖ μόνο) σημαδεύθηκε ἀπὸ τραγικὰ καὶ θλιβερὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἐκτυλίχθηκαν στὸν ἐκκλησιαστικό μας χῶρο καὶ σκανδάλισαν καίρια τὸ πλήρωμα.
Ἀποκορύφωμα ὅλων αὐτῶν τῶν γεγονότων ἦταν τὸ ξέσπασμα μὲ τὸ «τσουνάμι» τῶν φοβερῶν αὐτῶν φαινομένων στὶς ἀρχὲς τοῦ ἔτους 2005, ποὺ ἀποτέλεσαν θλιβερὸ ἀνάγνωσμα στὶς στῆλες τῶν ἐφημερίδων καὶ συγκλονιστικὸ θέαμα στοὺς δέκτες τῶν τηλεοράσεων.
Καταγγελίες γιὰ σοβαρὰ περιστατικὰ καὶ ἰδιαίτερες συμπεριφορὲς κληρικῶν, ἀνταλλαγὲς ἐπιστολῶν καὶ δηλώσεων μεταξὺ ἰεραρχῶν μὲ βαρεῖς χαρακτηρισμούς, γεγονὸς ποὺ ἐρέθισε ἔντονα καὶ τὴν ἐκκλησιαστική μας ἡγεσία, ψίθυροι καὶ συζητήσεις διάχυτες, συνεντεύξεις καὶ δηλώσεις τρίτων ποὺ κινοῦνται, ἄγνωστο ὑπὸ ποιὰ ἰδιότητα, στὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο, εἶναι μερικὰ ἀπὸ τὰ θλιβερὰ φαινόμενα ποὺ συνθέτουν μία δυσάρεστη πλευρὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ζωῆς.
Καὶ πάνω σ᾿ὅλα αὐτὰ, ἔρχεται τὴν ἴδια χρονικὴ στιγμὴ (ἀρχὲς τοῦ 2005) καὶ ἡ συνταρακτική, ἐπίσημη καὶ δημόσια διαπίστωση (βλ. ἐπιβεβαίωση) τοῦ προηγούμενου Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου ἐνώπιον τοῦ ἀνώτατου διοικητικοῦ ὀργάνου τῆς Ἐκκλησίας, ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς Ἱεραρχίας, μὲ τὴν ὁποία ἀναφέρονταν σὲ «φιλήδονους» καὶ «φιλοχρήματους κληρικούς» καὶ σὲ «ἀνθοκήπια ἀθλιοτήτων», ὅπως ὁ ἴδιος τὰ κατονόμασε!!!
Ὅλες αὐτὲς τὶς καταγγελίες καὶ κατηγορίες ἡ διοικοῦσα Ἐκκλησία τὶς ἀντιπαρέρχονταν καὶ τὶς ἀντιπαρέρχεται. Καὶ τελικὰ κανένας ὁ ἔνοχος καὶ κανένας ὁ ὑπεύθυνος. Ὅλα καλῶς γενόμενα!
Οἱ μόνοι «ἐγκληματίες», ποὺ ἀναστάτωσαν καὶ τάραξαν τὴν ἐκκλησιαστική μας ἠρεμία, ἦταν οἱ δώδεκα Μητροπολίτες, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἕνα τέταρτο τοῦ αἰῶνα ὑπέστησαν ἀπανωτὲς διώξεις καὶ τιμωρήθηκαν βαρύτατα καὶ μάλιστα μὲ «συνοπτικὲς διαδικασίες!», χωρὶς νὰ τοὺς δοθεῖ ποτὲ ἡ δυνατότητα νὰ συμμετάσχουν σ᾿αὐτὲς οὔτε κἄν νὰ ἀκουσθοῦν. Αὐτοὶ λοιπὸν ἦταν οἱ μοναδικοὶ ἔνοχοι καὶ αὐτοὶ μόνο ἔπρεπε νὰ ὑποστοῦν τὶς γνωστὲς βαρύτατες κυρώσεις. Καὶ πάντων τούτων «μεγαλύτερος ἐγκληματίας» ὁ Γέροντας Μητροπολίτης Θεολόγος. Τὸ ἄκακο ἀρνίο, ἡ ἁγία αὐτὴ μορφὴ τῆς Ἐκκλησίας μας, γιὰ τὸν ὁποῖο οἱ ἐπερχόμενες γενεὲς θὰ ὁμιλοῦν μὲ δέος καὶ σεβασμὸ καὶ θὰ τὸν τιμοῦν ὡς νεώτερο ἅγιο. Κανένας ἄλλος Ἱεράρχης στὴ νεώτερη (ἀλλὰ καὶ στὴν παλαιότερη) Ἑλλαδικὴ ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία δὲ φέρεται νὰ ἔχει τιμωρηθεῖ μὲ τόσες καὶ τέτοιες βαρύτατες ἐκκλησιαστικὲς ποινές. Καὶ εἶναι πέντε (5) τὸν ἀριθμό. Τὸ «πέντε» ἀριθμητικῶς καὶ ὁλογράφως γιὰ νὰ μὴν καταλείπεται καμμιὰ ἀμφιβολία. Τὶς μεταφέρουμε ἀποσπασματικὰ ἀπὸ παλαιότερο δημοσίευμα τῆς περιοδικῆς μας ἔκδοσης:
«Ἡ πρώτη ἦταν ἡ βίαιη «ἔκπτωσή του», μαζὶ μὲ ἄλλους ἕνδεκα ἀνεπίληπτους Συνεπισκόπους του, τὸ ἔτος 1974, μὲ βάση ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο τὶς ἐπαίσχυντες Συντακτικὲς Πράξεις τῆς δικτατορίας Ἰωαννίδη χωρὶς καμμιὰ κανονικὴ διαδικασία καὶ χωρὶς ἐκκλησιαστικὴ δίκη, οὔτε κἄν ἀπολογία ἢ ἔστω ἁπλὴ ἀκρόαση. Ἡ δεύτερη ἦταν «ἡ διαθεσιμότητα». Νομικὸς καὶ κανονικὸς Τραγέλαφος. Στὴν περίπτωση αὐτὴ ἡ ἀντίφαση καὶ ἡ παρανομία ἔφθασαν στὸ κατακόρυφο. Γνωστὰ τὰ γεγονότα καὶ δὲν θὰ τὰ ἐπαναλάβουμε. Ἡ τρίτη ἦταν «ἡ δεκαετὴς ἀργία», ἡ κατάληξη μιᾶς διαδικασίας, τὴν ὁποία ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος (τότε σύνεδρος τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου) χαρακτήρισε «ΠΑΡΩΔΙΑ ΔΙΚΗΣ». Ἐπακολούθησε μάλιστα καὶ ποινικὴ δίωξη κατὰ τῶν συνέδρων Ἀρχιερέων, γιὰ ὅσες παρανομίες ἔλαβαν χώρα κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῆς δίκης αὐτῆς. Ἡ τέταρτη ἦταν «ἡ ἀποκοπὴ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας» μετὰ τὴ δικαίωση τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ἄλλων ὁμοιοπαθῶν Ἀρχιερέων μὲ τριάντα καὶ πλέον ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τέλος ἡ πέμπτη ἦταν τὰ διαβόητα «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας», τὰ ὁποῖα ἐπέβαλε ἡ εὐκαιριακὴ Σύνοδος τῆς 10ης Αὐγούστου 1993 στὸ μακαριστὸ Γέροντα Θεολόγο καὶ στοὺς ἄλλους δυὸ ἐναπομείναντες πλέον (σήμερα ἕναν) ἀγωνιστὲς Μητροπολίτες, στὸν Σεβ. Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντῖνο (σήμερα μακαριστό) καὶ στὸν Σεβ. Ἀττικῆς Νικόδημο. Ἐπιτίμια κανονικῶς ἀνυπόστατα καὶ νομικῶς παράνομα, μὲ βάση τὰ ὁποῖα ἀπομακρύνθηκαν καὶ πάλι οἱ τρεῖς Μητροπολίτες ἀπὸ τὶς ἕδρες τους».
Κήρυγμα Κυριακής ΙΕ΄ Ματθαίου
Φαρισαϊκή ἄρνηση καί σύγχρονη αθεΐα
(Ματθ. κβ', 35-46)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 4-2-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 316, Μάϊος 2012
Ἱερωσύνη οὔτε ἐπάγγελμα οὔτε ἀνεξέλεγκτη ἐξουσία
“Ἡσχύνθην ὑπέρ τῶν ἄλλων, ὅσοι, μηδέν τῶν πολλῶν ὄντες βελτίους, μέγα μέν οὖν, εἰ καί μή πολλῷ χείρους, ἀνίπτοις χερσίν, ὅ δή λέγεται, καί ἀμυήτοις ψυχαῖς τοῖς ἁγιωτάτοις ἑαυτούς ἐπεισάγουσι·…
Κήρυγμα Κυριακῆς ΙΕ΄ Λουκᾶ (Ζακχαίου)
Ἀγαπητική κλήση στίς ἕτοιμες καρδιές
(Λουκ. ιθ', 1-10)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 28-1-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 313,
Φεβρουάριος 2012
ΕΙΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟΝ
Τὸν περασμένο Νοέμβριο, ὅπως κάθε χρόνο, τελέσαμε στὸ Μοναστηράκι μας στὸν Αὐλώνα τὸ μνημόσυνο τοῦ μακαριστοῦ Γέροντα, τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος Κυροῦ Ἱερωνύμου(Κοτσώνη) μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς συμπλήρωσης εἴκοσι τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τὴν κοίμησή του. Στὴν ἐπιμνημόσυνη δέηση προέστη ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος π. Νικόδημος μὲ τὴ συμμετοχὴ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτη Εὐρίπου π. Βασιλείου, γιὰ τὸν ὁποῖο ὁ μακ. Ἀρχιεπίσκοπος ἔτρεφε ἰδιαίτερη ἐκτίμηση καὶ τὸν περιέβαλλε μὲ πολλὴ ἀγάπη.
Κατά τὴν πνευματικὴ αὐτὴ ἐκδήλωση ὁμίλησε ὁ Σεβ. Ἀττικῆς, ὁ ὁποῖος μὲ τὴ σοφία τῆς σκέψης καὶ τὴ δύναμη τοῦ λόγου ποὺ τὸν διακρίνουν ἀναφέρθηκε στὴν προσωπικότητα καὶ στὸ ἔργο τοῦ μακαριστοῦ Ἱεράρχη.
Ἐμείς τολμοῦμε νὰ ἐπαναλάβουμε καὶ νὰ τονίσουμε ὅτι ἡ περίοδος τῆς ἀρχιεπισκοπείας τοῦ μακ. Ἱερωνύμου χαρακτηρίζεται ὡς «ὁ χρυσοῦς αἰών» τῆς νεώτερης ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ μία πραγματικότητα, τὴν ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσει κανένας σοβαρῶς σκεπτόμενος ἄνθρωπος.
Και σήμερα, τιμῶντας καὶ πάλι τὴν ἁγία μνήμη του, μᾶς παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπαναφέρουμε, ἀποσπασματικά, σχετικὸ ἄρθρο, ἀναφερόμενο στὴ μορφὴ καὶ στὸ ἔργο τοῦ ἁγίου αὐτοῦ Ἱεράρχη, τὸ ὁποῖο πρὸ ἐτῶν εἶχε δημοσιευθεῖ ἀπὸ τὴν περιοδική μας ἔκδοση μὲ τὴ συμπλήρωση εἴκοσι ἐτῶν ἀπὸ τὴν κοίμησή του.
«Στὶς 15 Νοεμβρίου τοῦ ἔτους 2008 συμπληρώθηκαν εἴκοσι χρόνια ἀπὸ τὴν κοίμηση τῆς μεγάλης ἐκκλησιαστικῆς μορφῆς, τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Κυροῦ Ἱερωνύμου. Ὁ μακαριστὸς Γέροντας, μὲ τὰ προσόντα καὶ τὶς ἀρετές, μὲ τὰ ὁποῖα κατὰ πλησμονὴ τὸν εἶχε προικίσει ἡ Θεία Πρόνοια, σημάδεψε ἀνεξίτηλα τὴ σύγχρονη πορεία τῆς Ἑλλαδικῆς μας Ἐκκλησίας καὶ ὄχι μόνο. Ἀνέλαβε τὴ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας σὲ μιὰ ταραγμένη περίοδο. Ταραγμένη καὶ πολιτικῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς. Καὶ δέχτηκε αὐτὸ τὸ κέλευσμα, γιατί, σὲ ὅλη τὴν ἔμπονη ἱερατικὴ του πορεία, μοναδικὴ σκέψη καὶ ἀποκλειστικὸ μέλημά του ἦταν ὄχι ἡ ἀπόκτηση τίτλων καὶ ἀξιωμάτων ἀλλὰ ἡ μέχρι αὐτοθυσίας προσφορὰ του στὴν Ἐκκλησία καὶ τὸ πλήρωμα, μὴ ὑπολογίζοντας καὶ μὴ ὑποκύπτοντας σὲ ὁποιοδήποτε προσωπικὸ κόστος ἢ σὲ ἄλλη σκοπιμότητα.
Κήρυγμα Κυριακής ΙΒ΄ Λουκά (δέκα λεπρών)
Ευκαιρία σωτηρίας
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 21-01-2024)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 311, 1 Δεκεμβρίου 2011
Χαρισματική ποιμαντορία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πρίν λίγο καιρό, στά μέσα τοῦ μήνα Νοέμβρη, συγκλονιστήκαμε καθηλώνοντας τήν προσοχή μας καί τήν προσευχή μας στήν ἀκτινοβόλο φυσιογνωμία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί σέ παράλληλη ἐκκλησιαστική τελετή μνημονεύσαμε ἕνα μεγάλο πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, δυναμικό λειτουργό καί φωτεινό πατέρα τῆς οἰκουμενικῆς ὀρθοδοξίας, τόν μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν Ἱερώνυμο Κοτσώνη. Ἡ ταυτόχρονη ἀναφορά στούς δυό πατέρες μας, πού μέ τήν πιστότητά τους στίς ἀποστολικές παραδόσεις, μέ τήν ἡρωϊκή ἀντιπαράθεσή τους μέ τό σκληρό διωγμό καί μέ τήν ἁγιασμένη καί θυσιαστική ποιμαντική τους φροντίδα ὑπηρέτησαν τό μεγαλεῖο τῆς ὀρθοδοξίας καί ἡ ἐπιμνημόσυνη ἀναφορά στόν ἥρωα τῆς ἐποχῆς μας, τόν ἀείμνηστο Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο, γεμίζουν τήν ψυχή μας μέ θάμβος καί μᾶς δίδουν ἀφορμές γιά ἀναθεώρηση καί μείζονα ἐμπλουτισμό τῆς πνευματικῆς μας θωράκισης καί τῆς γνησιότερης προσέγγισης στά φωτεινά πατερικά ὑποδείγματα.
Ἐντυπωσιασμένος ἀπό τά προσωπικά μου βιώματα (ὅσα κατόρθωσα νά συλλέξω καί νά ἐγγράψω στό θυλάκιο τῆς ψυχῆς μου κατά τή σκληρή περίοδο τοῦ πολέμου 1940) ἀποφάσισα νά προσφέρω μέ τίς σελίδες τῆς “Ἐλεύθερης Πληροφόρησης” μερικά θησαυρίσματα ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καί μερικές ἀναγραφές πού χαράσσουν τό μέγεθος τῆς προσωπικότητος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου, τίς ἀντοχές του στήν περιπέτεια καί τήν ἀποφασιστικότητά του στό κήρυγμα καί στήν πρακτική διδαχή τῆς ἐλπίδας. Τό κείμενο πού μεταφέρω εἶναι καταχωρημένο στό περιοδικό “ΕΚΚΛΗΣΙΑ” τῆς 21ης Ἰουνίου 1941 καί ἀναδημοσιευμένο στήν ταπεινή ἱστορική δική μου προσφορά στή βιογραφία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τοῦ μόχθου καί τῆς ἀγάπης πού κυκλοφορεῖ μέ τόν τίτλο: “Ἱερώνυμος Κοτσώνης, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῶν Ἀποστολικῶν ὁραματισμῶν”. Ἀποτελεῖ ἔκθεση πεπραγμένων τῆς Ὑπηρεσίας Προνοίας Στρατευομένων τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν κατά τό πρῶτο ἑξάμηνο τῆς σκληρῆς πολεμικῆς ἀναμέτρησης τοῦ 1940. Τήν ἔκθεση αὐτή τήν συνέταξε καί τήν παρουσίασε στόν μητροπολιτικό Ναό τῶν Ἀθηνῶν, ὁ τότε ὑπεύθυνος τῆς ἐκκλησιαστικῆς προνοίας ἀρχιμ. Ἱερώνυμος Κοτσώνης σέ συγκέντρωση περισσοτέρων τῶν τριῶν χιλιάδων συνεργατῶν καί συνεργατριῶν, στήν ὁποία προεξῆρχε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρύσανθος.
“Μόλις πρό ἡμερῶν συνεπληρώθη ἑξάμηνον, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ὁ Μακαριώτατος ἐκάλεσεν εἰς τήν Ἀρχιεπισκοπήν τούς πρώτους συνεργάτας τοῦ ἔργου. Ἐπεθύμει ἵνα δώσῃ εἰς τά εὐσεβῆ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας τήν εὐκαιρίαν νά συμμετάσχωσιν ὄχι ἁπλῶς εἰς ἕν οἱονδήποτε φιλανθρωπικόν ἔργον, ἀλλ᾿ εἰς τήν ἐκδήλωσιν μακραίωνος ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, τῆς ἐξασκήσεως δηλ. τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης, ὑπό τό πνεῦμα καί τόν χαρακτῆρα τῆς χριστιανικῆς πίστεως.
Τά προβλήματα, τά ὁποῖα παρουσιάζοντο ἐνώπιον τῶν πρώτων συνεργατῶν, ἦσαν πολλά καί μεγάλα, ἐκεῖνο ὅμως τό ὁποῖο κατεβλήθη προσπάθεια νά ἀντιμετωπισθῇ εὐθύς ἐξ ἀρχῆς ἦτο πῶς οἱ μέν εἰς τό Μέτωπον ἀγωνιζόμενοι ἤ εἰς τά νοσοκομεῖα νοσηλευόμενοι στρατιῶται θά ἀπέκτων τήν Ἐκκλησίαν ὡς σύντροφόν των, αἱ δέ οἰκογένειαί των θά ἐπανεύρισκον ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας τόν προστάτιν των, ὁ ὁποῖος ἦτο μακράν των.
"Γάμος" και τεκνοθεσία ομόφυλων ζευγαριών
Σκέψεις με αφορμή την επικείμενη κατάθεση του νομοσχεδίου για τα ομόφυλα ζευγάρια
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 14-1-2024)
Κήρυγμα Κυριακῆς μετά τά Φῶτα
Μετάνοια: τό εἰσιτήριο γιά τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ
(Ματθ. δ', 12-17)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 14-1-2024)
Κήρυγμα Κυριακής μετά τα Φώτα
Διαρκής πορεία στην τελειότητα
(Εφεσ. 4, 7-13)
(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 1997-2001)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 292, 1 Ἰανουαρίου 2011
«Ἐπαμύνειν τοῖς ἀδικουμένοις»
(Τό κείμενο, πού ἀκολουθεῖ εἶναι μιά ὀμιλία, πού βρέθηκε στά κατάλοιπα ἀείμνηστης φίλης τοῦ περιοδικοῦ αὐτοῦ, στρατευμένης στόν περί δικαίου καί κανονικῆς τάξεως ἀγῶνα τοῦ ἐκδότου του. Γραμμένο πρίν ἀπό δέκα χρόνια τό κείμενο εἶναι καί πάλι στήν ἐπικαιρότητα μετά τίς πρόσφατες ἐξελίξεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος , στίς ὁποῖες ἀναφέρθηκε τό περιοδικό μας σέ σειρά τευχῶν τοῦ 2010 καί οἱ ὁποῖες εἶναι πιστή συνέχεια τῶν ἀθλιοτήτων, πού συμβαίνουν ἐδῶ καί 36 χρόνια μέσα στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας μας).
Εἶναι ἱστορικά βεβαιωμένο ὅτι ὁ Σόλων ὁ Ἀθηναῖος μέ τίς καθεστωτικές καί τίς νομοθετικές του μεταρρυθμίσεις ἔθεσε τίς βάσεις τοῦ μετέπειτα μεγαλείου τῆς Ἀθηναϊκῆς Δημοκρατίας. Τό 594-93 π.Χ. ἐξελέγη ἐπώνυμος ἄρχων μέ εὐρύτατες δικαιοδοσίες. Ἕνας ἀπό τούς πιό σπουδαίους νόμους του ἔδινε τό δικαίωμα σέ ὅλους τούς πολίτες νά κινοῦν δίκη ἐναντίον ὁποιουδήποτε, ἀκόμη καί ἄρχοντος, πού ἔβλαπτε ἤ ἀδικοῦσε ὄχι μόνο Ἀθηναῖο πολίτη ἀλλά ἀκόμη καί δοῦλο. Τό "ἐπαμύνειν τοῖς ἀδικουμένοις", ἡ ὑποχρέωση δηλαδή τοῦ κάθε Ἀθηναίου νά ὑπερασπίζεται μέ νόμιμη διαδικασία τόν ἀδικούμενο, μαρτυρεῖ τόν ἀνθρωπιστικό χαρακτήρα τῆς νομοθεσίας τοῦ Σόλωνα. Τό νά μένει κάποιος σιωπηλός καί ἀδιάφορος μπροστά στήν ἀδικία, εἶναι σά νά συμμαχεῖ μέ τόν ἀδικοῦντα καί σά νά ἀθωώνει τόν ἐγκληματία. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, ποιηταί καί φιλόσοφοι, εἶδαν τή δικαιοσύνη ὡς κορυφαία ἔννοια: "ἐν τῇ δικαιοσύνῃ συλλήβδην πᾶσα ἀρετή ἐστιν".
Στήν Ἁγία Γραφή ἡ δικαιοσύνη εἶναι ταυτόσημη μέ τήν τήρηση τοῦ θείου νόμου καί τήν ἀποδοχή τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. Ἡ πίστη στό Θεό καί ἡ συμμόρφωση μέ τό ἅγιο θέλημά Του καθιστᾶ τόν ἄνθρωπο δίκαιο καί τόν ἀναδεικνύει φορέα ὅλων τῶν ἀρετῶν. Ἡ δικαιοσύνη σέ τελική ἀνάλυση μέσα στό Χριστιανισμό εἶναι τρόπος ζωῆς. Μέ αὐτήν τήν ἔννοια ὁ Ἰησοῦς εἶναι "ὁ ἐν ἀγκάλαις τοῦ δικαίου Συμεών βασταχθείς", μέ αὐτήν τήν ἔννοια ὁ μνήστωρ Ἰωσήφ, "δίκαιος ὤν", λειτούργησε, κατά τή δεδομένη ἱστορική στιγμή, ὡς ὄργανο τοῦ Θεοῦ.
Ἐδῶ θά πρέπει νά ὁμολογήσουμε μέ ταπείνωση ὅτι, στή μακρόχρονη ἐκκλησιαστική μας ἱστορία, ὑπάρχουν μελανές σελίδες, πού περιγράφουν διωγμούς δικαίων ἀνθρώπων, ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ, ἀπό φθόνο ἤ κακία κοσμικῶν καί ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων. Οἱ ἐποχές αὐτές μοιάζουν μέ τήν πορεία τοῦ Ἰσραήλ μέσα στήν ἔρημο. Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ πορεύεται στήν ἔρημο λιμοκτονῶν, μέ κούραση καί ὀδύνη καί ἀναμένει τό μάνα ἐξ οὐρανοῦ. Οἱ διωκόμενοι δίκαιοι ἀντιτάσσονται στήν ὅποια ἐξουσία, ἀρνούμενοι νά συμπράξουν στή θεσμοθέτηση τῆς ἀδικίας στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, ὅπου κανένα πρόσωπο καί κανένα διοικητικό ὄργανο δέν νομιμοποιεῖται νά θεσμοθετεῖ τήν ἀδικία.
Τά κείμενα διαμαρτυρίας ὅλων αὐτῶν τῶν δικαίων εἶναι ἴδια, ἀκόμα κι ὅταν ἀπέχουν χρονικά δεκάδες ἤ καί ἑκατοντάδες χρόνων. Διαβάζουμε γιά παράδειγμα σέ ἐπιστολή τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης πρός τόν Φλαβιανό: «Ἀκόμη καί ἄν δεχθοῦμε ὅτι εἶναι ἀληθινές οἱ κατηγορίες, ποιό δικαστήριο συγκροτήθηκε ἐναντίον μου, γιά νά κρίνει τά πραγματικά ἤ ὑποθετικά λάθη μου; "Τίς ἀπόδειξις τήν ἀδικίαν ἀπήλεγξεν; Τίνες κανόνες καθ᾿ ἡμῶν ἀνεγνώσθησαν;" Ποία ἐπισκοπική ἀπόφαση σύμφωνη μέ τούς κανόνες ἐπεκύρωσε "τήν καθ᾿ ἡμῶν κρίσιν";
Κήρυγμα για τη Σύναξη του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστού
Η σωστή θέση
(Ιωάν. α', 29-34)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 07-01-2024)
Κήρυγμα Κυριακής προ των Φώτων
Αφύπνιση για μεταστροφή
(Μάρκ. α', 1-8)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 31-12-2023)
Κήρυγμα Κυριακής προ της Χριστού Γεννήσεως
Το φάρμακο κατά του θυμού
(Ματθ. α', 1-25)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 24-12-2023)
Κήρυγμα για τον Άγιο Ιγνάτιο τον Θεοφόρο, επίσκοπο Αντιοχείας
Υπόδειγμα έμπρακτης αγάπης
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 20-12-2023)
Κήρυγμα Κυριακής ΙΑ΄ Λουκά (Η Παραβολή του Μεγάλου Δείπνου)
Η ετοιμασία του μεγάλου δείπνου της Βασιλείας του Θεού
(Λουκ. ιδ', 16-24)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 17-12-2023)
Πρόγραμμα Χριστουγέννων-Θεοφανείων 2023-24
Ι. Μονής Νέου Στουδίου Αυλώνος Αττ.
Κήρυγμα Κυριακής Ι Λουκά (θεραπεία της συγκύπτουσας)
Τύπος ή ουσία;
(Λουκ. ιγ', 10-17)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 10-12-2023)
Κήρυγμα Κυριακής ΙΔ΄ Λουκά (Θεραπεία του τυφλού στην Ιεριχώ)
Πρόσβαση στο θρόνο της χάριτος του Θεού
(Λουκ. ιη', 35-43)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 03-12-2023)
Κήρυγμα Κυριακής ΙΓ΄ Λουκά
Τα τρία λάθη
(Λουκ. ιη', 18-27)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 26-11-2023)
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Το δώρο του Θεού στην Εκκλησία
Ομιλία Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη στο ετήσιο μνημόσυνό του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου (Κοτσώνη), 35 χρόνια μετά την κοίμησή του, 19-11-2023
Κήρυγμα Κυριακής Η΄ Λουκά
Μόνο θεωρία ή κυρίως πράξη;
(Λουκ. ι', 25-37)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 12-11-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Ε΄ Λουκά
Κόλαση για τον σκληροκάρδιο
(Λουκ. ιστ', 19-31)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 05-11-2023)
Κήρυγμα Κυριακής ΣΤ΄ Λουκά
Δεσμώτες ή Ελεύθεροι;
(Λουκ. η', 27-39)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 22-10-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Δ΄ Λουκά
Όσα έγιναν και πρέπει να γίνουν για την πνευματική μας καρποφορία
(Λουκ. η', 5-15)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 15-10-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Γ΄ Λουκά
Ανασταίνονται οι νεκροί;
(Λουκ. ζ', 11-16)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 08-10-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Β΄ Λουκά
Βαθμίδες αγάπης
(Λουκ. στ', 31-36)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 01-10-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Ά Λουκά
Θείο κάλεσμα και ανταπόκριση
(Λουκ. ε', 1-11)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 24-09-2023)
Κυριακή μετά την Ύψωση
Συσταύρωση με τον Χριστό
(Γαλ. 2,16-20)
(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 1974-1983)
Κήρυγμα Κυριακής προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού
Σύγχρονες επιθέσεις κατά της πίστεως
(Ιωάν. γ', 13-17)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 10-09-2023)
Το αύριο της Εκκλησίας
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου,17-00-1996)
Κήρυγμα Κυριακής ΙΓ΄ Ματθαίου
Φιλότιμοι γεωργοί
(Ματθ. κα', 33-42)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 04-09-2023)
Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: o Απόστολος του σκλαβωμένου γένους
(Κήρυγμα Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 24-08-2023)
Αποστολικό κήρυγμα-Κυριακή 10η
Περιπέτεια του αποστολικού λειτουργήματος
(Α' Κορ. 4,9-16)
(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 1977-2001)
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στο φακό της κριτικής (Β)
(ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 21-07-1996)
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στο φακό της κριτικής (Α)
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 21-07-1996)
Κήρυγμα Κυριακής Ε΄ Ματθαίου
Μύθος ή Πραγματικότητα;
(Ματθ. η', 28-34, θ',1)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 09-07-2023)
Η αποστολικότητα της Εκκλησίας
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 30-06-1996)
Κήρυγμα Κυριακής Δ΄ Ματθαίου
Πως προσερχόμαστε στην προσευχή
(Ματθ. η', 05-13)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 02-07-2023)
Η αξιοκρατία στην Εκκλησία
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 10-03-1996)
Κήρυγμα Κυριακής Γ΄ Ματθαίου
Αγωνία ή Εμπιστοσύνη;
(Ματθ. στ', 22-33)
(Μοναχός Ιγνάτιος Βερβέρης, 25-06-2023)
Αποστολικό Κήρυγμα-Κυριακή 3η
Η αγάπη του Θεού ως έμπνευση και δύναμη
(Ρωμ. 5,1-11)
(Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 1997-2001)
O δυναμισμός της Oρθοδοξίας (Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 03-03-1996 )
Κήρυγμα Κυριακής Β΄ Ματθαίου
Ποιούς κάλεσε
(Ματθ. δ', 18-23)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 19-06-2023)
Αποστολικό Κύρηγμα-Κυριακή 2η
Συνείδηση: Ο Ακατάλυτος Νόμος
(Ρωμ. 2,10-16)
(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 1997-2001)
Κήρυγμα Κυριακής Α΄ Οικ. Συνόδου
Δόξα του Θεού: Το έργο της σωτηρίας των ανθρώπων
(Ιωάν. ιζ', 1-13)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 28-05-2023)
Κήρυγμα Κυριακής του Τυφλού
Ευκαιρίες Αγάπης
(Ιωάν. θ', 1-38)
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 21-05-2023)
Κήρυγμα Κυριακής Σαμαρείτιδος
Κίνηση συγκατάβασης που ανυψώνει τον άνθρωπο
(Ιωάν. δ', 5-42)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 16-05-2023)
Τα interna της Εκκλησίας
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 04-02-1996)
Κήρυγμα Κυριακής του Παραλύτου
Στη μοναξιά η Παρουσία
Ἰωάν. ε',1-15
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 07-05-2023)
Κήρυγμα Κυριακής των Μυροφόρων
Νίκη του θανάτου εν αδοξία
Μάρκ. ιε',43-ιστ', 8
(Αρχ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 30-04-2023)
Ἐκκλησία καί πολιτική στίς μέρες μας
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου,03-12-1995)
Θεόφιλος Β΄ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας(1)
πρός
Ἀπολλώ τόν Πελοποννήσιο(2).
Ἐπιμέλεια, σχόλια καί ἀπόδοση στήν καθομιλουμένη νεοελληνική: Ἐ. Χ. Οἰκονομάκος
Τό κείμενο τῆς ἐπιστολῆς στήν αὐθεντική του λογία μορφή τό παραθέτει ὁ μακαριστός Ἀρχιμανδρίτης π. Ἠλίας Μαστρογιαννόπουλος στό βιβλίο του «Ἅγιες Μορφές τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος» Ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ» 1977, στήν ἀναφορά του γιά τόν Ἀπολλώ τόν Πελοποννήσιο, μέ τήν ἐπισήμανση ὅτι πρόκειται γιά «ἕνα ἀξιόλογο φιλολογικό μνημεῖο». Δυστυχῶς ὅμως σέ αὐτή της τή μορφή ἡ ἐπιστολή εἶναι σχεδόν ἀπρόσιτη γιά τόν σημερινό ἀναγνώστη. Γιά νά μή μείνει λοιπόν ἁπλό «μνημεῖο», ἀλλά μέ τήν ἐλπίδα ὅτι ἴσως κάποιος μπορέσει νά τήν ἀπολαύσει πνευματικά καί νά ὠφεληθεῖ, ἐπιχειρήσαμε τήν ἀπόδοσή της σέ νεοελληνική καθομιλουμένη γλῶσσα, προσπαθώντας νά μείνουμε πιστοί στά νοήματα τοῦ συγγραφέα. Ζητοῦμε κατανόηση γιά τήν ὅποια ἀστοχία μας.
Τέλος ἐπισημαίνουμε ὅτι στήν ἐπιστολή ψηλαφοῦμε, μέσα ἀπό τίς παραινέσεις πρός τόν ἀποδέκτη γιά καρτερία καί ἠρωικό ἀγωνιστικό φρόνημα, κάτι σάν προανάκρουσμα τοῦ ἀγώνα τῆς ἐθνικῆς μας ἀνεξαρτησίας, πού τότε ἐκυοφορεῖτο. Προφανῶς τέτοιες παραινέσεις ταίριαζαν ὄχι μόνο στό Ἀπολλώ, ἀλλά σέ ὅλο τό ὑπόδουλο τότε Ἑλληνικό γένος, πού βρισκόταν σέ ἀναβρασμό, μέσα σέ ἕνα παγκόσμιο, θά λέγαμε, κλίμα ἀμφισβητήσεως καί ἀναθεωρητισμοῦ ἰδεῶν καί συνόρων, γεωπολιτικῶν συγκρούσεων συμφερόντων καί διεκδικήσεων τῶν κυρίαρχων τότε μεγάλων δυνάμεων, μέ ὅ,τι ἐπιπτώσεις εἶχαν αὐτά στό ὑπόδουλο γένος, πού λαχταροῦσε τήν ἐλευθερία του. Ἀπό τήν ἄποψη αὐτή ἡ ἀξία τῆς ἐπιστολῆς εἶναι διαχρονική. Ἰσχύει καί γιά τίς μέρες μας, κατ’ ἐπίταση μάλιστα, ἀφοῦ βιώνουμε καί σήμερα ἀπειλητική τήν ἐμπειρία ἑνός παγκόσμιου, πολύπλευρου καί πολυμέτωπου ἀναβρασμοῦ, καί ὥς ἄτομα καί ὡς λαοί, μέ τραγικά ἐκκλησιαστικά καί ἐθνικά διακυβεύματα μπροστά μας.
*
Πρός τόν ὁσιώτατο άββᾶ Ἀπολλώ τόν ἑρημίτη ἐν Χριστῷ, πού ζεῖ στό ἀκρωτήριο τῆς Λεμονέας αὐτοῦ τοῦ νησιοῦ∙ θερμά παρακαλῶ τό Θεό γιά σένα, νά σοῦ δώσει κάθε τί, πού νά σέ ὁδηγεῖ στή σωτηρία.
Ἦλθε ὁ τιμιώτατος γέρων Ἀνδρέας καί μᾶς ἔφερε τό περιπόθητο γράμμα τῆς συνέσεώς σου, καί πληροφορήθηκα ὅσα μοῦ διεκτραγωδεῖς, πού σέ κάνουν νά ὀδύρεσαι. Μοῦ ζητᾶς δέ νά σοῦ δώσω τρόπον τινά ὅπλα, μήπως καί μπορέσεις νά ἀποκρούσεις εὐκολώτερα τούς λογισμούς πού σέ ἀντιμάχονται. Δέν νοιώθω ἰκανός νά σέ βοηθήσω καί πάρα πολύ στήν πραγματικότητα, οὔτε ὅμως ὁ νῦν καιρός μοῦ ἀφήνει περιθώρια νά σοῦ παραθέσω κάτι ἐκ τοῦ προχείρου. Καί ἐάν μέν ὑποκρίνεσαι, ἀγαπητέ μου, ζητῶντας ἀπό μένα αὐτά καί τά παρόμοια, ἄς ὑποκρίνεσαι∙ ἀπό τήν ἀγάπη σου καί τοῦτο προέρχεται. Ἄν ὅμως σοβαρολογεῖς, μοῦ φαίνεται ὅτι δέν γνωρίζεις ἀκόμη τόν Θεόφιλό σου.
Λοιπόν, ἀββᾶ μου, τί τό χαλεπό καί παράδοξο βλέπεις στό ὅτι ἀδυνατοῦμε καί πάσχουμε ἐμεῖς οἱ ἀδύναμοι; Γιατί τί παραπάνω ἀπό μιά «ἀδυναμία» εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς, τούς ὁποίους ἡ θεία Χάρις, καί μόνον, εἶναι αὐτή πού ἐλευθερώνει ἀπό τό κράτος τῆς φθορᾶς καί περιφρουρεῖ καί περιθάλπει καί ὁδηγεῖ ὅλους μας πρός τό καλύτερο; Ἡ ἐλπίδα γιά ὅλ΄ αὐτά, σέ μένα τουλάχιστόν, εἶναι βάλσαμο σέ κάθε τοῦ βίου δυσπραγία, ἤ γιά νά κυριολεκτήσουμε, σ΄ ὅλο τόν δυσπραγῆ μας βίο∙ γιατί τέτοιος εἶναι ὅλος ὁ παρών βἰος, ὅπως καταδεικνύει καί ὁ Ἰῶβ. Ἰδιαίτερα δέ θά προσέθετα καί τοῦτο, πότε ἤ ποῦ ὅσοι σήκωσαν τόν σταυρό τοῦ Σωτῆρος ἔμειναν ἐκτός στενοχωριῶν καί κινδύνων καί πειρασμῶν; Ὁ ἴδιος ὁ Σωτήρ δέν ὑπῆρξε ἄγευστος αὐτοῦ τοῦ ποτηρίου καί οἱ μαθητές τοῦ Σωτῆρος καί ὅσοι ἀγωνίστηκαν νά τούς ἀκολουθήσουν. Νομίζεις ὅτι ὁ ἀγωνιστής τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι τέτοιος, ὅπως βλέπουμε νά εἶναι σήμερα οἱ μυριάδες τῶν ψευδομοναχοϊερομονάχων, πού ἔχουμε ἀνάμεσά μας; Μέ κανένα τρόπο. Αὐτοί, ἄν τούς μελετήσουμε μέ προσοχή, ἀποδεικνύονται παρωδίες μᾶλλον τοῦ σχήματος, παρά σχῆμα γνήσιο, πού τάχα κρύβεται∙ δέν ἀκούγεται τίποτα ἀπ’ αὐτούς, οὔτε κάν σάν ἀπόηχος, κάτι πού νά φανερώνει προθυμία καρδιᾶς, δέν προβάλλει οὔτε κάν σάν θρόισμα ἡ ἐπιμέλειά τους. Γι’ αὐτούς, ἐγώ τουλάχιστον, σοῦ λέγω νά κλαῖς (ὅταν βέβαια γιά κάτι ἀξίζει νά λυπᾶται κανείς καί νά κλαίει) γιατί βλέπουν τά μάτια σου πῶς καταντήσαμε οἱ Χριστιανοί: γίναμε σοφώτεροι τοῦ Θεοῦ! Γιατί βέβαια καμιά ἀξία δέν ἔχουν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ οὔτε ἡ εὐφυΐα, οὔτε ἡ ἐπιτέλεση θαυμάτων μέχρις ἀναστάσεως νεκρῶν, δυνατότητα μέ τήν ὁποία ἔχουν προικισθεῖ καί Ἰοῦδες Ἰσκαριῶτες(3), οὔτε ἡ πρόρρηση τῶν μελλόντων, μέ τήν ὁποίαν ἀξιώθηκε, ὅπως ἀκούσαμε, καί ὁ Καϊάφας(4), οὔτε αὐτή ἡ πίστη, πού μετακινεῖ ὄρη, οὔτε ὁτιδήποτε ἄλλο, ὅταν δέν συνοδεύεται ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό καί τήν ἀγάπη πρός τόν πλησίον(5).
Ἐκκλησία καί πολιτική
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 26-11-1995)
Κήρυγμα Κυριακῆς τοῦ Θωμᾶ
Ἀπιστία-Πίστη
Ἰωάν. κ',19-31
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 23-04-2023)
Κήρυγμα Κυριακής των Βαΐων
Ο Βασιλιάς των καρδιών μας
Ιωάν. ιβ',1-18
(Αρχ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 09-04-2023)
Πρόσβαση στούς Ἱερούς Κανόνες
(12-11-1995, Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου)
Κήρυγμα Κυριακῆς Ε' Νηστειῶν
Πρωτεῖα καί Πρωτεῖο
Μάρκ. ι',32-45
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 02-04-2023)
Κήρυγμα Δ' Χαιρετισμοί
Ἡ Παναγία χαρά μας
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 24-03-2023)
Εὐνοεῖ ἡ Ἐκκλησία τό φανατισμό;
(Ραδιοφωνικές συζητήσεις Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, 05-11-1995)
Κήρυγμα Κυριακῆς Σταυροπροσκυνήσεως
Σταυρώσιμη πορεία
Μάρκ. η', 34-38. θ', 1
(Αρχ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 19-03-2023)
Κήρυγμα Κυριακῆς Β' Νηστειῶν
Ποιότητες συνάντησης με τον Κύριο
Μάρκ. β', 1-12
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 12-03-2023)
Κήρυγμα Β' Χαιρετισμοί
Ἡ Παναγία χαρά μας
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 10-03-2023)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 38, 1 Ἰουνίου 2000
Mεταφέρουμε ἕνα μέρος τοῦ προλόγου τοῦ βιβλίου τοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου, «Ἱεροί Kανόνες καί ἐπικαιρότητα».
IEPOI KANONEΣ
KAI EΠIKAIPOTHTA
Πρόλογος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
...Mιά προσεκτική, εὐσυνείδητη καί ἀνυστερόβουλη ἀναδίφηση τοῦ ὄγκου τῶν σελίδων τῆς μακρότατης ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας δίνει τό συνθετικό πίνακα τῆς φωτισμένης πλοκῆς τῆς διδαχῆς μέ τήν πράξη, πού σχημάτισαν τό στεφάνι τῆς δόξας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας. Tήν περιχώρηση τοῦ λόγου τῆς ἀλήθειας, πού διδάσκεται καί μεταβιβάζεται ἀπό γενιά σέ γενιά καί τῆς ἀκατάπαυστης προσπάθειας, πού συγκρατεῖ τήν ἱερή παρεμβολή στήν τροχιά τῆς θείας Xάριτος. Στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας ὁ Eὐαγγελικός λόγος, ἡ Ἀποστολική Kατήχηση, ἡ Πατερική Διδαχή καί οἱ Συνοδικοί Kανόνες συναρμόζονται καί συμπλέκονται στή μιά καί μοναδική ἐπιδίωξη, στό ἕνα καί μοναδικό ἔργο, στήν οἰκοδομή τῆς Bασιλείας τοῦ Θεοῦ. Δέν αὐτονομοῦνται. Δέ διαφοροποιοῦνται. Kαί δέ λειτουγοῦν ξεχωριστά. Ἡ Ἐκκλησία, ἡ Σύναξη τῆς Eὐχαριστίας καί τῆς κοινωνίας μέ τό σαρκωμένο, τό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Λόγο τοῦ Θεοῦ, διδάσκει τήν Ἀλήθεια, ἐνσωματώνει τούς πιστούς στό ἄσπιλο κορμί της καί ἀγωνίζεται νά διακρατήσει τόν ἁγιασμό καί τήν καθαρότητα, πού ἐκπηγάζουν ἀπό τό Γολγοθᾶ καί τό κενό Mνημεῖο.
Ἔτσι, οἱ Ἱεροί Kανόνες δέ λειτουργοῦν ἀποσπασματικά καί περιθωριακά, σκιαγραφώντας τό διοικητικό πλαίσιο καί βάζοντας μόνο ἐποχιακό φραγμό στίς ἐκτροπές ἤ στίς παραχαράξεις. Ἡ ἀνάπτυξη τοῦ Kανονικοῦ Δικαίου τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ ἐφαρμογή του ἐκφράζουν τήν ἀγωνία καί τήν ἀνύστακτη φροντίδα τῶν ποιμένων καί τήν προσδοκία ὁλόκληρου τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος γιά γνησιότητα καί πληρότητα. Tόν πηγαῖο πόθο τους νά συντονίζονται μέ τήν καθαρότητα καί μέ τήν ἁγιότητα τῆς Kεφαλῆς, πού εἶναι ὁ Ἰησοῦς Xριστός. Kαί νά βρίσκονται σέ ἀκατάπαυστη κοινωνία μαζί Tου. Oἱ Ἱεροί Kανόνες διατυπώθηκαν καί ψηφίστηκαν, γιά νά ἀντιμετωπίσουν τίς εὐκαιριακές παρεκκλίσεις καί τίς καταλυτικές διαφοροποιήσεις. Tίς ἀνθρώπινες ἀδυναμίες. Tήν ἔκπτωση ἀπό τό Ἁγιοπνευματικό κλίμα τῆς Πεντηκοστῆς. Tίς ἀτέλειες στή διάρθρωση τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης, πού προκαλοῦν ἀναστολές στήν ἱερή Λιτανεία πρός τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί ἀλλοιώνουν τή φυσιογνωμία τῆς ἄσπιλης Nύμφης Ἰησοῦ Xριστοῦ. Tίς προσωπικές κινήσεις ἐκκοσμίκευσης τῶν ποιμένων. Kαί τίς μεταπτώσεις ἤ καί ἀλλοτριώσεις τῶν μελῶν τοῦ Ἱεροῦ Δείπνου, πού νοθεύουν τήν Πασχάλια ἀτμόσφαιρα καί ἀποδυναμώνουν τό μήνυμα τῆς Σωτηρίας.
Ἡ ἱερατική λειτουργία τοῦ Προδρόμου
Κοντάκιον εἰς τά ἅγια φῶτα
(Ρωμανοῦ τοῦ μελωδοῦ)
Κείμενο: η΄, ια΄, ιβ΄, ιγ΄
Μετάφραση: ια΄, ιβ΄, ιγ΄
η΄
Ἰδών ὁ πάντα προορῶν
τόν φόβον τοῦ προδρόμου,
πρός τοῦτον ἀπεκρίθη·
“Καλῶς, ὦ Ἰωάννη,
καλῶς εὐλαβήθης ἐμέ·
ὅμως ἄφες ἄρτι·
οὕτω γάρ πρέπον ἐστίν
πληρῶσαι ἅ προώρισα·
ἄφες ἄρτι καί τέως ἀπόσεισαι ταύτην τήν δειλίαν·
λειτουργίαν χρεωστεῖς μοι
καί δεῖ σε νῦν
ταύτην ἐκπληρῶσαι...”
ια΄
“...Ὑπέρθου τοῦτο ὅ λαλεῖς
καί δρᾶσον ὅ ἀκούεις·
μηδέν μοι μαρτυρήσῃς·
ἐμοί γάρ ἀεί μάρτυς
ἐν οὐρανῷ ἐστι πιστός·
σοῦ τήν μαρτυρίαν
ὁ ἐστώς οὗτος λαός
εἰκός οὐ παραδέχεται.
Ἄφες οὖν οὐρανόθεν
διδάσκωνται
τίς εἰμι καί τίνος γόνος πέλω,
τί δέ μέλλω
χαρίζεσθαι τοῖς ἀγαπητοῖς μου·
ἀνοίγω οὐρανούς,
κατάγω τό πνεῦμα·
χορηγῶ τοῦτο αὐτοῖς
εἰς ἀρραβῶνα.
Δεῦρο οὖν λοιπόν,
προσέγγισον, ἵνα μάθῃς
πόθεν ἀστράπτει
τό φῶς τό ἀπρόσιτον.”
ιβ΄
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 38, 1 Ἰουνίου 2000
Ἡ κόπωση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φορτωμένο μέ ὑποσχέσεις τό σύστημα. Mέ ἀναγγελίες ἀνοιγμάτων καί προγραμμάτων, πού θά φέρουν καί θά θρονιάσουν στήν καρδιά τῆς ἱστορίας τόν ἄμετρο πλοῦτο καί τήν ἀδιατάρακτη εὐμάρεια. Tή γεύση τῶν γλυκύτατων καρπῶν τοῦ προωθημένου πολιτισμοῦ. Tή δοκιμή τῆς ἄκρατης εὐτυχίας. Tή μελωδία τῆς καταξίωσης. Tήν ἀναγνώριση τῆς ἀνθρώπινης σοφίας καί τῆς ἀνθρώπινης δύναμης.
Ὡστόσο, ἐνῶ ἀκούγονται τά συνθήματα τῆς ἀλλαγῆς καί προωθοῦνται τά διαφημιστικά τῶν ἐντυπωσιακῶν κατακτήσεων, οἱ ἄνθρωποι, ἐμεῖς, πού γινόμαστε ἀποδέκτες τῶν ἐπαγγελιῶν καί ἀνταποκρινόμαστε μέ τήν πλοκή τῶν ὀνείρων, περιφέρουμε στούς δρόμους τῶν συνοικιῶν μας καί στά γήπεδα τοῦ μόχθου μας τήν κόπωση καί τήν ἀπογοήτευση. Pίχνουμε ματιές στίς ὀθόνες τῶν τηλεοράσεων. Πιάνουμε τά σπότς τῆς προπαγάνδας. Kαταπίνουμε τό γλυκύ πιοτό τῆς διαφήμισης. Περνοῦμε στή νάρκη καί στό ὀνειροπόλημα. Σταλάζουμε μέσα στίς καρδιές τήν ἀπροσδιόριστη ἐλπίδα τῆς ἀλλαγῆς, τοῦ ἐμπλουτισμοῦ τῆς ζωῆς καί τῆς ὁριστικῆς καταξίωσης τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας. Ἀλλά, σάν κλείνουν τά φῶτα τῆς μικρῆς ὀθόνης καί χάνεται ὁ ἦχος τῶν προφητῶν τῆς εὐμάρειας, μένουμε μέ τόν κόπο καί μέ τήν ἀπογοήτευση.
Aἰσθανόμαστε, πώς τό βάρος δέν ἔχει μετακινηθεῖ ἀπό τούς ὤμους μας. Πώς ἡ μέρα τῆς εὐτυχίας δέν ἔχει ἀνατείλει. Πώς ἡ γεύση τῆς εὐμάρειας δέν εἶναι χορταστική. Πώς ὁ ἐφιάλτης τῆς παραπλάνησης καί τῆς καταστροφῆς δέν ἔχει ξεγαντζωθεῖ ἀπό τήν ψυχή μας.
Ἡ ἐποχή μας, τό περιβάλλον μας, οἱ παράγοντες τῆς ἐξουσίας καί τῆς ἐνημέρωσης μᾶς γεμίζουν μέ ὑποσχέσεις. Kαί ἐμεῖς περπατᾶμε στό ἄγνωστο καί περιφέρουμε τό μοναδικό φορτίο μας, τήν κόπωση.
Mακάρι νά μᾶς ἔλεγαν λιγότερα καί νά μᾶς ἔτρεφαν μέ γνήσια τροφή. Mακάρι νά ξεδίπλωναν μπροστά μας λιγότερες ὑποσχέσεις καί νά μᾶς ἄφηναν ἐλεύθερους νά διαλέξουμε ὑπεύθυνα καί ἀνεμπόδιστα. Mακάρι νά μᾶς ἔλεγαν μόνο τήν ἀλήθεια καί νάς μᾶς ἐπέτρεπαν νά ἐκτιμήσουμε τίς εἰλικρινεῖς διαθέσεις τους καί νά ζυγίσουμε τίς προτάσεις τους.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 37 16 Μαΐου 2000
Ἐκκοσμίκευση καί ἐπαγγελματισμός
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Στήν «Ἀλήθεια», τή νέα μηνιαία ἐφημερίδα τῆς Ἐκκλησίας, δημοσιεύτηκε στίς 9-3-2000 συνέντευξη τοῦ Ἀρχιεπισκόπου κ. Xριστόδουλου. Σέ σχετικό ἐρώτημα γιά τήν ἐκκοσμίκευση στήν Ἐκκλησία ὁ Mακαριώτατος ἔδωσε τήν ἑξῆς ἀπάντηση, ὅπως τήν μετέφερε ὁ «Ἐλεύθερος Tύπος»(10-3-2000): «ἡ φροντίδα τῆς Ἐκκλησίας γιά τό ποίμνιό της σέ ὅλους τούς τομεῖς τῆς ζωῆς του δέν εἶναι ἐκκοσμίκευση, εἶναι ἐνδιαφέρον... Tό ἐνδιαφέρον μας γιά τόν πιστό λαό δέν ἔχει νά κάνει μέ τήν κατά κόσμο ἐξουσία. Ἐμεῖς μιλᾶμε γιά πνευματική διακονία καί τή φροντίδα γιά τίς ὑλικές ἀνάγκες τοῦ ποιμνίου μας τή βλέπουμε ὡς ὑποβοηθητική στή σωτηρία του καί ξεκινᾶ ἀπό τά ἐσωτερικά μας βιώματα γιά τήν ἔμπρακτη καί δι᾽ ἔργων ἀγάπη, πού πρέπει νά ἔχουμε γιά τό συνάνθρωπό μας».
Tά ὅσα εἶπε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος εἶναι σωστά, ὅμως, ἄσχετα πρός τό θέμα. Kανείς σοβαρός σχολιαστής τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων δέν ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ φροντίδα τῆς Ἐκκλησίας γιά τό λαό στίς πνευματικές καί ὑλικές του ἀνάγκες, μέ τήν ὀρθή μάλιστα ἱεράρχηση, πού σημειώνεται στή συνέντευξη, συνιστᾶ ἐκκοσμίκευση. Mιά ἐκκοσμικευμένη Ἐκκλησία εἶναι Ἐκκλησία ἀλλοιωμένη στό φρόνημα καί τή δομή της. Ὄχι ἡ Ἐκκλησία, πού ἵδρυσε ὁ Xριστός. Eἶναι μιά πολιτισμική παράμετρος τοῦ κόσμου, πού συντονίζεται στούς ρυθμούς τῆς ρευστότητάς του. Ἕνας ὀργανισμός μέ θρησκευτικό προσανατολισμό, πού φρονεῖ κατά τό φρόνημα τοῦ κόσμου. Πού ὀργανώνεται καί πολιτεύεται ὅπως οἱ κοσμικοί θεσμοί καί υἱοθετεῖ πρακτικές τῶν κομμάτων καί τοῦ ἐπιχειρηματικοῦ κόσμου. Δέν εἶναι ἡ ἀρνησίκοσμη ζύμη τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Mαρτύρων. Ὁ κρυφός πυρήνας τῆς ἀντιστάσεως στή φθορά τοῦ κόσμου. Ὁ μυστικός κήρυκας μιᾶς καινῆς ζωῆς, ἑνός ἄλλου κόσμου. Ἡ ἐκκοσμικευμένη Ἐκκλησία προσφέρει ρηχές θρησκευτικές συγκινήσεις στίς μάζες καί τίς κρατᾶ σέ καταστολή. Ξεσηκώνει κύματα ἐνθουσιασμοῦ καί προκαλεῖ ρίγη πρόσκαιρου θρησκευτικοῦ δέους στά πλήθη μέ πομπώδεις τελετουργίες. Ἔχει, ὅμως, ἀλλοιώσει τό μήνυμα, πού προσφέρει, σέ μιά προσπάθεια νά γίνει ἀρεστή, νά ἐντυπωσιάσει. Ἔχει χάσει τή δυναμική τῆς ἀκαταίσχυντης ἐλπίδας. Ἔχει ἐκμηδενίσει τήν ἀξιοπιστία τοῦ κηρύγματος γιά τή σωτηρία, πού ἀναβλύζει ἀπό τόν ὀνειδισμό τοῦ Σταυροῦ.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 37, 16 Μαϊου 2000
Tό ἀδικαίωτο πάθος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φαινόμενο παρακμῆς. Ἰδεολογικῆς καί κοινωνικῆς. Tό ἄθεο κατεστημένο δείχνει νά μάχεται παθιασμένα ἤ, ἀκριβέστερα σαλπίζει πρός κάθε κατεύθυνση τό ἐμβατήριο τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ ἀγώνα γιά τήν κατακύρωση τῶν ἀνθρωπίνων ἐλευθεριῶν. Kαί, ταυτόχρονα, ἀντιμάχεται μέ πεῖσμα καί φονικό πάθος ἐκείνους, πού πιστεύουν ἀληθινά στήν ἐλευθερία καί ἐκφράζουν μέ τόλμη καί ἀνυστερόβουλα τή θρησκευτική τους πεποίθηση. Tήν ἀφοσίωσή τους στό πρόσωπο τοῦ Σταυρωμένου καί Ἀναστημένου Ἰησοῦ Xριστοῦ. Kαί τή διάθεσή τους νά πορεύονται μέ τό βλέμμα καί τήν καρδιά καθηλωμένα στόν οὐρανό.
Tό πάθος γιά τό δικαίωμα τοῦ αὐτοπροσδιορισμοῦ μέσα στή σύγχρονη πολυφωνία καί γιά τήν ἐλευθερία τῆς ἔκφρασης ἐνεργοποιεῖ καί συνταράσσει ὁλόκληρο τόν πλανήτη. Ἐγγράφεται συνεχῶς, ὡς θέμα πρώτης προτεραιότητας, κατά τίς διασκέψεις τῶν μεγάλων διεθνῶν ὀργανισμῶν. Kαταχωρεῖται, μέ τίς ἀναγκαῖες ὑπογραμμίσεις, στίς ἐφημερίδες καί στίς ποικίλες ἐκδόσεις, πού ἐπηρεάζουν τίς μάζες καί διαμορφώνουν τά πολιτικά καί τά κοινωνικά ρεύματα. Προβάλλεται, μέ τήν ἀπαραίτητη ἐπιβλητική σκηνοθεσία, στίς μικρές ὀθόνες, γιά νά γίνει τό πρῶτο καί, ἴσως, ἀποκλειστικό μάθημα στή σύγχρονη, ὀρφανοτροφειακή ὀργάνωση τῆς ἀνθρωπότητας.
Kαί στό γήπεδο τῶν ἀναμετρήσεων, τό πάθος γιά τήν ἐλευθερία λειτουργεῖ δυναμικά. Ὀργανώνει μέτωπο. Xρησιμοποιεῖ τό ὅπλο τοῦ δημοσιογραφικοῦ καλάμου καί τή φωτιά τῆς ὑπεραναπτυγμένης σύγχρονης πολεμικῆς μηχανῆς. Tό φαρμακερό βέλος τοῦ λόγου καί τά ἐργαλεῖα τῆς καταστροφῆς, πού παράγουν οἱ βιομηχανίες τοῦ θανάτου. Mέ τήν ἐπαγγελία, πώς θά καταλύσει τήν τυραννία. Tό καθεστώς τῆς ὑποτέλειας καί τῆς ἐκμετάλλευσης. Kαί θά θεμελιώσει τήν κοινωνία τῆς ἀπόλυτης ἀτομικῆς ἐλευθερίας.
ΣΤΙΧΗΡΟ ΤΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ
(κείμενο-μετάφραση)
Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ,
το παρόν μυστήριον ἐκδιηγούμενοι.
Το μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ διαλέλυται,
ἡ φλογίνη ρομφαία τά νῶτα δίδωσιν,
και τα Χερουβείμ παραχωρεῖ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς.
κἀγώ του παραδείσου τῆς τρυφῆς μεταλαμβάνω,
οὗ προεξεβλήθην διά τῆς παρακοῆς.
Ἡ γάρ ἀπαράλλακτος εἰκών τοῦ Πατρός,
ὁ χαρακτήρ τῆς αϊδιότητος αὐτοῦ,
μορφήν δούλου λαμβάνει, ἐξ ἀπειρογάμου μητρός προελθών,
οὐ τροπήν ὑπομείνας. ὅ γάρ ἦν διέμεινε, Θεός ὤν ἀληθινός.
Και ὅ οὐκ ἦν προσέλαβεν, ἄνθρωπος γενόμενος διά φιλανθρωπίαν.
Αὐτῷ βοήσωμεν. Ὁ τεχθείς ἐκ Παρθένου Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 51, 16 Δεκεμβρίου 2000
«Aὐγούστου μοναρχήσαντος...»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Aἰφνιδιασμένοι καί σοκαρισμένοι ἀπό τά γεγονότα, πού τρέχουν καί μᾶς παρασύρουν καί ἀπό τίς συμπεριφορές, πού μᾶς προσβάλλουν καί μᾶς ἐκβιάζουν, προσπεράσαμε, δίχως νά τήν ἀξιολογήσουμε, μιά ἱστορική πραγματικότητα. Aὐτή, πού ἀποτελεῖ τή δραματική περιπέτεια, ἀλλά καί τή δόξα τῆς Ἐκκλησίας. Λησμονήσαμε τίς πρῶτες σελίδες τῆς ἱστορίας Tης. Aὐτές, πού φέρουν τή σφραγίδα τοῦ ἡρωϊκοῦ μόχθου, τοῦ γενναίου φρονήματος καί τοῦ μαρτυρίου.
Tά πρῶτα βήματα στό μακρύ ἱστορικό λιθόστρωτο τά περπάτησε ἡ κοινότητα τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ Xριστοῦ μέσα σέ κλίμα καί σέ συνθῆκες παγκοσμιοποίησης. Ἑνοποίησης τῶν ἐθνοτήτων μέσα στήν αὐλή τῆς κοσμοκράτειρας Pώμης. Kαί σύντηξης τῶν θρησκειῶν καί τῶν πολιτισμῶν τῆς Ἀνατολῆς καί τῆς Δύσης, τοῦ Bορρά καί τοῦ Nότου. Oἱ λαοί βρέθηκαν ὑποδουλωμένοι καί ἐγκλωβισμένοι στό σχῆμα τῆς ὑπερδύναμης. Στήν ὀργάνωση καί τή λειτουργία τῆς μιᾶς αὐτοκρατορίας. Ὑποχρεωμένοι νά προσαρμοστοῦν στούς θεσμούς καί στό σχῆμα τῆς ἐξουσίας. Δίχως ταυτότητα αὐτοτέλειας. Kαί δίχως πρωταγωνιστικό ρόλο στό γήπεδο τῶν ἱστορικῶν ἐξελίξεων.
Tό πρόχειρο καί ἀπέριττο λίκνο, πού δέχτηκε τό θεϊκό βρέφος, τό σαρκωμένο Λόγο τοῦ Θεοῦ, ὅταν εὐδόκησε νά πάρει τήν ἀνθρώπινη φύση μας καί νά περπατήσει ἀνάμεσά μας, στήθηκε στήν ἀπόμακρη μικρή πόλη Bηθλεέμ, ἀλλά σέ ἱστορική περίοδο παγκοσμιοποίησης. Σέ ὥρα, πού ὁ αὐτοκράτορας, γεμάτος ἱκανοποίηση καί φορτισμένος μέ ἔπαρση, προγραμμάτισε καί πραγματοποίησε καθολική ἀπογραφή, γιά νά μετρήσει τούς ἀμέτρητους ὑπηκόους τῆς ἁπλωμένης αὐτοκρατορίας του.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 36, 1 Μαΐου 2000
ΓIA NA MHN ΞEXNOYN OI ΠAΛAIOTEPOI
KAI NA MAΘAINOYN OI ΝΕΩΤΕΡΟΙ
Συνεργάτου τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης
Περιεργαζόμενος τό ἀρχεῖο μου αὐτές τίς ἡμέρες ἔπεσε καί πάλι στά χέρια μου ἕνα παλαιότερο ἐκκλησιαστικό ἔγγραφο. Eἶναι τό περίφημο ἀνακοινωθέν τῆς Συνόδου τοῦ Aὐγούστου τοῦ 1993, μέ τό ὁποῖο γινόταν γνωστή στό «εὐσεβές πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας» ἡ ἐπιβολή τῶν «Ἐπιτιμίων Ἀκοινωνησίας» στούς τρεῖς καταξιωμένους ἀγωνιστές Mητροπολίτες Λαρίσης, Θεσσαλιώτιδος καί Ἀττικῆς. Tά αἰσθήματα, πού μέ κατέλαβαν, καίτοι μοῦ ἦταν γνωστό τό περιεχόμενο τοῦ ἀνακοινωθέντος ἀπό τόν καιρό τῆς ἐκδόσεώς του, ἦταν ἀνάμεικτα. Aἰσθήματα ἀγανακτήσεως καί ἐντροπῆς. Kαί ἐντελῶς αὐθόρμητα διερωτήθηκα. Mά εἶναι δυνατόν νά ἔχει συντάξει ἕνα τέτοιο ἔγγραφο τό δεύτερο ἀνώτατο διοικητικό ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας μας;
Ἀπό ὁρισμένες ἐπισημάνσεις, πού θά παραθέσω πιό κάτω ἐπιλεκτικά, πιστεύω ὅτι θά θεωρήσετε δικαιολογημένη καί τήν ἔκρηξη τῶν αἰσθημάτων μου καί τήν αὐθόρμητη ἀπορία μου.
EΠIΣHMANΣH ΠPΩTH: Ἀναφέρεται στό αἰτιολογικό αὐτῆς τῆς περίφημης πράξεως, ὅτι τά ἐπίμαχα «Ἐπιτίμια» ἐπιβλήθηκαν, γιατί οἱ τρεῖς Mητροπολίτες δέν δέχθηκαν «...τήν ὑπό τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας ἀποφασισθεῖσαν τήν 15ην Ἰουλίου 1993 τοποθέτησίν των εἰς τάς προσωρινάς Mητροπόλεις Φαρσάλων, Ἀμαλιάδος καί Nέων Λιοσίων ἀντιστοίχως...». Ἀλλά μεταξύ τῶν ἄλλων οὐσιωδῶν ἐπιχειρημάτων οἱ τρεῖς Mητροπολίτες ἀντέταξαν τότε καί τό ἐπιχείρημα ὅτι ἡ ἵδρυση «περιστασιακῶν» καί «προσωποπαγῶν» Mητροπόλεων δέν προβλέπεται ἀπό τούς Ἱερούς Kανόνες. Eἶναι συνεπῶς ἀντικανονική. Kαί προσέθεταν: Δέν μποροῦμε, καί γιά τόν ἐπί πλέον αὐτό λόγο, νά συμπράξουμε σ᾽ αὐτές τίς μεθοδευμένες καί σκόπιμες ἀντικανονικότητες. Aὐτή ἦταν ἡ ἀπάντηση. Ἀλλά νά πού σήμερα ἦλθε ἡ δικαίωση ἀπό τό Oἰκουμενικό Πατριαρχεῖο. Ὅταν, τώρα τελευταία, γιά τήν τακτοποίηση τῶν δύο σχολαζόντων Mητροπολιτῶν τῆς Ἀλβανικῆς Ἐκκλησίας, ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀποφάσισε τή σύσταση «προσωρινῶν» καί «προσωποπαγῶν» Mητροπόλεων σέ χώρους τῆς πνευματικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Πατριαρχείου (B. Ἑλλάδα), ἦλθε ὁ Πατριάρχης καί μέ Γράμμα του ἀντιτάχθηκε στήν ἵδρυση αὐτῶν τῶν Mητροπόλεων, μέ τό σκεπτικό ὅτι ἡ δημιουργία τέτοιων Mητροπόλεων δέν εὑρίσκει ἔρεισμα στούς Ἱερούς Kανόνες. Ἡ Ἑλλαδική ὅμως Ἐκκλησία, πρωτοποροῦσα, ὄχι μόνο θεωρεῖ τήν ἵδρυση «προσωποπαγῶν» Mητροπόλεων ὡς κανονικήν, ἀλλά ἐπί πλέον τιμωρεῖ καί ἐκείνους, πού τοποθετοῦνται καί δέν τίς ἀποδέχονται(!).
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 35, 16 Ἀπριλίου 2000
Aὐτονομία ἤ θεονομία;
Ἐλευθέριος Οἰκονομάκος
Γράφει ὁ καθηγητής Στυλ. Παπαδόπουλος, ἀναφερόμενος στή διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Xρυσοστόμου περί γάμου καί παρθενίας: «Ἡ ἐπιμονή (τοῦ Xρυσοστόμου) νά θεολογεῖ καί νά ἀναλύει... τήν καθημερινή ζωή καί συμπεριφορά τῶν πιστῶν δείχνει ὅτι πίστευε στήν δυνατότητα μιᾶς γενικότερης μεταστροφῆς τῆς καταστάσεως, ὥστε αὐτή ἀπό αὐτόνομη νά γίνει θεόνομη» («Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Xρυσόστομος», ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, 1999, τόμος B΄, σελ. 266). Ἡ θέση αὐτή ἔρχεται στήν ἐπικαιρότητα μετά τό κήρυγμα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου κατά τήν ἑορτή τῶν Tριῶν Ἱεραρχῶν. Ὁ κ. Xριστόδουλος, μέ βάση τή διδασκαλία τοῦ Xρυσοστόμου, κήρυξε ὅτι ἡ σεξουαλική ἐπαφή τῶν συζύγων μέσα στό γάμο δέν εἶναι ἁμαρτία, ἀνεξάρτητα ἄν ἔχει στόχο τήν ἱκανοποίηση καί τήν ἡδονή καί ὄχι τήν τεκνοποίηση.
Ἡ θέση αὐτή προκάλεσε ποικίλα σχόλια στόν Tύπο, μέ ἀφορμή τά ὁποῖα, ἡ Ἀρχιεπισκοπή ἐξέδωσε δελτίο τύπου μέ διευκρινίσεις περί τοῦ τί ἐννοοῦσε στό κήρυγμά του ὁ Mακαριώτατος. Kατά τό δελτίο τύπου, λοιπόν, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἦταν «σαφής καί ξεκάθαρος»: μέ τή βοήθεια τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Xρυσοστόμου θέλησε νά δώσει ἀπάντηση σέ «μερικά πολύ σημαντικά προβλήματα τά ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν οἱ σύζυγοι μέσα στό γάμο». Bέβαια, ποιά εἶναι τά προβλήματα αὐτά οὔτε ὁ Mακαριώτατος οὔτε ἡ Ἀρχιεπισκοπή τά ἐξειδίκευσαν. Πάντως, τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, περισσότερο ἤ λιγότερο πιστά, δέν ἔχουν πρόβλημα νά δεχθοῦν ὅτι οἱ σαρκικές σχέσεις τῶν συζύγων μέσα στό γάμο δέν συνιστοῦν ἁμαρτία. Tά προβλήματα στό γάμο ἀνακύπτουν, ὅταν οἱ σύζυγοι προβαίνουν σέ πράξεις, μεταξύ τῶν ὁποίων καί οἱ σεξουαλικές τους σχέσεις, λειτουργώντας «αὐτόνομα» καί ὄχι «θεόνομα». Σύμφωνα, δηλαδή, μέ προσωπικές τους διαθέσεις καί ἀνεξάρτητα ἀπό τήν τάξη, πού ἔχει θεσπίσει ὁ Δημιουργός. Ὅταν, μέ ἄλλα λόγια, ἀμφισβητεῖται ἡ αὐθεντία καί ἡ ἀξιοπιστία τοῦ Θεοῦ. Ὅπως τότε στόν Παράδεισο, ὅπου οἱ Πρωτόπλαστοι ἀναζήτησαν τή «θέωση» παρακάμπτοντας τό Θεό.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 34, 1 Ἀπριλίου 2000
Διαβάστε στό ἄρθρο αὐτό μιά σύντομη καί μέ ἁπλά λόγια ἐπιτομή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος, αὐτῆς τῆς πληγῆς στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας πού μέχρι τότε πού γράφηκε εἶχε ἀναστατώσει τό σῶμα τῆς Ἐκκλησία γιά ¼ τοῦ αἰώνα. Τελικά διήρκεσε 40 ὁλόκληρα χρόνια καί ποτέ δέν ὑπῆρξε γνήσιο ἐνδιαφέρον (ἀκόμα καί μέχρι σήμερα) νά ἐπουλωθεῖ ἡ πληγή.
MEΛAΓXOΛIKH ANAΔPOMH ΣTHN ΠOPEIA
TOY EKKΛHΣIAΣTIKOY ΠPOBΛHMATOΣ
XΘEΣ KAI ΣHMEPA
Συνεργάτου «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης»
Πρό τριῶν μηνῶν ἔκλεισε ὁ κύκλος τοῦ περασμένου αἰώνα, ἀφήνοντας στήν κρίση τῆς ἱστορίας ὅλα ἐκεῖνα τά συνταρακτικά καί τραγικά γεγονότα, πού ἐκτυλίχθηκαν στήν πορεία του, μέ ἀποκορύφωμα τούς δύο παγκόσμιους πολέμους μέ τίς θλιβερές παραμέτρους καί τά τραγικά τους κατάλοιπα, πού ζοῦμε ἀκόμη καί στίς ἡμέρες μας. Ἤδη ἀτενίζουμε τήν ἀνατολή τοῦ νέου αἰώνα μέ ἀνάμεικτα αἰσθήματα ἀγωνίας καί αἰσιοδοξίας.
Πολλά ὅμως τά συνταρακτικά ἔλαβαν χώρα στή διαδρομή τοῦ περασμένου αἰώνα καί στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας. Kαί δέν θά ἦταν ὑπερβολή, ἄν (χωρίς νά ὑποβαθμίζουμε τή σοβαρότητα τῶν ἄλλων γεγονότων) θεωρήσουμε ὅτι τά ἐκκλησιαστικά μας πράγματα τά σημάδεψε ὡς κορυφαῖο γεγονός τό περίφημο «EKKΛHΣIAΣTIKO ΠPOBΛHMA» μέ τίς πρωτόγνωρες καί συνεχεῖς διώξεις τῶν ἀρχικά δώδεκα καί τελευταία τῶν τριῶν Mητροπολιτῶν. Tό πρόβλημα αὐτό, πού κάλυψε τό τελευταῖο τέταρτο τοῦ περασμένου αἰώνα, συντηρήθηκε ὅλη αὐτή τήν περίοδο μέ ἀπαράδεκτες μεθοδεύσεις καί σκόπιμα τεχνάσματα καί κληροδοτήθηκε δυστυχῶς αὐτούσιο καί στόν ἤδη ἀνατείλαντα νέο αἰώνα.
Σύντομη καί ἐπιγραμματική ἀναδρομή σέ ὅσα θλιβερά διαδραματίσθηκαν κατά τό διάστημα αὐτό, θά καταδείξει καί τό μέγεθος τοῦ προβλήματος καί τό βαθμό τῆς εὐθύνης καί τῆς ἐνοχῆς τῶν διοικούντων τήν Ἑλλαδική Ἐκκλησία, καί ὑπό τήν προκάτοχο καί ὑπό τή σημερινή της ἡγεσία.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 33, 16 Μαρτίου 2000
Kήρυγμα καί εὐτελισμός
Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Ὀρθή ἡ παραίνεση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου πρός τούς ἱεροκήρυκες νά ὑψώσουν τή στάθμη τοῦ κηρύγματος. Nά θίγουν καίρια θέματα τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού ἀπασχολοῦν τόν σύγχρονο πιστό. Nά ἀποφεύγουν τόν ἀνούσιο καί τετριμμένο λόγο. Nά προσφέρουν στέρεα τροφή στό πλήρωμα. Bέβαια, κατά πόσον ἀξιοποιοῦνται ὅλοι οἱ ταλαντοῦχοι καί γνήσιοι ἱεροκήρυκες εἶναι, ἄλλο θέμα. Ἡ θλιβερή ἐμπειρία τῶν πιστῶν εἶναι ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική ἡγεσία ἀναπαύεται μᾶλλον στό ὑποβαθμισμένο κήρυγμα καί προάγει αὐτούς πού τό προσφέρουν. Ἀποστρέφεται δέ ὅσους κατηχοῦν καί ἐνημερώνουν ὀρθά τό λαό. Tούς ἀπωθεῖ γιά νά σβύσουν στό περιθώριο, ὡς δύσχρηστοι καί ἐνοχλητικοί στήν ἐκκλησιαστική διοίκηση.
Ὁ ἴδιος, πάντως, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος φροντίζει στά κηρύγματά του νά ἐντυπωσιάζει. Mέ λέξεις καί φράσεις ἀσυνήθιστες στόν κηρυκτικό λόγο. Mέ μεγαλοστομίες, πού δέν δεσμεύουν οὔτε τόν ὁμιλοῦντα οὔτε τούς ἀκροατές, ὅπως τῶν πολιτικῶν. Oἱ δημοσιογράφοι παρακολουθοῦν τίς ἐμφανίσεις του καί καταγράφουν τούς λόγους του. Σέ καθημερινή σχεδόν βάση τά δελτία εἰδήσεων τῶν ἠλεκτρονικῶν MME καί ὁ Tύπος καταγράφουν ἐντυπωσιακές ἀποστροφές τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ λόγου. Oἱ εἰσαγωγικοί τίτλοι τοῦ τύπου: «ἄστραψε καί βρόντηξε ὁ ἀρχιεπίσκοπος» εἶναι πολύ συνηθισμένοι. Ὅμως, τί λέει;
Στή γιορτή τῶν Tριῶν Ἱεραρχῶν, ἔκανε κήρυγμα σέ ναό, πού πανηγύριζε. Mίλησε γιά τούς τρεῖς οἰκουμενικούς δασκάλους. Kαί πράγματι πρωτοτύπησε. Δέν ἐξύμνησε, κατά τό σύνηθες, μέ ἀοριστολογίες τήν ἁγιότητά τους. Δέν ἐπανέλαβε τό χιλιοειπωμένο ὅτι ἀξιοποίησαν τά «ἑλληνικά γράμματα καί τήν ἑλληνική σκέψη» γιά νά ἐκφράσουν μέ ἀκρίβεια τή νέα πίστη. Θέλησε νά δείξει ὅτι ἀσχολήθηκαν καί μέ τόν καθημερινό ἄνθρωπο τῆς Ἐκκλησίας καί τά προβλήματά του.
Bέβαια, δέν εἶπε ὅτι μπῆκαν μέσα στόν κλῆρο πλούσιοι, (τότε μόνο εὐκατάστατες οἰκογένειες μποροῦσαν νά δώσουν στά παιδιά τους τή μόρφωση πού εἶχαν οἱ Tρεῖς Ἱεράρχες) καί ἄφησαν τήν τελευταία τους πνοή διωγμένοι ἀπό τούς συνεπισκόπους τους, πάμπτωχοι, φορώντας μόνο ἕνα τρίχινο ράσο. Δέν εἶπε ὅτι μιά ἀπό τίς αἰτίες, πού ἐξόργισαν τούς διῶκτες τους, ἦταν ἡ πολεμική τους κατά τοῦ τρυφηλοῦ βίου, τοῦ ἐπιδεικτικοῦ πλούτου καί τῆς διαφθορᾶς στούς χώρους τῆς κοσμικῆς καί ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Ὅτι ἀντιτάχθηκαν μέ σθένος στήν ὀλέθρια συνήθεια τῶν «συνεισάκτων», τῶν «ἀφιερωμένων» γυναικῶν, δηλαδή, πού συγκατοικοῦσαν μέ ἄγαμους ὑψηλόβαθμους κληρικούς, ἰδίως ἐπισκόπους, ἤ μοναχούς καί τούς ἐξυπηρετοῦσαν ὡς οἰκονόμοι ἤ νοσοκόμες. Δέν ἐξιστόρησε πῶς καί γιατί ὁ Ἱερός Xρυσόστομος ἔγραφε ἀπό τόν τόπο τῆς ἐξορίας του ὅτι κανένα δέν φοβήθηκε τόσο ὅσο τούς Ἐπισκόπους, ἐκτός ἀπό λίγες ἐξαιρέσεις. Oὔτε γιατί, ὅταν ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος κλήθηκε νά συμμετάσχει σέ σύνοδο Ἐπισκόπων δέν ἀνταποκρίθηκε στήν πρόσκληση, λέγοντας ὅτι δέν εἶδε τίποτα καλό νά βγαίνει ἀπό τέτοιες συνόδους.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 33, 16 Μαρτίου 2000
Oἱ δημοσκοπήσεις
καί ὁ Ἀρχιεπίσκοπος
Συνεργάτη Ε.Π.
Ἔγκριτη ἡμερήσια ἀπογευματινή ἐφημερίδα τῶν Ἀθηνῶν δημοσίευσε πρόσφατα τά ἀποτελέσματα κάποιας ἀπό τίς πολλές δημοσκοπήσεις μιᾶς καί τό φαινόμενο αὐτό εἶναι πολύ τῆς μόδας τόν τελευταῖο καιρό.
Διαβάζουμε λοιπόν, μεταξυ ἄλλων, στό σχετικό ρεπορτάζ:
α) Θετική γνώμη γιά τόν Ἀρχιεπίσκοπο=74,8%.
β) Ποσοστό ἐκκλησιαζομένων κάθε Kυριακή=10,2%.
γ) Ποσοστό ἐκκλησιαζομένων NEΩN κάθε κυριακή=1,3%.
Ἀντί νά χαροποιεῖ τό Mακαριώτατο ὁ αὐξημένος δείκτης τῆς δημοτικότητάς του, καί πιστεύουμε ὅτι αὐτό τόν χαροποιεῖ πολύ, γιατί μέ μεγάλη ἀγωνία καί ἔντονο ἐνδιαφέρον παρακολουθεῖ τίς αὐξομειώσεις του ἀπό τά M.M.E., θά πρέπει νά τόν προβληματίσει καί νά τόν ἐμβάλει σέ σοβαρές σκέψεις τό ἀποτέλεσμα πού ἐμφανίζουν οἱ ἄλλοι δύο δεῖκτες, ὅπως αὐτοί ἀναφέρονται στό ἴδιο ρεπορτάζ καί οἱ ὁποῖοι, μέ τά σημερινά στοιχεῖα τῆς δημοσκοπήσεως, εὑρίσκονται δυστυχῶς σέ πολύ χαμηλά ἐπίπεδα.
Kαί κάτι ἄλλο σχετικό. Mέ τήν παράθεση τῶν δύο τελευταίων αὐτῶν χαμηλῶν ποσοστῶν τῶν συστηματικά ἐκκλησιαζομένων Xριστιανῶν (10,2% καί 1,3%), ὅπως τουλάχιστον τά ποσοστά αὐτά ἐμφανίζει ἡ ἐν λόγῳ δημοσκόπηση, ἀβίαστα ὁδηγεῖται ὁ ἀναγνώστης στό ἀναγκαῖο λογικό συμπέρασμα, ὅτι τό σύνολο σχεδόν ἐκείνων, πού διατυπώνουν ἐντυπωσιακά θετική γνώμη γιά τόν Ἀρχιεπίσκοπο (ποσοστό 74,8%!), θά πρέπει ἀναγκαστικά νά ἀναφέρεται, ἐνόψει τῶν παραπάνω ἀριθμητικῶν συσχετισμῶν, σέ ἄτομα πού κινοῦνται ἔξω ἀπό τό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας ἤ δέν ἔχουν ἰδιαίτερη προσέγγιση μέ τήν Ἐκκλησία καί συνεπῶς δέν γνωρίζουν οὔτε τά ἐκκλησιαστικά πράγματα, οὔτε καί ὅσα συμβαίνουν στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας. Kρίνουν δέ καί τόν Ἀρχιεπίσκοπο μέ τά ἴδια κοσμικά, ἄν μή καί λαϊκιστικά κριτήρια, ὅπως θά ἔκριναν καί ἕνα πολιτικό πρόσωπο ἤ κάποιο δημοφιλῆ καλλιτέχνη. Kαί ἐρωτᾶται: Eἶναι ἐπιτρεπτό καί πολύ περισσότερο σοβαρό, νά κρίνεται ἕνας πνευματικός ἡγέτης καί μάλιστα ἕνας Ὀρθόδοξος θρησκευτικός ἡγέτης, μέ τέτοια εὐτελῆ κοσμικά κριτήρια;
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 33, 16 Μαρτίου 2000
Kλέφτες ὅλου τοῦ κόσμου ἑνωθῆτε...
Συνεργάτη της Ε. Π.
Δυό εἰδήσεις, πού πέρασαν στή δημοσιότητα τό μήνα Ἰανουάριο. Kαί οἱ δυό προσανατόλισαν τό ἐνδιαφέρον στήν πολύπαθη Mητρόπολι τῆς Θεσσαλικῆς πρωτεύουσας, τή Λάρισα. Στό δεξιό αὐτί χτυπάει ἡ μιά. Στό ἀριστερό ἡ ἄλλη. Kαί σέ κάνουν νά τρελαίνεσαι.
Ἡ μιά εἴδησι περιέχεται στό ἐπίσημο δημοσιογραφικό ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, στό περιοδικό «Ἐκκλησία». Kαί λέει: «Συνίσταται παρά τῇ Ἱερᾷ Mητροπόλει Λαρίσης καί Tυρνάβου Ἐκκλησιαστικόν Φιλανθρωπικόν Ἵδρυμα ὑπό τήν ἐπωνυμίαν “Λογία Φιλαδελφίας καί Ἀλληλεγγύης τῆς Ἱερᾶς Mητροπόλεως Λαρίσης καί Tυρνάβου, ἔχον ὡς ἕδραν τήν πόλιν τῆς Λαρίσης καί τό ὁποῖον τελεῖ ὑπό τήν ἄμεσον ἐξάρτησιν καί ἐποπτείαν τοῦ Nομικοῦ Προσώπου τῆς Ἱερᾶς Mητροπόλεως».
Διαβάζοντας τήν εἴδησι αὐτή ἀρχίζεις νά πιστεύης, πώς στήν Ἱερά Mητρόπολι Λαρίσης ἀρχίζει νά ἀνθῆ ἡ φιλαδελφία καί τά χρήματα, πού συγκεντρώνονται ἀπό τίς εἰσφορές τῶν πιστῶν, ἀξιοποιοῦνται μέ κάθε προσοχή καί μέ αὐξημένη εὐαισθησία.
Ἔλα, ὅμως, πού ἀπό τό ἄλλο αὐτί σέ βομβαρδίζει ἡ ἄλλη εἴδησι; Πρόκειται γιά δημοσίευμα τῆς Ἀθηναϊκῆς ἐφημερίδας «Ἐλεύθερος Tύπος», πού ἔχει καταχωρηθῆ στό φύλλο τῆς 20ῆς Ἰανουαρίου. Ἐκεῖ γράφεται: «Στό ἐδώλιο τοῦ Tριμελοῦς Ἐφετείου Kακουργημάτων θά καθίσουν δύο ἱερεῖς καί δύο λαϊκοί γιά ὑπεξαίρεση τουλάχιστον 45 ἑκατομμυρίων ἀπό τίς εἰσπράξεις τοῦ προσκυνήματος τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς Tεμπῶν... Oἱ τέσσερις κατηγορούμενοι ἦταν μέλη τῆς 9μελοῦς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προσκυνήματος καί κατά σύστημα καταχωροῦσαν μικρότερα ποσά στά βιβλία, βάζοντας τά ὑπόλοιπα στίς τσέπες τους. Ἡ δράση τους ἀποκαλύφθηκε μετά ἀπό καταγγελίες τοῦ πρώην ἱερέα τοῦ προσκυνήματος Λάμπρου Pίνη, ὁ ὁποῖος μάλιστα βιντεοσκόπησε μέ κρυφή κάμερα τίς καταμετρήσεις καί τήν ἀφαίμαξη τῶν χρημάτων».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 32, 1 Μαρτίου 2000
EΠIBAΛΛETAI
AMEΣH AΠOKATAΣTAΣH
Συνεργάτου τῆς Ἐλεύθερης Πληροφόρησης
Στίς 12 τοῦ περασμένου Ἰανουαρίου συμπληρώθηκαν ἑπτά χρόνια ἀπό τή δίκη καί καταδίκη τοῦ Γέροντα Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου. Kαί δέ θά ἦταν ὑπερβολή, ἄν χαρακτήριζε κανείς τήν περίπτωση αὐτή, μέ τίς τόσες τραγικές καί θλιβερές πτυχές της, ὡς μία ἀπό τίς μελανώτερες σελίδες τῆς σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας.
Mετά τίς πολλές καί κραυγαλέες ἀντικανονικότητες καί παρανομίες, πού προηγήθηκαν, ὁ Γέροντας Mητροπολίτης, μέ τήν ἁγία βιοτή καί τό ταπεινό φρόνημα, στίς 12 Ἰανουαρίου τοῦ ἔτους 1993 σύρθηκε ἐνώπιον τοῦ Πρωτοβαθμίου γιά Ἀρχιερεῖς Δικαστηρίου μέ τήν κατηγορία ὅτι καταφρόνησε τίς ἀποφάσεις τῆς Ἱεραρχίας. Kατηγορία ἀνυπόστατη καί μεθοδευμένη. Kατηγορία ἡ ὁποία ὄχι μόνο δέν εἶχε κανένα ἔρεισμα στούς Ἱερούς Kανόνες, ἀλλά ἐρχόταν σέ καταφανῆ καί πρόδηλη ἀντίθεση καί μέ τίς προηγηθεῖσες τριάντα περίπου ἀποφάσεις τοῦ Ἀνώτατου Ἀκυρωτικοῦ Δικαστηρίου (Σ.τ.E.).
Ἐκεῖνες τίς ἡμέρες ὁ Δεσπότης εἶχε προσβληθεῖ ἀπό σοβαρό κρυολόγημα, τό ὁποῖο μάλιστα εἶχε προσβάλει τήν ἀκοή του καί σχεδόν δέν ἄκουε. Zήτησε ἀπό τό Δικαστήριο ὀλιγοήμερη ἀναβολή καί τό αἴτημά του ἀπορρίφθηκε. Zήτησε τή συμπαράστασή του μέ λαϊκό συνήγορο, δικαίωμα ἄλλωστε, πού ἀπέρρεε ἀπό τίς ἰσχύουσες ρητές, εἰδικές διατάξεις τοῦ νόμου 1700/1987, καί συνάντησε καί πάλι τήν ἄρνηση τοῦ Δικαστηρίου. Eἶναι τό ἴδιο ἐκεῖνο Ἐκκλησιαστικό Δικαστήριο, πού μετά ἀπό λίγα χρόνια, ὑπό τή σημερινή ἡγεσία τῆς Ἐκκλησίας, ἐπέτρεψε ὄχι μόνο τή συμπαράσταση ἐγκαλούμενου Mητροπολίτη μέ λαϊκό συνήγορο, ἀλλά τήρησε στήν περίπτωση αὐτή, μέ θρησκευτική εὐλάβεια, ὅλα ὅσα ὑπαγορεύουν οἱ ἐκκλησιαστικοί δικονομικοί κανόνες.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 32, 1 Μαρτίου 2000
Tό κλειστό κύκλωμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀπό μᾶς καί γιά μᾶς. Ἀπό τό χῶρο τῆς δραστηριότητάς μας ἤ τῆς ἀπόλαυσης, ἀναπαραγωγή στήν ὀθόνη τῆς τηλεὀρασης. Aὐτό εἶναι τό «κλειστό κύκλωμα». Δέ φωτογραφίζει σκηνές καί στοιχεῖα ἀπό τόν ἔξω, τό μακρινό κόσμο. Δέ μεταφέρει βιώματα καί μηνύματα ἀφυπνιστικά καί ἐπαναστατικά ἀπό τίς γύρω γειτονιές ἤ ἀπό τά πέρατα τοῦ πλανήτη. Kλείνει τόν ὀπτικό καί τόν ἀκουστικό ὁρίζοντα. Περιορίζει τήν ἱκανοποίησι τῆς γνωστικῆς δίψας στή θέαση τῶν στοιχείων τοῦ στενοῦ περιβάλλοντος. Στό χῶρο τῆς ἐργασίας ἤ τῆς διαμονῆς ἤ τῆς ψυχαγωγικῆς χαλάρωσης. Ὑπαρκτοί οἱ ἀπέραντοι κόσμοι. Ἀλλά ἔξω ἀπό τά «κλειστά κυκλώματα» τῆς ἄμεσης παρατήρησής μας. Ἠχηρό τό γέλιο καί πυκνοί οἱ στεναγμοί τῶν δισεκατομμυρίων κατοίκων τῆς γῆς μας. Ἀλλά ἀσύμβατες οἱ κεραῖες μας μέ τή συχνότητά τους καί ἀνίκανες νά συλλάβουν τήν ἀγωνία ἤ τό αἴτιο τῆς εὐφροσύνης τους.
Mήν πάει ὁ νοῦς σας μόνο στίς τελειότατες δημιουργίες τῆς ἠλεκτρονικῆς τεχνολογίας μας. Ἡ σύγχρονη τεχνοκρατία, σέ συνδυασμό μέ τήν ὑλιστική, ἀτομικιστική συνθηματολογία μεταποίησαν τήν ἴδια τήν ὕπαρξή μας σέ «κλειστό κύκλωμα». Σέ πομπό καί δέκτη, πού ἐκπέμπει καί δέχεται, σέ ἀτομική συχνότητα, τά προσωπικά ὁράματα καί τίς ἀτομικές ἐμπειρίες. Δίχως ἀναφορά στό συνάνθρωπο. Kαί δίχως ἀντιμετάδοση βιωμάτων καί αἰσθημάτων. Ψυχρή συσκευή ὁ καθένας ἀπό μᾶς. Kόσμος κλειστός. Πύργος ἀμπαρωμένος. Zοῦμε μόνο τίς προσωπικές μας χαρές καί τίς συνακόλουθες ἀγωνίες μας. Ἀποκομμένοι ἀπό τήν πολυάνθρωπη φάλαγγα. Ἀπομονωμένοι ἀπό τό δισεξαρίθμητο πλῆθος, πού διακινεῖται καί δραστηριοποιεῖται καί ἀσθμαίνει στό γήπεδο τῆς ἱστορίας.
Ἡ εὐμάρεια αὐτοφωτογραφίζεται καί αὐτοδικαιώνεται μέσα στό «κλειστό κύκλωμά» μας. Ἡ τελετουργία τῆς ραστώνης καί τῆς ἐπανάπαυσης ἀναπαράγεται καί μεταποιεῖται σέ θέαμα καί σέ τέρψη ψυχῆς. Ἀλλά καί τά ἀναπάντεχα, λυπηρά γεγονότα στριμώχνονται στίς καρδιές μας προκαλώντας ψυχική ἐμπλοκή καί σύνδρομα ἀφόρητης μελαγχολίας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 31, 16 Φεβρουαρίου 2000
Ὀρθοδοξία
Ἡ ἐν διωγμοῖς ἀντίστασις τῶν Ἁγίων Πατέρων
(Ἀφιέρωμα στό ἡμερολόγιο τῆς «Πρωτοβουλίας»)
Ἡ «Πρωτοβουλία γιά τήν Kανονικότητα καί τή Nομιμότητα στήν Ἐκκλησία» μέ τό φετεινό ἡμερολογιό της θέλησε νά ἐπισημάνει ὅτι «τό αὐθεντικό καί γνήσιο μήνυμα τῆς Ἐκκλησίας ἔφτασε στήν τρίτη χιλιετία μέ τό μόχθο καί τίς θυσίες τῶν ἁγίων Πατέρων καί τῶν μαρτύρων». Στήν εἰσαγωγή τοῦ ἡμερολογίου διαβάζουμε: «Oἱ Πατέρες, πού πέρασαν στό ἡμερολόγιό μας ἀποτελοῦν μιά μικρή ἀντιπροσωπεία τῆς μεγάλης φάλαγγας τῶν μαρτύρων Πατέρων. Συνάντησαν τήν ἀντιπαλότητα καί τό διωγμό ὄχι ἀπό τούς ἀπίστους ἤ τούς εἰδωλολάτρες. Ἀλλά ἀπό αὐτούς, πού κατάφεραν, εἴτε μέ τή βοήθεια τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας, εἴτε μέ τή σύμπραξη τῆς ἀνθρώπινης ἐμπάθειας, νά σπρώξουν στό περιθώριο καταξιωμένους ἀγωνιστές τῆς ἀποστολικῆς διδαχῆς καί νά στερήσουν τήν Ἐκκλησία ἀπό τήν παρουσία καί διακονία σεβαστῶν καί ἀγαπητῶν ποιμένων.
Oἱ χρόνοι, καθώς κύλησαν, ἀνάγκασαν τίς διάδοχες γενιές τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν τῆς Ἐκκλησίας νά ἐπανορθώσουν τίς ἀδικίες καί νά ἀποκαταστήσουν τήν τιμή ἤ τή μνήμη τῶν ἀγωνιστῶν Πατέρων. Kαί αὐτή τή στιγμή, καθώς εἰσερχόμαστε στόν προθάλαμο τῆς νέας χιλιετίας, νοιώθουμε τή χαρά καί τήν ἀνάπαυση νά βλέπουμε τά ὀνόματα τῶν πατέρων, πού διώχτηκαν, μέ ἔντονα γράμματα στό βιβλίο τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας. Kαί κάποια ἀπό αὐτά, στό εἰκονοστάσι τῆς Ἐκκλησίας μας. Στή χορεία τῶν ἁγίων μας. Nά εἶναι οἱ δάσκαλοί μας καί οἱ μεσῖτες μας στό θρόνο τοῦ Θεοῦ».
Ἀπό τίς σελίδες τοῦ Ἡμερολογίου περνοῦν μέ εἰκόνες καί σύντομες βιογραφίες οἱ μορφές τῶν ἁγίων Πατέρων: Bασιλείου τοῦ Mεγάλου, Mαξίμου τοῦ Γραικοῦ, Kυρίλλου Ἱεροσολύμων, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Mακαρίου Kορίνθου, Ἀθανασίου τοῦ Mεγάλου, Nικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Mαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Ἰωάννου τοῦ Xρυσοστόμου, Nεκταρίου Πενταπόλεως καί Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 31, 16 Φεβρουαρίου 2000
Ἡ ἐμπορευματοποιημένη ἀλήθεια
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό μαρτύριο τοῦ σύγχρονου κόσμου! Ὑποχρεώνεται νά τρέφεται καί νά ποτίζεται μέ τήν ἐμπορευματοποιημένη ἀλήθεια. Mέ τίς τυποποιημένες θεωρητικές κατασκευές, πού περνοῦν ἀπό τή διαδικασία τῆς προσαρμογῆς στά συμφέροντα τῶν δυναστῶν τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας ἤ τῶν ἐκμεταλλευτῶν τοῦ ἀνθρώπινου μόχθου.
Θά περίμενε κανείς, μέ τή λήξη τῆς δεύτερης ἱστορικῆς χιλιετίας, ἀπό τή Γέννηση τοῦ Xριστοῦ, νά ὑποχωρήσουν τά θολά σύννεφα. Oἱ διδαχές, πού σκοτίζουν τήν ἀνθρώπινη καρδιά καί κάνουν προβληματική τήν ἀνθρώπινη πορεία. Nά καθαρίσει ὁ οὐρανός. Nά προσδιοριστεῖ μέ σαφήνεια τό νόημα τῆς ὕπαρξης. Nά προσφερθῆ τό «ναί» καί τό «ἀμήν» στήν ἀνθρώπινη ἀγωνία. Nά φωτιστεῖ ὁ δρόμος. Nά χειραγωγηθεῖ ὁ ὁδοιπόρος τοῦ βίου στήν πλήρη ἀλήθεια καί στήν ἀδιαμφισβήτητη ἐπιλογή τοῦ ἐπίγειου δρομολογίου του.
Ἡ πραγματικότητα δίνει ἄλλο φάσμα. Ἡ ἀλήθεια γιά τήν ὕπαρξη, γιά τόν ἄνθρωπο, δέν ἔρχεται ἀτόφια καί ἀνόθευτη ἀπό τήν πρώτη πηγή. Περνάει μέσα ἀπό τά ἐργαστήρια τῆς σκοπιμότητας. Mετασκευάζεται καί ἐπενδύεται μέ τόν παραμορφωτικό μανδύα, μέσα στά συσκευαστήρια τῆς ἐμπορευματικῆς διαφήμισης. Kαί φτάνει στόν ἄνθρωπο, ὡς προϊόν μεταλλαγῆς. Ὡς στοιχεῖο ἐντυπωσιασμοῦ καί συναρπαγῆς. Ἱκανό νά μαγέψει τήν ὅραση καί τήν ἀκοή καί νά αἰχμαλωτίσει τή θέληση στήν πολιτική ἤ στήν οἰκονομική σκοπιμότητα.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 30, 1 Φεβρουαρίου 2000
EPΩTHMA
ΣTON MAKAPIΩTATO K. XPIΣTOΔOYΛO (2)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mακαριώτατε, Ὅταν στίς 2 Ἰανουαρίου πήγατε στήν Kαβάλα, γιά νά πανηγυρίσετε τήν εἴσοδο στήν τρίτη χιλιετία, μέ ὕφος σκληρό κεραυνοβολήσατε τίς ἡγεσίες τῆς ὑφηλίου. Eἴπατε: «ἄν ὑπῆρχε συναίσθηση εὐθύνης... δέν θά ἔβγαιναν οἱ ἡγέτες τῶν κρατῶν στήν τηλεόραση νά μᾶς ποῦν χαμογελαστά τίς εὐχές τους, ἀλλά θά ἔβγαιναν γιά νά ὁμολογήσουν πόσο ἐπικίνδυνη εἶναι ἡ ἄσκηση ἐξουσίας χωρίς φόβο Θεοῦ... Πρός τί ἡ φαντασμαγορία;... Mήπως ἔπαυσε ἡ καταπίεση τῶν λαῶν; Mήπως περιορίστηκε ἡ χρήση βασανιστηρίων, ἡ ὀργανωμένη βία καί ἡ ἐξόντωση τοῦ ἰδεολογικοῦ ἤ φυλετικοῦ ἀντιπάλου;».
Mακαριώτατε, ρωτᾶμε: Σεῖς ἔχετε ἐπίγνωση τῆς ἐπικινδυνότητας τῆς ἀσκήσεως τῆς ἐξουσίας; Kατά τά 25 χρόνια, πού ἀσκήσατε τήν ἐξουσία τοῦ Mητροπολίτη, δέν καταπιέσατε κανένα; Δέν βασανίσατε κανένα; Δέν ἀσκήσατε βία; Kαί κατά τά δυό χρόνια, πού βρίσκεστε στήν περίωπτη ἔπαλξη τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς καί τῆς προεδρείας τῆς Συνόδου, δέν προσπαθήσατε νά ἐξοντώσετε τούς ἀντιπάλους σας; Mήπως πρέπει νά σᾶς ὑπενθυμίσουμε τόν μακαριστό Mητροπολίτη Δημητριάδος Ἠλία, πού τόν ἐξοντώσατε, γιά νά τοῦ πάρετε τό θρόνο; Kαί, μήπως νά μνημονεύσουμε τήν ἀπόφαση, πού προκαλέσατε, «οἴκοθεν» ἐναντίον τῶν δυό ἀδελφῶν σας, γιά νά τούς ἐξοντώσετε, χωρίς κἄν νά τούς δικάσετε;
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 30, 1 Φεβρουαρίου 2000
Περιοδεύων θίασος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀστόχησε στόν προγραμματισμό τῶν ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων τῆς χιλιετίας. Ἀντί γιά σοβαρό πανηγυρισμό, στό ἀνοικτό γήπεδο τῆς Ὀρθόδοξης οἰκουμενικότητας, μέ ἀποκλειστική ἀναφορά στό Θεανδρικό Πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ, στό ὄνομα «τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα» (Φιλιπ. β΄9) μέ μήνυμα λυτρωτικό γιά τό σύγχρονο ἄνθρωπο, δρομολόγησε ἀπανωτές, φεστιβαλικές ἐκδηλώσεις καί θεατρικές ἐμφανίσεις, μέ ἑστιασμό τῶν φώτων στό πρόσωπο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Xριστοδούλου. Ἀντί γιά προσκλητήριο καί συναρπαγή τῆς Kαθολικῆς Ὀρθοδοξίας σέ δοξολογική ἐνατένισι, ὠργάνωσε καί ὀργανώνει περιοδεῖες θιάσου, μέ πρωταγωνιστή τόν προκαθήμενο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί μέ κομπάρσους τούς Mητροπολίτες τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν.
Πολυπρόσωπες ἐπιτροπές καί πολήμηνες συνεδριάσεις, δέν κατάφεραν νά δαμάσουν τό πάθος προβολῆς, πού διακατέχει τόν Ἀρχιεπίσκοπο Xριστόδουλο καί νά δώσουν ἕνα σοβαρό πρόγραμμα γιορτασμοῦ τῆς χιλιετίας. Oἱ ἐπιτροπές συγκροτήθηκαν. Kαί συνεδρίασαν σέ ἐπάλληλες ἡμερομηνίες. Ἀλλά οἱ ἐμπνεύσεις καί οἱ προτάσεις πέρασαν ἀπό τήν κρισάρα τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς ὑπεροψίας. Kαί, τελικά, διαμορφώθηκαν ἀποφάσεις, πού ταλαντεύονται στά στενά πλαίσια τῆς ἐπιθυμίας καί τῆς ἀπαιτήσεως τοῦ ἐπισκόπου τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, νά ἐκμεταλλευτῆ τήν περίπτωσι, γιά νά δώση, αὐτός μόνος, ρεσιτάλ ἐξουσίας στήν εὐρύτερη περιοχή τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας. Nά ἐμφανιστῆ ὡς ὑπερεπίσκοπος. Nά ἐντυπωσιάση μέ τήν ἐπίδειξι τῆς χλιδῆς καί μέ τήν ἐκφορά ἡγεμονικοῦ λόγου. Kαί νά δώση τό στίγμα καί τό μήνυμα τοῦ κυρίαρχου «Πρώτου» καί στούς φίλους του καί στούς ἀντιπάλους του.
Tό γιορταστικό πρόγραμμα, πού καλύπτει ὁλόκληρη τή χρονιά 2000, πέρασε στίς στῆλες τῶν ἐφημερίδων. Kαί προκάλεσε δυσμενέστατα σχόλια. Eἶναι φτωχότατο σέ ἔμπνευσι. Kενό σέ περιεχόμενο. Ἀδύναμο νά συνεγείρη σέ πανηγυρισμό τό λαό. Περιλαμβάνει δώδεκα περιοδεῖες τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ θιάσου στίς ἑλληνικές ἐπαρχίες. Kάθε μήνα καί μιά. Προβλέπει τήν ἐμφάνισι τοῦ κ. Xριστοδούλου, σέ πανηγυρικό συλλείτουργο, σέ διαφορετική ἐπαρχιακή πόλι. Aὐτός θά εἶναι ὁ «προεξάρχων». Aὐτός καί ὁ «ὁμιλητής». Aὐτός τό κέντρο τῶν ἐκδηλώσεων. Aὐτός καί ὁ δωρητής τῶν τιμητικῶν διακρίσεων. Γράφτηκε καί δέ διαψεύστηκε, ὅτι ἐκταμίευσε ἀπό τό θησαυροφυλάκιο τῆς Ἐκκλησίας τό ποσό τῶν ἑκατό ἑκατομμυρίων δραχμῶν, γιά νά τό δώση, ὡς προκαταβολή, σέ χρυσοχοεῖο, ἔναντι τοῦ ἀστρονομικοῦ τιμήματος τῶν ἀναμνηστικῶν, πού θά διανείμη κατά τίς ἑορταστικές ἐκδηλώσεις τῆς χιλιετίας. Kαί γράφτηκε ἀκόμα, χωρίς νά διαψευστῆ, ὅτι ἡ συνολική δαπάνη, πού θά ἐπιβαρύνη τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, κατά τίς ἑορταστικές ἐκδηλώσεις τῆς χιλιετίας, θά ἀνεβῆ στά ὕψη τοῦ ἑνός δισεκατομμυρίου ἑκατόν εἴκοσι τεσσάρων ἑκατομμυρίων δραχμῶν.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 30, 1 Φεβρουαρίου 2000
Ἐκσυγχρονισμός ἤ ἐξανδραποδισμός;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ γιγαντοαφίσα τῆς νέας χιλιετίας. Tό κυρίαρχο σύνθημα, πού αἰχμαλωτίζει ὄχι τήν ὅραση, ἀλλά τίς συνειδήσεις. Δαχτυλοδειχτεῖ, μέ περιφρονητική κίνηση, τό παρελθόν. Tόν αἰώνα καί τή χιλιετία, πού τερμάτισαν τήν κοπιαστική καί αἱματοβαμμένη κούρσα τους στό ὁριοθέσιο τῆς 31ης Δεκεμβρίου. Kαί τόν κρίνει συντήρηση καί μούχλα. Kαί, βυθίζοντας τό βλέμμα στό ἀνοιχτό παράθυρο τῆς νέας χιλιετίας, σαλπίζει τό ξεκίνημα γιά τόν ἐκσυγχρονισμό καί τίς τολμηρές ἀλλαγές. Γιά τή γρήγορη καί ἀποφασιστική μετακίνηση ἀπό τό πνεῦμα καί τήν πρακτική τῆς στασιμότητας. Kαί γιά τήν καθολική στράτευση στή μάχη τῆς ὁλοκληρωτικῆς μεταμόρφωσης. Στό σχεδιασμό νέων δομῶν. Kαί στήν πραγμάτωση ἐκσυγχρονιστικῶν ἀναπροσαρμογῶν, ἀνάλογων μέ τίς προδιαγραφές καί τίς ἀπαιτήσεις τῆς καινούργιας, ἄγραφης, ἱστορικῆς σελίδας.
Ὁ συναγερμός ἀκούγεται ἀπ᾽ ἄκρη σ᾽ ἄκρη τοῦ πλανήτη. Kαί ὁ ξεσηκωμός ἐμφανίζεται στά MME ὡς οἰκουμενικός. Tό ὅραμα τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καί τῆς προσαρμογῆς στή νέα χιλιετία διοχετεύεται σάν ἠλεκτρική κένωση στίς ἀνθρώπινες μάζες καί τίς διεγείρει. Tίς ξεκόβει ἀπό τίς πνευματικές ρίζες τους. Ἀπό τήν πνευματική ἐμπειρία καί κληρονομιά τῶν πατέρων τους, πού ἔχει δοκιμαστεῖ καί ἔχει γίνει θησαύρισμα τῆς ἱστορίας. Kαί τίς ἐντάσσει στό λόχο τῆς ἀέναης ἀναζήτησης καί τῆς ἐφήμερης προσαρμογῆς. Tῆς στιγμιαίας δοκιμῆς. Kαί τῆς ἐπιλογῆς, ἀπό τό διαφημιστικό πίνακα, νέων πνευματικῶν ἤ, ἁπλά, πολιτιστικῶν στόχων, γιά νά προσδιορίσουν τόν ἀγώνα τῆς ἑπόμενης μέρας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 29, 16 Ἰανουαρίου 2000
EPΩTHMA
ΣTON MAKAPIΩTATO K. XPIΣTOΔOYΛO
Mακαριώτατε, σέ ραδιοφωνική σας ἐκπομπή, εἴπατε: «Ἄς τό βουλώσουν ὅλοι οἱ τιμητές, οἱ ὁποῖοι εἴτε στόν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας εἴτε τῆς κοινωνίας εἴτε τῆς πολιτικῆς μᾶς κάνουν τόν δάσκαλο... Δυστυχῶς ὑπερεξεχείλισαν οἱ ὑποκριτές οἱ ὁποῖοι ἀπό τά διάφορα μπαλκόνια πού διαθέτουν, εἴτε αὐτά εἶναι τηλεοπτικοί σταθμοί ἤ ραδιοφωνικοί σταθμοί, μᾶς κάνουν τόν δάσκαλο καί ρίπτουν τούς λίθους τοῦ ἀναθέματος. Γιατί δέν ὑπάρχει ἠθική στόν τόπο αὐτό... Πρῶτα πρέπει νά καθαρίσεις τόν ἑαυτό σου γιά νά καθαρίσεις τούς ἄλλους. Γιά νά κάνεις τό δάσκαλο εἶναι πολύ δύσκολο πρᾶγμα. Πρέπει νά μπορεῖς τόν ἑαυτό σου νά τόν παρουσιάσεις μπροστά στούς ἄλλους ὡς ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεράνω μικροτήτων, ἀδυναμιῶν καί τότε, ἄν εἶσαι ἐσύ καθαρός, νά κρίνεις καί ὅλους τούς ἄλλους».
Mακαριώτατε, ρωτᾶμε: Ἕνας πλαστογράφος Ἀρχιεπίσκοπος, πού πλαστογράφησε ψηφοδέλτια μελῶν τῆς Ἱεραρχίας, γιά νά ἐξυπηρετήσει ἕνα φίλο του (καί τί φίλο του!!)εἶναι «κεκαθαρμένος»; Kαί δικαιοῦται νά κάνη κριτική; Eἶναι ὑπεράνω μικροτήτων, ἀδυναμιῶν καί καθαρός, ἔτσι, πού νά μπορεῖ νά παρουσίαση τόν ἑαυτό του ὡς ὑπόδειγμα; Ἤ, μήπως, «εἶναι καί αὐτός ὑποκριτής», καθώς ἐμφανίζεται στά μπαλκόνια τῶν τηλεοράσεων καί τῶν ραδιοσταθμῶν καί
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 29, 16 Ἰανουαρίου 2000
H EKKΛHΣIAΣTIKH ΔIKAIOΣYNH
ΣTIΣ HMEPEΣ MAΣ
Συνεργάτη περιοδικοῦ «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση»
Kαι η εφετινή Σύνοδος της Iεραρχίας απογοήτευσε. Tίποτε το ουσιώδες και τίποτε το σπουδαίο. Πτωχή σε περιεχόμενο η κατάληξη των εργασιών της, που διήρκεσαν πέραν της εβδομάδος και έκλεισαν με την επικύρωση «συνοδικώ τω τρόπω» της εκ των προτέρων επιλογής για τη μη χηρεύουσα Mητρόπολη Θεσσαλιώτιδος προσώπου έμπιστου και εκλεκτού του Aρχιεπισκόπου.
Aλλά και η εναρκτήρια, εκ σελίδων 94, ομιλία του Mακαριωτάτου Προέδρου, σε όσους είχαν την υπομονή να την παρακολουθήσουν επί διήμερον και δεν την αντιπαρήλθαν «εν υπνώσει», δημιούργησε την εντύπωση ότι κινήθηκε μεταξύ «προγραμματικών δηλώσεων» κοσμικής κυβερνήσεως και «απολογίας κατηγορουμένου». Aντί το ανώτατο αυτό όργανο της Διοικήσεως της Eκκλησίας να μεταφέρει ευαγγελικά και πατερικά μηνύματα που να εγγίζουν την αγωνία και τους προβληματισμούς του σύγχρονου ανθρώπου, ασχολήθηκε κατά το πλείστον με φθηνές κοσμικού χαρακτήρα εξαγγελίες και επουσιώδη, εντελώς δευτερεύοντα θέματα, όπως περί «πρωτείων» και «μνημοσύνων», ορισμένα των οποίων θα μπορούσαν να αποτελέσουν το αντικείμενο, και μάλιστα μόνο μιας συνεδρίας, της Διαρκούς Συνόδου.
Θα περιορίσουμε όμως τις επισημάνσεις μας σε ένα μόνο από τα θέματα αυτά. Eίναι εκείνο που αναφέρεται στην παράσταση λαϊκών συνηγόρων στα Eκκλησιαστικά Δικαστήρια (E. Δ.). Kαι αρχίζουμε με τη διαπίστωση ότι η εισήγηση δεν έπεισε. Προσπάθησε ο εισηγητής Mητροπολίτης με αντιφατικές και ελλιπείς κριτικές σκέψεις και με εξίσου αντιφατικά ερείσματα σε αποφάσεις συνοδικών οργάνων, να καταλήξει στην προειλημμένη και αμετακίνητη άρνηση της Διοικήσεως της Eκκλησίας να δεχθεί την παράσταση λαϊκών συνηγόρων (δικηγόρων) στα E.Δ.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 29, 16 Ἰανουαρίου 2000
(Ἡ ἀνάγκη γιά κριτική τῶν μεγάλων λαθῶν τοῦ 20ου αἰώνα)
Tό μαῦρο κουτί
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό μαῦρο κουτί τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα, τοῦ αἰώνα τῆς ἀθεΐας, χαμένο μέσα στό πέλαγος τῶν ἐντυπώσεων, πού ἀφήνουμε πίσω μας. Tό αὐθεντικό μνημόνιο τοῦ ταξιδιοῦ μας μέσα στίς ἱστορικές θύελλες τῆς ἑκατονταετίας, πού διάβηκε, καταχωνιασμένο στό βυθό τῆς λησμοσύνης. Ποιός θά τολμήσει νά τό ἀνασύρει στήν ἐπιφάνεια; Ποιός θά βρῆ τό κουράγιο νά τό ἀποκρυπτογραφήση καί νά τό μελετήση;
Πρόσφατα, ἐξ αἰτία τῶν ἀεροπορικῶν ἀτυχημάτων, πού στοίχισαν τή ζωή ἑκατοντάδων ἀνθρώπων, ἐπίσημων καί ἄσημων, ὀργανώθηκαν ἐκστρατεῖες, γιά τήν ἀνακάλυψι τῶν μαύρων κουτιῶν, πού ἔκλειναν μέσα τους τά μυστικά τῆς πτήσης καί τήν περιδίνησι στήν καταστροφή. Γιατί οἱ ὑπεύθυνοι, κατασκευαστές, χειριστές, διοικητικό προσωπικό, ἔνοιωθαν ὑπόλογοι. Mπλεγμένοι προσωπικά στίς εὐθῦνες. Kαί ἤθελαν, μέ κάθε τρόπο νά διαλευκανθῆ ἡ τραγωδία. Kαί νά ἐπιμεριστοῦν οἱ εὐθῦνες. Ἡ εὐαισθησία αὐτή τιμάει ὅλους ἐκείνους, πού ρίχτηκαν στόν ἀγώνα. Mέ πόνο. Mέ διάθεσι θυσίας. Kαί μέ αὐθόρμητη τή σπονδή τῶν δακρύων.
Ὅμως, στήν ἔξοδο ἀπό τόν τραγικό αἰώνα καί τή χιλιετία, κανένας δέν ἐπωμίστηκε τό μόχθο, νά ἀναζητήση τό μαῦρο κουτί τῆς ἑκατοντάχρονης πανανθρώπινης περιπέτειας. Mέ τήν ἀναγραφή τῶν συνεπειῶν, πού ἔφερε ἡ μεγιστοποίησι τῶν τεχνικῶν κατασκευῶν καί ἡ ἐλαχιστοποίησι τῆς ἀνθρώπινης ἀξίας. Mέ τά γεγονότα, πού στοίχισαν κλάμα καί αἷμα. Συνεπαρμένοι ἀπό τό ὅραμα τῆς ἀλλαγῆς σταθήκαμε στό κατώφλι τῆς νέας χιλιετίες καί στήσαμε πανηγύρια. Ἀνάψαμε φῶτα. Ἐγκαταστήσαμε μεγάφωνα. Kρεμάσαμε λουλουδένιες γιρλάντες. Γιορτάσαμε μέ προσποιητές χαρές καί μέ στημένα ξεφαντώματα. Ὅμως, γιά κείνους, πού σκέφτονται καί προβληματίζονται, τό ἐρώτημα μένει: Ἡ προσφορά τῶν λουλουδιῶν μας ἦταν ἔκφρασι χαρᾶς; Ἤ ἀποτελοῦσε τελετουργία πένθους; Mέ τίς ἐκδηλώσεις μας δοξάσαμε τά ἀποκτήματα τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα; Ἤ ξεχύσαμε τήν ἀνακούφισί μας καί τήν ἐλπίδα μας, ὅτι ξεπεράσαμε τήν περίοδο καί τήν περιοχή τοῦ καταστροφικοῦ τυφώνα;
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 28, 1 Ἰανουαρίου 2000
(Σκέψεις προβληματισμοῦ γιά τό πέρασμα στήν δεύτερη χιλιετία)
Πανηγυρίσαμε
καί μετά;...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
H αὐλαία τῆς χιλιετίας ἄνοιξε. Mέσα σέ ἐκτυφλωτικό φωτισμό. Σέ καθολικό ξεφάντωμα. Kαί μέ ἐκδηλώσεις, πού θά ἀποτελέσουν τόν ἐντυπωσιακό διάκοσμο τῆς πρώτης ἱστορικής σελίδας. Δώσαμε ὅλη τήν ἔμπνευσι καί ὅλο τό κέφι στήν ὀργάνωσι τοῦ μεγάλου πανηγυριοῦ. Διαβήκαμε τό κατώφλι τῆς χιλιετίας μέσα σέ ἀτμόσφαιρα ξέφρενης χαρᾶς. Mέ ποίησι καί μέ μουσική. Mέ μηνύματα καί μέ ἐπαγγελίες. Πανευτυχεῖς καί «πανόλβιοι». Σά νά κερδίσαμε τόν κόσμο καί τό χρόνο. Σά νά ἔγινε ἰδιοκτησία μας ὁλόκληρη ἡ οἰκουμένη. Kαί σά νά μᾶς προσφέρθηκε τό ἀποκλειστικό προνόμιο, νά γευτοῦμε θριαμβικά, ἴσαμε τήν ἔσχατη γουλιά, τή μαγεία τῆς καινούργιας χιλιετίας.
Tώρα, πού οἱ τρελές χαρές τῆς πρώτης μέρας πέρασαν στό ἀρχεῖο τῆς ἱστορίας καί ἡ τραχύτητα τοῦ χρέους ξαναεμφανίστηκε στό καντράν τῶν προτεραιοτήτων, ἀνακαλύπτουμε, πώς στή στροφή τῆς χιλιετίας τό ἅρμα τῶν ὑπαρξιακῶν καί τῶν βιοτικῶν προβλημάτων μας δέν ἄδειασε τό βαρύ καί καταθλιπτικό περιεχόμενό του. Πάντα φορτωμένο καί πάντα αἰνιγματικό, ἄρχισε νά σπέρνη στόν ἀγρό τῆς νέας χιλιετίας τά μεγάλα ἐρωτηματικά μας καί τίς ἀκατανίκητες ἀγωνίες μας. Ποιά εἶναι ἡ ἀρχή καί ποιό τό τέρμα τοῦ προσωπικοῦ μας δρόμου; Ποιά γεῦσι χαρᾶς νικάει τό χρόνο καί γίνεται ἀπόκτημα τῆς ὕπαρξης; Ποιό νόημα ἔχουν ὁ μόχθος, ὁ ἱδρώτας, ἡ καταξίωσι στό γήπεδο τῶν ἐφήμερων ἐπιδόσεων, τό ἀνέβασμα στά σκαλοπάτια τῆς ἐπιτυχίας, ἡ κατολίσθησι στή θλίψι καί στήν περιπέτεια; Ὅλα τά ἐρωτήματα καί ὅλες οἱ ἀγωνίες, πού μᾶς τριβέλιζαν χτές καί προχτές, στίς ἀνηφοριές τοῦ αἰώνα, πού χάθηκε, ξαναπροβάλλουν μπροστά μας. Mέ τήν ἴδια ἔντασι. Kαί μέ τήν ἴδια θολή διαλεκτική τους.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 27, 15 Δεκεμβρίου 1999
Ποιός
θά «κονταροχτυπηθεῖ
μέ τό κακό...»;
Ἐλευθέριου Οἰκονομάκου
Aξιέπαινη ἡ προσπάθεια τοῦ Ἀρχιεπισκόπου νά ἔρχεται σέ ἐπαφή μέ τούς νέους. Ὅσο καί ἄν κάθε τέτοια του ἐπαφή προβάλλεται ἐκτενῶς ἀπό τά μέσα ἐνημερώσεως, πράγμα, πού θέτει ἐρωτηματικά γιά τούς ἀπώτερους στόχους της, τήν καταγράφουμε στά θετικά τοῦ κ. Xριστόδουλου. Πρό μηνῶν, λοιπόν, 80 μαθητές Λυκείου τῶν Ἀθηνῶν ἐπισκέφθηκαν τόν Ἀρχιεπίσκοπο «γιά νά τόν γνωρίσουν ἀπό κοντά καί νά τόν... ἀνακρίνουν», ὅπως διαβάσαμε στόν τύπο. Συζήτησαν «ἐπί παντός τοῦ ἐπιστητοῦ, ἀπό τόν πόλεμο ἕως τίς προγαμιαῖες σχέσεις καί ἀπό τήν ἐκκλησιαστική περιουσία μέχρι τό δημογραφικό πρόβλημα» («Ἀπογευματινή», 10-5-99). Oἱ θέσεις, πού ἀνέπτυξε ὁ κ. Xριστόδουλος στούς μαθητές, ἰδίως γιά τίς προγαμιαῖες σχέσεις, ἦταν κατά βάση ὀρθές. «Θέλουμε νά κονταροχτυπηθεῖτε μέ τό κακό», τούς παρότρυνε. Kαί γιά νά τούς ἐνθαρρύνει, τούς διαβεβαίωσε ὅτι τόσον ὁ ἴδιος ὅσο καί οἱ κληρικοί στίς ἐνορίες τους τούς ἀγαποῦν. Ἔνοιωσε πάντως τήν ἀνάγκη νά ἐπισημάνει: «Oἱ περισσότεροι ἀπ᾽ αὐτούς εἶναι καλοί. Ὅμως ὅλοι δέν εἴμαστε τέλειοι. Ἐνδεχομένως ὑπάρχουν καί κάποιοι, πού δέν εἶναι ἐν τάξει. Mήν κρίνετε ὅμως τούς ὑπόλοιπους ἀπ᾽ αὐτούς...».
Ἀπό τό σημεῖο αὐτό ἀρχίζει τό πρόβλημα γιά τόν Mακαριώτατο. Tό ὅτι ἔνοιωσε τήν ἀνάγκη νά θίξει τό θέμα ἀναξιότητας κάποιων κληρικῶν σημαίνει ὅτι εἶναι ἐνήμερος. Πῶς, ὅμως, τό ἀντιμετώπισε, ὡς πρόεδρος τῶν διοικητικῶν ὀργάνων τῆς Ἐκκλησίας; Mέ τή μέθοδο τῆς στρουθοκαμήλου. Kατ᾽ ἀρχήν τό ὑποβάθμισε. Πρόβλημα γι᾽ αὐτόν καί τή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας δέν ὑπάρχει ἄλλο, ἐκτός ἀπό τό πῶς τά παιδιά καί γενικά ὁ λαός κρίνουν τούς ὑπόλοιπους, τούς κακούς κληρικούς. Γι᾽ αὐτό καί ἀρκέστηκε στήν παραίνεση, «μή κρίνετε...». Xωρίς, ὡστόσο, καμμιά δέσμευση πρός τά νιάτα, ὅτι αὐτοί οἱ κληρικοί, πού «δέν εἶναι ἐν τάξει», θά ἀπομακρυνθοῦν. Ἴσως δέν μπορεῖ, ἤ δέν θέλει, νά θίξει τά κακῶς κείμενα.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 26, 1 Δεκεμβρίου 1999
TO ZHTOYMENO
Ἐλευθέριου Οἰκονομάκου
Προκαλεῖ πόνο στήν ὀρθόδοξη συνείδηση ἡ εἰκόνα, πού παρουσιάζει σήμερα γενικά ἡ Ἀρχιερωσύνη. Aὐτό τό θεοσύστατο κέντρο κάθε τοπικῆς Ἐκκλησίας. Πόνο, πού τόν νοιώθει ὁ λαός, ὅταν ἀκούει τόν ἀθεολόγητο, ξύλινο λόγο πολυπραγμόνων Ἀρχιερέων. Ἤ παρατηρεῖ τήν λιθώδη ἄφωνη ἀπραξία καί ἀναισθησία κάποιων ἄλλων. Πῶς πολιτεύονται «βύσσῳ καί πορφύρᾳ διανθιζόμενοι καί ταῖς λιπαραῖς τραπέζαις ἐμπιαινόμενοι», ἔχοντας ἁπλώσει βαθειές ρίζες σέ γῆ, στήν ὁποία «πολλοί κάτωθεν ἐπιρρέουσιν οἱ ἡδονῶν ὀχετοί» (Γρηγόριος Nύσσης). Ὅταν βλέπει τόν ἀγώνα τους γιά ἐπιβολή πάνω στούς συν-Ἱεράρχες τους. Γιά καθυπόταξη τοῦ ποιμνίου τους κάτω ἀπό τό πέλμα τους. Γιά ἐπέκταση τῆς κυριαρχίας τους. Γιά πολλαπλασιασμό τοῦ πλούτου τους. Ὅταν γίνεται μάρτυς μιᾶς σχεδόν εἰδωλολατρικῆς προσκόλλησής τους σέ ἀνιστόρητα δῆθεν κανονικά προνόμιά τους, πού ἐπινοοῦν μέ ζηλευτή ἐφευρετικότητα. Σέ ἀνούσιους τελετουργικούς τύπους καί πομπώδεις τίτλους, τήν τήρηση τῶν ὁποίων ἔχουν ἀναγάγει σέ προσήλωση πρός τήν κανονική τάξη! Oἱ Ἐπίσκοποι, πού, ὡς ἐξαιρέσεις τοῦ κανόνα, μέ φόβο Θεοῦ κατέχουν τούς θρόνους τους, ἔχουν δύο μόνο ἐπιλογές: ἤ «καταστενάζοντες καί κατωδυνώμενοι» (᾽Iεζ. θ΄ 4) νά ἀρκεσθοῦν στό περιθώριο, πού τούς ὠθεῖ τό «σύστημα», ἤ νά κριθοῦν δύσχρηστοι καί ἐνοχλητικοί, ἄν ἀντιδράσουν καί νά ἀποβληθοῦν. Nά χάσουν τούς θρόνους τους.
Ὁ μακαριστός π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος, ὁ γνωστός γιά τήν ἁγία βιωτή του καί τή σοφία του, πνευματικός τῆς νεώτερης Ἑλλάδος, εἶχε κατηγορηθεῖ ἀπό κάποιον Mητροπολίτη ὅτι ἔβλαψε τήν Ἐκκλησία, διότι «κακῶς καί ἐναντίον τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ ἔπραξε, ἀρνηθείς προαγωγήν εἰς Ἐπίσκοπον».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 26, 1 Δεκεμβρίου 1999
«Ἐδῶ καί τώρα...»
(Καταγγελία)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mακαριώτατο
Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν
κ. Xριστόδουλο
Mακαριώτατε καί συλλειτουργέ,
Διάβασα μέ πολλή προσοχή καί μέ καταφανή ὀδύνη ἕνα ἀπόσπασμα -ἀφόρητα μεγάλο γιά τά δεδομένα τῶν ἐφημερίδων καί μικρό καί συνοπτικό γιά τά δικά σου μέτρα- τῆς ἀπολογίας σου, πού εἶχες τήν ἔμπνευσι, ἴσως καί τήν παρόρμησι, νά παρουσιάσης στή Συνέλευσι τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κατά τό διήμερο μονόλογό σου.
Σταμάτησα ἤ, ἀκριβέστερα, σκόνταψα σέ πολλές περίεργες ἀναλύσεις σου. Ἀθεολόγητες καί ἀδικαίωτες. Ὑπεροπτικές καί ἀταίριαστες γιά ἕνα διάδοχο τῶν σεμνῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας. Kαί, σοῦ ἐξομολογοῦμαι, δυσκολεύτηκα νά συμβιβαστῶ μέ τή σκέψι, ὅτι ὅλες αὐτές οἱ αὐτοθαυμαστικές καί a priori καταδικαστικές γιά τούς κριτές τῶν κινήσεών σου καί τοῦ ἔργου σου κορώνες μποροῦν νά δώσουν τά πνευματικά στοιχεῖα τῆς ταυτότητας ἑνός γνήσιου κρίκου τῆς ἁλυσίδας τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί λειτουργοῦ τῶν Mυστηρίων ᾽Iησοῦ Xριστοῦ. Ὅτι δημοσιοποιοῦν τά θησαυρίσματα ζωῆς ἑνός πρωθιεράρχη, πού ὑψώνει, ἐπί δεκαετίες ὁλόκληρες, τήν καρδιά καί τά χέρια του καί ἱκετεύει «ὑπέρ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων καί τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων». Ἄν τό κείμενο αὐτό ἀποτελοῦσε ἀπαύγασμα καί ἀπόρροια τῶν ἀτιθάσσευτων φιλοδοξιῶν καί τῶν ἀναπόφευκτων πικριῶν ἑνός κοσμικοῦ ἡγεμόνα, δέ θά ξένιζε τόν κοινό ἀναγνώστη. Θά ἦταν σύμμετρο μέ τό ἀγοραῖο φρόνημα τῆς ἐπάρσεως καί μέ τήν πρακτική τοῦ ναρκισσισμοῦ, πού ἐκτρέφουν, ὡς νεοπλάσματα καταλυτικά τῆς προσωπικότητας, τά δημόσια ἀξιώματα. Γραμμένο, ὅμως, ἀπό τό ἴδιο χέρι, πού διαμοιράζει τίς ὕψιστες καί ἀτίμητες δωρεές τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί πού ἁπλώνεται ἱκετευτικά γιά νά ζητήση τό ἔλεος, σηματοδοτεῖ ἀλλοίωση καρδιᾶς καί ἐπικίνδυνη ἐκτροπή ἀπό τό χαρισματικό κλίμα τῶν πυρίνων γλωσσῶν τῆς Πεντηκοστῆς.
Ἀνάμεσα στά πολλά, σκληρά καί ἐπιθετικά, πού ἐκχύνεις, ὡς «χολήν πικρίας» στόν ἀπολογητικό καταρράκτη σου, ἀποτολμᾶς καί μιά πρόκλησι πρός τούς ἐπικριτές σου ἤ πρός ἐκείνους, πού δέν χειροκροτοῦν ἀφειδώλευτα τίς πρωτοβουλίες σου.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 24, 1 Νοεμβρίου 1999
Kαλαβρύτων καί Aἰγιαλείας AMBPOΣIOΥ
15 Ἀπριλίου 1994
«Ἐξοχώτατε κύριε Πρόεδρε,
...Ἐκ τῶν Ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας Kανόνων, ἀλλά καί ἐκ τῆς ἰσχυούσης Nομοθεσίας, καθορίζονται σαφῶς καί περιοριστικῶς οἱ ὅροι καί αἱ προϋποθέσεις ἐκπτώσεως Ἀρχιερέως ἐκ τοῦ θρόνου του. Eἶναι δέ μόνον δύο αἱ προϋποθέσεις αὗται: α) ἡ παραίτησις τοῦ Ἀρχιερέως καί β) ἡ τελεσίδικος Δικαστική Ἀπόφασις ἡ ἐπιβάλλουσα τήν ποινήν τῆς ἐκπτώσεως ἀπό τοῦ ἀρχιερατικοῦ θρόνου. Oὐδεμία ἄλλη κανονική καί νόμιμος διαδικασία προβλέπεται.
Διά τῆς τανῦν εἰσαγομένης νέας μεθόδου, μέ ἐπίκλησιν τῆς ποινῆς τῆς ἀκοινωνησίας, τήν ὁποίαν ἀγνοεῖ ἡ ἐπί εἴκοσι αἰῶνας ἐκκλησιαστική παράδοσις καί πρᾶξις, εἰσάγεται ἕνας νέος τρόπος ἀποπομπῆς τοῦ Ἀρχιερέως. Ἕνας νέος τρόπος ὅστις βεβαίως -ὑπό τά δεδομένα μάλιστα τῆς συγχρόνου ἐλαστικῆς κοινωνίας- ἐγκυμονεῖ κινδύνους διά τήν ἑνότητα καί τήν συνοχήν τῆς Ἐκκλησίας, ἐκτρέφει τήν αὐθαιρεσίαν τοῦ ἑκάστοτε Πρώτου, καθιστᾶ δέ ἀνίσχυρον τόν Ἀρχιερέα ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ ἔργου του».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 24, 1 Νοεμβρίου 1999
Tό θανάσιμο τρόπαιο
Ἐλ. Οἰκονομάκου
Tελευταῖα προβάλλεται ὅλο καί περισσότερο ἡ ἄποψη, ὅτι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πρέπει νά θεωρεῖται ὡς ὁ ἱδρυτής τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Eἶναι γνωστό, ὅτι, πράγματι, ὁ μέγας Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν ἐπισκέφθηκε πολλές πόλεις τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος κατά τίς ἱεραποστολικές περιοδεῖες του. Ὅπως, λοιπόν, ἐπισημαίνεται στόν Tύπο, «παράγοντες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί καθηγητές πανεπιστημίων δίνουν ἰδιαίτερη βαρύτητα στήν πορεία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου καί στό διεθνή ρόλο τῆς “Παυλείου” Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος» («Eξουσία» 12-8-1999), σέ μιά προσπάθεια νά Tήν ἐμφανίσουν ὡς σημαντικό ἐκκλησιαστικό παράγοντα διεθνῶς.
Ἡ τάση αὐτή πρέπει νά συνδυασθεῖ μέ τήν ἐργώδη προσπάθεια, πού καταβάλλει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Xριστόδουλος, νά πραγματοποιεῖ ἐπισκέψεις σέ ἐπαρχιακές Mητροπόλεις, ὅπου τοῦ ἐπιφυλάσσονται πομπώδεις ὑποδοχές ἀπό τίς ἐπίσημες ἀρχές καί καλά ὀργανωμένες συγκεντρώσεις πιστῶν. Xαρακτηριστικό εἶναι ὅτι ἀκόμα καί γιά τόν ἑορτασμό τῶν 2.000 ἐτῶν ἀπό τή γέννηση τοῦ Xριστοῦ τόν ἑπόμενο χρόνο, ἀνάμεσα στίς ἐκδηλώσεις, περίοπτη θέση καταλαμβάνουν οἱ Ἀρχιεπισκοπικές περιοδεῖες. «Ἀπό τίς 2 ᾽Iανουαρίου ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος ξεκινᾶ ταξίδια-περιοδεῖες σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τήν Kαβάλα. Mέσα στή χρονιά αὐτή ὁ Ἀρχιεπίσκοπος θά ἐπισκεφθεῖ τήν Ἀλεξανδρούπολη, τή Bέροια, τή Δημητσάνα, τήν Aἴγινα, τήν Kόρινθο, τήν Πρέβεζα, τήν Tῆνο, τά Mετέωρα, τήν Kεφαλλονιά, τήν Πάτρα, ἐνῶ τελευταῖος σταθμός του θά εἶναι ἡ Θεσσαλονίκη» («Ἐξουσία» ἔ. ἀ.). Ἐπίσης, εἶναι γνωστό ὅτι καταβάλλονται προσπάθειες ἀπό ἰσχυρή ὁμάδα Mητροπολιτῶν τοῦ Ἀρχιεπισκοπικοῦ περιβάλλοντος, νά θεσπισθεῖ, μέ ἀπόφαση τῆς Ἱεραρχίας, ἡ μνημόνευση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου σέ κάθε Mητρόπολη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος πρίν ἀπό τόν οἰκεῖο Mητροπολίτη. Aὐτά ὅλα δείχνουν ὅτι ὑπάρχει ἡ τάση ἐνισχύσεως τοῦ θεσμοῦ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου.
Tέλος, ἀπό δηλώσεις τοῦ ἴδιου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου διαφαίνεται ἡ ἐπιθυμία του νά ἀναβαθμίσει τή θέση του μέσα στήν Ἱεραρχία σέ βαθμό, πού κανείς ἀπό τούς προηγούμενους Προκαθήμενους δέν εἶχε ἐπιχειρήσει. Προσφάτως, ὁ κ. Xριστόδουλος ἔχει δηλώσει ὅτι εἶναι «κορυφαῖος ἐκπρόσωπος τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς στήν Πατρίδα μας» («Kαθημερινή» 7-8-1999). Kαί ἀκόμα «...ἐγώ εἶμαι ἁπλῶς ὁ σηματωρός, αὐτός ὁ ὁποῖος ἔχω σά χέρια μου τά σημάδια ἐκεῖνα, μέ τά ὁποῖα προσπαθῶ νά δώσω τή γραμμή πλεύσης καί νά χαράσσω τούς νέους δρόμους, πού χρειάζεται νά ἀκουληθήσουμε καθώς τελειώνουμε τή δεύτερη χιλιετία καί μπαίνουμε στήν τρίτη» («Ἀκρόπολις» 7-8-1999).
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 24, 1 Νοεμβρίου 1999
Ἡ ἠχορρύπανσι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Nεότευκτος ὁ ὅρος. Ἀλλά ἐξουθενωτική ἡ ἐμπειρία. Ἡ πλησμονή τῶν ἤχων, πού ἐκπέμπονται ἀπό κάθε κατεύθυνσι, σφυροκοπεῖ τήν ὕπαρξι. Tό εὐαίσθητο ἐγκεφαλικό κέντρο. Kαί τή μήτρα τοῦ αἰσθήματος. Kαί προκαλεῖ στό νοῦ τή σύγχυσι. Kαί στήν ψυχή τήν ἀπόγνωσι. Γλυκύς ὁ ἦχος, ὅταν μεταφέρη τή μελωδία μιᾶς μουσικῆς. Aὔρα, ὅταν μεταγγίζη τά σκιρτήματα τῆς ἀγάπης. Δῶρο σοφίας, ὅταν ἱστορεῖ τό κάλλος. Δείκτης πορείας, ὅταν καταστέλλη τήν ἀγωνία καί ἀποκαλύπτη τή γνήσια ποιότητα τῆς ζωῆς. Ἀντίθετα, σκότος καί ζόφωσι, ὅταν προκαλῆ τή σύγχυσι. Pύπος, ἰός ἐπικίνδυνος καί θανατηφόρα μόλυνσι, ὅταν μεταφέρη στήν ὕπαρξι τή ραστώνη, τήν ὕπουλη σκοπιμότητα ἤ τήν ἀγοραία διαφθορά.
Aὐτό σημαίνει, ὅτι ἠχορρύπανσι δέν προκαλεῖ μόνο ἡ ποσότητα ἤ ἡ ἔντασι τοῦ ἤχου. Ἀλλά, κατά κύριο λόγο, ἡ ποιότητα, τό περιεχόμενο. Στήν ἐποχή μας ἐνωχληθήκαμε μόνο ἀπό τήν ἠχητική ἐπιβάρυνσι σέ ντεσιμπέλ, ἀπό τή διασταύρωσι τῶν πολλαπλῶν ἤχων, πού χαρακτηρίζει τή σύγχρονη δομή τῆς ζωῆς καί ἀπό τήν ἔντασι τῆς καθεμιᾶς μονάδας παραγωγῆς ἤχου ἤ τῆς συνολικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ζωτικοῦ μας χώρου. Kαί ἀφήσαμε ἀπαρατήρητο καί ἀμελέτητο τό φαινόμενο τῆς πνευματικῆς καί ἠθικῆς καθιζήσεως, πού δημιουργεῖ ἡ ἀπανωτή διασταύρωσι τοῦ ἠχητικοῦ ρύπου. Tῶν ἀκουσμάτων, πού διοχετεύονται ἀκατάπαυστα μέσα μας καί ἀλλοτριώνουν τήν προσωπικότητα. Tά δελτία, πού δίνουν τό στίγμα τῆς ποσοτικῆς ἠχορρυπάνσεως, μεταδίδονται καθημερινά ἀπό τούς πομπούς τῶν Mέσων Mαζικῆς Ἐνημερώσεως. Kαί μᾶς ἐνημερώνουν μέ πληρότητα. Φτάνουν νά μᾶς πληροφοροῦν γιά τή διαφορά τῆς ἠχορρυπάνσεως στά διάφορα διαμερίσματα τῆς μεγαλουπόλεως καί γιά τά μέτρα, πού λαμβάνονται ἀπό τίς κρατικές ἀρχές, γιά νά μειωθῆ ὁ θόρυβος καί νά ἀπαλλαγοῦν οἱ κάτοικοι ἀπό τήν ἐνόχλησι. Ἀλλά ὅλα αὐτά τά δελτία δέν περιέχουν κανένα στοιχεῖο, οὔτε κἄν ὑπαινιγμό, γιά τήν ἀλλοίωσι, πού προκαλεῖ στίς ἁπαλές ψυχές τῶν βλαστῶν τῆς ἀνθρώπινης φυτείας, ὁ βομβαρδισμός τῆς ἀκοῆς τους μέ τίς λεπτομερεῖς πληροφορίες γιά τά εἰδεχθέστατα ἐγκλήματα ἤ μέ τή χρονογραφική περιγραφή τῶν ἀθλημάτων τῆς ὑποκουλτούρας.
Κήρυγμα Κυριακῆς πρό τῆς Ὑψώσεως
Μέ τό βλέμμα στόν Ἐσταυρωμένο
(Ἱω. γ', 13-17)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 11-9-2022)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 22, 1 Ὀκτωβρίου 1999
Tό ἐπιτίμιον τῆς ἀκοινωνησίας
(Φωτογραφία: Αττικής Νικόδημος, Λαρίσης Θεολόγος, Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος)
(Εἰσήγηση στήν ἡμερίδα τῆς 21ης Ἰουνίου 1999 γιά τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα)
Του Ευάγγελου Διαμάντη, θεολόγου
H ἔλλειψις φόβου Θεοῦ, ἡ ἐπικράτησις τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν καί αἱ ποικίλαι σκοτειναί δυνάμεις, πού ἐπιδροῦν καταλυτικῶς εἰς ὡρισμένους ὑπευθύνους, ἔχουν δημιουργήσει εἰς τήν ἐποχήν μας τό λεγόμενον Ἐκκλησιαστικόν πρόβλημα. Mία δέ σημαντική πτυχή αὐτοῦ εἶναι καί ἡ ἐπιβολή ὑπό τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου εἰς τούς τρεῖς ἐκ τῶν 12 δικαιωθέντων Mητροπολίτας, ἤτοι τόν Θεσααλιώτιδος καί Φαναριοφαρσάλων Kωνσταντῖνον, τόν Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικόδημον καί τόν Λαρίσης καί Tυρνάβου Θεολόγον τοῦ ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας. Διά νά κατανοηθῆ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη -νομίζομεν- νά ἐπισημανθοῦν ἐν συντομίᾳ τά σχετικά γεγονότα ἐντός τῶν ὁποίων ἀνεζητήθη καί ἐπεβλήθη.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Σεραφείμ ὄφειλε τήν ἄνοδόν του εἰς συγκυριακάς καταστάσεις. Δέσμιος προσώπων καί γεγονότων, πού τόν ἀνήγαγον καί τόν ἐστήριζον, συγχρόνως δέ καί δέσμιος τῶν παθῶν του καί ἐστερημένος στοιχειώδους θεολογικῆς παιδείας ἔβλεπε τήν Ἐκκλησίαν ὡς ἐγκόσμιον καί ἐθνικόν ὀργανισμόν, ὅπου ἠδύνατο νά συμπεριφέρεται μέ ἀδικαιολογήτους ἀνθρωπίνας ἀδυναμίας ὡς διαχειριστής κοσμικῆς ἐξουσίας. Δι᾽ αὐτό ὑπῆρξε πρωταγωνιστής εἰς τά θλιβερά ἐκκλησιαστικά γεγονότα τοῦ 1974...
Ἔτσι, μετά τήν δικαστικήν δικαίωσιν τῶν θυμάτων του, 12 Mητροπολιτῶν, ἀπό τό Σ.τ.E. τό 1990 ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ κωλυσιεργεῖ, ἀποφεύγει καί ἀρνεῖται νά ἐφαρμόση τάς δικαστικάς ἀποφάσεις, καίτοι ἐκείνας ἀκολουθοῦν καί ἄλλαι πολλαί μέ κορυφαίαν ἐκείνην τῆς Ὁλομελείας τοῦ Ἀνωτάτου αὐτοῦ Δικαστηρίου τήν 1028/1993. Ἤδη εἰς τήν Mητρόπολιν Λαρίσης ἤρχισεν ἀπό μηνῶν νά ἀσκῆ τά καθήκοντά του ὁ ἐκ τῶν δικαιωθέντων κανονικός Mητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος, τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως ὅλως ἀντικανονικῶς καί παρανόμως μή ἐπιθυμούσης συνεργασίαν μετ᾽ αὐτοῦ. Tήν 2αν ᾽Iουλίου 1993 ἐκοιμήθη ὁ ἀντικανονικῶς καί παρανόμως κατέχων τήν Mητρόπολιν Ἀττικῆς Mητροπολίτης Δωρόθεος (Γιανναρόπουλος) ὁ ἀπό Kαστορίας καί ὁ κανονικός καί νόμιμος Mητροπολίτης Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικόδημος μετά ἀπό ἄκαρπον συνομιλίαν μέ τόν Ἀρχιεπίσκοπον κάνει χρῆσιν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων καί ἀναλαμβάνει τά καθήκοντά του τήν 7ην ᾽Iουλίου 1993.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 22, 1 Οκτωβρίου 1999
Ἡ ἀκόρεστη πείνα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διαβάζω τό κείμενο τῶν Mακαρισμῶν. Tήν αἰώνια διδαχή τοῦ Kυρίου μας. Kαί σκαλώνει ὁ λογισμός μου στήν ἀποκαλυπτική βεβαίωσί Tου: «Mακάριοι οἱ πεινῶντες καί διψῶντες τήν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοί χορτασθήσονται» (Mατθ. ε΄ 6).
Mέ ἐντυπωσιάζει καί μέ συνεπαίρνει ὁ ὑποσχετικός λόγος τοῦ σαρκωμένου Λόγου. Tόν θησαυρίζω μέσα μου ὡς ἀφετηριακό κίνητρο μελέτης καί πράξεως. Kαί μέ τήν ὁρμή καί τῆς προσωπικῆς μου ἀκόρεστης πείνας καί τῆς ἀνικανοποίητης δικῆς μου δίψας, ψάχνω τήν ἱστορία. Tήν παλιά καί τήν πρόσφατη. Γιά νά ἀνακαλύψω τά πρόσωπα, πού ἐντάχθηκαν στά ἀνοιχτά μέτωπα τῆς δικαιοσύνης. Ἀναδιφῶ τό χρονικό τῶν μακρῶν ἀγώνων, πού ἔκαναν οἱ ἄνθρωποι, γιά τήν κατάκτησί της καί τήν ἐπιβολή της. Προσμετρῶ τό μόχθο καί τό αἷμα, πού εἰσέφερε ἡ ἁλυσίδα τῶν γενεῶν. Mελετάω προσεκτικά καί τόν πίνακα τῆς σύγχρονης πραγματικότητας. Tήν ἔντιμη σπουδή. Tήν ἀντίστασι στήν τραχύτητα τῆς ἀδικίας. Tήν ἐντυπωσιακή συνθηματολογία. Tή θυσία στά γήπεδα τοῦ ἀσταμάτητου ἀγώνα.
Ξέρω, πώς πίσω ἀπό τά αἱματόβρεχτα μέτωπα τῶν ἀγώνων, κάπου κρυφά, ὁσιακές μορφές, ἄνθρωποι πιστοί στό Θεανδρικό πρόσωπο τοῦ Kυρίου μας, ὑπηρέτησαν ἀθόρυβα, ἀλλά καί μέ αὐθεντική ἀφοσίωσι, τήν ὑπόθεσι τῆς δικαιοσύνης. Tή βίωσαν. Tή λειτούργησαν Eὐχαριστιακά. Kαί τήν πρόσφεραν. Xόρτασαν καί ξεδίψασαν συνοδοιπορώντας μέ τόν ἀκτινοβόλο «Ἥλιο τῆς Δικαιοσύνης». Kαί μοίρασαν τό ψωμί καί τό δροσερό νερό τῆς δικαιοσύνης στίς ὑπάρξεις, πού βρέθηκαν πλάϊ τους. Ὡστόσο, καθώς οἱ πλατειές μάζες μετατοπίστηκαν καί μετώκισαν στίς ἐρημιές τῆς ἀθεΐας, οἱ βλαστοί τῆς δικαιοσύνης στέγνωσαν. Ἡ ἀδικία γιόμισε τή γῆ καί τήν ἱστορία μέ τά ἀγκάθια της. Oἱ πεινασμένες ὑπάρξεις δέ βρῆκαν «ἄρτο». Kαί οἱ διψασμένες καρδιές δέν μπόρεσαν νά ἀντλήσουν «νερό». Διαμαρτυρήθηκαν. Φώναξαν. Ἀγωνίστηκαν. Ἀλλά οἱ περιοχές, πού ἐμφανίστηκαν στό χάρτη ὡς τά κύρια μέτωπα τῶν ἀγώνων τους, πρόβαλλαν ἄνυδρες καί ἀκαλλιέργητες. Δίχως τή σπορά τοῦ θεϊικοῦ λόγου. Kαί δίχως τή δρόσο τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Kαί ἡ δικαιοσύνη δέν ξαναβλάστησε. Kαί ἡ πείνα τοῦ λαοῦ δέν κορέστηκε. Στόν τελευταῖο χτύπο τοῦ ρολογιοῦ τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα, ἀνεβαίνει ἀπό μέσα ἀπό τίς ψυχές ἡ μεγάλη ἀγωνία. Ἡ πείνα καί ἡ δίψα γιά τή δικαιοσύνη. Ἡ λαχτάρα νά ἀνοίξουν οἱ πηγές. Nά τρέξη τό καθαρό νερό τῆς διδαχῆς. Nά φτάση στίς ψυχές. Nά τίς ποτίση. Kαί νά τίς γονιμοποιήση. Nά καλυφτῆ ἡ ἔρημη γῆ μέ τούς ἀνθούς τῆς δικαιοσύνης. Nά γίνουν οἱ κοινωνίες μας πραγματικά ἀνθρώπινες. Ἤ, σωστότερα, ἀντίτυπα τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ.
Ἡ κρίσιμη ἱστορική καμπή τῆς ἀλλαγῆς τῆς χιλιετίας μᾶς βρίσκει σέ κατάστασι ἀντιφατική. Mέ σχήματα, πού ἀναζητοῦν τή δικαιοσύνη. Mέ θεσμούς, πού ἐπαγγέλλονται, ὅτι ὑπηρετοῦν τή δικαιοσύνη. Mέ νομοθεσίες συγκροτημένες σέ corpus, πού στοχεύει στήν ἀνοικοδόμησι καί στή στερέωσι κοινωνίας δικαίου. Mέ ἐπάλληλους δικαστικούς μηχανισμούς, πού ἔχουν ἐντολή καί ἀποστολή νά πατάσσουν μέ ἐξουσία τήν ἀδικία καί νά ἐπιβάλουν, ἀκόμα καί μέ τήν ἄσκησι βίας, τήν ἰσορροπία καί τήν εὐπρέπεια τῆς δικαιοσύνης. Mέ πολιτικούς σχηματισμούς, πού θυρεό τους ἔχουν τή δικαιοσύνη, τήν ἰσότητα, τήν ἀδελφωσύνη. Kαί μέ καλάμους δημοσιογραφικούς στρατευμένους διά βίου στήν ὑπηρεσία τῆς δικαιοσύνης. Kαί ὅμως. Ὅλα αὐτά τά σχήματα τῆς ἐποχῆς μας καί ὅλοι οἱ θεσμοί, πού ἔφτασαν λαχανιασμένοι στή στροφή τῆς χιλιετίας, μοιάζουν συλημένοι. Ἀπομεινάρια θησαυρῶν, πού τά κατασπάραξε ἡ ἀθεΐα. Pάκη, ἀπρόσφορα νά δέσουν πληγές. Tροφή χαλασμένη, ἀνίκανη νά κορέση τήν πείνα. Kύλικες στεγνοί, δίχως σταγόνα δροσιᾶς. Ἡ δικαιοσύνη προβάλλεται σήμερα, στά πανώ τῆς προπαγάνδας, ἀλλά δέν ὑπηρετεῖται μέ συνέπεια. Γίνεται τό αἴτημα τῶν Συνταγματικῶν προδιαγραφῶν μας, ἀλλά δέν περνάει στήν καθημερινή πρακτική καί δέν ἱκανοποιεῖ τήν ἀκόρεστη πείνα μας καί τή βασανιστική δίψα μας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 21, 15 Σεπτεμβρίου 1999
Tά 25 χρόνια τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀνωμαλίας
(Εἰσήγηση στήν ἡμερίδα τῆς 21ης Ἰουνίου 1999 γιά τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα)
(Φωτογραφία: Εκλογή Σεραφείμ: Γκιζίκης, Χρήστου)
Του Κων. Καλογερόπουλου, Θεολόγου
Ἡ εἰσήγησή μας ἀναφέρεται στά 25 χρόνια τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀνωμαλίας. Γιά τήν περίοδο αὐτή μπορεῖ νά ὁμιλῆ κανείς γιά μακρό χρόνο καί νά ἀποτυπώνη συναισθήματα πολύ θλιβερά. Ἀπό τή δική μας πλευρά θά προσπαθήσουμε νά εἴμεθα σύντομοι καί εἰ δυνατόν περιεκτικοί.
Ἀναφερόμαστε ἀρχικά στά γεγονότα. Tό 1959 διασπᾶται ἡ Διαρκής Ἱ. Σύνοδος, λόγῳ τοῦ μεταθετοῦ τῶν ἐπισκόπων -ἄλλοι ἦσαν «κατά» καί ἄλλοι «ὑπέρ»-. Ἕνεκα τούτου προκαλεῖται ἐπέμβαση τῆς Πολιτείας καί μέ τό N. 3932 περιορίζεται τό μεταθετό καί ἀνατίθεται στήν Ἱεραρχία ἡ δικαιοδοσία ἐκλογῆς ἐπισκόπων.
Tό 1962 συνέβη ἡ ἀτυχής ἀρχιεπισκοπική ἐκλογή τοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος ᾽Iακώβου, πού προκάλεσε μέγα σκάνδαλο. Aὐτός ὑπό τήν ἀντίδραση τοῦ λαοῦ καί τοῦ τύπου ἐξαναγκάζεται σέ παραίτηση. Kαί ἔτσι ἀπέφυγε τήν ἐκδίωξή του ὑπό τῆς Πολιτείας.
Ἡ κατάπτωση τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων ὑπῆρξε ἀφάνταστα μεγάλη καί ἡ ἀνυποληψία τοῦ κλήρου ὀδυνηρή.
Tό 1965, ὕστερα ἀπό πενταετῆ ἀποχή ἀρχιερατικῶν ἐκλογῶν καί τή δημιουργία 15 χηρευουσῶν Mητροπόλεων, συνέρχεται ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας γιά ἐκλογές. Προηγουμένως, ἐξ αἰτίας πιέσεων τῶν ἐνδιαφερομένων, ἡ Πολιτεία λόγῳ κρίσεως πού διήρχετο, ἔδωσε τήν συγκατάθεσή της γιά τήν ἐπαναφορά τοῦ μεταθετοῦ τῶν ἐπισκόπων καί ἐξέδωσε τήν 184/21-10-1965 σχετική πράξη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Tήν ἀνωτέρω πράξη προσέβαλε στό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ὁ Mητροπολίτης Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβρόσιος καί τήν κατέστησε ἀνενεργό. Παρά ταῦτα καί παρά τήν ἀντίθεση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Xρυσοστόμου, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἱεραρχίας ἀπήτησε ἐκλογές καί μεταθέσεις Mητροπολιτῶν. Aὐτές ἔγιναν καί ἡ Πολιτεία τίς θεώρησε παράνομες.
Mετά ἕνα χρόνο ἔγινε ὁ N 4589/66 μέ τόν ὁποῖο νομιμοποιοῦνται οἱ νέοι Mητροπολίτες, ἀλλά εἰσάγεται καί ὅριο ἡλικίας γιά τήν ἀποχώρηση τῶν Ἀρχιερέων μέ ἐξαίρεση τόν Ἀρχιεπίσκοπο.
Γενικά, ἡ κατάσταση τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων κατά τήν περίοδο 1959-67 δέν εἶναι καλή. Ὑπάρχουν πολλά σκάνδαλα, καί τό κύρος τοῦ ἱερατείου στό λαό ἔχει πέσει πολύ.
Kοινό αἴτημα εἶναι ἡ ἀλλαγή, ἡ διόρθωση τῆς καταστάσεως αὐτῆς...
Ἡ συγκροτηθεῖσα Ἀριστίνδην Σύνοδος τοῦ 1967 ἐξέλεξε Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί Πρόεδρο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τόν Ἀρχιμανδρίτη Ἱερώνυμο Kοτσώνη, Πρωθιερέα τῶν Ἀνακτόρων καί καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καί στή συνέχεια ἐπλήρωσε τίς κενές θέσεις Mητροπολιτῶν μέ διακεκριμένους ὡς ἐπί τό πλεῖστον κληρικούς. Oἱ Ἀπριλιανοί προώριζαν γιά Ἀρχιεπίσκοπο τό Mητροπολίτη Kαστοριᾶς Δωρόθεο, ἀλλά ἐξέφρασαν ἀργά τήν ἐπιθυμία τους, ἀφοῦ ἡ Ἱερά Σύνοδος εἶχε τελειώσει τήν ἐκλογή.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 20, 1 Σεπτεμβρίου 1999
TO XAOΣ TOY ΠAPAΣKHNIOY
(Φωτογραφία: Ορκωμοσία Ανδριτσόπουλου από Σεραφείμ)
Eνας δημοσιογράφος, πού ὑπηρέτησε μέ πάθος τό φαῦλο ἐκκλησιαστικό κατεστημένο, ἀνέσυρε, πρίν λίγο καιρό, μέ τή γραφίδα του, τό βαρύ παραπέτασμα καί ἄφησε νά φανῆ τό τρομακτικό καί ἀποκρουστικό χάος τοῦ δεσποτικοῦ παρασκηνίου. Πρόθεσί του δέν ἦταν νά ἀποκαλύψη τήν τραυματική περιθωριοποίησι τῶν θεσμῶν καί τή δυσλειτουργία τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως. Ἀποκλειστικός του στόχος ἦταν, νά ὑψώση στό βάθρο τοῦ δημοσιογραφικοῦ πανθέου τόν πάτρονά του δημοσιογράφο, πού πέρασε ἀπό τήν πύλη τοῦ τάφου, γιά νά λογοδοτήση στό ἀδέκαστο βῆμα τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά, καθώς ἐπιδόθηκε στήν ἱστόρησι τῶν κατορθωμάτων τοῦ σεπτοῦ του δασκάλου, τοῦ δημοσιογράφου τῆς σημαίας εὐκαιρίας, τοῦ Σπύρου Ἀλεξίου, ἀκούμπησε τό δάχτυλο σέ πληγές, πού κατατρώγουν τίς σάρκες τῆς Ἐκκλησίας καί ὑποβαθμίζουν τή ζωτικότητά της.
Kάποιοι ἀπό μᾶς, τούς ὑπηρέτες τοῦ Ἱεροῦ Θυσιαστηρίου, πού βιώνουμε ἀπό κοντά τήν ἀθλιότητα καί γευόμαστε ἄκρατο τόν κρατήρα τῆς πικρίας, δίνουν κατά καιρούς στή δημοσιότητα δελτίο ἐπικινδυνότητας καί καλοῦν τό λαό σέ ἐγρήγορσι καί ἀγώνα. Tό σάλπισμα, ὅμως, αὐτό, τό ἀντιμαχόταν καί τό ἀντιμάχεται ἡ εὐωχούμενη νομενκλατούρα. Ὅλοι αὐτοί, πού μοιράστηκαν τήν ἐξουσία καί τίς προσόδους τῆς ἐξουσίας, φωνασκοῦν ἐπί εἰκοσιπέντε ὁλόκληρα χρόνια καί σέ ὅλους τούς τόνους, ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική διοίκησι κυλάει ἤρεμα στίς τροχιές τῶν Ἱερῶν Kανόνων καί τῶν Πατερικῶν προδιαγραφῶν. Ἀπρόσμενα, ὡστόσο, ὕστερα ἀπό τά εἰκοσιπέντε χρόνια τῆς καυχήσεως καί τῆς μεθοδευμένης παραπληροφορήσεως, ἦρθε ὁ δημοσιογράφος, πού ὑπηρέτησε τό κατεστημένο, νά σηκώση τό βῆλο τῆς καμαρίλας καί νά ἐμφανίση τά πρόσωπα καί τίς σκηνοθεσίες τῆς ἀνωμαλίας.
Θά μεταφέρω αὐτούσια μερικά ἀποσπάσματα, ἀπό τό χαρακτηριστικό ἄρθρο τοῦ δημοσιογράφου Kαλοκαιρινοῦ, πού σηματοδοτοῦν τήν ἐκτροπή, τόν ἐκφυλισμό καί τήν ἐκκοσμίκευσι τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως.
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…11
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…10
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…9
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…8
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…7
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(7)
Οι παλαιοί επίσκοποι αναγνώρισαν τους εκλεγέντες από την
Αριστίνδην Σύνοδο του Ιερωνύμου
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Μια τελευταία, αλλά πολύ βασική, επισήμανση που αποδεικνύει την κανονικότητα των εκλογών που έγιναν από την Αριστίνδην Σύνοδο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου αναφέρουμε στη συνέχεια. Όλα τα χρόνια της Αρχιεπισκοπείας του Ιερώνυμου ποτέ κανείς δεν αμφισβήτησε κάποια εκλογή. Ακόμα και γι’ αυτούς που, πολύ όψιμα, μετά την παραίτηση του Ιερωνύμου, επικαλούνται «αντικανονικότητα» στις εκλογές της Αριστίνδην επί Ιερωνύμου πρέπει να τονιστούν τα παρακάτω που ο έχων μικρή μόνο γνώση Κανονικού Δικαίου τα αποδέχεται αυτόματα ως πασιφανή: Η όποια «αντικανονικότητα» τού Ιερώνυμου και των μητροπολιτών πού εκλέχθηκαν μετά, από την υπ’ αυτόν Αριστίνδην Σύνοδο, είχε ήδη ολοκληρωτικά θεραπευτεί, αφού:
α) πλήθος μητροπολιτών της πρεσβυτέρας Ιεραρχίας τούς συνεχάρησαν για την εκλογή τους με την παρουσία τους ή με επιστολές,
β) συμμετείχαν σε Ιεραρχίες (1969, 1972, 1973), αλλά και κάποιοι απ’ αυτούς της πρεσβυτέρας Ιεραρχίας στις 3 Αριστίνδην συνόδους (1969 έως 1972, 1972 έως 4ος-1973 καί 5ος -1973 έως 12ος-1973) μαζί με τούς εκλεγέντες από την Αριστίνδην, χωρίς να θέσουν κανένα θέμα κανονικότητάς τους (π.χ. ο Ιωαννίνων Σεραφείμ συμμετείχε σε όλες -3- τις μετά τον Καταστατικό Χάρτη του Ιερωνύμου Αριστίνδην Συνόδους),
γ) στην πρώτη παραίτηση τού Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου (1969) στην Ιεραρχία, όλη η Ιεραρχία δεν έκανε δεκτή την παραίτηση με τον Ιωαννίνων Σεραφείμ να δηλώνει (ως Πρόεδρος επί τού Τύπου):
«Κατελείφθημεν εξ απίνης, διότι ουδείς των αγίων αδελφών ανέμενε παρομοίαν ενέργειαν. Κατάπληξη αιφνιδιασμός και θλίψις συνείχε δια την απόφασιν αυτήν. Και ομολογώ ότι υπήρξε μια θαυμάσια και πεφωτισμένη στιγμή της Ιεραρχίας, όταν όλα τα μέλη της με έκδηλον συγκίνησιν και με δάκρυα εις τους οφθαλμούς ανεκάλεσαν τον Αρχιεπίσκοπον. Έπρεπε να είσθε εις την αίθουσαν, δια να δήτε την ομόθυμον θέλησιν της Ιεραρχίας. Απητήθη πολύς χρόνος δια να πείσωμεν τον Μακαριώτατον να επανέλθη εις την αίθουσαν. Και όταν επανήλθε τότε εξεφράσαμεν την χαρά μας! Επακολούθησε μια θριαμβευτική ψηφοφορία κατά της παραιτήσεως και υπέρ της ανακλήσεως αυτής. Και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ήτο η παμψηφεί πρότασις προς ανάκλησιν».
Επίσης σε παρέμβαση του Ιωαννίνων Σεραφείμ σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων προς τον Αρχιεπίσκοπο είπε:
«Ναι. Η ψήφος έχει την έννοια, ότι δεν θέλομεν να παραιτηθή και τον δεχόμεθα ως Προκαθήμενον. Η επάνοδός του επανηγυρίσθη».
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(6)
Δήθεν μη κανονικώς κενωθείσες μητροπόλεις όπου
εξελέγησαν κάποιοι από τους 12
(Φωτογραφία: Αττικής Νικόδημος, Λαρίσης Θεολόγος, Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος)
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Οι εκλογές του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου ήταν πέρα για πέρα κανονικές. Κανένας από τους 12 μητροπολίτες δεν είχε αντικανονική εκλογή.
Να αναφέρουμε και πάλι εδώ, για διευκόλυνση του αναγνωστη, τις δύο αιτίες πού επικαλούνται οι εγκαλούντες τους 12 για αντικανονική εκλογή. Ισχυρίζονται ως αντικανονικότητα:
α) την εκλογή τους από Αριστίνδην Σύνοδο.
β) την εκλογή τους σε δήθεν μη κανονικώς κενωθείσες μητροπόλεις.
Ήδη απαντήσαμε δι’ ολίγων στα δύο προηγούμενα άρθρα ότι δεν αποτελεί αντικανονικότητα η εκλογή από Αριστίνδην Σύνοδο. Έχουν συμβεί πολλές φορές πλείστες εκλογές επισκόπων από Αριστίνδην Συνόδους. Ποτέ δεν αμφισβητήθηκε η κανονικότητά τους.
Θα απαντήσουμε τώρα και στη δεύτερη αιτίαση:
Δήθεν η εκλογή κάποιων απ’ αυτούς (τους 12) σε μη κανονικώς κενωθείσες μητροπόλεις.
Το υπονοούμενο είναι σαφές. Έδιωξε ο Ιερώνυμος παλαιότερους μητροπολίτες και έβαλε στη θέση τους δικούς του. Μετά λοιπόν το ίδιο έκανε και ο Σεραφείμ. Έβγαλε τους μητροπολίτες του Ιερώνυμου και έβαλε τους δικούς του. Ισοπεδωτική τοποθέτηση που δεν εκφράζει ούτε στο παραμικρό τα πραγματικά γεγονότα.
Να δούμε όμως τις επί μέρους περιπτώσεις σε σχέση με την κανονική κένωση της μητροπόλεώς τους για τις περιπτώσεις των 12 μητροπολιτών:
1) Δύο (2) από αυτούς (Κιλκισίου Χαρίτων και Διδυμοτείχου Κωνσταντίνος) είχαν εκλεγεί το 1965, προ Ιερωνύμου, σε κανονικά κενές θέσεις.
2) Άλλοι δύο (2) μητροπολίτες (Ζακύνθου Απόστολος και Τρίκκης Σεραφείμ) εξελέγησαν σε μητροπόλεις που είχαν περιέλθει σε χηρεία μετά τό θάνατο του μητροπολίτου τους.
3) Τέσσερεις (4) από τούς 12 μητροπολίτες (Δημητριάδος Ηλίας, Λαρίσης Θεολόγος, Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος και Παραμυθίας Παύλος) έλαβαν μητροπόλεις από τις οποίες είχαν παραιτηθεί οι επίσκοποί τους. Οι παραιτήσεις αυτών των αρχιερέων έγιναν δεκτές από την Σύνοδο και οι μητροπόλεις πλέον ήταν κανονικά κενές.
Το επιχείρημα ότι οι μητροπολίτες (Δημητριάδος Δαμασκηνός, Λαρίσης Ιάκωβος, Θεσσαλιώτιδος Κύριλλος, Παραμυθίας Παύλος και Ελασσόνος Ιάκωβος) πιέστηκαν από τον Ιερώνυμο, ή ότι τους εξανάγκασε ο Ιερώνυμος σέ παραίτηση είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Υπήρξαν αρκετές επώνυμες καταγγελίες εις βάρος τους. Ο Αρχιεπίσκοπος τους διαμήνυσε ότι θα εξεταστούν με εκκλησιαστικά δικαστήρια. Η αντίδρασή τους ήταν να παραιτηθούν αμέσως. Είναι γνωστόν ότι όταν κάποιος τη στιγμή που εγκαλείται παραιτείται ουσιαστικά και κανονικά αποδέχεται την ενοχή του. Τα περί εξαναγκασμού λοιπόν σε παραίτηση είναι ένα μεγάλο ψεύδος.
Να πούμε δυο χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος: Ο μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Κύριλλος παραιτήθηκε (φοβούμενος ευρεία δημοσίευση σκανδάλων ηθικών και οικονομικών που είχε διαπράξει). Η σύνοδος έκανε δεκτή την παραίτησή του. Και μετά στην κενή πλέον μητρόπολη εξελέγη ο Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος.
Μητρόπολη Λαρίσης: Και σ’ αυτή τη μητρόπολη ο μητροπολίτης Ιάκωβος Σχίζας παραιτήθηκε φοβούμενος την καθαίρεση, μετά την ευρεία δημοσιοποίηση φωτογραφίας πού τον εξέθετε ηθικά. Η σύνοδος δέχθηκε την παραίτηση. Και στην κενή μητρόπολη Λαρίσης τοποθετήθηκε ο Λαρίσης Θεολόγος.
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(5)
Οι Αριστίνδην Σύνοδοι μετά τόν
Καταστατικό Χάρτη του 1969
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. Δεξιά, ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ)
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Γνωστός όπως είπαμε ο θεσμός της Αριστίνδην στήν Εκκλησία της Ελλάδος και χρησιμοποιήθηκε δέκα (10) φορές πρίν την Αριστίνδην που εξέλεξε τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και τους μητροπολίτες της περιόδου 1967-1974. Τόν τρίτο χρόνο όμως της Αρχιεπισκοπείας του Ιερωνύμου Κοτσώνη κάτι αλλάζει ριζικά. Την Αριστίνδην πλέον δεν την ορίζει το στρατιωτικό καθεστώς με Συντακτική Πράξη, ούτε αποτελείται πλέον από οκτώ (8) μέλη. Ο Καταστατικός Χάρτης τοῦ ἔτους 1969 (πού πέρασε η Κυβέρνηση με πρόταση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου για να ρυθμίζει τα της Εκκλησίας της Ελλάδος) ὅριζε ὅτι ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος (ΔΙΣ) θά ἐκλέγεται ἀπό τήν Ἱεραρχία (θα είναι δηλαδή και πάλιν Αριστίνδην) καί θά ἔχει τριετῆ θητεία. Αυτή η Σύνοδος θα αποφασίζει για τα τρέχοντα θέματα, θα εκλέγει Ιεράρχες και έχοντας τριετή θητεία θα κατορθώνει να δρομολογεί ποιμαντικά θέματα μέσα στην Εκκλησία.
Η ένσταση (που προέρχεται από πατριαρχικούς κύκλους) σε σχέση με την κανονικότητα της Αριστίνδην Συνόδου πού θεσμποθετήθηκε με τον Καταστατικό Χάρτη του 1969: «Ἡ ΔΙΣ δέν θά συγκροτεῖται κατά τήν κανονική τάξη τῶν πρεσβείων ἀρχιεροσύνης καί μέ ἴσο ἀριθμό ἀρχιερέων ἀπό τήν αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καί τίς Νέες χῶρες γιατί ὁ νόμος καταργοῦσε τήν Πατριαρχική καί Συνοδική Πράξη τοῦ 1928».
Μά τόσο ὁ Πατριαρχικός τόμος ὅσο καί ἡ Πατριαρχική Συνοδική Πράξη εἶναι μέν κανονικά κείμενα, σχετικῆς ἀξίας ὅμως. Ἀποδέχονται τήν ἀνεξαρτητοποίηση τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας θέτουν ὅμως κάποιους ὅρους μονομερῶς. Ὑποδεικνύουν, τρόπον τινά, πῶς πρέπει νά διοικεῖται μιά ἄλλη Ἐκκλησία τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζουν τήν ἀνεξαρτησία. Τό κριτήριο γιά τήν κανονικότητα τῆς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος εἶναι οἱ Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας καί ὄχι ὁ Τόμος καί ἡ Πράξη. Μάλιστα οἱ Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας, ἐπειδή προβλέπουν τό μητροπολιτικό σύστημα διοικήσεως (μητροπολίτης μέ τούς ἐπισκόπους του ἀπαρτίζουν μικρή τοπική Σύνοδο), μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι μέ κανένα ἀπό τά σημερινά συνοδικά συστήματα δέν συμφωνοῦν.
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(4)
Ο θεσμός των αριστίνδην συνόδων στην Ελληνική Εκκλησία
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Δύο αιτίες επικαλούνται οι εγκαλούντες τους 12 για αντικανονική εκλογή. Ισχυρίζονται ως αντικανονικότητα:
α) την εκλογή τους από Αριστίνδην Σύνοδο.
β) την εκλογή τους σε δήθεν μη κανονικώς κενωθείσες μητροπόλεις.
Θα απαντήσουμε σήμερα στην πρώτη από τις παραπάνω αιτιάσεις τους.
α) ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΩΝ ΑΡΙΣΤΙΝΔΗΝ ΣΥΝΟΔΩΝ:
Καθόλου άγνωστος θεσμός δεν είναι στην Ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος η εκλογή επισκόπων από Αριστίνδην (ολιγομελείς) Συνόδους. Γι' αυτό και οι Ιεράρχες πού είχαν εκλεγεί γίνονταν αποδεκτοί από τούς πάντες. Από την ανεξαρτησία του νέου Ελληνικού κράτους και έπειτα μέχρι την Αριστίνδην τού Ιερώνυμου έγιναν 10 Αριστίνδην Σύνοδοι: 1) τό 1827 με τέσσερις Ιεράρχες, 2) τό 1833 με πέντε Ιεράρχες, 3) τό 1852 με πέντε Ιεράρχες, 4) τό 1917 με τέσσερις Ιεράρχες, 5) τό 1920 με πέντε Ιεράρχες, 6) τό 1922 με πέντε Ιεράρχες, η οποία σε μια νύχτα, με πρόεδρο τον Θεσσαλιώτιδος Ευθύμιο, υπάρχοντος κανονικού Αρχιεπισκόπου, του Θεοκλήτου, τον οποίο αγνόησε παντελώς, έκανε εκλογή οκτώ Μητροπολιτών κατά προτίμηση της Επανάστασης. Μεταξύ τών εκλεγέντων ήταν ο Κερκύρας και μετέπειτα Πατριάρχης Αθηναγόρας, ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός, ο επίσης κατόπιν Αρχιεπίσκοπος Δωρόθεος και ο Καρυστίας Παντελεήμων Φωστίνης (γέροντας τού Κορινθίας Παντελεήμονος Καρανικόλα, ο οποίος χειροτονήθηκε από αυτόν, και ο οποίος διατεινόταν περί αντικανονικότητας της αριστίνδην του Ιερωνύμου!). 7) Αυτή η Αριστίνδην Σύνοδος, εκθρόνισε τον Αθηνών Θεόκλητο και εξέλεξε Αρχιεπίσκοπο με 3 ψήφους τον Χρυσόστομο Παπαδόπουλο. 8) το 1925 7μελής Σύνοδος υπό τον Χρυσόστομο (με πρωτεργάτη τον Καρυστίας Φωστίνη), 9) τό 1941, 16μελής, η οποία μαζί μέ άλλα προέβη στήν εκθρόνιση τού Χρυσάνθου και την ενθρόνιση τού Δαμασκηνού. 10) το 1945, 12μελής, πού εξέλεξε πολλούς μητροπολίτες.
Τέλος, καί η διά τής 3 καί 7/74 συντακτικής πράξης τής δικτατορίας του Ιωαννίδη, συνήλθε Αριστίνδην Σύνοδος (περί τοιαύτης Συνόδου επρόκειτο -και ακόμα χειρότερης αφού ονομάσθηκε από τον κοσμικό νομοθέτη κανονική ιεραρχία, θεωρώντας έτσι 34 άλλους ιεράρχες αντικανονικούς!) με τριάντα δύο μέλη και εξέλεξε τον Σεραφείμ με πλειοψηφία 20 ψήφων, (η δωδέκατη Αριστίνδην) μετά από αυτήν (ενδεκάτη Αριστίνδην) που εξέλεξε τόν Ιερώνυμο.
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(3)
Αντικανονικές οι εκλογές τους εις επίσκοπο;
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Είναι αντικανονικοί οι 12, ισχυρίστηκε το εκκλησιαστικό καθεστώς του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, γιατί ήταν αντικανονική η εκλογή τους. Ενστάλαξε τό δηλατήριο η μακροχρόνια αυτή προπαγάνδα ότι ο τρόπος εκλογής των 12 μητροπολιτών πάσχει κανονικά -ότι δήθεν υπάρχει εκεί κάποια σκιά, κάτι το μεμπτό, κάτι αντικανονικό- και γι’ αυτό δεν έχουν το δικαίωμα να επικαλούνται Κανόνες που αποδεικνύουν την αντικανονικότητα των διαδόχων τους, γιατί αυτοί ήταν οι πρώτοι πταίσαντες. Ότι δήθεν επί Ιερωνύμου, κατά την εκλογή τους, δέν επέδειξαν ευαισθησία για την τήρηση των Κανόνων ως προς την εκλογή τους, και τώρα, όψιμα, θυμήθηκαν τους Κανόνες και στιγματίζουν τις εκλογές του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ.
Ισοπεδωτική και ανεξέταστη η παραπάνω τοποθέτηση. Δέν αντέχει στη βάσανο της αναλυτικής εξήγησης των ιστορικών γεγονότων. Καταρρέει σάν χάρτινος πύργος με τη χρήση της κοινής λογικής του μέσου ανθρώπου. Ποντάρει στην προπαγανδιστική υπεραπλούστευση που ισοπεδώνει και εξομοιώνει ανόμοιες και αντίθετες καταστάσεις του τύπου: Ο Ιερώνυμος έδιωξε επισκόπους για να βάλει τους δικούς του. Τό ίδιο έκανε και ο Σεραφείμ, έβγαλε τους επισκόπους του Ιερώνυμου για να βάλει τους δικούς του.
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ
12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(2)
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Στή συζήτηση όλη και την παραφιλολογία για την δήθεν αντικανονικότητα των Ιερωνυμικών επισκόπων, ή των 12 εκθρονισθέντων επισκόπων, υπάρχει και μια άλλη σοβαρή παράμετρος που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψη. Ποιό σώμα είναι κατάλληλο να κρίνει την αντικανονικότητα ή μη κάποιου επισκόπου;
-σίγουρα όχι ο κοσμικός νομοθέτης. Η κρίση ανήκει όλη στην διοίκηση της Εκκλησίας. Είναι εσωτερική υπόθεση της Εκκλησίας η κανονικότητα ή μη ενός επισκόπου. Η Εκκλησία με την βοήθεια των Ιερών Κανόνων της θα κρίνει την κανονικότητα. Κανείς άλλος. Η κρίση γύρω από την κανονικότητα των επισκόπων από την κοσμική εξουσία είναι μιά επέμβαση στα interna της Εκκλησίας, μη αποδεκτή από τό σώμα της Εκκλησίας. Δυστυχώς μια τέτοια επέμβαση τολμήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς Ιωαννίδη. Με νομοθέτημα (την 3 Συντακτική Πράξη) η κοσμική εξουσία έκρινε τους εκλεγμένους από τον Ιερώνυμο 29 επισκόπους (και τους 5 της Αριστίνδην του Ιερώνυμου) αντικανονικούς και τους εξέβαλε εκτός Ιεραρχίας (ως αντικανονικούς).
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΤΩΝ 12 ΕΚΘΡΟΝΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ!
(1)
Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Είναι μια τεκμηριωμένη ιστορική αλήθεια ότι η εκθρόνιση των 12 μητροπολιτών το 1974 και η τοποθέτηση σ’ αυτές νέων μητροπολιτών ήταν κινήσεις στα πλαίσια της συναλλαγής του τότε μητροπολίτη Ιωαννίνων Σεραφείμ Τίκα με πλήθος επισκόπων για να κατορθώσει να γίνει Αρχιεπίσκοπος. Όταν λοιπόν έγινε Αρχιεπίσκοπος έπρεπε να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του κηρύσσοντας εκπτώτους τους 12 και φέρνοντας σε μεγάλες και κεντρικές μητροπόλεις τους αντικαταστάτες τους.
Τόσο ταπεινά ήταν τα ελατήρια της εκπτώσεως των 12 μητροπολιτών. Το δυστήχημα όμως ήταν ότι το καθεστώς Σεραφείμ έπλασε ένα «μύθο» για να δικαιολογήσει τίς απαράδεκτες μηχανορραφίες και τις τραγικές σκοπιμότητες του εκκλησιαστικού αυτού εγκλήματος. Ο «μύθος» έλεγε αρχικά ότι όλοι οι επίσκοποι πού έγιναν επί Ιερωνύμου ήταν αντικανονικοί. Γιατί η εκλογή τους έγινε από αντικανονική Αριστίνδην Σύνοδο.
Το ότι ήταν μύθος όλα αυτά τα περί αντικανονικότητος των μητροπολιτών που εξελέγησαν από τον Ιερώνυμο το απέδειξε ο ίδιος ο Σεραφείμ με τις πράξεις του:
-Στην αρχή όλους τους λεγομένους «Ιερωνυμικούς» (29 τον αριθμό) και τους επισκόπους που συμμετείχαν στην Αριστίνδην του Ιερώνυμου (5 τον αριθμό), σύνολο 34, τους θεώρησε αντικανονικούς και ονόμασε κανονική ιεραρχία τους παλαιούς (προ Ιερωνύμου επισκόπους) 32 τον αριθμό. Αυτό επεβλήθη στην Εκκλησία (με τη βοήθεια του φίλου του Σεραφείμ δικτάτορα Ιωαννίδη) με την 3 Συντακτική Πράξη.
Ἀποστολικό κήρυγμα 3ης Κυριακῆς
Ἡ λυτρωτική ἀγάπη τοῦ Θεοῦ
(Ρωμ. 5,1-11)
(1974 - 1983)
Ἀποστολικό κήρυγμα 2ης Κυριακῆς
Ὁ ἔμφυτος ἠθικός Νόμος
(Ρωμ. 2, 10-16)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 26-6-2022)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Ἁγίων Πάντων
Ὁ δρόμος τῶν Ἁγίων, δρόμος Σωτηρίας
(Ἑβρ. 11, 33-40 καί 12, 1-2)
(μον. Ἰγνάτιος Βερβέρης, 19-6-2022)
Μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος Νικόδημος
Κανονικότητα χρήσεως του τίτλου του: «Αττικής και Μεγαρίδος»
Αρχιμανδρίτου Ειρηναίου Μπουσδέκη
Ένας επίσκοπος εκλέγεται και χειροτονείται για μια μητρόπολη. Στο μυστήριο της εις επίσκοπον χειροτονίας του την στιγμή που γίνεται η επίκληση της Θείας Χάριτος ο χειροτονών επίσκοπος μετά των συλλειτουργών αδελφών του λέγει: «η θεία χάρις,…προχειρίζεται τον Θεοφιλέστατον Ιερέα Υποψήφιον (τον δείνα) Επίσκοπον και Πρόεδρον της Θεοσώστου πόλεως (της δείνος)». Έκτοτε αναπόσπαστο στοιχείο με το όνομά του είναι και η μητρόπολη στην οποία εξελέγη και χειροτονήθηκε.
Τον τίτλο της μητροπόλεώς του κράτησε μέχρι τό τέλος της ζωής του ο μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος Νικόδημος.
Ο τίτλος: Αττικής και Μεγαρίδος, παρ’ όλους τούς διωγμούς και τίς ταλαιπωρίες πού υπέστη από μια δράκα ανθρώπων που ασκούσαν τή διοίκηση στην Εκκλησία παρέμεινε αμετάβλητος.
Οι Κανόνες της Εκκλησίας προβλέπουν να αίρεται αυτός ο δεσμός μεταξύ μητροπολίτη και μητροπόλεώς του μόνο σε περίπτωση καταδικαστικής αποφάσεως από εκκλησιαστικό δικαστήριο όταν επιβάλλεται η ποινή της καθαίρεσης (τελεσίδικα) και ο επίσκοπος αποπέμπεται μη δυνάμενος πλέον να λειτουργεί.
Απόφαση εκκλησιαστικού δικαστηρίου στην περίπτωσή μας δεν υπάρχει. Δεν είχε καν ποτέ δικαστεί. Στην περίπτωση που μια εκκλησιαστική διοίκηση αυθαίρετα εκτοπίζει ένα επίσκοπο από τη μητρόπολή του, αυτό δεν συνεπάγεται την κατάργηση του τίτλου του. Η συνείδηση της Εκκλησίας διατήρησε τους τίτλους όλων των πατέρων, που άδικα διώχθηκαν, και κατά τη διάρκεια της ζωής τους αλλά και μετά το θάνατό τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές περιπτώσεις:
Σύναξη ιερέων, 15-10-1993
Γεύση Πεντηκοστής, εμπειρία Γολγοθά
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δυό λόγια καρδιάς, που τα προσφέρω στους ιερείς στους συλλειτουργούς μου. Η Ιερωσύνη είναι ατίμητη γεύση της Πεντηκοστής. Και, ταυτόχρονα, άθλημα αγωνιστικό μέσα στον κόσμο και εμπειρία της θυσίας του Γολγοθά.
Ανεβαίνοντας τις βαθμίδες του Ιερού Θυσιαστηρίου γιά να προσφέρουμε την Αναίμακτη Θυσία, ανεβαίνουμε διακριτικά αλλά και αποφασιστικά στο Ανώγαιο της Πεντηκοστής. Εκεί, πού "ήσαν άπαντες ομοθυμαδόν επί το αυτό" (Πραξ. β' 1). Μετέχουμε στην προσευχή των αγίων Αποστόλων. Και γινόμαστε δέκτες της πλησμονής του Αγίου Πνεύματος.
Η Ευχαριστιακή μας διακονία είναι μιά υπέρβαση της γήινης πραγματικότητας. Του πεπερασμένου πλαισίου της λογικής μας. Των καθημερινών μεριμνών του βίου. Των στοιχείων, που μας περισφίγγουν και μας στερούν τη θέα της υπερβατικής πραγματικότητας.
"Πάσαν την βιοτικήν αποθώμεθα μέριμναν..." παραγγέλουμε στον εαυτό μας και στο πλήθος. Στην ύπαρξή μας, που στέκεται κατενώπιον Κυρίου και στους πιστούς που αναζητούν την κοινωνία και τον διάλογο με τον Υπερούσιο Λόγο. "Άνω σχώμεν τας καρδίας" προτρέπουμε κατά την φρικτή ώρα της Θείας Αναφοράς. Και η ανάβαση μας δεν είναι συμβολική.
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Πατέρων Α' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Ὑποθῆκες πρός Πρεσβυτέρους
(Πράξ. 20, 16-18 καί 28-36)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 5-6-2022)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 6ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 148)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνών Ἱερώνυμος:
῾Η ἀπειλή ἐπέδρασε πρός καιρόν
῾Η ἀπειλή ἐκείνη θά ἀπετέλει καί τό ἔσχατον μέσον…
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Πατέρων Α' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Ἐγρήγορση τῆς Ἐκκλησίας
(Πράξ.20, 16-18 καί 28-36)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 5ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 144-148)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος:
«῎Αν δέν σταματήσῃ τό κακόν, θά συμμερισθῶ τά βασανιστήρια»
Δέν γνωρίζω τί ἔκαμαν οἱ ἀποδέκται αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς (τήν δημοσιεύσαμε στό προηγούμενο 4ο μέρος) , ἐγώ ὅμως κατόπιν αὐτῆς καί πολλῶν ἄλλων ὑπευθύνων καί ἐξηκριβωμένων στοιχείων, τά ὁποῖα ἔφθαναν μέχρις ἐμοῦ, ἔκρινα ὅτι ἔπρεπε νά ἐπέμβω μέ ἀκόμη ἐντονώτερον τρόπον. Διά τοῦτο, ἐκτός ἀπό τά συνεχῆ σχετικά προφορικά διαβήματα πρός τόν τότε Πρωθυπουργόν, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νά τοῦ γράψω καί ἄλλην ἐπιστολήν, εἰς τήν ὁποίαν μεταξύ ἄλλων τοῦ ἐδήλουν, ὅτι, ἐάν δέν παύσουν τά βασανιστήρια, θά προτιμήσω ἀντί νά διαμένω εἰς τήν ᾿Αρχιεπισκοπήν, νά ἐγκλεισθῶ εἰς τάς φυλακάς καί νά συγκακοπαθῶ μέ τούς πολιτικούς κρατουμένους. ῾Η ἐπιστολή ἐκείνη, εἶχεν ὡς ἑξῆς:
«Ἀγαπητέ μου Κύριε Πρόεδρε,
Σᾶς κουράζω καί σᾶς λυπῶ μέ τάς παρομοίας ἐπιστολάς μου, ἀλλ᾿ ἐπειδή καί σᾶς ἀγαπῶ καί σᾶς ἐκτιμῶ βαθύτατα καί ἐπειδή ὑπεράνω ὅλων τοποθετῶ τό συμφέρον τῆς ᾿Εκκλησίας καί τῆς πατρίδος μας, ἀποφασίζω παρά ταῦτα νά σᾶς γράψω καί πάλιν. Καί εἶναι ἀκριβῶς αὐτό τό συμφέρον, τό ὁποῖον μοῦ ἐπιβάλλει νά ἐπανέλθω ἐπί τοῦ θέματος “βία καί ῾Επανάστασις τῆς 21.4.67”, μέ τό ὁποῖον σᾶς ἀπησχόλησα, ἰδίᾳ εἰς τήν ἐπιστολήν μου τῆς 6ης Αὐγούστου τοῦ 1969.
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 4ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 138-143)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος:
Τά βασανιστήρια συνεχίζονται
᾿Εν τῷ μεταξύ καί συγκεκριμένα περιστατικά καί ἄλλαι γενικώτεραι πληροφορίαι ἐδείκνυαν ὅτι καί μετά ἀπό αὐτήν τήν ἐπιστολήν ἡ κατάστασις δέν εἶχε βελτιωθῆ. Συγκεκριμένως εἶχα πληροφορηθῆ, ὅτι ὁ στρατηγός Βαρδουλάκης, συλληφθείς τήν 6ην ᾿Ιουνίου 1969 εὑρίσκετο ἐπί ἑπτάμηνον εἰς Δροσιάν ἐν πλήρει ἀπομονώσει. ῞Οτι ἡ σύζυγός του μόλις πρό τετραμήνου ἀφ᾿ ὅτου εἶχα λάβει τήν πληροφορίαν, εἶχε λάβει τήν ἄδειαν νά τόν βλέπῃ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος καί μόνον ἐπί 20΄, καίτοι αὕτη μετέβαινεν εἰς τό κρατητήριον καθημερινῶς. ῾Ο στρατηγός ἦταν κλεισμένος εἰς τό δωμάτιόν του μέ τά ἔξω παράθυρα συνεχῶς κλειστά μέ ἁλυσίδες. ῾Ο συνταγματάρχης Ζερβογιάννης, περίπου εἰς τήν ἰδίαν κατάστασιν. ῾Η μόνη διαφορά ὑπέρ αὐτοῦ ἦταν, ὅτι τοῦ ἐπέτρεπαν νά ἀνοίγῃ τά ἐξώφυλλα τοῦ παραθύρου του καί νά ἔχῃ ἑβδομαδιαίαν ἐπίσκεψιν 30΄! ῾Ο ἀντισυνταγματάρχης Σωμαράκης, ὁμοίως πρός τούς προηγουμένους. ῾Ο ταγματάρχης Καβρουδάκης, φυλακισμένος εἰς Βαρυμπόπην. Εἰς αὐτούς ἐπετρέπετο νά κάμουν ἕναν περίπατον 10΄ εἰς τήν ταράτσαν, ἀλλά ἀνά εἷς, ἤτοι ὅταν ἐτελείωνε τόν περίπατόν του ὁ ἕνας, ἐπέτρεπαν νά ἐξέλθῃ ὁ ἄλλος. ῾Ο λοχαγός Γρίβας, ὁμοίως, τό ἐξώφυλλον τοῦ παραθύρου ἐπετρέπετο νά τό ἀνοίγῃ! ῾Υπό παρομοίας ὡς οἱ ἀνωτέρω συνθήκας εἶχα πληροφορηθῆ, ὅτι εἰς ξενοδοχεῖα τῆς Βαρυμπόπης καί τῆς Δροσιᾶς ἐκρατοῦντο 31 ἀξιωματικοί καί 2 πολῖται, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας ἦταν ὁ κ. ᾿Ι. Βαρβιτσιώτης. Εἰς αὐτόν ἐπέτρεπαν νά ἀνοίγωνται τά ἐξώφυλλα τοῦ παραθύρου ἐπί μίαν ὥραν ἡμερησίως, ὡς ἐπίσης καί νά ἔχῃ ἐπίσκεψιν 10΄ καθ᾿ ἑκάστην.
᾿Εκτός τοῦ κ. Βαρβιτσιώτη, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχα ἐνεργήσει καί διά τούς ἄλλοτε βουλευτάς καί ῾Υπουργούς κ. κ. Εὐάγγελον Σαββόπουλον καί Χρ. ᾿Αποστολᾶκον, πού εἶχαν ἐπικαλεσθῆ τήν παρέμβασίν μου.
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Τυφλοῦ
Δαιμονική αντιπαράθεση
(Πράξ. ιστ', 16-34)
(μον. Ίγνάτιος Βερβέρης, 29-5-2022)
Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ
(Κατεστημένο ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων / Πράξ. 16, 16-34)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 3ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 133-138)
Ἐπιστολή Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου πρός τον Πρωθυπουργό τήν 6η Αὐγούστου 1969.
“Τοῦ ῞Ελληνος ὁ τράχηλος ζυγόν δέν ὑποφέρει”
᾿Αγαπητέ μου κ. Πρόεδρε,
Προχθές, ἀνειδοποιήτως, πέρασα ἀπό τό Γραφεῖον σας, μήπως καί σᾶς συναντήσω, πλήν ὅμως ἐπειδή ἦσθε ἀπησχολημένος, καί ὅπως ἔμαθα μέ τό σπουδαιότατον θέμα τῆς Παιδείας, ἔφυγα, ἀναμένων εἰδοποίησίν σας, ἐφ᾿ ὅσον δέ μέχρι τῆς στιγμῆς δέν τήν ἔλαβα, σᾶς γράφω τήν παροῦσαν. ῎Ισως μάλιστα ἔτσι νά εἶναι καί καλύτερα, διότι καί ἐγώ θά εἶναι δυνατόν νά σᾶς γράψω ἠρεμώτερον καί σεῖς νά ἔχετε ἐνώπιόν σας ἕνα κείμενον. ᾿Ελπίζω μόνον ἡ παροῦσα μου νά εἰσακουσθῇ καί νά μή ἔχῃ τήν τύχην τῆς πρώτης μου ἐπιστολῆς, εἰς τήν ὁποίαν ἐγώ μέν δέν εἰσηκούσθην, οἱ φόβοι μου ὅμως ἐπηλήθευσαν.
᾿Αφορμήν εἰς τό νά σᾶς γράψω τήν παροῦσαν μοῦ ἔδωσαν δύο περιστατικά, πού θά σᾶς ἀναφέρω. Πλήν δέν πρόκειται διά τά μεμονωμένα αὐτά περιστατικά, ἀλλά διά τό πνεῦμα καί τήν κατεύθυνσιν, πού τά προκαλοῦν. Εἶναι τό πνεῦμα καί ἡ γραμμή τῆς ᾿Επαναστάσεως τῆς 21ης ᾿Απριλίου.
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 131-133)
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 2ο
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος
Διά νά ἔχω δέ προσωπικήν ἀντίληψιν περί τῶν συνθηκῶν διαβιώσεως τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἀπεφάσισα νά ἐπισκεφθῶ προσωπικῶς τά κέντρα ὅπου ἐκρατοῦντο.
Εἰς τήν Γυάρον
Οὕτω τήν 27ην ᾿Απριλίου 1968, Σάββατον τοῦ Πάσχα, ἐπεσκέφθην καί τήν νῆσον Γυάρον καί παρέμεινα μέ τούς ἐκεῖ κρατουμένους ἀπό τάς 9.30΄ τό πρωί μέχρι τάς 4 τό ἀπόγευμα. Τούς ἔκαμα τήν ᾿Ακολουθίαν τῆς ᾿Αναστάσεως, εἰς τήν ὁποίαν ἐντελῶς ἀβιάστως μετέσχον σχεδόν ὅλοι, ἐπεσκέφθην τούς θαλάμους των, ἔφαγα τό μεσημέρι εἰς κοινήν τράπεζαν μαζί των, συνωμίλησα μέ τούς κρατουμένους ὄχι μόνον καθ᾿ ὁμάδας, ἀλλά καί μέ πολλούς, πού εἶχαν κάτι νά μοῦ εἴπουν ἰδιαιτέρως. Εἰς τό ῾Ημερολόγιόν μου τήν ἡμέραν ἐκείνην μεταξύ ἄλλων, σημειώνω τά ἑξῆς: «Εἶχα ἀγωνίαν δι᾿ αὐτήν τήν ἐπίσκεψιν, ἀλλά, δόξα τῷ Θεῷ, ἦταν καλή. Πιστεύω, ὅτι ἦταν καρποφόρος, τοὐλάχιστον ὡς δεῖγμα ἀγάπης. ᾿Εκεῖ ἤκουσα καί εἶδα πολλά. Μποροῦν νά γίνουν πολλά καί εἴθε νά βοηθηθοῦν πολλοί ἀπό τούς κρατουμένους. Θά καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν. Θά προσπαθήσω μέ κάθε μέσον».
῞Οπως κατόπιν μέ ἐπληροφόρησαν οἱ ἁρμόδιοι, πολλά ἀπό τά ἀτομικά προβλήματα, ἐξ ὅσων μοῦ εἶχαν ἀναφέρει ἰδιαιτέρως οἱ κρατούμενοι, κατόπιν ἐνεργειῶν μου, ἐλύθησαν εὐνοϊκῶς. ῾Ομοίως καί ἀπό τά γενικώτερα αἰτήματα, διά τά ὁποῖα, εἴτε οἱ ἴδιοι οἱ κρατούμενοι μέ ἐνημέρωσαν, εἴτε ἔλαβα γνῶσιν κατά τήν ἐπίσκεψίν μου ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, οὐκ ὀλίγα ἐτακτοποιήθηκαν.
Εἰς πέριξ τῶν ᾿Αθηνῶν Κέντρα κρατουμένων
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 1ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 130-131)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος
῞Ο,τι ὅμως μέ ἔφερεν εἰς ἐντονωτέραν ἀντίθεσιν μέ τούς περισσοτέρους καί ἰσχυροτέρους παράγοντας τῆς δικτατορίας ἦταν τό θέμα…
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Σαμαρείτιδος
Ἀγαπητική καί ὄχι ἐξουσιαστική παρουσία στίς τοπικές Ἐκκλησίες
(Πράξ. ια', 19-30)
(Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης, 22-5-2022)
Το χρέος της Ιεραρχίας:
η μετά θάνατον αναγνώριση των αδικηθέντων
12 μητροπολιτών
Αρχιμανδρίτου Ειρηναίου Μπουσδέκη
Μιά λανθασμένη άποψη έχει επικρατήσει στά εκκλησιαστικά μας πράγματα. Ότι δηλαδή μια αδικία που έχει τελεσθεί στην Εκκλησία, μια αντικανονική πράξη που αποτολμήθηκε με γνώμονα προσωπικές σκοπιμότητες των εκάστοτε κρατούντων, μια συμπεριφορά προσθήκης αντικανονικοτήτων πάνω στις αντικανονικότητες και αδικιών πάνω στις αδικίες, είναι κάτι που με υπομονή πρέπει να περιμένουμε για να κοπάσει, είτε με τον θάνατο του αδικούντος ιεράρχη (συνήθως προθιεράρχη), είτε και τελικά με τόν θάνατο του αδικουμένου ιεράρχου.
Δέν τιμούσε καθόλου τήν ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος όταν ευκαίρως -ακαίρως πληθώρα ιεραρχών έλεγαν για την αντικανονική εκθρόνιση των 12 μητροπολιτών καί τα τραγικά και λυπηρά γεγονότα που ακολούθησαν: «Το φτυάρι θα λύσει το θέμα». Όμως με αυτή την αδράνεια της Ιεραρχίας πέθαναν 2 Αρχιεπίσκοποι καί οι διάδοχοί τους δέν έλυσαν τήν αδικία, δέν καταδίκασαν τήν αντικανονικότητα, δεν αποκατάστησαν τους εκθρονισθέντες. Στο τέλος πέθαναν και όλοι οι αδικηθέντες και τότε όλοι έδειξαν ότι ανακουφίστηκαν. Λες και μιλάμε για προσωπικά μόνον θέματα, για ατομικές αντεγκλήσεις και διαμάχες μεταξύ ιεραρχών και όχι για την Εκκλησία του Χριστού πού πληγώνεται σκληρά, που τραυματίζεται βαριά με την αυθαιρεσία, τήν ασυδοσία και την παρανομία των ιεραρχών της, αυτών που ώφειλαν να ορθοτομούν τον λόγο της αληθείας και να έχουν σαν μοναδικό γνώμονα της εκκλησιαστικής πορείας τους τό Πηδάλιο των Ιερών Κανόνων.
Το χρέος της Ιεραρχίας:
η μετά θάνατον αναγνώριση των αδικηθέντων
12 μητροπολιτών
Αρχιμανδρίτου Ειρηναίου Μπουσδέκη
Μιά λανθασμένη άποψη έχει επικρατήσει στά εκκλησιαστικά μας πράγματα. Ότι δηλαδή μια αδικία που έχει τελεσθεί στην Εκκλησία, μια αντικανονική πράξη που αποτολμήθηκε με γνώμονα προσωπικές σκοπιμότητες των εκάστοτε κρατούντων, μια συμπεριφορά προσθήκης αντικανονικοτήτων πάνω στις αντικανονικότητες και αδικιών πάνω στις αδικίες, είναι κάτι που με υπομονή πρέπει να περιμένουμε για να κοπάσει, είτε με τον θάνατο του αδικούντος ιεράρχη (συνήθως προθιεράρχη), είτε και τελικά με τόν θάνατο του αδικουμένου ιεράρχου.
Δέν τιμούσε καθόλου τήν ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος όταν ευκαίρως -ακαίρως πληθώρα ιεραρχών έλεγαν για την αντικανονική εκθρόνιση των 12 μητροπολιτών καί τα τραγικά και λυπηρά γεγονότα που ακολούθησαν: «Το φτυάρι θα λύσει το θέμα». Όμως με αυτή την αδράνεια της Ιεραρχίας πέθαναν 2 Αρχιεπίσκοποι καί οι διάδοχοί τους δέν έλυσαν τήν αδικία, δέν καταδίκασαν τήν αντικανονικότητα, δεν αποκατάστησαν τους εκθρονισθέντες. Στο τέλος πέθαναν και όλοι οι αδικηθέντες και τότε όλοι έδειξαν ότι ανακουφίστηκαν. Λες και μιλάμε για προσωπικά μόνον θέματα, για ατομικές αντεγκλήσεις και διαμάχες μεταξύ ιεραρχών και όχι για την Εκκλησία του Χριστού πού πληγώνεται σκληρά, που τραυματίζεται βαριά με την αυθαιρεσία, τήν ασυδοσία και την παρανομία των ιεραρχών της, αυτών που ώφειλαν να ορθοτομούν τον λόγο της αληθείας και να έχουν σαν μοναδικό γνώμονα της εκκλησιαστικής πορείας τους τό Πηδάλιο των Ιερών Κανόνων.
Τό ἱστορικό στίγμα τοῦ μάρτυρα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ βιογραφίες τῶν κορυφαίων ἀγωνιστῶν τῆς ᾿Εκκλησίας μας δέν ἐπιδέχονται ἀφαίρεση. Δέ δικαιοῦται ὁ ἱστορικός νά φωτογραφίσει τή λάμψη τῆς ἁγιότητας καί νά παρακάμψει τήν ἔνταση καί τήν ποιότητα τῆς θυσιαστικῆς προσφορᾶς τους. Δέν τοῦ εἶναι ἐπιτρεπτό νά ἐμφανίσει τή μιά σελίδα καί νά ἀποσιωπήσει τήν ἄλλη. ῾Η βιογραφία εἶναι ἀφηγηματική εἰκονογράφηση. Προϋποθέτει τό σεβασμό στήν ὁλοκληρία τῆς προσωπικότητας καί τήν κατάθεση, ἀπερίτμητων καί ἀνόθευτων, τῶν στοιχείων, πού τήν ἀναδεικνύουν. ῞Ομοια μέ τή ζωγραφική, εἰκονική ἱστόρηση τοῦ προσώπου, πού, ἀποτυπώνοντας ὁ ἔμπειρος καί τίμιος τεχνίτης τή λεπτομέρεια στήν ἐπιφάνεια τοῦ πίνακα, στοιχειοθετεῖ καί ἐκφράζει τήν τελειότητα.
῾Ο σεπτός καί μαρτυρικός Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος δέν προσφέρεται γιά πρόχειρη, “κατά συνθήκην”, ἀποσπασματική ἱστόρηση. Μέ ὑποσυνείδητο μοχλό τήν ἀτολμία ἤ μέ φόντο τή σκοπιμότητα. Εἶναι διαμάντι πολυεδρικό, ἀλλά καί μοναδικό. Ποιμένας μέ πολυσχιδή δράση, ἀλλά καί μέ αὐτοσυνειδησία ἀκεραιότητας. ᾿Ανήκει στήν κλάση τῶν μεγάλων, πού ἀνοίγουν δρόμους καί γράφουν ἱστορία. Τῶν ποιμένων τῆς ᾿Εκκλησίας μας, πού δέν εἶναι εὔκολο νά τούς προσεγγίσει καί νά τούς βιογραφήσει ἀποδοτικά ὁ ἄτολμος ἤ ὁ στρατευμένος ἱστορικός κάλαμος. ῎Αν ὁ βιογράφος του κινηθεῖ στίς τροχιές τῆς διαπλοκῆς, ἄν κρατήσει κυρίαρχη μέσα του τήν ἐξάρτηση ἀπό τήν κατεστημένη ἐξουσία, ἀπό τούς παράγοντες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ παρασκηνίου καί ἀπό τούς συντελεστές τῆς περιπέτειας καί τῆς ὀδύνης τοῦ μάρτυρα ᾿Επισκόπου Νικολάου, δέ θά νομιμοποιηθεῖ νά χαράξει ὑπεύθυνα καί ἀκριβοδίκαια τό στίγμα τῆς παρουσίας του καί δέ θά φωτίσει, μέ ἐπάρκεια, τόν πίνακα τῆς προσφορᾶς του. ῎Αν μείνει θαυμάζοντας τήν ἀρχιερατική του ἀξιοπρέπεια καί φοβηθεῖ νά θίξει τά εἰδωλικά βάθρα τῶν διωκτῶν του, δέ θά κατορθώσει νά σημαδέψει μέ ἀκρίβεια τά πατήματα τῆς αὐθεντικά Πατερικῆς βιοτῆς καί ποιμαντορίας του καί νά προσδιορίσει τό νόημα τῶν ἀγώνων του καί τῶν θυσιῶν του.
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Παραλύτου
Ἡ Ἀγάπη γίνεται Ἀνάσταση
(Πράξ. θ', 32-42)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 27-9-1996
EKTEΘEIMENH H ΣYNOΔOΣ
Διώκει πέντε Mητροπολῖτες χωρίς νά ὑπάρχη παράπτωμα.
Kατηγορία βάσει ἀνυπόστατης ἀποφάσεως τῆς Ἱεραρχίας.
Στόν ἐκκλησιαστικό καί ἡμερήσιο τύπο γράφτηκε ὅτι πέντε ἐν ἐνεργείᾳ Mητροπολῖτες καλοῦνται σέ ἀνακρίσεις «... ἐπί κατά συρροήν καταφρονήσει τῆς ἀπό 20.10.1994 ἀποφάσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας...», γιατί κατά τήν ἐξόδιο ἀκολουθία καί τό μνημόσυνο τοῦ μακαριστοῦ Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου συνευχήθησαν μέ τούς Σεβ. Mητροπολῖτες Θεσσαλιώτιδος κ. Kωνσταντῖνο καί Ἀττικῆς κ. Nικόδημο, σέ βάρος τῶν ὁποίων εἶχε ἐπιβληθῆ τό «Ἐπιτίμιο Ἀκοινωνησίας». Ἀναφέρεται δέ, γιά τή θεμελίωσι τοῦ ἀποδιδομένου κανονικοῦ παραπτώματος, παράβασι τῶν Ἱερῶν Kανόνων I΄ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, B΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ καί Θ΄ τῆς ἐν Kαρθαγένῃ Συνόδου.
Oἱ Kανόνες αὐτοί, ἄν τούς διαβάση κανείς, ἀναφέρονται ἀποκλειστικά σέ τιμωρημένους μέ τήν ἔσχατη κανονική κύρωσι τοῦ ἀφορισμοῦ.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 27-9-1996
ΔIΩΓMOΣ MHTPOΠOΛITΩN
Mέ πλαστογραφημένα ἔγγραφα
καλοῦνται εἰς ἀπολογίαν οἱ Mητροπολῖται,
οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τήν ἐξόδιον Ἀκολουθίαν τοῦ Mακαριστοῦ Mητροπολίτου Λαρίσης Kυροῦ θεολόγου.
Kαί νέον τραγικόν ὁλίσθημα τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου, τό ὁποῖον ἐσκηνοθετήθη ἀπό τόν πλαστογράφον Ἀρχιεγραμματέα Δ. K. καί τό ὁποῖον θέτει εἰς κίνδυνον τήν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ἀπελθοῦσα Ἱερά Σύνοδος, εἰς τήν τελευταίαν Συνεδρίασιν αὐτῆς τῆς 27ης Aὐγούστου, φέρεται ὅτι ἀπεφάσισε νά καλέση εἰς παροχήν ἐξηγήσεων τούς Mητροπολίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν εἰς τήν Kηδείαν τοῦ ἀειμνήστου Mητροπολίτου Λαρίσης Kυροῦ Θεολόγου καί ἔλαβον μέρος εἰς τήν Ἐξόδιον Ἀκολουθίαν. Ἡ ἀλήθεια, παρά ταῦτα, εἶναι διαφορετική. Ἡ Σύνοδος δέν ἔλαβε τοιαύτην ἀπόφασιν, ἀλλά, ἐνῶ ἐτέθη τό θέμα πρός συζήτησιν, μετά ἀπό σύντομον διάλογον, ἐγκατέλειψε τήν πρότασιν. Mολονότι, ὅμως, δέν κατέληξεν εἰς ἀπόφασιν καί εἰς ψηφοφορίαν, ὁ Ἀρχιγραμματεύς, ἰδίᾳ πρωτοβουλίᾳ, συνέταξε καί ἀπέστειλεν εἰς τούς Mητροπολίτας ἔγγραφον διά τοῦ ὁποίου καλοῦνται νά δώσουν εἰς τήν Ἱεράν Σύνοδον ἐξηγήσεις.
Tά γεγονότα ἔχουν ὡς ἀκολούθως:
Πῶς ἐτέθη τό θέμα.
Tό θέμα ἔθεσεν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, ἐνωχλημένος ἀπό τήν παρουσίαν εἰς Λάρισαν πλειάδος Mητροπολιτῶν. Ὁ δέ Ἀρχιγραμματεύς ἐνεφάνισεν εἰς τήν Σύνοδον ἔγγραφον διαμαρτυρίας καί καταγγελίας τοῦ Mητροπολίτου κ. Ἰγνατίου Λάππα, ὅστις ἀνέφερεν εἰς τήν Σύνοδον, ὅτι οἱ παρασταθέντες εἰς τήν Kηδείαν τοῦ Kυροῦ Θεολόγου δέν εἶχον ζητήσει τήν ἰδική του συγκατάθεσιν.
Ἀποστολικό κήρυγμα ἑορτῆς Ἰωάννου Θεολόγου
Πόθος μετοχῆς στή Ζωή
(Α' Ἰωάν. α', 1-7)
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Θωμᾶ
Θαύματα τότε, μόνον τότε;
(Πράξ. ε', 12-20)
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (7)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΖΩΗΣ
Τελειώνοντας θέλω νά σᾶς θυμίσω ἕνα περιστατικό ἀπό τό εὐαγγελικό κείμενο. Τόν πλούσιο νεανίσκο πού πλησίασε μέ πολλή θέρμη τόν Κύριο καί τοῦ ζήτησε τό μεῖζον. «τί ἀγαθόν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωήν αἰώνιον;» Θυμόσαστε τήν ἀπάντηση τοῦ…
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (6)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΜΟΡΦΕΣ ΜΗ ΣΥΝΕΠΟΥΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
Ἐπειδή μιλᾶμε γιά ΣΥΝΕΠΕΙΑ στήν πνευματική μας ζωή, πρέπει νά προσέξουμε καί κάποιες εἰδικότερες στάσεις θρησκευτικῆς ζωῆς πού πολλές φορές εἶναι μαζικές ἀλλά δέν μποροῦν νά ἰσχυριστοῦν αὐτοί πού τίς ἀκολουθοῦν ὅτι εἶναι συνεπεῖς ὡς πρός τήν εὐαγγελική ζωή καί τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ἄς δοῦμε λοιπόν τρεῖς περιπτώσεις πού ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΠΕΙΑ.
α) ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΗΤΤΟΠΑΘΕΙΑ: ΜΙΝΙΜΑΛΙΣΜΟΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ
(ΔΥΟ ΤΡΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΑ ΑΜΕΛΩΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΠΑΥΣΗ).
Δέν μπορεῖ νά χαρακτηρισθεῖ συνεπής χριστιανός αὐτός πού ἐπιλέγει τήν τήρηση ἐλάχιστων στοιχείων τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου, αὐτός πού περιορίζει τόν ἀγῶνα του σέ μικρές, τιποτένιες προσπάθειες και αἰσθάνεται μιά θρησκευτική αὐτάρκεια.
ΣΥΝΕΠΕΙΑ εἶναι:
-Ἡ μελέτη τοῦ συνόλου τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
-Τό καθρέπτισμα τοῦ ἑαυτοῦ μας στήν εὐαγγελική ζωή.
-Τό ζύμωμα ὅλης τῆς ὕπαρξής μας μέ ὅλες τίς πτυχές τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
-Τό ἄνοιγμα μπροστά μας ἑνός ἀγώνα εὐρέως φάσματος.
-Ἡ συνεχής ἄσκηση καί ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ.
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (5)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Ὑπάρχει καί ἕνα θέμα ΣΥΝΕΠΕΙΑΣ τοῦ χριστιανοῦ ὅσον ἀφορᾶ τή σχέση του μέ τόν κόσμο.
«Ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται». Ὁ Κύριος ἐξέλεξε τούς μαθητές του ἀπό τόν κόσμο. Ἀλλά ὡς μαθητές του πλέον δέν εἶναι «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου». Ἡ ἀφομοίωση τοῦ χριστιανοῦ ἀπό τόν κόσμο εἶναι μιά ἔκπτωση, μιά ἀσυνέπεια πρός τό ὑπόδειγμα πού μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος. Ὁ Παῦλος τό ἀποκαλεῖ «συσχηματισμό» μέ τόν κόσμο καί μᾶς ἀποτρέπει ἀπό αὐτή τήν ἐκδοχή. Γιά τόν ἑαυτό του μάλιστα ἔγραφε: «ἐμοί γάρ κόσμος ἐσταύρωται καγώ τῷ κόσμῳ». Μέσα μου ὁ κόσμος ἔχει σταυρωθεῖ, ἔχει πεθάνει, δέ μέ θέλγει δέν ἀσκεῖ τήν ἕλξη πού συνηθίζει. Ἀλλά καί γώ ὡς μαθητής τοῦ Κυρίου μου εἶμαι σταυρωμένος πεθαμένος σέ σχέση μέ τόν κόσμο. Ὁ κόσμος τῆς ἁμαρτίας δέν μέ θεωρεῖ ζωντανό μέλος του.
Ἡ ΣΥΝΕΠΕΙΑ λοιπόν, μέ τά θέλγητρα πού προβάλλει ὁ κόσμος ἀπό τά μαζικά μέσα, εἶναι νά μπορέσει νά κρατήσει σήμερα ὁ πιστός αὐτή τή διαφοροποίηση ἀπό τόν ἁμαρτωλό κόσμο. Αὐτό ἀπαιτεῖ ἕνα τιτάνιο ἀγώνα.
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (4)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥ: ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΕΝΗΣ ΚΑΙ ΤΕΘΛΙΜΜΕΝΗΣ ΟΔΟΥ
ΣΥΝΕΠΕΙΑ εἶναι ἡ ἐπιλογή ἀπό τόν πιστό χριστιανό τῆς στενῆς καί τεθλιμμένης ὁδοῦ πού ὁδηγεῖ στήν ζωή. Πιστός πού βαδίζει τήν εὐρύχωρη ὁδό μέ ἰλιγγιώδη ταχύτητα βέβαιο εἶναι ὅτι θά γκρεμισθεῖ καί θά…
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (3)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΑΦΟΥ ΑΘΕΤΟΥΜΕ ΤΙΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ,
ΠΟΥ Η ΣΥΝΕΠΕΙΑ;
Πρέπει λοιπόν να τηρήσουμε τις ὑποσχέσεις τοῦ βαπτίσματος. Τότε εἴμαστε συνεπεῖς χριστιανοί. Ἡ αὐθόρμητη ἀντίδραση στήν τοποθέτηση αὐτή ἴσως εἶναι ἡ ἑξῆς: Μά ὅλοι μας καί μετά τό βάπτισμα, ἔχοντας τήν ἁμαρτητική ροπή, παρασυρόμαστε καί πάλι ἀπό τόν Σατανά. Βρίσκει ἐκεῖνος τόν τρόπο, καί τό κατάλληλο ἔδαφος σέ μᾶς γιά νά μᾶς δελεάζει καί νά μᾶς ρίχνει στήν ἁμαρτία. Ὅλοι μας καί μετά τό βάπτισμα ἀποκοβόμαστε ἀπό τόν Κύριό μας, πολλές φορές δέν τόν πιστεύουμε ὡς Κύριο τῶν καρδιῶν μας καί Θεό μας, δέν τόν προσκυνοῦμε, δέν τόν λατρεύουμε. Χανόμαστε σέ ἄλλες μέριμνες καί φροντίδες, παρασυρόμαστε στήν ἁμαρτία, ἀποκοβόμαστε ἀπό τόν Κύριό μας. Ποιός λοιπόν μπορεῖ νά καυχηθεῖ πώς τήρησε τίς ὑποσχέσεις τοῦ βαπτίσματος; Ποιός μπορεῖ νά ἰσχυριστεῖ ὅτι εἶναι ΣΥΝΕΠΗΣ στήν πνευματική ζωή του;
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (2)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥ: ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Νά σταθοῦμε γιά λίγο σέ κάτι σημαντικό. Ἀπόδειξη τῆς συνέπειας τοῦ χριστιανοῦ εἶναι τό στοιχεῖο τῆς πίστης καί τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ.
α) Πιστεύω στό Χριστό ὡς Κύριό μου καί Θεό μου, σημαίνει ἀναγνωρίζω τήν θεότητά του καί τήν κυριότητά πάνω σ’ ὅλη τήν κτίση. Ἀφοῦ εἶναι κύριος καί ἐξουσιαστής τῆς κτίσης μπορῶ μέ ἐμπιστοσύνη νά ἀκουμπάω τήν ὕπαρξή μου σέ Κεῖνον. ΣΥΝΕΠΗΣ χριστιανός εἶναι αὐτός πού καθημερινά ἐκπαιδεύεται στήν πραγματικότητα αὐτή. Ὅταν τά προβλήματα καί οἱ περιπέτειες ἔρχονται. Ὅταν οἱ ἀνθρώπινες δυνάμεις ἐγκαταλείπουν. Ὅταν ἡ ἀνθρώπινη σοφία ἀδυνατεῖ νά δώσει διέξοδο. Ὅταν ἡ ὕπαρξη σφίγγεται σάν σέ μέγγενη καί κινδυνεύει νά ἐκραγεῖ. Τότε κατανοεῖ ὅτι μπορεῖ νά ἀκουμπήσει στόν παντοδύναμο, πάνσοφο καί φιλάνθρωπο Θεό. Αὐτόν πού συγκρατεῖ τήν κτίση. Αὐτόν πού δίνει λύσεις, διεξόδους, ὅραμα ζωῆς. Ὁ ΣΥΝΕΠΗΣ χριστιανός πρέπει νά ἐκπαιδευτεῖ σ’ αὐτήν τήν ἐμπιστοσύνη καί ἐπανάπαυση στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ μέσα στήν τρικυμία τῆς παρούσης ζωῆς.
Ἡ συνέπεια στήν πνευματική ζωή (1)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ
Ποιός εἶναι ὁ συνεπής στήν καθημερινή ζωή; ΣΥΝΕΠΗΣ εἶναι:
-αὐτός πού μπορεῖς νά βασιστεῖς στό λόγο του.
-αὐτός πού εἶσαι σίγουρος ὅτι αὐτό πού λέει θά τό κάνει.
-αὐτοῦ πού ὁ λόγος του γίνεται ἔργο.
Συνεπής στήν προσωπική ζωή εἶναι ὁ ΓΝΗΣΙΟΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, πού δέν βρίσκεται σέ διάσταση ἔργων καί λόγων. Δέν βιώνει τόν ἐσωτερικό διχασμό ἄλλα νά λέγει καί ἄλλα νά κάνει. Ἐπειδή ὅμως ἡ συνέπεια εἶναι κόπος καί μόχθος καί πόνος πολύς, Ο ΣΥΝΕΠΗΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.
Συνεπής στήν κοινωνική ζωή εἶναι αὐτός πού:
-θά ὁλοκληρώσεί τό ἔργο πού ἀνέλαβε.
-θά ἐκπληρώσει τίς δεσμεύσεις του.
-θά ἀνταποκριθεῖ στίς ὑποχρεώσεις πού ἡ κοινωνική ζωή τοῦ ἐπιβάλλει:
α) θά ἀγωνισθεῖ στήν οἰκογένειά του ὑπό ὅλες τίς συνθῆκες ὅσο πιεστικές καί νά εἶναι αὐτές. Θά ἀντιμετωπίσει τά προβλήματα ὅσο δύσκολα καί ἀδιέξοδα κι ἄν φαίνονται. Θά στέκεται μέ ἀγάπη καί θά βοηθάει ὅλα τά μέλη τῆς οἰκογένειας.
β) θά προσφέρει στήν ἐργασία του ἐκτελῶντας τό ἔργο πού τοῦ ἔχει ἀνατεθεῖ.
ΣΥΝΕΠΗΣ ΛΟΙΠΟΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΝΗΣΙΟΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΕΡΙΓΥΡΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΑΣΙΣΤΕΙ ΠΑΝΩ ΤΟΥ.
ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ
Α΄και γ΄ωδή του Κανόνα του Πάσχα
(κείμενο-μετάφραση)
Ποίημα Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ.
ᾨδὴ α' Ἦχος α΄ εἱρμὸς
«Ἀναστάσεως ἡμέρα λαμπρυνθῶμεν λαοί, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα·
ἐκ γὰρ θανάτου πρὸς ζωήν,
καὶ ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν,
Χριστὸς ὁ Θεός, ἡμᾶς διεβίβασεν, ἐπινίκιον ᾄδοντας».
Νά γίνουμε λαμπεροί γιατί ἡ μέρα τῆς Ἀναστάσεως εἶναι Πάσχα, Πάσχα Κυρίου,
γιατί ἀπό τόν θάνατο στή ζωή,
καί ἀπό τή γῆ πρός τόν οὐρανό,
Χριστός ὁ Θεός μᾶς ἀνέβασε,
ψάλλοντας ἆσμα τῆς νίκης.
ΠΑΣΧΑ 2022
Του Αρχ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
“Σῶτερ μου τό ζῶν τε καί ἄθυτον Ἱερεῖον,
ὡς Θεός σεαυτόν ἑκουσίως προσαγαγών τῷ Πατρί,
συνανέστησας παγγενῆ τόν Ἀδάμ
ἀναστάς ἐκ τοῦ τάφου”
Σωτήρα μου,
εἶσαι τό ζῶν καί ἄθυτον Ἱερεῖον.
Ζῶν καί ἄθυτος ὡς πρός τήν θεότητά Σου. …
Κυριακή τῶν Βαΐων
(Τό χρέος τῆς ἐγρήγορσης / Φιλιπ. 4,4-9)
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 20, 1-9-1999
Ἡ Ἱερά Ἐξέταση
Ε.Χ. Οἰκονομάκου
Tό Ἐκκλησιαστικό πρόβλημα ἄρχισε πρίν ἀπό ἕνα τέταρτο τοῦ αἰώνα μέ τήν ἀναίτια καί αὐθαίρετη ἐκθρόνιση 12 ἀθώων ἐν ἐνεργείᾳ Mητροπολιτῶν. Kατά τή διάρκεια τῆς δικτατορίας τοῦ ᾽Iωαννίδη. Oἱ ἐκθρονισθέντες δέν δέχθηκαν τά τετελεσμένα. Mέ κάθε νόμιμο τρόπο ζητοῦν ὅλα αὐτά τά 25 χρόνια τήν δικαίωσή τους. Oἱ περισσότεροι, παρά ταῦτα, κοιμήθηκαν ἀδικαίωτοι. Tήν εὐθύνη τῆς μή ἄρσεως τῆς ἀδικίας, ἀπό ζῶντες καί κεκοιμημένους, φέρουν στό ἀκέραιο τά Συνοδικά ὄργανα καί οἱ Πρόεδροί τους, πού διοικοῦν τήν Ἐκκλησία, καί τά ἁρμόδια ὄργανα τῆς Πολιτείας, πού σύμφωνα μέ τόν Kαταστατικό Xάρτη Tης ἐποπτεύουν τή λειτουργία Tης. Παρά ταῦτα, τό κατεστημένο αὐτό τῆς διαπλεκόμενης ἐξουσίας, πού, φαίνεται, θεωρεῖ ἐπίτευγμα τή μή ἀπόδοση τοῦ δικαίου, βρίσκει σύμμαχο κάποιο σκληρό πυρήνα στόν ἀκαδημαϊκό θεολογικό χῶρο.
Ἱερωμένος, πού ὅλα αὐτά τά χρόνια ἀπό τήν ἀσφαλή θέση τοῦ Kαθηγητοῦ Θεολογικῆς Σχολῆς ὑπερασπίζεται τήν ἐξουσία, ἔχει ἀποφανθεῖ ὅτι στήν ᾽Oρθοδοξία δοξάζεται ὅποιος ὑπομένει τήν ὅποια ἀδικία τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως ἀδιαμαρτύρητα καί ὄχι αὐτός, πού διεκδικεῖ τό δίκιο του. Σέ ψήφισμα δέ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν τό 1994 γιά τό Ἐκκλησιαστικό, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς καινοφανής «διδαχή»: «κατά τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία καί παράδοση οἱ ποινές αὐτές (ἐκθρονίσεις, ἐπιτίμια, κλπ.) ἀποτελοῦν ἀναντίρρητα τόν ἐσώτατο κύκλο τῆς πνευματικῆς καί τῆς σωτηριολογικῆς της ἀποστολῆς». Oὐδείς λόγος ἄν αὐτός, πού τιμωρεῖται, ἔσφαλε ἤ ὄχι. Oὔτε ἄν αὐτός, πού ἐπέβαλε τίς ποινές εἶχε τέτοιο δικαίωμα ἤ ἔκανε ὑπέρβαση ἐξουσίας. Γιά τούς Ἡρακλεῖς τοῦ αὐταρχικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου εἶναι ἀρκετό ὅτι κρατάει τή σπάθη τῆς ἐξουσίας. Mέ ἄλλα λόγια, ἐνῶ μιά τυραννική κοσμική ἐξουσία ἐξουδετερώνει τούς ἀντιπάλους της εἴτε γιά νά στερεωθεῖ εἴτε γιά νά ἐκδικηθεῖ, ἁπλά καί μόνο γιατί διαθέτει τήν ἀπαιτούμενη, χωρίς ἠθικές ἀναστολές, δύναμη, ὁ αὐταρχισμός στήν ᾽Oρθόδοξη Ἐκκλησία, ὅταν κάνει τό ἴδιο, διαπνέεται, τάχα, ἀπό τόν Eὐαγγελικό νόμο τῆς ἀγάπης, τῆς ἐντιμότητας, τοῦ σεβασμοῦ τῶν Πατερικῶν θεσμίων, ἔχει «ἀνώτερους» στόχους: νά σωθοῦν καί νά δοξασθοῦν τά θύματά του! Ὁ μακρυνός ἀπόηχος τῆς Ἱερᾶς Ἐξετάσεως, πού ἔκαιγε τά θύματά της ἐπί τῆς πυρᾶς γιά νά σωθεῖ ἡ ψυχή τους, εἶναι ἐμφανής στή συλλογιστική τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου καί τῶν Ἡρακλέων του. Mέ τέτοια «βαθειά θεολογία» περνᾶ ὁ λαός ἀπό πλύση ἐγκεφάλου.
Εἰσήγηση στήν ἡμερίδα τῆς 21ης Ἰουνίου 1999 γιά τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
Ἡ ἀλλοπρόσαλλη τακτική τοῦ Mακ. Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Xριστοδούλου
τοῦ Γεωργίου Παπαζέτη
Eὐχαριστῶ τούς ἀγαπητούς φίλους καί ἀδελφούς τῆς «Πρωτοβουλίας» γιά τήν ἀγάπη τους καί τά εὐγενικά τους αἰσθήματα νά συμπεριλάβουν καί μένα στούς τέσσερις εἰσηγητές τῆς ἀποψινῆς αὐτῆς πνευματικῆς σύναξης, ἡ ὁποία ἔχει ὡς κεντρικό θέμα τό «ἐκκλησιαστικό πρόβλημα».
Ἔρχομαι ἀπό τήν πόλη τοῦ ἁγίου Ἀχιλλίου καί τοῦ μακαριστοῦ Θεολόγου νά καταθέσω ἐδῶ σέ εὐαισθητοποιημένους γιά τά ἐκκλησιαστικά πράγματα ἀδελφούς τή μαρτυρία μου, τό σπαραγμό τῆς ψυχῆς μου, τό κλάμα μου, τήν ἀγωνία μου. Διαβλέπω μέ θλίψη πολλή ὅτι τό «ἐκκλησιαστικό πρόβλημα» διαιωνίζεται ἐπικίνδυνα καί κατά τή μετασεραφειμική ἐποχή. Kαί διαισθάνομαι ὅτι ἡ διαιώνιση αὐτή εἶναι καί ἐνσυνείδητη καί σκόπιμη καί συντελεῖ στό διασυρμό τοῦ κύρους καί τῆς ἀξιοπρέπειας τῆς Ἐκκλησίας.
Ἡ εἰσήγησή μου θά ἀναφερθεῖ στήν «ἀλλοπρόσαλλη τακτική τοῦ Mακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Xριστοδούλου». Στόχος μου νά ἐπισημάνω στά πλαίσια τῶν στοιχείων, πού ἔχουν δημοσιοποιηθεῖ, τήν ἐκτροπή, νά διαλεχθῶ, νά ἐλέγξω μέ ἀγαθή πρόθεση καί ἀγάπη, νά προβληματίσω, νά κινήσω σέ ἀναθεώρηση τακτικῆς καί «ἀναψηλάφηση» πράξεων, μέ σκοπό νά συμβάλω, κοντά σέ τόσους ἄλλους, στήν ἀποκατάσταση τῆς κανονικότητας καί νομιμότητας στήν Ἐκκλησία. Πιστεύω ὡς θεολόγος ὅτι δέν εἶναι ἀνάγκη νά εἶναι κανένας κληρικός, γιά νά ἐκφράζει τόν πόνο του, τήν ἀγωνία του γιά τά κακῶς κείμενα στήν Ἐκκλησία καί νά ἐλέγχει μέ ἀγάπη, νά παρακαλεῖ μέ σεβασμό καί νά ὑποδεικνύει ταπεινά τά πρέποντα. Ἐκκλησία κατά τήν ᾽Oρθόδοξη Δογματική δέν εἶναι μόνο ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, ἡ Ἱεραρχία, ὁ κλῆρος. Eἶναι καί ὁ πιστός λαός, πού ἀποδέχεται καί βιώνει τίς χριστιανικές ἀλήθειες. Ἀλίμονο στούς Ἀρχιερεῖς, πού περιφρονοῦν τή γνώμη τοῦ πιστοῦ λαοῦ. Tό Ἅγιο Πνεῦμα φωτίζει καί καθοδηγεῖ ὅλο τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτό καί ἡ συμβολή τοῦ λαοῦ στό ἔργο τῆς Eκκλησίας εἶναι τεράστια. Ἀφανεῖς ἰδιῶτες ἦταν τό ζευγάρι Ἀκύλας καί Πρίσκιλλα. Kι ὅμως αὐτοί οἱ ἰδιῶτες παρουσίασαν μέ ἀκρίβεια τήν ὁδό τοῦ Θεοῦ στόν Ἀπολλώ, πού ἐξελίχθηκε ἀργότερα σέ διάσημο δάσκαλο τῆς πρώτης Ἐκκλησίας. Ἀφανής ἰδιώτης καί μικρῆς μόρφωσης καί ἀρετῆς ἦταν ὁ ᾽Iοθόρ. Kι ὅμως ὁ θεόπτης Mωϋσῆς καί ἡγέτης τοῦ ᾽Iσραήλ, πού εἶχε μεγάλη μόρφωση καί ἀρετή, ἄκουσε μέ προσοχή τίς συνετές συμβουλές τοῦ ἁπλοῦ αὐτοῦ ἀνθρώπου, πού τύχαινε νά εἶναι πεθερός του, καί κανόνισε σύμφωνα μ᾽ αὐτές τά θέματα διοίκησης τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ τό βιβλίο τῆς Ἐξόδου. Ὁ ἱερός Xρυσόστομος μέ ἀφορμή τό παράδειγμα τοῦ Mωϋσῆ διδάσκει τούς ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας ν᾽ ἀνοίγουν τ᾽ αὐτιά τους καί ν᾽ ἀκοῦνε τί λένε οἱ πιστοί, ἔστω κι ἄν αὐτοί δέν κατέχουν ἐξέχουσα θέση στήν κοινωνία. Nά τί λέει ὁ μεγάλος αὐτός Πατέρας: «Ἀκούσατε, ἵνα μάθητε, ὅτι ἕκαστος συμβούλου δεῖται, κἄν κατά Mωϋσέα γένηται... Ἔστι γάρ, ἔστι καί παρά ἀνθρώπῳ μικρῷ καί εὐτελεῖ εὑρεθῆναί τι τῶν δεόντων, ὅ τῷ σοφῷ καί μεγάλῳ πολλάκις οὐκ εὕρηται» (P. G. 51, 134-135).
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 12-8-1996
Tό ὑπόμνημα της ντροπῆς
Ὁ Ἰγνάτιος Λάππας δέ σεβάστηκε μήτε τήν κηδεία τοῦ νεκροῦ Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου.
Δίνουμε στή δημοσιότητα ἕνα ντοκουμέντο. Πρόκειται γιά τήν ἀναφορά, πού ὑπέβαλε στήν Ἱερά Σύνοδο ὁ κ. Ἰγνάτιος Λάππας στίς 12-8-1996, μιά βδομάδα μετά τήν κηδεία τοῦ μακαριστοῦ Mητροπολίτη μας Θεολόγου. Ἡ ἀναφορά εἶναι ἀπρεπέστατη. Φανερώνει τό ἦθος τοῦ ἀνθρώπου, πού θέλει νά σταθῆ στή Λάρισα ὡς ἐπίσκοπος καί νά δεχθῆ τήν ἀναγνώρισι τοῦ ἐκκλησιατικοῦ πληρώματος. Xαρακτηριστικό αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς, εἶναι ἡ πλήρης διαφοροποίησί του ἀπό τό ποίμνιο τῆς Λάρισας. Tή στιγμή, που ὁλόκληρη ἡ Θεσσαλική γῆ θρηνοῦσε τήν ἀπώλεια τοῦ ἁγίου ἀνδρός, τοῦ Λαρίσης Θεολόγου, αὐτός δέν βρῆκε μιά λέξι συμπάθειας πρός τόν πρεσβύτερο συλλειτουργό του. Mιλάει μέ ἐμπάθεια. Ἐκφράζεται μέ περιφρόνησι πρός τό λαό. Προκαλεῖ τή Σύνοδο νά τιμωρήση ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νά τιμήσουν μέ τήν παρουσία τους καί μέ τίς προσευχές τους τόν ἀγαπημένο δεσπότη μας.
Κυριακή Ε' Νηστειῶν
(Ἡ εὐλογία τῆς μεγάλης Θυσίας / Ἑβρ.9,11-14)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 18-19, 1-15 Αὐγούστου 1999
Ἀπό τήν ἐπιφάνεια στό βάθος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Eὐρύτατη σήμερα ἡ ἀναγνώρισι τῆς ᾽Oρθόδοξης κληρονομιᾶς. Πυκνές οἱ ἀναφορές στά θησαυρίσματα, πού ἄφησαν πίσω τους οἱ σοφοί καί οἱ ἅγιοι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ περιβόλου. Στά χείλη τῶν πολλῶν ὁ λόγος τῆς τιμῆς στόν πλοῦτο, πού ἄρδευσε τίς ρίζες καί προκάλεσε τήν ἀνθοφορία τοῦ νεώτερου εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ. Ἕτοιμες οἱ ἡγεσίες ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀποχρώσεων καί οἱ πλατειές, λαϊκές μάζες νά πανηγυρίσουν μέ λαμπιόνια καί μέ μουσικές τή συμπλήρωσι τῶν δυό χιλιετιῶν τῆς χριστιανικῆς γραφῆς στόν ὀγκώδη τόμο τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Ἀνοιχτά τά μουσεῖα, γιά νά δείξουν τούς θησαυρούς, πού ἔπλασε τό ἀνθρώπινο πνεῦμα, καλλιεργημένο καί ἀναγεννημένο στήν καθαρή ἀτμόσφαιρα τῆς Ἁγιοπνευματικῆς παρουσίας. Σέ στάσι ἐκκίνησης οἱ δημοσιογραφικοί κάλαμοι, γιά νά φέρουν στήν ἐπικαιρότητα ἀποσπάσματα τῶν ἱστορικῶν σελίδων καί γεγονότα, πού σημάδεψαν ἀποφασιστικά τίς μεγάλες στροφές τῆς ἀπέραντης διαδρομῆς.
Ὅμως, οἱ ἀποσπασματικές, πομπώδεις ἀναφορές, οἱ ἐκκοσμικευμένες ὀργανωτικές κινήσεις, ἡ ἐπένδυσι τῆς ἀσκητικῆς καί ἐξαγιασμένης ᾽Oρθοδοξίας μέ τό ἐπικάλυμμα τῆς χλιδῆς καί ἡ προώθησί της στή βιτρίνα τῆς ἀφθονίας, φανερώνουν, ὅτι ἡ ἐκτίμησί μας καί ὁ θαυμασμός μας περιδιαβάζουν καί ἱστοροῦν τήν ἐπιφάνεια. Tό κάλλος τῶν κειμένων. Tή δυναμική ἔκφρασι τῆς ἁγιογραφίας. Tήν εὐκαμψία καί τή σημαντική τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς. Tή λεπτουργία τῶν χαραγμάτων στό ξύλο ἤ στήν πέτρα. Tήν τυπολογία τῆς ἀρχιτεκτονικῆς. Tή μεγάλη γκάμα τῶν ἐθίμων, πού ποικίλουν ἤ καί νοηματίζουν τήν καθημερινότητα. Ὅλα αὐτά κυκλοφοροῦν στή δημοσιογραφική συναλλαγή. Πέφτουν στή χοάνη τῆς ἐπεξεργασίας. Δίνουν τό μοτίβο τοῦ ἐπιπόλαιου θαυμασμοῦ καί τοῦ συμβατικοῦ σεβασμοῦ στήν ἱστορία τῶν εἴκοσι αἰώνων, πού νοημάτισε τήν ἀνθρώπινη πορεία καί συνέδεσε τή γῆ μέ τόν οὐρανό, τήν προσκαιρότητα μέ τήν αἰωνιότητα.
Εἰσήγηση στήν ἡμερίδα τῆς 21ης Ἰουνίου 1999 γιά τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
«Eἷς» καί ἡ ἀλήθεια
Τοῦ κ. Ελευθερίου Οἰκονομάκου
Tό «Ἐκκλησιαστικό πρόβλημα», που ξεκίνησε μέ τήν χωρίς δίκη ἐκθρόνιση 12 Mητροπολιτῶν τό 1974, εἶναι πρόβλημα τῆς Ἐκκλησίας μᾶλλον, παρά τῶν προσώπων, πού ἐπλήγησαν. Aὐτοί, πού διώχθηκαν, λιτανεύουν ὅλα αὐτά τά 25 χρόνια τόν διωγμό τους. Ὅμως, μαζί τους λιτανεύει καί ἡ Ἐκκλησία μας τίς πληγές της. Bέβαια, ἡ ἐκκλησιαστική ἡγεσία δέν θέλει νά δεχθεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἔχει τό πρόβλημα. Προτιμᾶ, κατά τρόπο στουθοκαμηλικό, νά τό θεωρεῖ σάν προσωπική ὑπόθεση μικροῦ ἀριθμοῦ προσώπων. Kαί νά τό ἀφήνει νά λιμνάζει. Oἱ γραμμές, πού ἀκολουθοῦν, ἔχουν σά στόχο νά καταδείξουν ὅτι σέ τελευταία ἀνάλυση τραυματισμένη βγαίνει ἡ Ἐκκλησία. Kαί τήν εὐθύνη φέρουν ὅσοι ἐπί 25 χρόνια Tήν διοικοῦν.
Ἡ πρώτη ὀδυνηρή αἴσθηση, πού ἔχει κανείς ἀπό τήν θεώρηση τοῦ «Ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος», εἶναι σά νά ζεῖ μέσα σέ μιά Ἐκκλησία, πού εἶναι αἰχμάλωτη. Kάποιες δυνάμεις μέσα στά διοικητικά Tης ὄργανα κατώρθωσαν, Kύριος οἶδε πῶς, νά ἔχουν τήν ἐλευθερία νά αὐθαιρετοῦν, παραβιάζοντας Nόμους καί Ἱερούς Kανόνες. Πρό λίγων ἐτῶν ἱεράρχης, ἀπό τούς καλλίτερους στήν Ἱεραρχία σήμερα, διατύπωσε ὡς ἑξῆς τό «Ἐκκλησιαστικό πρόβλημα»: «Oἱ τρεῖς Mητροπολίτες, (ζοῦσε τότε ἀκόμα ὁ μακαριστός Λαρίσης Θεολόγος, βρίσκονται ἐκτός Ἱεραρχίας διότι δέν πειθαρχοῦν εἰς αὐτήν. Ὅπως, δηλαδή, ἕνα κόμμα ἤ ἕνα σωματεῖο ἀποβάλλει τούς διαφωνοῦντες, ἔτσι καί αὐτοί ἀπεβλήθησαν διότι δέν δέχτηκαν τίς ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἱερᾶς Συνόδου». Ὡς τόσο, σημείωσε, ὅτι οἱ ἀποφάσεις αὐτές ἦταν στό σύνολό τους ἐμπαθεῖς, ἐντελῶς ἔξω ἀπό τό γράμμα καί τό πνεῦμα τῶν Ἱερῶν Kανόνων καί νομικῶς μετέωρες.
Κυριακή Δ' Νηστειῶν
(Ἡ βέβαιη καί άσφαλής ἐλπίδα στό Χριστό / Ἑβρ. 6,13-20)
Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως (Γ' Νηστειῶν)
(Ὁ συμπαθής Μέγας Ἀρχιερέας / Ἑβρ. 4,14-16 καί 5,1-6)
Ἀπό ἄρθρο πού δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, μέ τίτλο: «Θεολογία-Ἐξουσία», 30-8-1996
Θεολογία...
Ἡ Θεολογία δέν εἶναι θεραπαινίδα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Tυφλός κομπάρσος τῶν ὁραμάτων μιᾶς ἐποχιακῆς εὐνοιοκρατίας ἤ ὑμνητής τῶν φαύλων πράξεων μιᾶς ἀνερμάτιστης ὁλιγαρχίας. Eἶναι λειτουργία αὐτόνομη, ὑπεύθυνη, Ἁγιοπνευματική καί ἡγεμονική. Σπορά καί ἀμητός τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἑτοιμασία καί προσφορά τοῦ καθαροῦ ἄρτου τῆς Ἐκκλησίας, τῆς γνήσιας τροφῆς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Ὁ λόγος, πού προσφέρεται μαζί μέ τόν Kρατήρα τοῦ Kυριακοῦ Σώματος καί Aἵματος κατά τήν τελεσιουργία τῆς μυσταγωγίας τῆς Eὐχαριστίας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ
O MAKAPIΣTOΣ
MHTPOΠOΛITHΣ ΛAPIΣHΣ KAI TYPNABOY
ΘEOΛOΓOΣ
Tό θύμα.
Eὐχαριστῶ τούς συνεργάτας μου· εἶμαι δέσμιος τῆς ἀγάπης τους.
Ἰδιαιτέρως εὐχαριστῶ τόν λαό τοῦ Θεοῦ γιά τήν συμπαράστασί του σέ ὅλα. Ὅσα ἔζησα, μέσα στήν ἀγάπη του ἔζησα καί θεωρῶ εὐεργετημένο τόν ἑαυτό μου.
Σέ ὅλους σας ἀφίνω τήν εὐχή μου, τήν ἀγάπη μου καί τήν ὁλόθερμη εὐχαριστία μου.
Κυριακή Β' Νηστειῶν
(Ἡ προσωπική εὐθύνη γιά τή σωτηρία / Ἑβρ. 1,10-14 καί 2,1-3)
Κυριακή Ὀρθοδοξίας (Α' Νηστειῶν)
(Πίστη: ἄλλη θεώρηση ζωῆς / Ἑβρ. 1,24-26 καί 32-40)
Κυριακή Τυρινῆς
(Παρουσία τοῦ πιστοῦ στόν κόσμο / Ρωμ. 13,11-14 καί 14,1-4)
Κυριακή Ἀπόκρεω
(Ἀδελφοσύνη στήν Ἐκκλησία / Α' Κορ. 8,8-13 καί 9,1-2)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 28-8-1998
Πρός Mακαριώτατο...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mακαριώτατε ἀδελφέ,
Kρατῶ, μέ τή δυνατή ἀκρίβεια, τή διάθεσι τιμῆς στόν πρῶτο «ἐν ἴσοις» ἀδελφό Ἱεράρχη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλά καί δέν ἀφίσταμαι ἀπό τήν ὑποχρέωσι, νά φυλάγω, μέ πάθος ψυχῆς, τό ἀκριβό προνόμιο τῆς ἐλεύθερης ἔκφρασης, πού προσφέρεται, συνταγματικά κατωχυρωμένο καί στόν τελευταῖο Ἕλληνα πολίτη. Mέ σημεῖο ἐκκινήσεως αὐτά τά δυό θεμελιακά ἀξιώματα, τό ἕνα καθαρά Ἐκκλησιολογικό καί τό δεύτερο μεικτό, Ἐκκλησιολογικό καί, ταυτόχρονα, πανανθρώπινο, πλησιάζω τή μακαριότητά σου καί διατυπώνω τήν ἐκ βάθους ψυχῆς καί ἐκ προσταγῆς συνειδήσεως ἀγωνία μου.
Ἀδελφέ μου, γιατί ἐπιτρέπεις, κατά τήν προσφορά τῶν τιμίων Δώρων νά διακόπτεται καί νά βεβηλώνεται ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ Mυστηρίου τῆς Θείας Eὐχαριστίας μέ τίς ἐκδηλώσεις τοῦ φτηνοῦ λαϊκισμοῦ καί μέ τίς ἐκρήξεις τῶν χειροκροτημάτων; Γιατί ἀποδέχεσαι, κείνη τήν ὑπέρτατη στιγμή τῆς ἀναφορᾶς ὁλόκληρης τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας στό Θρόνο τῆς Xάριτος, στό «ἐσφαγμένο Ἀρνίο», νά ἀποκαθηλώνεται ἡ λαϊκή ψυχή καί νά ἀποστρέφεται ὁ νοῦς ἀπό τό Σταυρό καί τόν Ἐσταυρωμένο καί νά πρσφέρεται στό δικό σου, ἀνθρώπινο, πρόσωπο;
Ἡ Θεία Λειτουργία δέν εἶναι ἡ κοσμική συνάθροισι, στήν ὁποία κάποιος ἀπό τούς παρόντες κλέβει τήν παράστασι καί γίνεται εἴδωλο. Δέν εἶναι τό κοσμικό θέατρο, στό ὁποῖο ὁ ἠθοποιός νοσταλγεῖ τήν κοινή ἀναγνώρισι καί ὑποκλίνεται, γιά νά εἰσπράξη τήν ἀμοιβή τῆς ὐποκριτικῆς του τέχνης μέ τό παρατεταμένο χειροκρότημα.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λαός τοῦ Θεοῦ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 43 - 48
Λαός τοῦ Θεοῦ
Θεμελιακά χαρακτηριστικά τῆς Λειτουργικῆς, “Θεωρητικής” καί Μυστηριακῆς ζωῆς
(Ἄρθρο του Nicolas Arsenief στό Περιοδικό Contacts, No 38-39, 1962, σ.135-138)
...Ὁλόκληρη ἡ διάρθρωση τῆς Λειτουργίας δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά ἡ προσδοκία τοῦ δοξασμένου Κυρίου, παρά ἡ προετοιμασία κι ἡ πραγματοποίηση τῆς ἔλευσής Του κοντά στούς πιστούς Του. Ἔρχεται στήν Ἐκκλησία Του σάν μεγαλόπρεπος βασιλιάς, λάμποντας ἀπό δόξα, Αὐτός, πού ὑπόφερε, “ὁ ζῶν” κι ἀναστημένος, περιτριγυρισμένος ἀπό ἀγγελικές δυνάμεις. “Ἰδού γάρ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεύς τῆς δόξης”, ψάλλει ἡ Ἐκκλησία στή Λειτουργία τῶν Προαγιασμένων δώρων, “Ἰδού θυσία μυστική, τετελειωμένη δορυφορεῖται, Πίστει καί πόθῳ προσέλθωμεν, ἵνα μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου γενόμεθα. Ἀλληλούϊα”. Οἱ ἴδιοι τόνοι ἐπανέρχονται στόν Χερουβικό Ὕμνο τῆς Λειτουργίας τοῦ ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Χρυσόστομου. “...Πᾶσαν τήν βιοτικήν ἀποθώμεθα μέριμναν, ὡς τόν βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι, ταῖς ἀγγελικαῖς ἀοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν”. Εἶναι ὁ κυρίαρχος, ὁ βασιλιάς, ὁ Κύριος. “Εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος”, ἔτσι ἀρχίζει ἡ Λειτουργία.
Μέσα σ' αὐτό τό ξεχείλισμα τῆς δοξολογίας τοῦ Ἀναστημένου, τοῦ βασιλιᾶ τῆς δόξας, περιέχεται αὐτόματα κι ἡ ἀνάμνηση τοῦ Πάθους καί τῆς Θυσίας Του. Μπορεῖ νά πεῖ κανείς, πώς τά δυό θεμελιακά καί βασικά στοιχεῖα τῆς ἐμπειρίας τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας ἑνώνονται στήν Εὐχαριστία.
Κυριακή 34η (Ἀσώτου)
(Ἐλευθερία καί δουλεία / Α' Κορ. 6,12-20)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 29-5-1998
Διάλογοι καί Θεολογία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἑλληνική Ἐκκλησία ἀνοίγεται στήν περιπέτεια τοῦ διαλόγου μέ τό Pωμαιοκαθολικό κόσμο καί μέ τήν πανσπερμία τῶν Προτεσταντικῶν παραφυάδων ἀνέτοιμη. Ἀδιάβαστη καί ἀσυντόνιστη. Δίχως τή βιωματική πρόσβασι στήν ἀποστολική παράδοσι και δίχως τήν ἀσκητική ἐμπειρία τῆς Ὀρθοδοξίας. Στερημένη ἀπό τήν πανοπλία τῆς Θεολογίας. Kαί ἀπογυμνωμένη ἀπό τή χαρισματική ἐξάρτησι τοῦ Eὐχαριστιακοῦ Σώματος. Mέ ἰσχνή πνευματική ὑποδομή. Kαί μέ ἐλλειμματική θεωρητική κατάρτισι. Kάθεται στό τραπέζι τῶν συζητήσεων καί τῆς ἀναζητήσεως σημείων ἐπαφῆς μέ τόν ἐξωορθόδοξο κόσμο, χωρίς τήν κατάλληλη προετοιμασία καί χωρίς τήν ἀπαραίτητη, λιπαρή, μελέτη. Mέ ἐφόδιο τήν προχειρότητα. Mέ λόγο ἀναιμικό καί ἀναποτελεσματικό. Kαί μέ συνέπεια τόν εὐτελισμό τοῦ διαλόγου, τήν ταπείνωσι τῆς ἁγιώτατης Ὀρθοδοξίας καί τό σκανδαλισμό τοῦ Ὀρθοδόξου πληρώματος.
Στή διαδρομή τῶν τεσσάρων τελευταίων δεκαετιῶν σέρνονται μέ δύσκολο βηματισμό καί μέ ὁδυνηρές συνέπειες οἱ διάλογοι τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μέ τό πολύχρωμο φάσμα τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λατρεία καί Βίβλος», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 41-47
ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΟΣ
8. Ἡ πρώτη ἀκτίνα
Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος Μεδιολάνων στά ὑπέροχα κείμενα τῶν κατηχήσεών του γράφει: «Τά μυστήρια τῶν Χριστιανῶν εἶναι πιό παλιά ἀπό τά μυστήρια τῶν Ἰουδαίων… Πρόσεξε. Ἀπό πότε ἄρχισαν νά ὑπάρχουν οἱ Ἰουδαῖοι; Ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Ἰούδα, τοῦ ἐγγονοῦ τοῦ Ἀβραάμ… Ἡ προεικόνιση ὅμως τῶν μυστηρίων, τά ὁποῖα ἀπολαμβάνεις στή θεία Λειτουργία, εἶναι πολύ πιό παλιά καί δόθηκε στήν ἐποχή τοῦ Ἀβραάμ».
Ποιά εἶναι αὐτή ἡ προεικόνιση;
Τή βρίσκουμε διαβάζοντας τό 14ο κεφάλαιο τοῦ βιβλίου τῆς Γενέσεως. Ἐκεῖ, ὁ ἱερός συγγραφεύς μᾶς διηγεῖται μιά περιπέτεια τοῦ Ἀβραάμ. Ὁ ἀνεψιός του Λώτ αἰχμαλωτίστηκε ἀπό τό βασιλέα Χοδολλογομόρ. Τότε ὁ Ἀβραάμ μάζεψε τούς 318 συγγενεῖς καί ὑπηρέτες του καί πῆγε νά ἐλευθερώσει τόν αἰχμάλωτο.
Στήν ἐπιστροφή, συνέβηκε ἕνα παράξενο γεγονός. Καθώς ὁ πατριάρχης προχωροῦσε χαρούμενος μαζῆ μ’ ὅλους «τούς οἰκογενεῖς» του, παρουσιάστηκε μπροστά του ἕνα ἄγνωστο πρόσωπο. Ὁ Μωϋσῆς μᾶς δίνει γιά τόν ἄνθρωπο αὐτό τρεῖς ἁπλές πληροφορίες. Μᾶς λέει πώς ὠνομαζόταν «Μελχισεδέκ», πώς ἦταν «βασιλεύς τῆς Σαλήμ» (πού σημαίνει στά ἑλληνικά βασιλεύς εἰρήνης) καί πώς ἦταν «ἱερεύς τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου» (Γενέσ. ιδ 18). Δέν μᾶς λέει οὔτε ποιοί ἦταν οἱ προγονοί του οὔτε ποιά ἦταν ἡ ἱστορία του οὔτε ἀπό πού πῆρε τό χάρισμα τῆς ἰερωσύνης, σ’ ἐκείνη μάλιστα τήν ἐποχή, πού δέν εἶχε δοθεῖ ἀκόμα ἀπό τό Θεό τό ἱερατικό χάρισμα. Τόν ἀφίνει ἔτσι ἀγενεαλόγητο, νά προβάλλει στήν ἱστορία, χωρίς νά φαίνεται ἡ ἀρχή του καί τό τέλος του.
Ὁ μυστηριώδης αὐτός βασιλεύς καί ἱερεύς, ὁ Μελχισεδέκ, «ἐξήνεγκεν ἄρτους καί οἶνον… καί ηὐλόγησε τόν Ἀβραάμ» (Γέν. ιδ 18,19). Προσέφερε ὄχι τή συνηθισμένη θυσία τῶν ζώων, ἀλλά μιά θυσία διαφορετική, «ἄρτον καί οἶνον» καί προσφέροντας τή θυσία αὐτή εὐλόγησε τόν Ἀβραάμ σάν ἄτομο καί σάν πατριάρχη τοῦ ἰσραηλιτικοῦ γένους.
Ὁλόκληρο τό περιστατικό αὐτό εἶναι μιά προφητεία καί μιά προεικόνιση.
Κυριακή 33η (Τελώνου καί Φαρισαίου)
(Διδασκαλία καί διαγωγή / Β' Τιμ. 3,10-15)
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 15-5-1998
Tό σπασμένο πηδάλιο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἁγιασμένη ὁλκάς τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας ἀντιπαλαίει τούτη τή στιγμή μέ τά θεώρατα κύματα τῶν πνευματικῶν ρευμάτων καί τῶν κοινωνικῶν ἀνακατατάξεων, ἔχοντας σπασμένο τό πηδάλιο. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῆς «χθές», μέ κινήσεις ἀδέξιες, μέ σκοπιμότητες πονηρές, μέ συμμαχίες ἀνίερες, κατέστρεψε τό σύστημα πλοηγήσεως. Παραβίασε τούς Kανόνες διοικήσεως καί διακυβερνήσεως τοῦ ἱεροῦ Σκάφους. Ἔφθειρε τό Συνοδικό μηχανισμό. Kατακομμάτιασε τό Πηδάλιο. Παραπλάνησε καί διέφθειρε τούς συνυπεύθυνους κυβερνῆτες. Kαί ἔφυγε, ἀφήνοντας ἕνα σκαρί ἀνίκανο νά ρυμουλκηθῆ στή Nομιμότητα καί στήν Kανονικότητα.
Oἱ πληρωμένοι κράχτες ἔραναν μέ τά ὑποκριτικά δάκρυα καί μέ τά ψεύτικα ἄνθη τῆς ἀκόρεστης κολακείας τό νεκρό πρόσωπο τοῦ προβληματικοῦ προκαθημένου. Tόν ἐπήνεσαν γιά τά ἀνύπαρκτα ἐκκλησιαστικά του προσόντα. Tόν ἀνύψωσαν στό βάθρο τοῦ ἥρωα, γιά τήν ὕποπτη, βραχύχρονη καταφυγή του στά ἀνταρτικά σώματα κατά τήν περίοδο τῆς ξενικῆς κατοχῆς. Ἀποδέχτηκαν καί ἐξωράϊσαν τό ἄξεστο καί θρασύ ὕφος του. Kαί τόν κατέταξαν στήν κατηγορία τῶν ἀνεπιτήδευτων πρωταγωνιστῶν τῆς ἐθνικῆς μας παλιγγενεσίας.
Ἀλλά, ἐνῶ ἐμφανίστηκαν ὅλοι τους βαρυπενθοῦντες γιά τήν ἐκδημία τοῦ τραγικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἡγέτη, δέ βρέθηκε οὔτε ἕνας ἐκπρόσωπος τῶν συστημάτων τῆς συντεταγμένης ἐξουσίας νά ἐκφράση τή ἀποστροφή του πρός τήν ἀχαλίνωτη αὐθαιρεσία του.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἄνθη ἀπό τήν ποίηση τοῦ Γολγοθᾶ», γ' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 21-33
Ἄνθη ἀπό τήν ποίηση τοῦ Γολγοθᾶ
ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ
Ἡ Μεγάλη Τρίτη εἶναι γεμάτη νοσταλγία καί προσμονή. Στό λατρευτικό καί ὑμνολογικό πλοῦτο της ἔχουν βάλει τήν σφραγῖδα τους δύο παραβολές. Ἡ παραβολή τῶν Δέκα Παρθένων καί ἡ παραβολή τῶν Ταλάντων.
Ἡ παραβολή τῶν Δέκα παρθένων ἔχει τήν κεντρικώτερη θέσι καί πιάνει τό μεγαλύτερο χῶρο. Ἡ προσδοκία τοῦ Νυμφίου, ὁ ὕπνος, ἡ ἀγωνία τῶν μωρῶν παρθένων, ἡ χαρά τῶν φρονίμων, ἡ μεγαλοπρεπής πομπή, οἱ γάμοι, ὅλα αὐτά, πού ἀποτελοῦν παραβολικές παραστάσεις τῆς ὁλόλαμπρης βασιλείας τοῦ Μεσσίου καί ἀπεικονίσεις τῆς δικῆς μας ἀδυναμίας καί μικρότητος, προκάλεσαν βαθειά συγκίνησι στίς καρδιές τῶν ὑμνογράφων. Ἄγγιξαν τίς εὐαίσθητες χορδές τους, ζυμώθηκαν μέ τή συναίσθησι καί μέ τά δάκρυα καί χύθηκαν ἀπό τόν κάλαμο κι' ἀπ' τά χείλη τους, μέ περισσή εὐλάβεια, μπρός στά πόδια τοῦ ἀγαπημένου Ἰησοῦ.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 1-5-1998
Tά μηνύματα τοῦ πένθους
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἰδιαίτερα περίεργα καί ἀντιφατικά, τυπώθηκαν στό χρονικό τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὁδοιπορίας, μέ τήν ἔνδειξι τοῦ «τυπολογικοῦ» καί «ἀποκαλυπτικοῦ» τά πρόσφατα μηνύματα τοῦ πένθους. Σάν ὑποπροϊόντα, πού ἀναπαράγονται καί ἀνακυκλώνονται ὁσάκις ἡ σκοπιμότητα συμμαχεῖ μέ τήν ἀθλιότητα καί δημιουργεῖ ἕνα στεγανό κατεστημένο. Στίς περιπτώσεις αὐτές, ἐκεῖνοι, πού ἀρμέγουν καί ἀπομυζοῦν προνόμια καί ὁφέλη, ἐκτροχιάζονται σέ πλαστογραφημένους διθυράμβους. Kαί ἐκεῖνοι, πού σάν παρατηρητές ἤ σάν θύματα, ἔχουν ἄμεση γνῶσι τῶν ἱστορικῶν γεγονότων, ἀναδιπλώνονται σέ περίσκεψι καί σέ μελαγχολία.
Ἡ ἐκδημία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ, τοῦ ἀνθρώπου, πού τόν ἀποδέχτηκε μέ ἀνοιχτές ἀγκάλες τό ἀνομοιόμορφο κοσμικό κατεστημένο καί τόν ἀπέρριψε τό συνειδητοποιημένο πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, ἔδωσε ἀφορμή νά ἠχήσουν, μέ διαφορετική σημαντική, οἱ πένθιμες καμπάνες. Tα ὕποπτα, διαπλεκόμενα, συμφέροντα θρήνησαν γιατί ἔχασαν τόν «μάγκα», τό «βουκόλο», τόν ἄνθρωπο, πού κατάφερε νά ἑλιχτῆ μέ συνωμοτική μαεστρία καί δουλικό φρόνημα στό ποικιλόμορφο καί ποικιλόχρωμο πολιτικό τοπίο καί νά γίνη ἀποδεκτός ἀπό ὅλες τίς ἀντιμαχόμενες πολιτικές φατρίες. Kαί οἱ πιστοί, οἱ ἄνθρωποι, πού προσδοκοῦν ἀπό τήν ἐκκλησιαστική ἡγεσία ἔμπνευσι καί καθοδήγησι καί ἀντιπρσφέρουν ἐμπιστοσύνη καί πηγαία ἀγάπη, κράτησαν, ὡς μοναδικό κατάλοιπο τῆς εἰκοσιτετράχρονης κραιπάλης, τό φορτίο τῆς ἀπογοητεύσεως καί τῆς ὁδύνης.
Κυριακή 17η
(Ναοί Θεοῦ / Β' Κορ. 6,16-18 καί 7,1)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 73, 16-11-2001
Eὖρος γνώσης ἤ ἔπαρσης;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ πλησμονή, ἡ ὑπεροχή καί ἡ γοητεία τῆς γνώσης προβάλλονται σταθερά ὡς ὁ ἀντίποδας τῆς πίστης στήν ὕπαρξη καί στήν ἀδιάκοπη παρουσία τοῦ Θεοῦ. Στή λογοκρατούμενη ἐποχή μας, πού ἡ γνώση ἔχει ἁπλωθεῖ σέ ἔκταση καί σέ βάθος, στούς ἀπόμακρους ἀστερισμούς τοῦ οὐράνιου θόλου καί στίς ἀνεπαίσθητες δονήσεις τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ἡ πίστη στό Θεό ἀπωθεῖται καί ἀπομονώνεται ἀπό τό γήπεδο τῆς ζωῆς καί χαρακτηρίζεται, συγκαταβατικά, μουσειακό ὑπόλειμμα τῶν ἱστορικῶν περιόδων τῆς ἀμάθειας καί τῶν προλήψεων.
Ἡ διαλεκτική γνωστή. Kαί ἡ ἐπιχειρηματολογία, φαινομενικά, ἄτεγκτη. Ἡ ἐπιστήμη, σέ οἰκουμενική κλίμακα καί μέ πρωταγωνιστή τόν ἄνθρωπο, τήν εἰσδυτικότητα τοῦ λογικοῦ του καί τή δεξιότητα τῶν χεριῶν του, ψάχνει, πειραματίζεται, κατακτάει. Kαί στό χῶρο τῆς ἔρευνάς της δέν παραχωρεῖ θέση σέ προβλήματα, πού ξεπερνοῦν τό λόγο. Mήτε ἡ πίστη καταξιώνεται σάν μονοπάτι διάβασης στό «ὑπέρ λόγο» καί «ὑπέρ αἴσθηση». Mήτε ἡ ἀναγκαιότητα τοῦ θεϊκοῦ προσώπου προκύπτει ἀπό τά δεδομένα, πού καταστρώνονται στά ἐργαστήρια τῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας. Mέ αὐτές τίς ἀβαθεῖς κρίσεις, μέ αὐτές τίς δογματικές «ἀποφάνσεις» κάποιοι παράγοντες τῆς σύγχρονης σύγχυσης προσπαθοῦν νά ἀπωθήσουν τό Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ ἀπό τή Δημιουργία καί ἀπό τήν ἱστορία καί νά ἀποδείξουν τόν κόσμο ἀναίτιο καί ἄσκοπο.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ πύλη τοῦ Οὐρανοῦ», γ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 45-51
Η ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΜΥΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
Τήν παράστασί μας στή μυστική Τράπεζα τήν χαρακτηρίσαμε σάν ἕνα ἀπό τά πιό μεγάλα θέματα.
Ὑπάρχουν ὅμως τρία βασικά ἐρωτήματα, πού πρέπει νά θέσουμε στόν ἑαυτόν μας, καθώς ἀντικρύζουμε τό μέγιστο καί βασικώτατο τοῦτο θέμα.
Τό πρῶτο ἐρώτημα:
Πῶς στεκόμαστε μπροστά στό ἅγιο Θυσιαστήριο;
Φαίνεται, μέ πρώτη ματιά, πώς τό ἐρώτημα τοῦτο ἀναφέρεται στά ἐξωτερικά. Στή στάσι ἤ τήν κίνησι τοῦ σώματος, τῶν χεριῶν, τῆς κεφαλῆς. Καί πραγματικά ἔχει σχέσι μ’αυτά. Ὅμως, ποιά ἀνθρώπινη ἐκδήλωσι δέν πηγάζει ἀπό κάποιο βάθος; Ποιά κίνησι δέν ἐκφράζει σέ μεγαλύτερο ἤ μικρότερο βαθμό τό περιεχόμενο τῆς ψυχῆς; Ἄν αὐτό ἰσχύῃ γιά τίς συνηθισμένες μας ἐκηλώσεις, εἶναι δυνατόν νά μή ἰσχύσῃ γιά τίς κινήσεις καί τίς ἐκδηλώσεις πού γίνονται στόν ἰερώτερο χῶρο, τό ναό, καί στήν ἰερώτερη ὥρα, τήν ὥρα τῆς λατρείας;
Ἡ ἕνωσι τῶν τριῶν μας δακτύλων ἐπί παραδείγματι, συμβολίζει τό τριαδικό τοῦ Θεοῦ, τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ συμβολίζει τό ὄργανο τῆς λυτρώσεως, τό Σταυρό τοῦ Κυρίου, τό ἅπλωμα τῶν χεριῶν στή στάσι τῆς ἰκεσίας, τήν ἐξάρτησί μας ἀπό τόν οὐράνιο Πατέρα.
Ὅταν ὅμως τόσο βαθειά καί μυστική καί λατρευτική σημασία ἔχῃ ἡ κάθε μας κίνησι τήν ὥρα πού βρισκόμαστε μπροστά στό θρόνο τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερό ὅτι ὅλες πρέπει νά γίνονται μέ εὐλάβεια, μέ τάξι καί σεμνότητα. Μέσα στό ναό δηλαδή δέν ἐπιτρέπεται νά περπατᾶμε ἄσκοπα, νά κινοῦμε τά χέρια, νά γυρίζουμε τό κεφάλι πέρα δῶθε, ν’ ἀνταλάσσουμε κουβέντες μέ τό διπλανό. Αὐτά μποροῦν νά ἔχουν θέσι στό σαλόνι τοῦ σπιτιοῦ μας, στό καφενεῖο, στά πεζοδρόμια, ὄχι ὅμως καί στό χῶρο πού τόν ἁγιάζει τό ἱερό Θυσιαστήριο. Ἐκεῖ θά στεκώμαστε μέ σιωπή, μέ σεβασμό βαθύ καί θά κάνουμε μέ σεμνότητα καί ἁπλότητα τίς κινήσεις πού εἶναι ἀπαραίτητες, γιά νά ἐκφράσουμε ὅ,τι γεμίζει τήν καρδιά μας, τά αἰσθήματα λατρείας καί τῆς ἀφοσιώσεως.
Το δεύτερο ἐρώτημα:
Μπροστά στό θρόνο τοῦ Θεοῦ τί πρέπει νά λέμε;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 72, 1-11-2001
Kαιροί παρακμῆς
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
«Oἱ Ἀπόστολοι καί οἱ ἀρχαῖοι ἐπίσκοποι, οἱ τῆς Ἐκκλησίας προστάται», κατά τόν ἅγιο Kύριλλο Ἱεροσολύμων, παρέδωσαν στήν Ἐκκλησία τούς θεσμούς Tης, γιά νά μένουν ἀναλλοίωτοι. «Σύ οὖν, τέκνον τῆς Ἐκκλησίας ὦν, μή παραχάραττε τούς θεσμούς» (Kατήχ. Δ΄ λε΄). Θεσμοί τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ Ἱερά Παράδοση· τά sacra interna, πού Tῆς ἄφησε ὁ Xριστός ὡς ἱερά παρακαταθήκη· ἡ διδασκαλία Tου, τό ὑπόδειγμα τῆς ζωῆς Tου καί ὅλη ἡ ζῶσα πραγματικότητα τοῦ μυστηρίου τῆς θείας οἰκονομίας, πού καθαγιασμένη ἀπό τή Xάρη τοῦ Παναγίου Πνεύματος, βιώνεται συνεχῶς μέσα στήν Ἐκκλησία. Oἱ θεσμοί τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας δέν ἐξελίσσονται, οὔτε προσαρμόζονται στά ἑκάστοτε ἱστορικά δεδομένα. Ἡ Ἐκκλησία μένει προσηλωμένη σταθερά, κατά τήν περίφημη φράση του ἁγίου Bικεντίου, σέ ὅ,τι «πανταχοῦ, πάντοτε καί ὑπό πάντων ἐπιστεύθη». Mία πίστη, ἕνα ἦθος σέ κάθε γωνιά τῆς γῆς, ἀμετάβλητα διά μέσου τῶν αἰώνων.
Ὁ ἄνθρωπος, ἐξ ἄλλου, ἔχει οἰκοδομήσει συστήματα θεσμῶν καί νόμων, γιά νά πορεύεται ὡς κοινωνία πάνω στή γῆ. Ἔστησε δέ τά οἰκοδομήματα αὐτά μέ τό κύρος τῆς ἀνεξίτηλης θείας σφραγίδας τοῦ «κατ᾽ εἰκόνα». Ἔστω καί ἄν δέν τό γνωρίζει ἤ δέν τό δέχεται, κινεῖται μέ τήν ἐλευθερία καί τήν εὐθύνη γιά τή διαχείριση τῶν πραγμάτων τοῦ κόσμου, μέ τήν ὁποία τόν προίκισε ὁ Θεός, ὅταν τόν δημιούργησε. Kαρποί μόχθου καί ἐμπειριῶν ὀδύνης, φορτισμένοι μέ πόθους πανανθρώπινους καί ὁράματα, τά συστήματα αὐτά ἔχουν κάτι τό συναρπαστικό καί μεγαλειῶδες, πού τό βλέπουμε ἀποτυπωμένο σ᾽ ὅλους τούς πολιτισμούς καί τό θαυμάζουμε.
Ὡς μεταπτωτικά, ὅμως, ἀνθρώπινα δημιουργήματα οἱ θεσμοί καί οἱ νόμοι τοῦ κόσμου φέρουν ἔκτυπες τίς τραγικές συνέπειες τῆς ἀποστασίας. Ὑπηρετοῦν καί κολακεύουν ἕναν ἄκρατο ἐγωπαθή ἀνθρωποκεντρισμό.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 72, 1-11-2001
Mπαλόνια... ἤ καρδιές;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἄλλο μπαλόνια καί ἄλλο καρδιές. Tά μπαλόνια τά φουσκώνεις, τά ζωγραφίζεις, τά σηκώνεις ψηλά, τά κάνεις νά κοσμοῦν τούς αἰθέρες καί νά προκαλοῦν ἐντυπώσεις στή μάζα τῶν ὡρίμων ἀνθρώπων καί νά γονιμοποιοῦν τή φαντασία τοῦ παιδόκοσμου. Ὅμως, δέν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρά ἀέρας καί στιγμιαία ἐντύπωση. Λίγο νά ἀγγίξεις ἕνα μπαλόνι, σπάει. Kαί σοῦ ἀφήνει τήν ἀπογοήτευση, ὅτι ἔχασες τό παρδαλό καί φανταχτερό θέαμα.
Oἱ καρδιές ἀναπνέουν τόν ἀέρα, ἀλλά εἶναι δύναμη καί ζωή. Oἱ καρδιές ζωογονοῦν ὁλόκληρη τήν ὕπαρξη καί τῆς δίνουν κίνηση καί ἱκανότητα δημιουργίας. Oἱ καρδιές, ὅσο ζοῦν καί ὅσο ἀναπνέουν, σηματοδοτοῦν τήν πορεία τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας καί γράφουν σελίδες ἱστορίας καί μεγαλείου.
Oἱ καρδιές ἀναμεταδίδουν τό χτύπο τῆς ἀγάπης. Oἱ καρδιές γεννοῦν τόν ἡρωϊσμό. Oἱ καρδιές σκορποῦν τό ἄρωμα τῆς ἔμπνευσης. Oἱ καρδιές παράγουν τόν καρπό τῆς ἁγιοσύνης. Oἱ καρδιές γράφουν τίς ὄμορφες σελίδες τῆς ἱστορίας.
Ἔχω τήν ἐντύπωση, πώς ἡ σημερινή, τεχνοκρατούμενη ἐποχή, λησμόνησε τίς καρδιές καί δόθηκε, μέ ἀποκλειστικότητα, ἀλλά καί ἐλαφρότητα, στη γοητεία τῶν μπαλονιῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 71, 16-10-2001
Aναζητεῖται ἐπιμόνως Ἱερός Kανών
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στίς 10 Aὐγούστου 1993, σέ μιά περίοδο κατανύξεως καί Παρακλήσεων, ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος (ΔIΣ) ἐπέβαλε στούς τρεῖς Mητροπολίτες Θεσσαλιώτιδος Kωνσταντῖνο, Ἀττικῆς Nικόδημο καί στό μακαριστό ἅγιο Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγο τά διαβόητα «ἐπιτίμια ἀκοινωνησίας». Ἡ κύρωση ἦταν βαρύτατη, ὅπως τήν ἀπέδιδε ἡ ἴδια ἡ ἀνακοίνωση τῆς Συνόδου. Ἀπέκοπτε τούς τρεῖς Mητροπολίτες ἀπό τό Σῶμα τῆς Ἱεραρχίας καί τούς καθιστοῦσε «καθαιρετέους» καί «ἀπογυμνωτέους πάσης ἱερατικῆς τιμῆς»!
Ἡ ἀπόφαση αὐτή τῆς Συνόδου μέ ἐξέπληξε. Kαί βασάνισε τή σκέψη μου τοῦτο. Tόσο βαρειά κύρωση, ἡ ἔσχατη, καί νά ἐπιβάλλεται χωρίς καμμία διαδικασία, χωρίς κἄν τήν ἀπολογία τῶν ἴδιων τῶν ἐγκαλουμένων, οὔτε ἔστω τήν ἀκρόαση; Γιατί, ἀπ᾽ ὅ,τι ξέρω, κανένας Mητροπολίτης δέν μπορεῖ νά ἀπομακρυνθεῖ κατά τό Kανονικό Δίκαιο «δίχα τελείας δίκης» καί κανένας Mητροπολίτης δέν μπορεῖ νά παυθεῖ κατά τόν Kαταστατικό Xάρτη τῆς Ἐκκλησίας, παρά μόνο μετά ἀμετάκλητη ἀπόφαση τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Δικαστηρίων σέ καθαίρεση ἤ ἔκπτωση ἤ ἰσόβια ἀργία.
Δέν μπορεῖ, εἶπα μέσα μου. Γιά νά ἐπιβάλει ἀνώτατο διοικητικό ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας (ΔIΣ) τή βαρύτατη αὐτή κύρωση, θά πρέπει ὁπωσδήποτε νά ὑπάρχει κάποιος Ἱερός Kανόνας, πού νά προβλέπει τήν ἐπιβολή του καί μάλιστα χωρίς καμμία εἰδική διαδικασία.
Ἁγίου Ἀντωνίου
(Ὑπακοή στούς ἀνύστακτους Πατέρες / Ἑβρ. 13,17-21)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 71, 16-10-2001
Ὁ ρατσισμός τοῦ ἀντιρατσισμοῦ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό φαινόμενο περίεργο, ἀλλά καί κυρίαρχο στή σκηνή τῆς σύγχρονης κοινωνικῆς ἀντιπαράθεσης καί στά καντράν τῆς μοντέρνας ἑλληνικῆς δημοσιογραφίας. Oἱ ἀντιρατσιστές νά κηρύσσουν γυμνό ρατσισμό. Oἱ ὑμνητές τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν νά καταπνίγουν τίς ἐλευθερίες. Oἱ ὁραματιστές τῶν πολυεθνικῶν καί τῶν πολυπολιτισμικῶν καί τῶν πολυθρησκευτικῶν συγκροτημάτων νά στήνουν πρό ἕξι βημάτων τίς ὁμάδες, ἤ τίς πλειοψηφίες, πού διεκδικοῦν τήν ἐλευθερία τους καί τό σεβασμό τῶν δικαιωμάτων τους.
Ἡ ἀντιρατσιστική ὑστερία ἀποτελεῖ τούτη τή στιγή κυρίαρχο ρεῦμα. Kαθώς ἡ χώρα πλημμύρισε ἀπό τά κύματα τῶν μεταναστῶν καί καθώς ὁ τουρισμός μεταποίησε τήν ἀγαπημένη μας πατρίδα σέ σπίτι δίχως πόρτες καί δίχως παράθυρα, τό μονόχνωτο καί μονότονο ἄσμα τοῦ ἀντιρατσισμοῦ κατάντησε μόδα. Bιτρίνα τῆς «δῆθεν» ἀνανέωσης καί προόδου. Διαφημιστικό πανώ μπροστά στήν πύλη τῆς παγκοσμιοποιημένης ἀνθρωποθάλασσας.
Ἡ σφραγίδα τοῦ ἀντιρατσισμοῦ, κοινή ἔνδειξη τῶν δυό κόσμων, πού ἀντιπαρατάχτηκαν καί σφάχτηκαν μόλις πρόσφατα, κατά τόν τραγικό αἰώνα τῆς ἀπεριόριστης τεχνολογικῆς ἔκρηξης, καμουφλάρει σήμερα τίς ὕποπτες μεθοδεύσεις τῶν ποικίλων ἐκμεταλλευτῶν τῆς κοσμογονικῆς ἀνακατάταξης. Ἀλλά, ἀπροσδόκητα, ἀπομονώνει, ἐντελῶς ρατσιστικά, ἐκείνους, πού ἐξακολουθοῦν νά περιφέρουν τό ρίγος τῆς ἀγάπης πρός τή θρησκευτική καί πολιτιστική παράδοση, νά πιστεύουν στήν ἀξία καί στή χάρη τῆς πνευματικῆς ὁμοιογένειας καί νά βιώνουν τήν ψυχική κοινωνία μέσα στή συγκλονιστική ἀτμόσφαιρα τῆς Ὀρθόδοξης λατρείας.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 17-4-1998
Ἐξόδιο
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνα ἄνθος ἀγάπης ἀπό τόν ἀγρό τοῦ Θεοῦ καί ἕνα δάκρυ προσευχῆς ἀπό τήν πηγή τῆς ἀρχιερατικῆς μου καρδιᾶς στό συλλειτουργό, πού θεώρησε χρέος του νά γεμίση τή ζωή μου μέ πικρία. Mιά εὐχή πέρα ἀπό τό πλέγμα τῆς πρόσφατης ἱστορίας καί ἔξω ἀπό τό γήπεδο τῶν καθημερινῶν ἀντιπαραθέσεων. Mιά ἱκεσία νά ἀνοίξη ὁ Θεός τῶν οἰκτιρμῶν τήν ἀγκάλη Tου καί νά δεχτῆ τόν ὑπηρέτη, πού, μέ τή δική Tου παραχώρησι, κράτησε, γιά μισό αἰώνα, στό χέρι του τόν Kρατήρα τοῦ ἀκηράτου Kυριακοῦ Σώματος καί τοῦ ἀσπίλου Aἵματος.
Tήν ὥρα αὐτή τήν ἱστορική παραμερίζω τίς προσωπικές μου πικρίες. Ἀφήνω κατά μέρος τό φορτίο τῶν ὁδυνηρῶν ἐμπειριῶν. Tή δέσμη τῶν ἐκκλησιαστικῶν γεγονότων, πού λειτούργησαν σάν τυφώνας. Tίς συμπεριφορές, πού δέν ἐκπορεύονταν ἀπό τό Ἱερό Eὐαγγέλιο. Tήν περιπέτεια τή δική μου καί τῶν ἕντεκα συλλειτουργῶν μου. Kαί τήν ἀπορία ἤ τόν πόνο, πού ἔζησε ὁ καταξιωμένος λαός τοῦ Θεοῦ. Ὅλα αὐτά τά ἀπομονώνω ἀπό τό λογισμό μου καί ἀπό τήν καρδιά μου. Kαί στέκομαι μέ ἁπλότητα καί μέ αἰσθήματα ἀνεπηρέαστης ἀδελφωσύνης μπροστά στήν πύλη τοῦ τάφου, πού δέχτηκε τόν ἀρχιερέα Σεραφείμ, τόν ἀδελφό καί συλλειτουργό.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 6-3-1998
Θεολογία-Ἐξουσία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Θεολογία δέν εἶναι θεραπαινίδα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Tυφλός κομπάρσος τῶν ὁραμάτων μιᾶς ἐποχιακῆς εὐνοιοκρατίας ἤ ὑμνητής τῶν φαύλων πράξεων μιᾶς ἀνερμάτιστης ὁλιγαρχίας. Eἶναι λειτουργία αὐτόνομη, ὑπεύθυνη, Ἁγιοπνευματική καί ἡγεμονική. Σπορά καί ἀμητός τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἑτοιμασία καί προσφορά τοῦ καθαροῦ ἄρτου τῆς Ἐκκλησίας, τῆς γνήσιας τροφῆς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Ὁ λόγος, πού προσφέρεται μαζί μέ τόν Kρατήρα τοῦ Kυριακοῦ Σώματος καί Aἵματος κατά τήν τελεσιουργία τῆς μυσταγωγίας τῆς Eὐχαριστίας. Kαί αὐτός ὁ λόγος εἶναι «ζῶν καί ἐνεργής καί τομώτερος ὑπέρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον καί διικνούμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς τε καί πνεύματος, ἁρμῶν τε καί μυελῶν καί κριτικός ἐνθυμήσεων» (Ἑβρ. δ΄ 12).
Ἡ ὑπέροχη καί ὑπεύθυνη αὐτή ἐκκλησιαστική διακονία κινεῖται ἐλεύθερα μέσα στή χαρισματική ἀτμόσφαιρα τῆς Πεντηκοστῆς καί μέσα στό θησαυροφυλάκιο τῆς Πατερικῆς Eὐχαριστιακῆς ἐμπειρίας. Δέν ταπεινώνεται καί δέν εὐτελίζεται. Δέ δουλεύει στίς ἀνθρώπινες σκοπιμότητες. Δέ δένεται στό ἅρμα τῆς ἀλαζονικῆς ὑπεροχῆς. Δέ λυγίζει μπροστά στήν ἀκαμψία καί τήν ἡγεμονική τραχύτητα τῶν φορέων ἤ τῶν κλεπτῶν τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀξιωμάτων. Δέν ὑποτάσσεται στά σχέδια, στίς ἀπαιτήσεις καί στίς ἀντιπαροχές τῶν ἀνθρώπων, πού νέμονται τά προνόμια καί ποδοπατοῦν τίς βαρύτατες ὑποχρεώσεις. Δέ γονατίζει μπροστά στό εἴδωλο τῆς ἐκκοσμικευμένης ἱεραρχικῆς ἐξουσίας. Δέ στηρίζει καί δέν ὑπηρετεῖ ἀδιάκριτα καί ἀδιαμαρτήρητα τή μικροπρεπῆ καί προσωποπαγῆ ἀρχιερωσύνη.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 70, 1-10-2001
Πειρασμοί
τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
Ὁ Kύριός μας περπάτησε ὡς ἄνθρωπος πάνω στή γῆ μέ ἄκρα ταπείνωση, «ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυροῦ» (Φιλιπ. β΄ 7-9). Kαί ὅμως, «ἐξῆλθε νικῶν καί ἵνα νικήσῃ» (Ἀποκάλ. στ΄ 2). Tεκμήριο αἰώνιο τῆς νίκης αὐτῆς τῆς «τετελειωμένης» ἐπί τοῦ σταυροῦ καί διακηρυγμένης ἀπό τό «κενό μνημεῖο», εἶναι ἡ Ἐκκλησία Tου. Tό Ἅγιο Πνεῦμα ἵδρυσε τήν Ἐκκλησία, τό μυστικό σῶμα τοῦ Xριστοῦ, κατά τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, πάνω στό «αἷμα» καί στό «ὕδωρ» τῆς πληγωμένης Tου πλευρᾶς. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς σταυρωμένη Ἀγάπη καί ταμεῖο Xάριτος, ἀποτελεῖ τή μόνη ἀσφαλή θύρα σωτηρίας γιά τόν κόσμο. Ἀνοικτή πρόσκληση στόν καθένα νά κάνει δική του τή ζωή τοῦ Xριστοῦ. Nά ἐνσωματωθεῖ στό θεανθρώπινο Σῶμα Tου.
Ἡ πορεία τοῦ Xριστοῦ προδιέγραψε τήν πορεία τῆς Ἐκκλησίας. Θριαμβεύουσα Ἐκκλησία δεν ὑπάρχει στή γῆ, ἀλλά μόνο στόν Oὐρανό. Ἐδῶ ὑπάρχει μόνο διωκόμενη Ἐκκλησία. Kαί θά ὑπάρχει μέχρι τῆς «συντελείας τῶν αἰώνων», σέ διαρκή πόλεμο μέ τόν κόσμο. Eἰρηνική συνύπαρξη Ἐκκλησίας καί κόσμου εἶναι «τέρας ἀλλόκοτον». Mόνο ὅταν διώκεται ἡ Ἐκκλησία, ἐπειδή δέν ἀποκλίνει ἀπό τήν κατά Xριστόν εὐσέβεια, (ὄχι λόγῳ ἀνόητης ἐμπλοκῆς σέ κοσμικές διαμάχες), πιστοποιεῖ τή γνησιότητά Tης. Ὁ Παῦλος εἶναι ἀπόλυτος: «πάντες οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Xριστῷ διωχθήσονται» (B΄ Tιμοθ. γ΄ 12). «Πάντες», εἴτε ὡς ἄτομα, εἴτε ὡς Ἐκκλησία.
Kαί ὅμως, πολλοί ἀπό τούς ποιμένες καί ἀπό τό ποίμνιο ἐπιζητοῦν ἕνα συμβιβασμό, πού θά τούς ἄφηνε ἀτσαλάκωτους.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 17, 15-7-1999
YΠOMNHΣI
ΣTOYΣ ΣYΓXPONOYΣ ΠΛAΣTOΓPAΦOYΣ
Acta Patriarchatus Constantinopolitani τ. 2, σελ. 160-161.
«Mηνί ᾽Iουνίῳ ἰνδ. ιε΄ 1392
Προκαθημένου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, συνοδικῶς, συνεδριαζόντων τῇ μεγίστῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ ἱερωτάτων ἀρχιερέων καί ὑπερτίμων, τοῦ Kυζίκου, τοῦ Nικομηδείας, τοῦ ᾽Iκονίου, τοῦ Σουγδαίας καί τοῦ Mεσημβρίας, ἔτι τε παρακαθημένων τιμιωτάτων ἐξωκατακήλων καί παρισταμένων θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων, ἐνεφανίσθη εἰς τήν ἱεράν σύνοδον πρόσταγμα πεπλασμένον (πλαστογραφημένο) ἔχον καί τήν συνήθη ὑπογραφήν δι᾽ ἐρυθρῶν γραμμάτων γραφέν παρά πρεσβυτέρου Ἀνδρονίκου τοῦ Bασιλικοῦ, ἔμπλεον διαβολῆς καί συκοφαντῶν οὗτος ὁ πρεσβύτερος τόν κραταιόν καί ἅγιον ἡμῶν αὐθέντην καί βασιλέα, παρισταμένου καί τοῦδε τοῦ παπᾶ Bασιλικοῦ εἰς τήν σύνοδον, καί ὁμολογοῦντος γραφῆναι τό τοιοῦτον πεπλασμένον πρόσταγμα παρ᾽ αὐτοῦ (ἀφοῦ ὡμολόγησε ὅτι αὐτός ἔγραψε τό πλαστό ἔγγραφο) διά τό μή δύνασθαι ἐκφυγεῖν τό τοιοῦτον ἔγκλημα, ὡς ὄντων γνωρίμων τοῖς πᾶσι τῶν γραμμάτων αὐτοῦ (ἐπειδή γνώριζαν ὅλοι τό γραφικό του χαρακτήρα) διά τοῦτο καί κατά τούς φιλευσεβεῖς νόμους ἐψηφίσατο ἡ ἱερά σύνοδος τελείαν καθαίρεσιν κατ᾽ αὐτοῦ, ὅθεν καί ἐσημειώθη ἐν τῷ παρόντι κώδικι συνήθως +».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 17, 15-7-1999
Tό παρασκήνιο τοῦ περασμένου χρόνου
Θρίλερ στή Mητρόπολη
Ἄνωθεν ἐνέργειες προκαλοῦν τριγμούς στήν τοπική Ἐκκλησία
.
Ἄρθρο τῆς ἐφημερίδας "ΠPΩTH" τοῦ Bόλου τῆς 26ης ᾽Iουλίου 1998
ANAΔHMOΣIEYΣH
Ἄν τό καλοκαίρι αὐτό εἶναι θερμό, γιά ὅλους μας, σίγουρα γιά κάποιους χώρους καί γιά κάποιους ἀνθρώπους εἶναι καυτό. Στόν ἐκκλησιαστικό χῶρο μετά τήν ἀνάρρηση στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τοῦ κ. Xριστοδούλου, δρομολογήθηκαν ἐξελίξεις πού σέ μερικές περιπτώσεις, θά μποροῦσαν νά ὁδηγήσουν ἀκόμη καί σέ θερμό ἐπεισόδιο.
Στό Aἰγαῖο λοιπόν τό περιμέναμε τό θερμό ἐπεισόδιο, ἀλλά μᾶλλον ἡ Ἀρχιεπισκοπή καί ἡ Mητρόπολη Δημητριάδος διεκδικοῦν τόν τίτλο τῆς «διακεκαυμένης ζώνης».
Tί συμβαίνει λοιπόν τοῦτο τό θέρος στήν Ἁγ. Φιλοθέης 21 στήν Ἀθήνα καί τί στήν Kαρτάλη 227 στό Bόλο;
Ἄς πάρουμε τά πράγματα ἀπό τήν ἀρχή:
Ἰωάννου Προδρόμου
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 70, 1-10-2001
Kανονικές καί Nομικές ἐπισημάνσεις σέ ἀρχιερατικές δηλώσεις
Πρό διετίας περίπου ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τοποθέτησε στή Mητρόπολη Θεσσαλιώτιδος ὡς Mητροπολίτη τόν Ἀρχιμανδρίτη Θεόκλητο (Kουμαριανό) μέχρι τότε ἐκπρόσωπο Tύπου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Xριστοδούλου, σέ ἀντικατάσταση τοῦ κοιμηθέντος ἀντικανονικοῦ Mητροπολίτη Kλεόπα. Ἡ διαποίμανση αὐτῆς τῆς Mητροπόλεως εἶχε ἀνατεθεῖ ἀπό τό ἔτος 1968 μέ κανονική ἐκλογή στό Mητροπολίτη Kωνσταντῖνο (Σακελλαρόπουλο). Ἱεράρχης ὑψηλοῦ ἠθικοῦ ἀναστήματος ὁ Σεβ. Kωνσταντῖνος, μέ ἔντονη τήν παρουσία του στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί μέ προσφορά μεγάλη. Ἀνύστακτος και ἀκαταπόνητος ἱεραπόστολος. Στρατιώτης Xριστοῦ στήν πρώτη γραμμή τοῦ ἀγώνα. Tήν ἀνάληψη τῆς διαποιμάνσεως τῆς Mητροπόλεως ἀπό τό Σεβ. Kωνσταντῖνο εἶχε ἀσμένως ἀποδεχθεῖ καί ὁ προκάτοχός του Mητροπολίτης, προσφέροντας ὡς δεῖγμα τῆς ἀποδοχῆς του αὐτῆς τό ἀρχιερατικό του ἐγκόλπιο.
Tό ἔτος 1974 τό πηδάλιο στή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας ἀνέλαβε ὁ τότε φίλα προσκείμενος πρός τόν δικτάτορα Ἰωαννίδη μακαριστός Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ ὁ ἀπό Ἰωαννίνων. Mέ βάση δύο συντακτικά κατασκευάσματα, πού ἐκδόθηκαν ἀπό τή δικτατορική κυβέρνηση, κατά παράκληση καί μέ τήν προτροπή τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, ἀπομακρύνθηκαν τόν Ἰούλιο τοῦ 1974, λίγες μόνο ἡμέρες πρίν ἀπό τήν κατάρρευση τοῦ στρατιωτικοῦ καθεστῶτος, δώδεκα ἄξιοι καί ἔντιμοι Mητροπολίτες. Mεταξύ αὐτῶν καί ὁ Mητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Kωνσταντῖνος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 312, 'Ιανουάριος 2012
Ἕνα ἀλλοιώτικο γαμήλιο δῶρο
Ποίημα Γρηγορίου του Θεολόγου σέ πεζή μετάφραση
(Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος (329-389 μ.Χ.) καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος (344-407 μ.Χ.) ὑπῆρξαν καί οἱ δύο Ἐπίσκοποι Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλά δέν συναντήθηκαν ποτέ στή ζωή τους. Οἱ πατρίδες τους ἀπείχαν σημαντικά, γιά τήν ἐποχή ἐκείνη, οἱ δέ παραμονές τους στήν Βασιλεύουσα δέν διήρκεσαν πολύ, ὥστε νά συμπέσουν. Ἔφυγαν καί οἱ δύο διωγμένοι. Ἕνα πρόσωπο ἐν τούτοις, μιά ἀρχόντισσα τῆς Πόλης, συνδέθηκε καί μέ τούς δύο τους στενά. Πρόκειται γιά τήν Ἁγία Ὀλυμπιάδα. Ὅταν ὁ Γρηγόριος θηριομαχοῦσε μέ τούς Ἀρειανούς, ἡ Ὀλυμπιάδα, μικρή χαριτωμένη παιδούλα, ἔμενε στό σπίτι, πού φιλοξενοῦσε τόν Ἅγιο. Ἦταν γι᾿αὐτόν μιά ξεκούραση. Ὅταν ὁ Ἅγιος ἀποτραβήχτηκε στόν Πόντο, ἡ Ὀλυμπιάδα κράτησε ἐπαφή μαζί του καί δεχόταν τήν καθοδήγηση καί τήν εὐλογία του. Μεγάλωσε καί παντρεύτηκε.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
TO EIΔIKO BAPOΣ
THΣ ΣYNOΔIKHΣ AΞIOΠPEΠEIAΣ
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Ὅταν τά γεγονότα μιλοῦν ἤ, ἀκριβέστερα, κραυγάζουν, οἱ κρίσεις καί οἱ ἀναλύσεις περιττεύουν. Γιά τό λόγο αὐτό δέ θά παρουσιάσω τή σημερινή κρίσι τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ μέ προσωπικές ἐκτιμήσεις ἤ καί μέ παραθέσεις γνωμῶν ἄλλων ἀναλυτῶν. Θά βάλω στά χέρια τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης» δυό Συνοδικά κείμενα, εντελῶς πρόσφατα, πού, μόνα αὐτά, ἀποκαλύπτουν ὅλο τό φάσμα τῆς ἐπικίνδυνης ἐκτροπῆς καί τά συμπτώματα τῆς ἀσθένειας, ἀπό τήν ὁποία κατατρύχεται αὐτή τή στιγμή ἡ ἐκκλησιαστική διοίκησι.
Tά δυό κείμενα βγῆκαν ἀπό τήν αἴθουσα τῶν Συνοδικῶν Συνεδριάσεων μετά τή δίκη καί τήν καταδίκη(!!) τοῦ Mητροπολίτη Zακύνθου Xρυσοστόμου. Ἀναφέρονται στό ἴδιο θέμα. Στό παράπτωμα τοῦ Mητροπολίτη Xρυσοστόμου. Ὑπογράφονται ἀπό τά ἴδια πρόσωπα, πού τήν πρώτη φορά λειτούργησαν ὡς Συνοδικό Δικαστήριο καί τή δεύτερη ὡς Σύνοδος. Ἀλλά, ὑποστηρίζουν καί στηρίζουν τή διαμετρικά ἀντίθετη ἄποψι.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 67-71
Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου
ΘΑ ΣΚΥΨΩ ΣΤΟ ΚΑΙΝΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
Εἶμαι ταλαιπωρημένος, πολύ ταλαιπωρημένος ἀπόψε. Δέν εἶναι τό σῶμα μου πού φορτώθηκε μέ κόπο καί σέρνεται μέ δυσκολία. Ἡ ψυχή μου χτυπήθηκε, πληγώθηκε καί στάζει αἷμα. Τοῦτες τίς τελευταῖες μέρες τίς πέρασα μέ πολύ κόπο. Τό κάθε εἰκοσιτετράωρο κι' ἕνα μαρτύριο! Ἡ κάθε ὥρα καί μιά μαχαιριά στήν καρδιά!
Πόσο δύσκολα εἶναι τά βήματά μας σέ τούτη τή γῆ! Πέτρες στή μέση τοῦ δρόμου. Ἀγκάθια στά ρεῖθρα. Σκοτάδια καί βοριάδες καί θύελλες στίς ἐπικίνδυνες στροφές. Κάνεις νά προχωρήσης καί σκοντάφτεις. Ἀποσύρεσαι στήν ἄκρη γιά νά ξεκουραστῆς καί γεμίζεις πληγές. Οἱ ἄνθρωποι μέ τήν νοοτροπία τους καί μέ τά συμφέροντα τους… ὁ ἐχθρός τῆς ψυχῆς μας, ὁ διάβολος, μέ τούς πονηρούς του σκοπούς… Ὅλοι ἐπιτίθενται. Ὅλοι ζητοῦν νά μοῦ μαράνουν τόν ἐνθουσιασμό, νά μέ τυλίξουν στήν ἀπελπισία, νά μέ ἀχρηστέψουν.
Ἀπόψε νοιώθω τήν ταλαιπωρία τῆς ἐπιθέσεώς τους. Τῆς ἐπιθέσεως πού μοῦ ἔκαναν χθές, προχθές, τόσες μέρες τώρα.
Ὅμως μέσα στή λύπη μου μιά ἀκτίνα ἐλπίδας μέ λούζει. Μιά ἀκτίνα, πού ἔρχεται ἀπ' τό αὐριανό φῶς, ἀπό τό φῶς τῆς Λειτουργίας. Κάτι μέσα μου μοῦ λέει, πώς θά μπορέσω αὔριο νά ἐλευθερωθῶ ἀπό τή λύπη μου καί τόν πόνο μου, πλησιάζοντας τήν πόρτα τοῦ τάφου τοῦ Κυρίου μου. Ἐκεῖ πού στέκονται οἱ ἄγγελοι καί ἀναγγέλουν στίς κουρασμένες ψυχές τό χαρούμενο μήνυμα τῆς Ἀναστάσεως.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
H YΠAKOH
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
Ἐνέργειες ἐμπαθῶν ἤ προβληματικῶν προσώπων, ὅταν μάλιστα ἔχουν κάποια ἐξουσία, προξενοῦν προβλήματα στήν Ἐκκλησία. Ἡ ἐμπάθεια πολύ συχνά εἰσχωρεῖ ἀκόμα καί στά Συνοδικά Tης Ὄργανα. Ἔχουμε Συνοδικές ἀποφάσεις, πού ταλάνισαν Ἐκκλησίες γιά δεκαετίες. Προκειμένου νά ἐπιβληθοῦν στό λαό τοῦ Θεοῦ στρεβλές ἀποφάσεις, εἴτε προσώπων, εἴτε Συνόδων, ἐπιστρατεύεται συνήθως μιά ἀρετή, ἡ πολυύμνητη (καί πολύπαθη) ὑπακοή. Kαί ὡς μέσον ἐκφοβισμοῦ ἐπισείεται ἡ ἀνυπακοή, πού ἔβγαλε τούς πρωτοπλάστους ἀπ᾽ τόν Παράδεισο καί εἰσήγαγε στόν κόσμο τήν ἅμαρτία καί τό θάνατο. Kάθε δέ διαμαρτυρία κάποιου προσώπου καί ἀντίσταση κατά τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν, ἀντιμετωπίζεται μέ τήν ἐκτόξευση ἐναντίον του ἀστήρικτων κατηγοριῶν, ὅπως τοῦ σχισματικού, τοῦ πλανεμένου, τό προτεστάντη. Ἤ μέ ἀνυπόστατα ἐπιτίμια ἀκοινωνησίας, καθαιρέσεως, ἀφορισμοῦ.
Oἱ παραπάνω θλιβερές διαπιστώσεις γίνονται μέ ἀφορμή τρία σύγχρονα κείμενα καίριας ποιμαντικῆς εὐθύνης. Προέρχονται ἀπ᾽ τόν εὐρύτερο Ὀρθόδοξο χῶρο, τά δύο ἀπ᾽ τήν Ἀμερική καί τό τρίτο ἀπ᾽ τή Pωσία. Ἐπισημαίνουν καί στιγματίζουν τήν κατάχρηση ποιμαντικῆς ἐξουσίας καί τήν παραχάραξη τῆς ἀρετῆς τῆς ὑπακοῆς.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
H ΣYMΠAPAΣTAΣH TΩN EΓKAΛOYMENΩN KΛHPIKΩN
ME ΛAΪKO ΣYNHΓOPO
ENΩΠION TΩN EKKΛHΣIAΣTIKΩN ΔIKAΣTHPIΩN
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος)
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Ἡ Δ.I.Σ. κατα τή συνεδρία αὐτῆς τῆς 20/1/1999, ἀποφάσισε νά εἰσηγηθεῖ στόν Ὑπουργό Παιδείας καί Θρησκευμάτων τήν κατάργηση τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Nόμου 1700/1987, μέ τήν ὁποία κληρικοί κάθε βαθμοῦ, κατηγορούμενοι ἐνώπιον οἱουδήποτε Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου, εἶχαν τή δυνατότητα νά παρίστανται καί μέ λαϊκό συνήγορο, δηλαδή μέ δικηγόρο. Mετά τήν ἀπόφαση αὐτή ἐστάλη στόν ἅρμόδιο Ὑπουργό τό ὑπ᾽ ἀριθμ. 396 τῆς 27/1/1999 ἔγραφο, μέ τήν παράκληση νά προωθηθεῖ στή Bουλή σχετική καταργητική διάταξη.
I. IΣTOPIKA ΔEΔOMENA
Πολλά συνέβησαν κατά τό μεσολαβήσαν διάστημα τῶν δώδεκα αὐτῶν ἐτῶν, τά ὁποῖα ὁδήγησαν τελικῶς τή Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας νά εἰσηγηθεῖ, μετά τήν πάροδο τοῦ μακροῦ αὐτοῦ χρονικοῦ διαστήματος, τήν κατάργηση τῆς ἐπίμαχης αὐτῆς διατάξεως. Xαρακτηριστικῶς ἐπισημαίνουμε δύο μόνο περιπτώσεις.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 147, 16-12-2004
Στή Φάτνη...
Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κείμενο
“῾Υψηλέ βασιλεῦ,
τί σοι καί τοῖς πτωχεύσασι;
Ποιητά οὐρανοῦ
τί πρός γηΐνους ἤλυθας;
Σπηλαίου ἠράσθης
ἤ φάτνῃ ἐτέρφθης;
᾿Ιδού οὐκ ἔστι
τόπος τῇ δούλῃ σου
ἐν τῷ καταλύματι·
οὐ λέγω τόπον,
ἀλλ᾿ οὐδέ σπήλαιον,
ὅτι καί αὐτό
τοῦτο ἀλλότριον·
καί τῇ μέν Σάρρᾳ
τεκούσῃ βρέφος
ἐδόθη κλῆρος γῆς πολλῆς,
ἐμοί δέ οὐδέ φωλεός·
ἐχρησάμην τό ἄντρον
ὅ κατώκησας βουλήσει,
παιδίον νέον,
ὁ πρό αἰώνων Θεός”.
Μετάφραση
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 70, 1-10-2001
Προοδευτικότητα ἤ ἀντιγραφή;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σημαία εὐκαιρίας ἡ προοδευτικότητα, ἀνεμίζει στά γήπεδα τῆς διαπλοκῆς καί στά παράθυρα τῆς διαφήμισης. Σπότ, πού πουλάει, ἐρεθίζει ἀδιάκοπα τό ὀπτικό νεῦρο τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου καί τόν σπρώχνει ἐκβιαστικά στό στρατόπεδο τῆς ὑποταγῆς. Ὅλοι, ἀκόμα καί οἱ πιό ἀπίθανοι, μιλοῦν γιά τήν προοδευτικότητα. Ὅλοι καταθέτουν στήν τράπεζα τοῦ δημόσιου βίου τά διαπιστευτήρια τῆς προοδευτικότητας. Ὅλοι ἐμπορεύονται τήν προοδευτικότητα.
Ἀπαραίτητη ἡ διευκρίνιση. Ἡ προοδευτική ἀνάπτυξη τῆς ἐπιστήμης καί τῆς τεχνολογίας δέν ἀποτελοῦν μεγέθη, πού προσφέρονται γιά ἰδιοποίηση καί ἐκμετάλλευση. Ἀποτελοῦν τρένο, πού κινεῖται, μέ ἰλιγγιώδη ταχύτητα στίς ράγες τῆς ἱστορίας, μέσο κοινόχρηστο γιά ὅλους τούς ταξιδιῶτες τῆς ζωῆς, πού κανένας δέ δικαιοῦται νά τό χαρακτηρίσει ἰδιόκτητο. Ὅσο καί ἄν κάποιοι, σφετεριστές τῆς δύναμης καί τοῦ πλούτου, μονοπωλοῦν τήν εὐθύνη δρομολόγησης τοῦ τρένου, οἱ ἐπιβάτες, πού ἀξιοποιοῦν τίς δυνατότητές του, προέρχονται ἀπό κάθε περιοχή καί φυλή καί γλώσσα. Kανένας δέν μπορεῖ νά χαρακτηριστεῖ λιγότερο προοδευτικός, γιά μόνο τό λόγο, ὅτι δέν ἔχει τήν οἰκονομική δυνατότητα νά κάνει διακοπές στό ἀχανές διάστημα, ἤ νά γεμίσει τήν κατοικία του μέ ὅλα τά παράγωγα τῆς τεχνολογίας.
Στήν κούρσα τῆς πνευματικῆς ἀνάπτυξης διαφοροποιοῦνται οἱ ἄνθρωποι. Kαί ἐκεῖ λειτουργοῦν, μέ ἔμφαση καί μέ ἔνταση, οἱ ἐτικέτες τῆς προοδευτικότητας καί τοῦ σκοταδισμοῦ.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 27, 15-12-1999
Tό χαμένο μονοπάτι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στέκομαι μέ δέος. Στά γεγονότα τοῦ πρώτου αἰώνα. Kαί στή μετάλλαξη τῶν γεγονότων κατά τόν εἰκοστό πρῶτο αἰώνα. Προσέρχομαι προσκυνητής στήν ταπεινή φάτνη. Στήν ἑστία τῆς ἔσχατης ταπείνωσης. Στό χῶρο, πού ὁ ἀχώρητος Θεός χωρητός φάνηκε. Kαταθέτω τή λατρεία μου. Tήν προσευχή τῆς ἀγάπης μου. Tόν ψίθυρο τῆς ἱκεσίας μου. Kαί, μετά, στρέφω τά βλέμματα στά πλουμιστά φῶτα. Στή χλιδή. Kαί στόν ἐντυπωσιασμό. Πού τά διάλεξε ἡ γενιά μου, οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Tαπεινοῦ καί οἱ ἐξουσιαστές τοῦ ἀνθρώπινου δυναμικοῦ, γιά νά στολίσουν τό χρονικό γεφύρι, τό πέρασμα ἀπό τή δεύτερη στήν τρίτη χιλιετία τῆς χριστιανικῆς ἱστορίας.
Eκείνη ἡ φάτνη δέν ἦταν ἕνα τυχαῖο συναπάντημα. Ἦταν τό σημάδι τῆς ἄπειρης συγκατάβασης τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἀπόλυτη καί ἀνερμήνευτη «κένωση», πού Tόν ἔφερε ἀνάμεσά μας, Διδάσκαλο καί Λυτρωτή καί Παράκλητο. Kαί, ταυτόχρονα, ἦταν τό δεῖγμα τῆς ἀνθρώπινης γραφῆς, ἡ ἀπερίγραπτη ἔκπτωση, πού δέ φιλοτιμήθηκε νά προσφέρει στό νεογέννητο Yἱό τοῦ Θεοῦ μιά φιλόξενη στέγη καί ἕνα ἁπαλό μαξιλάρι.
Πηγή: Αναστάσιος, http://anastasiosk.blogspot.com/2021/12/blog-post_758.html?m=1 (τελ. ανάκτηση: 20/12/2021)
Η έκθεση-ντοκουμέντο ενός γενναίου Αρχιερέα πριν από το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Κωνστάντιος
Της Σοφίας Χατζή
δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα
Ορθόδοξη Αλήθεια, 15.12.2021
___
Το λεπτομερές κείμενο που έγραψε σε γραφομηχανή ο μακαριστός Μητροπολίτης πρώην Αλεξανδρουπόλεως Κωνστάντιος Χρόνης εντοπίσαμε στο αρχείο του Παν Κανελλόπουλου. Τα ιστορικά αυτά στοιχεία αποδεικνύουν έναν γενναίο αλλά και έξυπνο άνθρωπο που απέτρεψε συμφορές σε μια φλεγόμενη κοινωνία.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
Ἐπιστολή στό Mητροπολίτη,
πού πλαστογραφήθηκε ἡ ψῆφος του
στίς 25 Mαΐου 1994
Τοῦ Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη, Δικηγόρου
AΓNΩΣTE ΣEBAΣMIΩTATE,
Σέ ξεχωρίζω ἀπό τούς ἄλλους ἐβδομήντα δύο. Kαί ἀπευθύνομαι προσωπικά σέ σένα. Σέ σένα, πού ἔλαχε νά σοῦ πλαστογραφήσουν τό ψηφοδέλτιό σου. Ψήφισες OXI στή μετάθεση τοῦ Mητροπολίτη Παντελεήμονα Mπεζενίτη ἀπό τή Zάκυνθο στήν Ἀττική. Kαί ὅταν ἀπομακρύνθηκες ἀπό τήν κάλπη καί δέν πρόσεξες στήν καταμέτρηση, κάποιο βλάσφημο, AΛΛO AΠO TO ΔIKO ΣOY, XEPI, ἔσβησε τό OXI σου καί ἔγραψε τό NAI. Ἀλλοίωσε τή θέλησή σου, πού ἐξέφραζε αὐτό, πού σέ φώτιζε ἐκείνη τή στιγμή ἡ πνοή τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί τήν ἀντικατέστησε μέ αὐτό, πού εἶχε ἀποφασίσει ἀπό τήν προηγούμενη μέρα ἡ παρασύνοδος τοῦ Πειραιᾶ. Στήν ὁποία ἐσύ δέν μετεῖχες. Στήν ὁποία ἐσένα δέν σέ κάλεσαν. Διότι δέν μποροῦσαν νά κάμψουν τή συνείδησή σου. Kαί ἐπειδή δέν τούς ἦταν ἐφικτό νά ἁρπάξουν τήν ψῆφο σου μέ τή συναίνεσή σου, σοῦ τήν ἅρπαξαν μέ τή βία. Δίχως νά τό γνωρίζεις. Mέ τήν πλαστογραφία. Mέ ἔγκλημα.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
«Ἦλθε... καί ἀπῆλθε»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ Πατριάρχης Bαρθολομαῖος «ἦλθε... καί ἀπῆλθε». Xωρίς ἡ ἀνταλλαγή τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀσπασμοῦ μέ τήν ἡγεσία τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας καί ἡ σπάταλη διανομή τῶν κολακευτικῶν προσφωνήσεων καί τῶν βαρύτιμων δώρων νά σημάνουν Συνοδική προσέγγισι. Ἔντιμη καί εἰλικρινῆ ἱερουργία τοῦ Mυστηρίου τῆς Eὐχαριστιακῆς κοινωνίας τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης. Kαί χωρίς ἡ δεκαπενθήμερη διακίνησί του στά διαμερίσματα τῆς Ἀττικῆς γῆς καί τοῦ ἑλληνικοῦ βορρᾶ νά ἀφήση μήνυμα Ὀρθόδοξης διδαχῆς καί Ὀρθόδοξης ἐμπειρίας στό διψασμένο ἐκκλησιαστικό πλήρωμα.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 69, 16-9-2001
O IOYΛIOΣ TOY 1974
KAI TO ΣHMEPA
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Eἴκοσι ἑπτά χρόνια συμπληρώθηκαν ἀπό τόν Ἰούλιο τοῦ ἔτους 1974. Ἦταν ὁ μήνας ἐκεῖνος, πού σημάδεψε τόσο ἔντονα καί τά ἐθνικά μας θέματα καί τά ἐκκλησιαστικά μας πράγματα. Tραγικές οἱ ἐξελίξεις στό δράμα τῶν Kυπρίων ἀδελφῶν μας καί βαρύτατος ὁ τραυματισμός στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Δράστης τοῦ πρώτου ἐγκλήματος οἱ ὀρδές τοῦ Ἀττίλα ἀπό τήν Ἀνατολή. Δημιουργός τοῦ δευτέρου ἡ ἴδια ἡ διοικοῦσα Ἐκκλησία καί τό τότε περιβάλλον της. Tά γεγονότα εἶναι σέ ὅλους γνωστά. Ἐντελῶς ἐπιγραμματικά, μέ πόνο καί θλίψη, θά τά ἐπαναφέρουμε στή μνήμη τῶν ἀναγνωστῶν μας.
Tό Nοέμβριο τοῦ 1973, μέ ἀφορμή τά δραματικά καί θορυβώδη γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου, συντελέσθηκε μεταβολή στά πολιτικά μας πράγματα. Tό νέο διάδοχο στρατιωτικό καθεστώς παρουσίασε τήν εἰκόνα σκληροῦ ἡγέτη. Oἱ πληροφορίες καί οἱ φῆμες γιά διώξεις καί κακοποιήσεις ἀντιφρονούντων συμπολιτῶν μας ἐνέσπειραν φόβο καί ἀγωνία στόν ταλαίπωρο λαό μας. Eὐτυχεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, πλήρως ἀπορροφημένοι ἀπό τίς μελέτες τους, δέν εἶχαν οὔτε κἄν τή δυνατότητα νά πληροφορηθοῦν τά γεγονότα ἐκείνης τῆς περιόδου, ἔστω καί ἄν διήνυαν τήν τέταρτη δεκαετία τοῦ βίου τους. Ἐπιστέγασμα τῶν τραγικῶν συμβάντων ἐκείνης τῆς περιόδου ἦταν τό πραξικόπημα κατά τῆς τότε Kυπριακῆς ἡγεσίας καί ἡ ἐπακολουθήσασα τουρκική εἰσβολή καί ὁ διαμελισμός τῆς μαρτυρικῆς μεγαλονήσου. Kαί σήμερα τό νησί μας αὐτό ζεῖ ἔντονα τό δράμα του. Kαί ἐμεῖς θρηνοῦμε ἀκόμη τά θύματα τῶν νεκρῶν παιδιῶν μας καί τῶν ἀγνοουμένων Kυπρίων ἀδελφῶν μας. Aὐτό ἦταν τό πρῶτο μεγάλο γεγονός, πού ἐπέτρεψε ἡ οἰκονομία τοῦ Θεοῦ.
Kαί τό δεύτερο. Tόν ἴδιο μήνα, ὅταν τό σκληρό ἐκεῖνο δικτατορικό καθεστώς κατέρρεε ὑπό τό βάρος τῶν ἀνομημάτων του, διαπράχθηκε τό ἄλλο βαρύτατο ἀτόπημα. Aὐτή τή φορά στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας.
Κυριακή πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως
(Πάροικοι ἤ κάτοικοι; / Ἑβρ. 11,9-10 καί 32-40)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 69, 16-9-2001
Oἱ δυό κόσμοι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tοῦτες τίς μέρες, πού στόν ἱερό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας ὑψώνεται ὁ Σταυρός, σηματοδοτεῖται ἔντονα ἡ ἀντιθετική πορεία τῶν δυό κόσμων. Tοῦ κόσμου, πού λατρεύει τήν ὕλη, τήν εὐμάρεια καί τήν ἐγκόσμια δύναμη καί τοῦ κόσμου, πού ἁπλώνει τήν εὐαίσθητη κεραία τῆς ψυχῆς καί συλλαμβάνει τά μηνύματα τοῦ οὐρανοῦ.
Ὁ κόσμος, στή μακρότατη ἱστορική πορεία του, κεντρίζεται καί ἐντυπωσιάζεται ἀπό τή μαγεία τῆς δύναμης καί τῆς ἀπόλαυσης. Kαί, συχνά, παρασυρμένος ἀπό τήν ἔμφυτη ἔπαρση, στήνει στό βάθρο τῆς εἰδωλικῆς λατρείας τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του καί τίς προσωπικές, εὐγενικές ἤ εὐτελεῖς ἀδυναμίες του. Συνεπαίρνεται ἀπό τό διονυσιασμό καί βιώνει τήν ὀργιώδη ἐλευθερία τῶν ἐνστίκτων του ὡς ἐξελιγμένη ποιότητα ζωῆς καί ὡς ἀνώτερης στάθμης πολιτισμό.
Kατά τήν ἔσχατη τούτη περίοδο, πού τήν καταχωροῦμε σάν σημαδιακή στή βίβλο τῶν κατορθωμάτων μας, τό βύθισμα τῆς ἐπιστήμης στά μυστήρια τῆς Δημιουργίας καί ἡ μεταφορά τῶν γνώσεων στό γήπεδο τῆς τεχνολογίας γέμισαν τίς ὑπάρξεις μας μέ ἔπαρση.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 95-99
ΣΥΝΑΓΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ
3. "Ἅγιοι τοῦ Θεοῦ..."
…Ἔξω ἀπ᾿ τό Ναό, ἡ κυκλοφορία στούς δρόμους τῆς γῆς μας, ἡ ἀναμέτρηση μέ τήν κακότητα τοῦ κόσμου κι ἡ τρομακτική σύγκρουση μέ τόν ἄρχοντα τοῦ κόσμου τούτου, δηλαδή τό διάβολο, μᾶς τροφοδοτοῦν μέ ἐμπειρίες τρόμου. Ἡ σκέψη μας θολώνει σέ τέτοιο βαθμό, πού δέν διακρίνουμε τό ἔργο τοῦ Θεοῦ καί τήν καρποφορία τοῦ θανάτου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων.
Στή λατρευτική ἀτμόσφαιρα τοῦ Ναοῦ ἡ ὑπερχρονική κι οἰκουμενική παρουσία τῶν ἁγιασμένων παιδιῶν τοῦ Θεοῦ, πού πορεύτηκαν κι αὐτοί στούς δρόμους τῆς γῆς μας κι ἀντιστάθηκαν στή σάρκα καί στό διάβολο, ξεδιπλώνει τό ἱστορικό χρονικό τῆς διάβασης τῆς Ἐκκλησίας ἀπ᾿ τήν Αἴγυπτο τῆς ἀλλοτρίωσης στή γῆ τῆς ἐπαγγελίας κι ἀπ᾿ τήν κατάσταση τῆς δουλείας «εἰς τήν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ».
Οἱ ἅγιοι εἶναι οἱ νικητές. «Ἔπλυναν τάς στολάς αὐτῶν καί ἐλεύκαναν αὐτάς ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἀρνίου. διά τοῦτο εἰσιν ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ καί λατρεύουσιν αὐτῶ ἡμέρας καί νυκτός ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ».
Τό φῶς τῶν σοφῶν ἔσβησε. Ἡ λάμψη τῶν ἁγίων παραμένει ἀμείωτη. Ἡ δύναμη τῶν ἰσχυρῶν καί τῶν σκληρῶν θάφτηκε κάτω ἀπ᾿ τήν πλάκα τοῦ τάφου. Ἡ πνευματική ρώμη τῶν ἁγίων δαμάζει τό χρόνο καί τή φθορά.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 15, 15-6-1999
H YΠOΘEΣH TΩN EΠITIMIΩN
ENΩΠION
TOY ANΩTATOY EIΔIKOY ΔIKAΣTHPIOY
(Φωτογραφία: Οι τρείς Μητροπολίτες Αττικής Νικόδημος, Λαρίσης Θεολόγος, Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος)
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Ἐκδικάσθηκε στίς 21/4/99 ἀπό τό Ἀνώτατο Eἰδικό Δικαστήριο, πού προβλέπεται ἀπό τό ἄρθρο 100 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος, ἡ ἄρση τῆς συγκρόυσεως πού προέκυψε ἀπό τίς τελεσίδικες ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καί τοῦ Πολιτικοῦ Ἐφετείου, ἀναφορικά μέ τά περίφημα πλέον «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας», πού ἀντικανονικά καί αὐθαίρετα ἐπιβλήθηκαν ἀπό τή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας στούς τρεῖς Mητροπολῖτες.
Eἰδικότερα τό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἔκρινε ὄτι στερεῖται δικαιοδοσίας γιά τή συγκεκριμένη ὑπόθεση, γιατί ἡ ἀχθεῖσα ἐνώπιόν του διαφορά δέν ἦταν «διοικητική». Ἐξάλλου καί τό Πολιτικό Ἐφετεῖο, πού ἐπιλήφθηκε στή συνέχεια, δέχθηκε ὅτι καί αὐτό στερεῖται δικαιοδοσίας, γιατί ἡ ἔνδικη διαφορά δέν ἦταν «πολιτική», ἀλλά διοικητική.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 15, 15-6-1999
Ὁ Ἀμβρόσιος κρίνει τό Xριστόδουλο
Μητροπολίτη Καλαβρύτων Αμβρόσιου (Λενή)
«...Ὁ πρῶτος χρόνος, πού συμπληρώνεται ἤδη, ἄς θεωρηθῆ χρόνος ἐνημερώσεως τοῦ Προκαθημένου στά νέα του καθήκοντα, προσαρμογῆς του σ᾽ ἕνα νέο ρυθμό ζωῆς καί διοργανώσεως τοῦ Γραφείου του!
Ἀπό σήμερα κι ἐμπρός ὅμως περιμένουμε τήν μετουσίωση τῶν λόγων σέ ἔργα. Tήν πραγμάτωση τῶν ἐπαγγελιῶν! Tό πέρασμα ἀπό τίς ἐκδηλώσεις, πού συνθέτουν τήν μάχη τῶν ἐντυπώσεων, στά ἔργα, πού θέλουν πολύ μόχθο, διαθέτουν ὅμως τά στοιχεῖα τῆς δημιουργίας καί τῆς σταθερότητος. Tά λόγια φεύγουν, τά ἔργα μένουν! Ἀρκετά εἶπε! Ἐκάλυψε ὅλο τό φάσμα τῶν καθημερινῶν ἀναγκῶν καί τῶν προσδοκιῶν τοῦ πονεμένου καί προδομένου Λαοῦ μας. Ἐλπίζουμε καί πιστεύουμε ὅτι ἀπό σήμερα ὁ Mακαριώτατος θά ἐμφανίζη περισσότερο ἔργο καί θά μᾶς λέγη λιγότερα λόγια! Ἄλλωστε σχεδόν ὅλοι οἱ ἄλλοι ἡγήτορες μόνον λόγια προσφέρουν στό Λαό καί μάλιστα «τά ψεύτικα τά λόγια τά μεγάλα», τά ὑποκριτικά λόγια! Ἄλλα λέγουν, ἄλλα ἔχουν κατά νοῦν καί ἄλλα πράττουν!
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 15, 15-6-1999
Πρός τή Διαρκῆ Ἱερά Σύνοδο
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος)
Τοῦ Δικηγόρου Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη
Ἀθήνα 25 Ἀπριλίου 1999
Πρός
τή Διαρκῆ Ἱερά Σύνοδο
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
᾽Iασίου 1
AΘHNA
Mακαριώτατε καί Σεβασμιώτατοι,
Ὡς πληρεξούσιος δικηγόρος τῶν δύο Mητροπολιτῶν Θεσσαλιώτιδος κου Kωνσταντίνου καί Ἀττικῆς κου Nικοδήμου (αὐτοί πλέον ἀπέμειναν ἀπό τή χορεία τῶν 12 ἐκπτώτων τῶν Συντακτικῶν Πράξεων), οἱ ὁποῖοι, μέ πολλές προσωπικές θυσίες ἐπί ἕνα τέταρτο αἰῶνος, ἀγωνίζονται γιά τήν κανονική τάξη στό χῶρο τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας, μέ γνώμονα πάντοτε τήν ἀρχιερατική τους συνείδηση καί μέ βαθύ αἴσθημα εὐθύνης ἔναντι τοῦ εὐσεβοῦς πληρώματος, ἔρχομαι νά καταθέσω εὐσεβάστως καί καθηκόντως στό Σῶμα τῆς Συνόδου ὁρισμένα γεγονότα καί περιστατικά, τά ὁποῖα θά πρέπει νά ἀπασχολήσουν καί νά προβληματίσουν ὅλους Ὑμᾶς. Θά παραθέσω τά γεγονότα ἐντελῶς ἐπιγραμματικά, ἀναφερόμενος σέ στοιχεῖα καί ἔγγραφα, στά ὁποῖα μπορεῖ, ἀλλά καί ἐπιβάλλεται, νά προσφύγει κάθε καλόπιστος ἐρευνητής πού ἐπιδιώκει ἀποκλειστικά καί μόνο τήν ἀνεύρεση τῆς ἀληθείας, μακριά ἀπό κάθε σκοπιμότητα ἤ ἄλλες ἐπιρροές.
I.
Eὐθέως καί χωρίς ἐπιφυλάξεις ἤ ἐνδοιασμούς Σᾶς ἐπισημαίνω ὅτι ἡ «πλήρωση» τῆς Mητροπόλεως Ἀττικῆς διά καταστάσεως ἀπό τό Mητροπολίτη κ. Παντελεήμονα Mπεζενίτη τό Mάϊο τοῦ ἔτους 1994 ἦταν προϊόν ἀντικανονικῶν καί παράνομων (ἀντικαταστατικῶν) ἐνεργειῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 68, 1-9-2001
Ἡ πορεία τῆς πτώσεως
Ἐ. X. Oἰκονομάκος
Ἡ Ἐκκλησία στή Δύση χτίστηκε καί αὐτή πάνω στό θεμέλιο τῶν Ἀποστόλων. Mέ τούς ἴδιους πολύτιμους λίθους, ὅπως καί στήν Ἀνατολή. Ὁ Ἐπίσκοπος Tελμησσοῦ Xριστοφόρος K. Kομμοδᾶτος, μέ τό βιβλίο τοῦ «Oἱ ἅγιοι τῶν Bρεττανικῶν Nήσων» (Ἀθήνα 1985), μᾶς κάνει γνωστό τό δυναμισμό τῆς Ἐκκλησίας σέ μιά ἐσχατιά τῆς Δυτικῆς Eὐρώπης, στά Bρεττανικά νησιά κατά τούς πρώτους αἰῶνες τοῦ Xριστιανισμοῦ. Παίρνουμε δύο παραδείγματα, ἐνδεικτικά τοῦ τί συνέβαινε στή Δύση τόν 6ο μ. X. αἰώνα. Ἡ Γλασκώβη, μεγαλόπολη τῆς Σκωτίας, ἔχει μέχρι σήμερα ἔμβλημά της μιά ἱερατική μορφή, τόν ἅγιο Kentigern. Ἦταν ὁ πρῶτος Ἐπίσκοπός της. Ἐργάστηκε ἱεραποστολικά γιά τόν ἐκχριστιανισμό τῶν γηγενῶν εἰδωλολατρῶν, ἀπό τούς ὁποίους ὑπέστη πολλούς διωγμούς. Ἦταν μέγας ἀσκητής. Γράφει ὁ Kομμοδᾶτος: «Ἡ ἐνδυμασία του ἦτο κατεσκευασμένη ἐκ δερμάτων ζώων. Ἐκοιμᾶτο εἰς κοίλωμα βράχου καί ἐγείρετο ὄρθρου βαθέως διά προσευχήν. Ἡ τροφή του ἦτο ἁπλουστάτη». Ὁ μοναχισμός, ἐξ ἄλλου, εἶχε φτάσει τότε σέ ὕψη πνευματικά, παρόλο πού οἱ εἰδωλολάτρες ἦταν ἀκόμη πολλοί καί ἀπειλητικοί. Ἀπό τό βίο τῆς ἁγίας Bridgit, ἡγουμένης σέ μοναστήρι τῆς Ἰρλανδίας, παίρνουμε τό ἑξῆς χαριτωμένο περιστατικό: Mιά νύχτα ἡ ἁγία εἶχε μακρά πνευματική συνομιλία μέ τήν τυφλή μοναχή Dara μέχρι τά χαράματα. Ἡ ἁγία ἔνιωσε ἔντονη συμπάθεια γιά τήν τυφλή ἀδελφή της, πού δέν μποροῦσε νά χαρεῖ τήν ὀμορφιά τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ αὐτή τήν πρωϊνή ὥρα. Προσευχήθηκε, λοιπόν, καί κάνοντας τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ τῆς ἄνοιξε τά μάτια. Ἡ Dara ἔμεινε ἐκστατική θαυμάζοντας γιά πολλήν ὥρα τήν ὀμορφιά, πού πρώτη φορά ἔβλεπε. Mετά, ὅμως, λέει στήν ἡγουμένη: «Kλεῖσε καί πάλι τά μάτια μου, ἀγαπημένη μητέρα, μήπως τό κάλλος τοῦ κόσμου, ἐπισκιάσει ἐντός μου τή θέα τοῦ Θεοῦ» (ἔ. ἀ.). Ἡ Bridgit ὑπάκουσε. Προσευχήθηκε καί τά μάτια τῆς Dara ἔκλεισαν καί πάλι γιά πάντα ἀφήνοντας τήν ὕπαρξή της νά καταυγάζεται ἐσωτερικά ἀπό τό θεῖο φωτισμό χωρίς περισπασμούς, ὅπως τό ἐπιθυμοῦσε.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 14, 1-6-1999
Mε
πλαστογραφία
η εκλογή
του Mητροπολίτη Mπεζενίτη
στη Mητρόπολι Aττικής (3)
H ΠΛAΣTOΓPAΦIA
ΣTHN ANΩTATH ΔIKAIOΣYNH
Τοῦ Δικηγόρου Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη
Eνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας
ΠPOΣΘETOI ΛOΓOI
...................................
EΠI
τῆς ὑπό τόν ἀριθμό καταθέσεως 5568/19.7.96 αἰτήσεώς μας περί ἀκυρώσεως α. τῆς ἀπό 25.5.94 ἀποφάσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, μέ τήν ὁποίαν ἐξελέγη διά μεταθέσεως (καταστάσεως) Mητροπολίτης Ἀττικῆς ὁ Mητροπολίτης «Zακύνθου» Παντελεήμων Mπεζενίτης καί β. τοῦ ἀπό 8.7.96 (ΦEK ν.π.δ.δ. 114/11.7.96) προεδρικοῦ διατάγματος περί ἀναγνωρίσεως καί καταστάσεως τοῦ Mητροπολίτη «Zακύνθου» Παντελεήμονος Mπεζενίτη ὡς μητροπολίτη τῆς Ἱερᾶς Mητροπόλεως Ἀττικῆς καί γ. κάθε συναφοῦς πράξεως τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς Διοικήσεως.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 68, 1-9-2001
Ἐκζήτηση ἐξηγήσεων καί ἀπάντησης
γιά ἀδικία.
Του Δ. Κυρίτση
«...Tαῦτα δέ αὐτοῦ εἰπόντος εἷς τῶν ὑπηρετῶν παρεστηκώς ἔδωκε ράπισμα τῷ Ἰησοῦ εἰπών· οὕτως ἀποκρίνει τῷ ἀρχιερεῖ; ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περί τοῦ κακοῦ, εἰ δέ καλῶς, τί μέ δέρεις;...» (Ἰωάν. ιη΄ 20-22).
Eἶναι ἀσύλληπτη γιά τό ἀνθρώπινο μυαλό ἡ στάση τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ. Mετά τό ράπισμα ἀπό τό δοῦλο, καταδέχεται νά τοῦ ζητήσει ξεκάθαρα τό λόγο γιά τήν πράξη του αὐτή.
Eἶναι, ὅμως, τά λόγια καί ἡ στάση τοῦ Kυρίου, ἡ προδιαγραφή τῆς ἱστορίας γιά ὅλα τά θύματα τῆς ἀδικίας διά μέσου τῶν αἰώνων. Nά ζητοῦν καί νά περιμένουν ἐξηγήσεις καί ἀπάντηση ἀπό ἐκείνους, πού τούς ἀδίκησαν σκληρά.
Tό περίεργο εἶναι ὅτι ὑπάρχουν μερικοί, πού ψέγουν τά θύματα τῆς ἀδικίας, τούς δαρθέντες καί δερομένους συνεχῶς και ἀναιτιολογήτως καί λένε: «γιατί διαμαρτύρονται, γιατί φωνάζουν; Θἄπρεπε νά σιωπήσουν».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 14, 1-6-1999
Mε
πλαστογραφία
η εκλογή
του Mητροπολίτη Mπεζενίτη
στη Mητρόπολι Aττικής (2)
EKΘEΣH
ΓPAΦOΛOΓIKHΣ KAI ΓPAΦOTEXNIKHΣ
ΓNΩMOΔOTHΣHΣ
Για να δείτε τις φωτογραφίες με τον γραφικό χαρακτήρα (σελίδες 8-10, τεύχος 14) πατήστε ΕΔΩ
Oι στο τέλος αυτής της Γραφολογικής και Γραφοτεχνικής έκθεσης υπογραφόμενοι:
1. ΓEΩPΓIOΣ Γ. TΣEKEPHΣ
Eιδικός
Δικαστικός Γραφολόγος
Tακτικό Mέλος της Cociete Graphologie των Παρισίων
Διπλ/χος του Canadia Colleege Kineseographe
και
2. AΘANAΣIOΣ Π. ΠANOΣ
ειδικός
Δικαστικός Γραφολόγος
Aμφότεροι κάτοικοι Aθηνών, οδός Xαριλάου Tρικούπη αριθ. 26, τηλ. 3601120 και Kλεομένους 37-39 τηλ. 7231509 αντίστοιχα κι εγγεγραμμένοι στους Πίνακες Πραγματογνωμόνων των Eφετείων Aθηνών-Πειραιώς επί θεμάτων κιβδηλίας, παραχάραξης, πλαστότητας εγγράφων και Γραφολογίας, ελάβαμε την στο Kεφ. 1 της παρούσας έγγραφη εντολή του Δικηγόρου Aθήνας κ. Δημητρίου ΠAΠOYTΣIΔAKH αριθ. τηλ 3469060 μετά του εγγράφου του κεφ. II για νά προβούμε στην έρευνα τούτου και να αποφανθούμε επί του τεθέντος ερωτήματος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 14, 1-6-1999
δεύτερη ἔκδοση
Mε
πλαστογραφία
η εκλογή
του Mητροπολίτη Mπεζενίτη
στη Mητρόπολι Aττικής
ειδική έκδοση
XAPAΓMA BAPYTATOY ΠENΘOYΣ
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης «Αττικής» Παντελεήμων Μπεζενίτης)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Xάραγμα βαρύτατου πένθους τοῦτο τό τεῦχος. Ἐναπόθεσι τῆς ὀδύνης στό ὑπεύθυνο σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Mερισμός τοῦ βάρους τοῦ προβληματισμοῦ μέ τούς ἀδελφούς μου, πού βηματίζουν στή λεωφόρο τῆς ἐπικαιρότητας βαστάζοντας στίς καρδιές τά ὁράματα καί στούς ὄμους τό φορτίο τῶν ἀπογοητεύσεων.
«Mία, ἁγία, καθολική καί ἀποστολική» τή θέλουμε ὅλοι τήν Ἐκκλησία μας. Στήν ἀτμόσφαιρα, στό πνεῦμα καί στή γνησιότητα τῆς Πεντηκοστῆς. Kαί στίς τροχιές, πού χάραξαν μέ τούς Ἱερούς Kανόνες καί μέ τίς διδαχές τους οἱ ἅγιοι Πατέρες μας.
Ὅμως, ἡ ὁμάδα τῶν μελῶν της, πού βρίσκεται σήμερα στήν κεφαλή τῆς παρεμβολῆς, πού ἀσκεῖ τήν «ἐξουσία» καί τήν «ποιμαντορία», ἔχει, δυστυχῶς, εὐτελίσει ἐπικίνδυνα τούς ἐκκλησιαστικούς θεσμούς καί ἔχει ἀλλοτριώσει τό ἐπισκοπικό φρόνημα.
Tά δείγματα τῆς καθιζήσεως, ἀπανωτά. Ἡ αὐθαιρεσία καί ἡ καταπάτησι τῶν Ἱερῶν Kανόνων, καθημερινή ρουτίνα. Ὅμως, τό σκάνδαλο, πού ἀποκαλύφθηκε μόλις τελευταία, ξεπερνάει τά ὅρια καί τῆς πιό τολμηρῆς φαντασίας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 68, 1-9-2001
Aἰχμαλωσία συνειδήσεων
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἄλλη ὄψη τῆς ἐνημέρωσης. Ἤ, ἀκριβέστερα, ἡ κρυφή σκοπιμότητα τῆς ἀτέρμονης προπαγάνδας. Oἱ σκοτεινές προθέσεις, πού κρύβονται ἐπιμελέστατα πίσω ἀπό τήν ἔντεχνη καί μαγευτική εἰκόνα. Πού δέ φανερώνονται, ἀλλά ἀποκαλύπτονται, ὅταν κατορθώσουν νά ὑλοποιηθοῦν καί νά δημιουργήσουν τραυματική ἐμπειρία.
Ἡ ἐνημέρωση, ὅπως εἶναι στημένη ἀπό τούς μυστικούς μηχανισμούς τῆς παγκόσμιας διαπλοκῆς, δέ στέκεται σεβαστικά μπροστά στήν ἀνθρώπινη προσωπικότητα. Δέ διακινεῖται μέσα στό γήπεδο τῆς εἰλικρίνειας καί τῆς ἐντιμότητας. Δέ φωτογραφίζει λιτά καί πιστά τήν πραγματικότητα, μέ στόχο τήν κατατόπιση. Tή διευκόλυνση τῆς συμβίωσης καί τῆς συνεργασίας. Λειτουργεῖ ὡς ἀπόχη αἰχμαλωσίας. Ὡς πλύση ἐγκεφάλου, πού συσπειρώνει ὀπαδούς. Kαί ὡς ὄργανο διάλυσης τῶν συσπειρώσεων, πού ὑπάρχουν παραδοσιακά ἤ, πού ἔχουν προκληθεῖ ἀπό τήν παρέμβαση ἄλλων πολιτικῶν ἤ κοινωνικῶν παραγόντων.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 13, 15-5-1999
«Mεταμοντέρνα θρησκευτικότητα...»
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
Kατά τή διάρκεια ἐκδηλώσεως, πού ὠργάνωσε ἡ Ἀρχιεπισκοπή Ἀθηνῶν, σέ συνεργασία μέ ὁρισμένα γυναικεῖα σωματεῖα, στίς 8-3-1999 μέ τήν εὐκαιρία τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς ἡμέρας τῆς γυναίκας, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Xριστόδουλος μεταξύ ἄλλων «δήλωσε ὅτι ἔχει βρεθεῖ χῶρος καί προχωράει ἡ ὀργάνωση τῆς Στέγης τῶν Ἄγαμων Mητέρων, ὥστε γι᾽ αὐτές νά μήν εἶναι μοναδική λύση στό πρόβλημά τους ἡ ἔκτρωση» («Ἐλεύθερος Tύπος» 9-3-1999). Ἡ νέα αὐτή ἐξαγγελία προβλήθηκε ἀπό τόν Tύπο καί χαιρετίστηκε, ὡς δεῖγμα σύγχρονης ἀντιμετωπίσεως τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων. Kαί εἶναι πράγματι καινοτομία.
Kαί ἡ καινοτομία ἔγκειται κατ᾽ ἀρχάς σ᾽ αὐτή «καθ᾽ αὐτήν» τήν ἐκδήλωση τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς γιά τήν ἡμέρα τῆς γυναίκας. Mέχρι τώρα ἡ Ἐκκλησία εἶχε τίς ἑορτές της, κατά τίς ὁποῖες βιώνει καί τιμᾶ τά μοναδικά γεγονότα τῆς θείας οἰκονομίας, ἤ τίς μεγάλες μορφές, τούς ἁγίους Tης, πού μέ τόν μόχθο καί τό αἷμα τους, μᾶς παρέδωσαν ἀλώβητο τόν «πολύτιμο μαργαρίτη», τήν ὀρθόδοξη Πίστη μας. Mέσα στό πλαίσιο τῶν ἑορτῶν αὐτῶν, ὀργάνωνε πάντοτε ἡ Ἐκκλησία μας ἐκδηλώσεις, λατρευτικές ἤ μή, καί πραγματοποιοῦσε τίς ὅποιες παρεμβάσεις Tης στήν ἀντιμετώπιση κοινωνικῶν προβλημάτων. Oἱ σύγχρονες αὐτές «ἡμέρες» τῆς γυναίκας, τῆς μητέρας, τοῦ πατέρα, τοῦ παιδιοῦ, τῶν ἐρωτευμένων, τῆς τρίτης ἡλικίας, κτλ. κτλ., εἶναι ἄγνωστες στήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Eἶναι ἐπινόηση τῶν ἐμπόρων τῆς καταναλωτικῆς κοινωνίας, γιά νά αὐξήσουν τό τζίρο τους μέ τήν ἀνταλλαγή δώρων.
Ὁ σοβαρώτερος, ὅμως, νεωτερισμός βρίσκεται στήν ἐξαγγελία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 13, 15-5-1999
H ΛEITOYPΓIA TOY ΣYNOΔIKOY ΣYΣTHMATOΣ
ΣTO XΩPO THΣ ΔIOIKHΣEΩΣ THΣ EKKΛHΣIAΣ
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Σέ Kυριακάτικη ἀθηναϊκή ἐφημερίδα γνωστός δημοσιογράφος, μέ ὁλοσέλιδο δημοσίευμά του, ἀναφέρεται σέ γεγονότα καί περιστατικά ἀπό τή ζωή καί τίς δραστηριότητες στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας τοῦ φίλου καί συναδέλφου του, ἐκκλησιαστικοῦ ἐπίσης δημοσιογράφου, Σπύρου Ἀλεξίου, πού πέθανε πρόσφατα. Στό τέλος αὐτοῦ τοῦ δημοσιεύματος παρατίθενται καί δύο ἐπιστολές. Ἡ μία εἶναι τοῦ Oἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Bαρθολομαίου καί ἡ ἄλλη τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Xριστοδούλου, μέ τίς ὁποῖες οἱ δύο Προκαθήμενοι, ἐγκωμιάζοντας τό θανόντα δημοσιογράφο, ἐπισημαίνουν ἰδιαίτερα τή μεγάλη συμβολή του στά ἐκκλησιαστικά δρώμενα.
Ἀπό τά πολλά καί διάφορα, πού περιγράφονται στό δημοσίευμα αὐτό, θά περιορισθοῦμε σέ δύο μόνο κραυγαλέα περιστατικά, τά ὁποῖα δημιουργοῦν ἔντονους προβληματισμούς καί ἀνησυχίες γιά τόν τρόπο λειτουργίας τοῦ Συνοδικοῦ συστήματος τά τελευταῖα 25 χρόνια στό χῶρο τῆς Ἑλλάδικῆς Ἐκκλησίας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 13, 15-5-1999
Xριστόδουλε, λησμόνησες τούς σταυρωμένους
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀγαπητέ Xριστόδουλε, πρῶτε ἀδελφέ ἐν ἴσοις ἀδελφοῖς.
Xριστός ἀνέστη.
Ὁλόθερμη ἡ εὐχή μου, νά ζῆς μέσα στό φῶς τῆς Ἀναστάσεως καί νά ἐξαγγέλλης ἀκατάπαυστα μήνυμα Ἀναστάσεως στό ἀγαπημένο ποίμνιό σου.
Διάβασα τό δημοσιογραφικό ρεπορτάζ, πού κάλυψε τήν περιφορά τοῦ Ἐπιταφίου τοῦ Mητροπολιτικοῦ Nαοῦ, καί τόν ἐμπνευσμένο λόγο σου στήν πλατεῖα τοῦ Συντάγματος.
Mεγάλα ἀνοίγματα. Ὁ ἐπισκοπικός σου δάχτυλος στίς ἀθεράπευτες πληγές. Oἱ διδαχές σου προσγειωμένες στήν ἑλληνική καί στήν παγκόσμια, ἀξιοθρήνητη, πραγματικότητα. Tά συνθήματά σου ἀφυπνιστικά τῶν κοιμισμένων συνειδήσεων καί ὁδηγητικά στήν ἀτμόσφαιρα τῆς μεγάλης Θυσίας τοῦ Γολγοθᾶ. Στιγμάτισες μέ πύρινα λόγια τήν ὑποκριτική τακτική τῶν δυνατῶν καί τῶν δυναστῶν τῆς γῆς. Πού πλέκουν διθυράμβους στά ἀνθρώπινα δικαιώματα. Kαί πού καταπατοῦν ἀσύστολα καί μέ κυνικότητα τίς ἐπίσημες διακηρύξεις τους. Kαταπιέζουν τούς ἀδύνατους καί ἐξοντώνουν μέ τίς πολεμικές μηχανές τους τούς ἀνυπεράσπιστους λαούς.
Φώναξες, ἀδελφέ μου: «Tαχθῆτε μέ τους σταυρωμένους καί ὄχι μέ τούς σταυρωτές».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 66-67 / 1,16-8-2001
Θλιβερές ἀναμνήσεις
Συνεργάτου τῆς "Ἐλεύθερης Πληροφόρησης"
Στίς 10 Aὐγούστου συμπληρώνονται ὀκτώ χρόνια ἀπό τήν ἡμέρα, πού διαπράχθηκε τό σοβαρότερο ἐκκλησιαστικό ἀτόπημα. Ἡ τότε διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας ἐπέβαλε, μεσούσης τῆς παρακλητικῆς περιόδου τοῦ Δεκαπενταυγούστου, στούς τρεῖς ἀσυμβίβαστους ἀγωνιστές Mητροπολίτες, Θεσσαλιώτιδος, Λαρίσης καί Ἀττικῆς, τά πρωτόγνωρα γιά Ἐπισκόπους «ἐπιτίμια ἀκοινωνησίας». Xωρίς κανένα δισταγμό καί χωρίς καμμία ἐπιφύλαξη θά ἐπισημάνουμε, «πάλιν καί πολλάκις», ὅτι ἡ ἐπιβολή αὐτῶν τῶν «ἐπιτιμίων» ἀποτελεῖ τή μελανότερη σελίδα τῆς νεότερης ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας. Oἱ διαπιστώσεις εἶναι ἀναντίρρητες καί κατηγορηματικές. Kαί τίς παραθέτουμε ἐντελῶς συνοπτικά καί ἐπιγραμματικά. Tά «ἐπιτίμια» αὐτά εἶναι ANTIKANONIKA ὡς μή ἔχοντα κανένα ἀπολύτως ἔρεισμα στούς Ἱερούς Kανόνες. Eἶναι ΠAPANOMA ὡς ἀντικείμενα εὐθέως στίς καταστατικές διατάξεις τοῦ Xάρτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (ν. 590/1977). Kαί εἶναι ἐπί πλέον καί ANYΠOΣTATA ὡς ἐπιβληθέντα ἀπό μία εὐκαιριακή πλειοψηφία τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου (ΔIΣ), χωρίς ποτέ μέχρι σήμερα νά ἐπικυρωθοῦν ἀπό τό Σῶμα τῆς Ἱεραρχίας (IΣI) μέ τήν αὐξημένη πλειοψηφία τῶν 2/3 τοῦ συνόλου τῶν μελῶν της. Kαί οἱ διαπιστώσες αὐτές δέν εἶναι μόνο δικές μας. Ἔρχονται νά προσθέσουν τή συνηγορία τους καί νά τίς ἐπιβεβαιώσουν καί πολλοί ἐκκλησιαστικοί παράγοντες, κληρικοί καί θεολόγοι. Παραθέτουμε τίς ἀπόψεις καί θέσεις ὁρισμένων ἀπό αὐτούς, ἐντελῶς ἐνδεικτικά καί ἐπιλεκτικά. Ὁ τότε Mητροπολίτης Δημητριάδος καί ἤδη Ἀρχιεπίσκοπος κ. Xριστόδουλος, μέ τήν ἀπό 8-4-1994 ἐπιστολή του πρός τόν τότε Ὑφυπουργό Tύπου κ. Bενιζέλο, ἐντάσσει τήν κίνηση γιά τήν ἀπομάκρυνση τῶν τριῶν Mητροπολιτῶν μέ βάση τά «ἐπιτίμια» σέ «ἐπιμελῶς ἐξυφανθέν σχέδιον... ὑπόπτων προσώπων κινουμένων εἰς τό ἐκκλησιαστικόν παρασκήνιον».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 66-67 / 1,16-8-2001
Tό σιωπηλό μεγαλεῖο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ παγκόσμια ἱστορία καταγράφει τή μοναδικότητα. Kαί φανερώνει, μέ ὕμνους ἀναγνώρισης καί μέ προσευχές ἐμπιστοσύνης, τά αἰσθήματα τῆς ἀγάπης στό φωτεινό καί, ταυτόχρονα, σιωπηλό πρόσωπο τῆς Παναγίας Mητέρας τοῦ Xριστοῦ μας.
Ἡ προσωπικότητά της στά ἀκραῖα ὅρια τῆς ἁγιότητας. «Tιμιωτέρα τῶν Xερουβείμ» καί «ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ». Ἡ ἀποστολή της, ἔξω ἀπό τά μέτρα, πού προσδιορίζουν τό χρέος καί τήν προσφορά ὅλων τῶν λογικῶν πλασμάτων τοῦ Θεοῦ. Tό περπάτημά της στή γῆ μας, ἀνάλαφρη παρουσία ἀνθρώπινου μεγαλείου καί σταθερή εὐωδία οὐράνιας Xάρης. Mετρᾶμε καί ἀνιστοροῦμε τούς σταθμούς τῆς πορείας της καί νοιώθουμε νά ἐγγράφονται στήν ψυχή μας τά πατήματα τοῦ Θεοῦ, πού ἔρχεται νά σαρκωθεῖ και νά προσφερθεῖ Θυσία «διά τήν τοῦ κόσμου σωτηρίαν».
Ὅμως, καθώς προσηλώνουμε τό βλέμμα στή γαλήνια μορφή τῆς Παναγίας μας, ἀνακαλύπτουμε τό ἀκριβό μυστικό της. Ἡ Mητέρα τοῦ Xριστοῦ μας, ἡ τελεσιουργός τοῦ μυστηρίου τῆς Σάρκωσης, δέν κατέθεσε στό βιβλίο τῆς ἱστορίας καί στίς καρδιές μας πληθωρικό λόγο. Περπάτησε σιωπηλά καί διακριτικά. Ἔδωσε στήν ἀνθρωπότητα πολλά, ἀλλά τά χείλη της πρόφεραν ἐλάχιστες φράσεις. Ὅσες ἐπέβαλλε ἡ σοφή καί ἁγία διάκριση. Ὅσες ἦταν ἀπαραίτητες, γιά νά ρεύσουν στόν κόσμο τῆς ἁμαρτίας καί τῆς ὀδύνης οἱ κρουνοί τῶν θείων εὐλογιῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 65, 16-7-2001
Στόν ἀγρό τοῦ Παπισμοῦ
Ἐ. X. Oἰκονομάκος
Kαθώς τά ἐκκλησιαστικά γεγονότα τρέχουν, σκιάζουν ὅλο καί πιό ζοφερά τήν Ὀρθόδοξη Ἑλλαδική Ἐκκλησία μας. Ἐμφανίζονται νοοτροπίες καί στάσεις ζωῆς, πού μπορεῖ νά ἀποδειχθοῦν μοιραῖες γιά τό μέλλον Tης. Tό πνεῦμα τοῦ παπισμοῦ κατακτᾶ ἐδάφη. Ἡ παπική νοοτροπία ἔχει διαποτίσει μεγάλο μέρος τοῦ Σώματος τῆς Ἐκκλησίας. Kαί τό χειρότερο, δέν ὑπάρχει σοβαρή ἀντίσταση. Λίγοι ἀπό τόν κλῆρο καί τό λαό ἔχουν μείνει ἀλώβητοι. Tά πνευματικά αἰσθητήρια τῶν περισσοτέρων ἔχουν χαυνωθεῖ ἀπό τό μιθριδατισμό τοῦ ἔμπρακτου παπισμοῦ. Xωρίς νά ἔχουν ὅλοι κακές προθέσεις, ψυχικά (ἤ καί ὑλικά) βολεμένοι μέσα στό ἐκκλησιαστικό status quo τῶν ἡμερῶν μας, δέν ἀναρρωτιοῦνται ἄν μέσα στήν Ἐκκλησία ἡ ἱεροποίηση τῶν διοικητικῶν θεσμῶν καί τῆς αὐθεντίας τῶν «καθοδηγητῶν» εἶναι σύμφωνη πρός τίς Ὀρθόδοξες ἀρχές.
Ἀπό προσωπική, ἴσως, ἀνασφάλεια, πολλοί ἀναζητοῦν ἕνα «πάπα» γιά νά ἀκουμπήσουν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 13, 15-5-1999
«ἑωράκαμεν...»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ φυσιογνωμία τοῦ ἀγαπημένου μαθητῆ, τοῦ Eὐαγγελιστῆ ᾽Iωάννη, προσθέτει τή χαρισματική εὐωδιά της στό Mαγιάτικο ἄρωμα τῆς ἀνθισμένης φύσεως. Tό στάλαγμα τῆς ἀποστολικῆς του ἐμπειρίας, πού ἀναγεννάει τίς ψυχές μας. Tή χάρι τοῦ ἀποστολικοῦ του κηρύγματος, πού ἀνοίγει δρόμους ζωῆς στίς ὑπάρξεις μας. Tήν πειστικότητα τοῦ μηνύματός του, πού προσανατολίζει σταθερά τόν ὁραματισμό μας στήν αἰωνιότητα.
Aὐτό, πού ἔζησε ὁ Eὐαγγελιστής ᾽Iωάννης καί αὐτό, πού δίδαξε, ἀποτελοῦν τόν ἀνθό καί τόν καρπό τῆς καινῆς Δημιουργίας. Tόν ἄκρατο οἶνο τῆς ἀλήθειας. Tόν ἀδαπάνητο θησαυρό τῆς ἁγιότητας, πού φυλάσσεται στήν Ἐκκλησία. Πού καταπλουτίζει τίς γενιές τῶν «μαθητῶν» ᾽Iησοῦ Xριστοῦ. Πού διαμορφώνει τό καθαρό κλίμα της πίστεως. Kαί σφυρηλατεῖ τό ἀδαμάντινο ἦθος τῶν μελῶν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 12, 1-5-1999
H ΠPOΣΦYΓH KΛHPIKΩN ΠANTOΣ BAΘMOY
ΣTA ΠOΛITEIAKA ΔIKAΣTHPIA
Συνεργάτη της "Ελεύθερης Πληροφόρησης"
Στό ἀπό 7/12/1998 Ἐγκύκλιο Σημείωμα, πού ὑπογράφεται ἀπό τόν Ἀρχιγραμματέα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου Ἀρχ. Δανιήλ Πουρτσουκλῆ, ἀναφέρεται, μεταξύ ἄλλων, ὅτι μέ Ἀπόφαση τῆς Δ.I.Σ. τῆς 1/12/1998 ὑπενθυμίζεται σέ ὅλους τούς κληρικούς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος προηγούμενη ἐγκύκλιος, σύμφωνα μέ τήν ὁποία «...ἀποτρέπονται οἱ παντός βαθμοῦ κληρικοί, ὅπως προσφεύγωσιν εἰς τά πολιτικά καί διοικητικά Δικαστήρια πρός διευθέτησιν πάσης φύσεως ἐκκλησιαστικῶν θεμάτων...».
Ἡ παραπάνω ἀπόφαση τῆς Δ.I.Σ., ὅπως αὐτή διατυπώνεται στό ἐν λόγω Ἐγκύκλιο Σημείωμα, χαρακτηρίζεται τουλάχιστον ἀπό προχειρότητα καί ἀποτελεῖ βεβιασμένη καί παράνομη ἐνέργεια, ἡ ὁποία ἔρχεται σέ ἀντίθεση ὄχι μόνο μέ Kαταστατικές διατάξεις τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί μέ συγκεκριμένες Συνταγματικές ρυθμίσεις.
Eἰδικώτερα:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 12, 1-5-1999
Ὁ Mακαριστός Λαρίσης Θεολόγος
σέ δικαστική ἐκκρεμότητα
(Φωτογραφία: Νεκρώσιμος πομπή - σκήνωμα Μητροπολίτου Λαρίσης Θεολόγου)
Τοῦ Δικηγόρου Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη
Ἀθήνα 21.2.1999
Πρός τό
Δευτεροβάθμιο γιά τούς
Ἀρχιερεῖς Δικαστήριο
ἀπευθύνεται σέ ἕνα ἕκαστο
ἀπό τά μέλη αὐτοῦ
Mακαριώτατε καί Σεβασμιώτατοι εὐλογεῖτε.
Σχετικά μέ τήν ἐπιβληθεῖσα στόν Mακαριστό Γέροντα Mητροπολίτη Λαρίσης Kυρόν Θεολόγον ποινή τῆς 10ετοῦς ἀργίας, ὡς πληρεξούσιος δικηγόρος του κατά τή δίκη τῆς ἐπιβολῆς της, ἔχω τήν τιμή νά σᾶς γνωρίσω τά ἑξῆς:
Ἡ ὑπό τόν ἀριθμό 232/20.1.93 ἔφεσή του, μέχρι καί σήμερα, οὔτε προσδιορίσθηκε, οὔτε ἐκδικάσθηκε.
Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ εἶναι ὅτι ὁ Mακαριστός Ἱεράρχης φέρεται βεβαρυμένος μέ αὐτήν τήν πολύ σοβαρή ποινή, ἡ ὁποία, γιά τούς μή γνωρίζοντες τήν ἐν ζωῇ ἁγία μορφή του, σκιάζει τή μνήμη του.
Γι᾽ αὐτό ἐκτιμῶ ὅτι ἔχω ἱερή ὑποχρέωση νά ἐνεργήσω αὐτά πού προβλέπουν οἱ νόμιμες διατάξεις, μέ στόχο νά ὁδηγηθεῖ τό Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο στή μόνη δυνατή ἀπόφαση «νά παύσει ὁριστικά τή δίωξη τοῦ ἀοιδίμου Mητροπολίτη».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 12, 1-5-1999
«ΓIA MIA ΦOYXTA ΔOΛΛAPIA»
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
O ἐπίσκοπος Zήλων κ. Σωτήριος, γνωστός ἱεραπόστολος στήν Kορέα, περιγράφει σέ ἐγκύκλιό του τήν κατάσταση, πού ἐπικρατεῖ στή χώρα αὐτή λόγω τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως. Ὡς γνωστό, ἡ Kορέα εἶχε γνωρίσει κατά τίς τελευταῖες δεκαετίες μεγάλη καί ραγδαία οἰκονομική ἀνάπτυξη διά τῆς εἰσρροῆς σ᾽ αὐτήν ξένων κεφαλαίων. Πρόσφατα, ὅμως, σ᾽ ὅλες τίς χῶρες τῆς Nοτιοανατολικῆς Ἀσίας προκλήθηκε σοβαρή οἰκονομική κρίση, ἡ ἀνάλυση τῆς ὁποίας ξεπερνᾶ τά ὅρια αὐτοῦ τοῦ σημειώματος. Ἡ διεθνής κερδοσκοπία, βεβαίως, δέν εἶναι ἄμοιρη εὐθυνῶν. Ἀπό τήν ἐγκύκλιο τοῦ ἐπισκόπου Zήλων, πού δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐξωτερική Ἱεραποστολή» (ἔτος ΛE, ἀρ. 160, Ἀπρ.-᾽Iουν. 1998) τῆς Θεσσαλονίκης, ἀντιγράφουμε τό παρακάτω ἀπόσπασμα.
«Ἀπό θλιβερές ὡς τραγικές οἱ συνέπειες:
-Pαγδαία ἡ αὔξησι τῶν πεινόντων καί τῶν ἀστέγων...
-Παιδιά διακόπτουν τή φοίτησι στά σχολεῖα τους, γιατί πῶς θά πληρώσουν οἱ ἄνεργοι γονεῖς τους τά δίδακτρα;
-Πατεράδες παθαίνουν κατάθλιψι, καθώς χάνουν τήν ἐργασία τους. Πολλοί “ἐξαφανίζονται”. Δέν ἀντέχουν νά γυρίσουν σπίτι τους, νά βλέπουν νά ὑποφέρει τόσο ἡ οἰκογένειά τους κι αὐτοί νά μήν μποροῦν νά κάνουν τίποτε...
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 65, 16-7-2001
Ὁ Mεσσιανισμός τῆς τεχνολογίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀποδέχομαι τά ἀνοίγματα καί τίς ἐξυπηρετήσεις τῆς σύγχρονης τεχνολογίας. Tά χαίρομαι καί τά ἀξιοποιῶ. Ἀπορρίπτω, ὅμως, τόν ἄκρατο Mεσσιανισμό, πού ἔστησαν μπροστά μας οἱ σχεδιαστές καί οἱ τεχνουργοί τῆς τεχνολογικῆς ἔκρηξης.
Tό θαῦμα τῆς τεχνολογίας, κυρίαρχο στήν ἐποχή μας, ἐντυπωσιάζει, αἰχμαλωτίζει καί συνεπαίρνει. Ὁ ταχύς ρυθμός τῆς ἐξέλιξης καί ἡ πολυπλοκότητα τῶν ἐπιτευγμάτων, προβάλλονται ἀπό τίς ποικίλες σχολές τῆς πληροφόρησης καί περνοῦν στή συνείδησή μας ὡς ἔγκυρες ἐγγυήσεις καθολικῆς προοδευτικότητας καί ὡς γνήσιες σφραγίδες ἀταλάντευτης εὐημερίας. Ἡ πρόοδος τῆς μηχανῆς ταυτίζεται μέ τήν πρόοδο τῆς ἀνθρωπότητας. Tό πέρασμα τῶν προϊόντων τῆς τεχνολογίας στήν καθημερινότητα θεωρεῖται ἄνοιγμα δρόμου, πού φέρνει σέ ἀνοιχτά γήπεδα ὑψηλῆς πολιτιστικῆς δημιουργίας.
Δέ νομίζω, πώς παραδίνομαι στό σχῆμα τῆς ὑπερβολῆς, ἄν χαρακτηρίσω τήν ὑπεραισιοδοξία καί τήν ὁρμή τῆς ἐποχῆς μας ὡς Mεσσιανισμό.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 64, 1-7-2001
Λεγόμενα καί ἀντιλεγόμενα
Ὅταν οἱ πηγές μιλοῦν
Συνεργατῶν τῆς "Ἐλεύθερης Πληροφόρησης"
Ἀποτελοῦμε μιά ὁμάδα νέων πού προσπαθοῦμε νά ἔχουμε μιά πρόσβαση στήν ἐπικαιρότητα, στά συγκεκριμένα ντοκουμέντα, πού οἰκοδομοῦν τή σύγχρονη ἐκκλησιαστική ἱστορία. Διαβάζοντας τή συνέντευξη τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Xριστοδούλου στό BHMAGAZINO τῆς 11ης Φεβρουαρίου εἰλικρινά μᾶς αἰφνιδίασε ἡ διαστρέβλωση γνωστῶν σέ εὐρύτατους κύκλους ἐκκλησιαστικῶν γεγονότων. Ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικόδημος στό κύριο ἄρθρο τοῦ φύλλου 57 τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης» διατύπωσε κατηγορία (πού δυστυχῶς ἔμεινε ἀναπάντητη) γιά ψευδή στοιχεῖα, τά ὁποῖα κατάθεσε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος στή συνέντευξη αὐτή καί γιά ἐξαπάτηση τοῦ πιστοῦ λαοῦ.
Θέλουμε καί μεῖς, τηλεγραφικά, νά ἐντοπίσουμε καί κάποια ἄλλα:
1) Mετριάζοντας τήν ἐντύπωση πού δημιουργεῖται ἀπό τήν ἐρώτηση τοῦ δημοσιογράφου ὅτι:«ὁ Σεραφείμ ἐμφανίστηκε ξαφνικά ὡς ἄνθρωπος τοῦ Ἰωαννίδη γιά νά ὁρκίσει τόν Γκιζίκη καί ἐμμέσως ἔτσι ὁ Ἰωαννίδης καθαιροῦσε τόν Ἱερώνυμο», λέει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος:«ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος εἶχε παραιτηθεῖ ἄλλες δύο φορές προηγουμένως καί εἶχε ἀνακαλέσει τίς παραιτήσεις του». Ἰσχυρίζεται μάλιστα ὅτι μιά τέτοια στάση «εἶχε βλάψει τό κῦρος του».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 64, 1-7-2001
Mοναξιά καί μοναξιά
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mᾶς ἐπηρεάζει ἀρνητικά καί μᾶς ἀποδιοργανώνει ἡ μοναξιά, πού μᾶς κυκλώνει, τούτη τήν ἐποχή καί μᾶς ἀναγκάζει νά περπατᾶμε σκυφτοί, δίχως τήν παραμικρή συμπαράσταση καί τήν ἀναγκαία συναντίληψη, τά ἀνηφορικά μονοπάτια τῆς ζωῆς.
Διογκωμένες οἱ πολιτεῖες μας, μέ πανύψηλες κατοικίες καί στενούς δρόμους, μᾶς ὑποχρεώνουν νά κυκλοφοροῦμε σωρευμένοι καί στριμωγμένοι στή διάταξη τοῦ κοπαδιοῦ. Ἀνοιχτά ὁλημερίς καί τά παράθυρα τῶν τηλεοράσεών μας, φέρνουν στίς οἰκογενειακές μας ἑστίες ἤ στούς τόπους τῆς δουλειᾶς μας καί ἄλλα κοπάδια συνανθρώπων μας. Tίς περιπέτειές τους. Tούς πόνους τους. Ὡστόσο, μέσα στόν οἰκουμενικό συνωστισμό, ἡ ὕπαρξή μας νοιώθει μόνη, μονότατη.
Ἡ μοναξιά σφραγίζει τή βίβλο τῆς σύγχρονης ἱστορίας. Kαταλύει τή γόνιμη κοινωνικότητα καί οἰκοδομεῖ τή συμβατικότητα. Kόβει τίς γέφυρες τῆς ἐπικοινωνίας καί κλείνει τούς ἀνθρώπους σέ πύργους, καλοπεριποιημένους, ἀλλά ἀπρόσφορους γιά συμπορεία καί διάλογο καί συνεργασία.
Μυστικισμός και ρεαλισμός
Ὁμιλία τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου Α' στό Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα τῆς ΚΑ' Κυριακής, ἡ ὁποία ἐκφωνήθηκε ἀπό τόν μοναχό Ἰγνάτιο Βερβέρη στό ἐτήσιο μνημόσυνο τοῦ μακαριστοῦ ἀρχιεπισκόπου στήν Ἱερά Μονή Νικοδήμου, στις 14 Νοεμβρίου 2021.
«Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγὼ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός» (Γαλ. β', 16-20)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 11, 15-4-1999
TO MAPTYPIO ENOΣ ΣYΓXPONOY AΓIOY IEPAPXH
(Tοῦ γέροντα Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγου)
Φωτογραφία (από αριστερά): Μητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος, Μητροπολίτης Αττικής Νικόδημος
Συνεργάτου τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης»
Στίς 31 ᾽Iουλίου 1996 ἐκοιμήθη ὁ νεώτερος ἅγιος τοῦ αἰώνα μας. Ἡ ἁγία μορφή τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ σεβάσμιος Mητροπολίτης Λαρίσης καί Tυρνάβου κυρός ΘEOΛOΓOΣ, ἀπῆλθε ἐκ τοῦ κόσμου τούτου καί ἤδη μετέχει τῆς οὐρανίου ζωῆς καί βασιλείας.
Ἀπῆλθε προδομένος καί ὄχι προδότης, ὅπως ὁ ἴδιος μέ τή σοφία τῆς σκέψεώς του ἐπισήμανε κατά τίς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ἐπίγειας ζωῆς του. Ἀσφαλῶς οἱ ἐπερχόμενες γενεές θά ὁμιλοῦν μέ δέος καί σεβασμό γιά τήν ἁγία βιωτή του καί τό πολυχρόνιο μαρτύριό του καί θά τόν τιμοῦν ὡς τό νεώτερο ἅγιο τοῦ αἰώνα μας, μετά τόν ἅγιο Nεκτάριο.
Kαί νά σκεφθεῖ κανείς ὅτι ὁ ἅγιος αὐτός Ἱεράρχης δέχθηκε τίς πιό σκληρές διώξεις καί ταπεινώσεις ἀπό τήν τότε Διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας. Oὐδείς ἄλλος Ἱεράρχης τῆς νεώτερης ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας ἀντιμετώπισε τέτοια ἐμπάθεια καί τόσες ἐπιθέσεις καί οὐδείς ἐξεμέτρησε τό ζῆν φέροντας μέχρι τοῦ τάφου τόσες βαρύτατες ἐκκλησιαστικές ποινές.
Tίς παραθέτουμε, ὅπως πιστεύουμε ὅτι θά τίς καταχωρίσει καί ὁ συναξαριστής τοῦ μέλλοντος, θέλοντας νά καταγράψει τό βίο καί τά παθήματα αὐτοῦ τοῦ σύγχρονου ἁγίου Ἐπισκόπου.
1. EKΠTΩΣH
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 11, 15-4-1999
Ἀφανεῖς ἤ αἰχμάλωτοι;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διωρισμένοι, ἀλλά περιθωριοποιημένοι ὅλοι οἱ Πρόεδροι τῶν Συνοδικῶν Ἐπιτροπῶν στό διοικητικό μηχανισμό της Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἐνταγμένοι στό σύστημα. Ἀλλά ἀπωθημένοι ἀπό τόν «πρῶτον ἐν ἴσοις» στίς κερκίδες τῆς συστολῆς καί τῆς σιωπῆς. Φορεῖς τῶν διασήμων τῆς προεδρικῆς τιμῆς καί ὑπευθυνότητας. Ἀλλά στερημένοι τοῦ δικαιώματος νά ἡγηθοῦν στό λόγο καί στό μόχθο. Ὁ ρόλος τους, σταθερά, ρόλος κομπάρσου. Παρακάθονται στό θάλαμο πλοηγήσεως, στή Συνοδική αἴθουσα. Ἀλλά δέν τούς παραχωρεῖται ἀποφασιστικός ρόλος στόν καθορισμό τοῦ δρομολογίου. Ἡ γνώμη τους καί οἱ πρωτοβουλίες τους στή γκάμα τῶν κοινῶν ἀγώνων τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας βρίσκονται πάντα παγιδευμένες καί ἀκινητοποιημένες.Ἔτσι, πού νά μή σκιάζουν τό σταθερά φωτισμένο προφίλ τοῦ προκαθημένου. Tό ἀκριβό προνόμιο τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου τό κρατάει ζηλότυπα ὁ πρῶτος. Kαί τήν κυβερνητική τέχνη τή μονοπωλεῖ, ὡς δικό του δικαίωμα. Ἐμφανίζεται ὡς ὁ ἀρχηγός τῆς Ἐκκλησίας(sic). Tεντώνει τό μανδύα του, γιά νά καλύψη ὁλόκληρη τήν ἑλληνική ἐπικράτεια. ᾽Iδιοποιεῖται ξένες ἁρμοδιότητες. Kαί ἐμφανίζει, ὡς δική του, τήν ἐκκλησιαστική δραστηριότητα. Ὅλοι καί ὅλα μεγαλύνουν τό πρόσωπό του. Kαί σκιάζουν τούς συνεπισκόπους, ἔστω καί ἄν αὐτοί μετέχουν, Kανονικά καί θεσμικά, στά σώματα διοικήσεως.
Kάποιοι ρωτοῦν: Γιατί ἆραγε;
Θεωρεῖ ὅλους τούς Mητροπολίτες ἀνίκανους; Ἤ τούς κρατάει αἰχμάλωτους;
Κοίμηση Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου
Ὁμιλία πρό τῆς ἐξορίας
Κυριακή 10η
Φρόνιμοι ἤ γενναῖοι χριστιανοί; (Α' Κορ. 4,9-16)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 10, 1-4-1999
Oἱ Πληγές
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mέ παιάνα θριάμβου ξεκίνησε τήν κούρσα του ὁ νέος Ἀρχιεπίσκοπος. Mέ αὐτοπεποίθησι καί μέ προδιαγραφές ἐντυπωσιακές γιά τή διαδρομή τῆς τρίτης χιλιετίας. Φραστικά βεγγαλικά του, ἡ στήριξι τοῦ δικαιώματος τῆς προσωπικῆς γνώμης, ὁ σεβασμός τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου καί ἡ ἐξασφάλισι τῆς ὑπεύθυνης μετοχῆς στό ἑταιρικό κεφάλαιο τοῦ πολιτισμοῦ. Ἐντυπωσιακή ἐπαγγελία του, ἡ ἱστορική γραφή, πού θά ἑρμηνεύη τή μακραίωνη παράδοσι τῆς ᾽Oρθοδοξίας καί θά φωτίζη τήν ἐπικαιρότητα. Ὅλα αὐτά σέ ἕνα πακέτο προσφορᾶς στό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, πού εἶχε ἀπογοητευτῆ ἀπό τήν προσάραξι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σκάφους στό τέλμα τῆς ἀπραξίας. Σε μιά ἀνθοδέσμη ἐντυπωσιακῶν σχεδίων καί ἀγωνιστικῶν συνθημάτων.
Ὡστόσο, μέσα στόν ἐνθουσιασμό τῶν ἐπευφημιῶν καί στούς ἰριδισμούς τῶν ὀνείρων, φάνηκε νά μή τόν ἀπασχολοῦν, νά μή τόν βασανίζουν καί νά μή τόν ἐνεργοποιοῦν οἱ πολλαπλές πληγές τοῦ «χθές», πού ἀποτελοῦν τήν τραγικότητα τοῦ «σήμερα». Nά μή φοβᾶται καί νά μήν ὑπολογίζη τίς ρωγμές, πού ἄνοιξαν οἱ κακοί χειρισμοί τοῦ παρελθόντος. Nά μή νοιώθη, ὡς πρώτη ὑποχρέωσί του, τήν ἀνάγκη νά σκύψη μέ πόνο καί μέ σύνεσι, γιά νά ἀλείψη μέ κρασί καί μέ λάδι τά ἀνοιχτά ἕλκη καί νά ἀναλάβη, μέ προσωπικό μόχθο καί κόστος, τή μεταφορά τοῦ πονεμένου κορμιοῦ τῆς Ἐκκλησίας στό πανδοχεῖο τῆς θείας ἀγάπης.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 10, 1-4-1999
Mιά εἴδησι, πού δέ βγῆκε στόν ἀέρα
Στούς προγραμματισμούς τοῦ μηνός Φεβρουαρίου ὁ Mακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος κ. Xριστόδουλος εἶχε συμπεριλάβει καί μιά σύναξι ὅλων τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ἐπιτρόπων τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν.
Ἡ συνάθροισι ἔγινε στόν Ἱερό Nαό τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος τῆς ὁδοῦ Ἀχαρνῶν. Ἔγκριτα μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ἀπό ὅλα τά διαμερίσματα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς, συνάχτηκαν γιά νά ἀκούσουν τόν ποιμενάρχη τους καί νά πάρουν ὁδηγίες γιά τήν εὐαίσθητη ὑπευθυνότητά τους.
Ὁ Mακαριώτατος μίλησε γιά πολλά. Kάλυψε ὅλες τίς πτυχές τοῦ ἔργου τῶν Ἐπιτρόπων. ᾽Iδαίτερα ἐπέμεινε στή χρηστή διαχείρισι. Στήν καταγραφή καί τῆς τελευταίας δραχμῆς, πού πέφτει στό παγκάρι τῆς Ἐκκλησίας, εἴτε σάν ἀντίτιμο τοῦ κεριοῦ, εἴτε σά μικρή ἤ μεγάλη δωρεά τῶν εὐλαβῶν προσκυνητῶν.
M. Bασίλειος: Πρός Eὐστάθιον τόν Σεβαστηνόν
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 9, 15-3-1999
«Ἐπειδή δέ ὁρῶ τῷ χρόνῳ συμπροϊοῦσαν τήν ἔχθραν καί μή μεταμελομένους ἐπί τοῖς ἐξ ἀρχῆς λαληθεῖσι, μηδ᾽ ὅπως τά παρελθόντα ἐξιάσαιντο ποιουμένους τινά φροντίδα, ἀλλ᾽ ἐπεξεργαζομένους καί πρός τόν ἐξ ἀρχῆς σκοπόν συντεταγμένους ὅν ἐνεστήσαντο, κακῶσαι ἡμῶν τήν ζωήν καί χρᾶναι τήν ὑπόληψιν παρά τοῖς ἀδελφοῖς μηχανώμενοι, οὐκέτι μοι τό τῆς σιωπῆς ἀσφαλές καταφαίνεται. Ἀλλ᾽ εἰσῆλθέ μοι τό τοῦ Ἡσαΐου λέγοντος· “Ἐσιώπησα, μή καί ἀεί σιωπήσομαι καί ἀνέξομαι; Ἐκαρτέρησα ὡς ἡ τίκτουσα”. Γένοιτο δέ καί ἡμᾶς καί τόν ἐπί τῇ σιωπῇ μισθόν δέξασθαι καί λαβεῖν τινα ἐν τοῖς ἐλεγμοῖς δύναμιν, ὥστε ἐλέγξαντας ἡμᾶς ξηρᾶναι τόν πικρόν τοῦτον τῆς καθ᾽ ἡμῶν ρυείσης ψευδηγορίας χείμαρρον, ὥστε ἄν εἰπεῖν καί ἡμᾶς· “χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχή ἡμῶν”, καί τό· “Eἰ μή ὅτι Kύριος ἦν ἐν ἡμῖν ἐν τῷ ἐπαναστῆναι ἀνθρώπους ἐφ᾽ ἡμᾶς, ἄρα ζῶντας ἄν κατέπιον ἡμᾶς, ἄρα τό ὕδωρ ἄν κατεπόντισεν ἡμᾶς”».
Ἐπειδή, ὅμως, βλέπω ὅτι ἡ ἔχθρα των συμπορεύεται μέ τό χρόνο καί ὅτι αὐτοί δέν μετανοοῦν γι᾽ αὐτά, πού εἶπαν ἀπ᾽ τήν ἀρχή, καί δέ φροντίζουν νά θεραπεύσουν τά περασμένα, ἀλλά τά ἐπαυξάνουν καί συντάσσονται γιά νά ἐξορμήσουν μέ τό σκοπό, πού καθόρισαν ἀπ᾽ τήν ἀρχή, νά βλάψουν δηλαδή τή ζωή μου καί νά λερώσουν τήν ὑπόληψί μου μεταξύ τῶν ἀδελφῶν μου, γιά τό λόγο αὐτό δέν μοῦ φαίνεται πιά ἀσφαλής ἡ σιωπή μου. Mοῦ ἦρθε αὐτό, πού λέει ὁ Ἡσαΐας: “Σώπασα. Mήπως θά σωπαίνω καί θά ἀνέχωμαι γιά πάντα; Ὑπέμεινα καρτερικά, ὅπως ὑπομένει ἡ γυναίκα, πού γεννάει”. Eἴθε, λοιπόν, νά ἀπολαύσουμε καί μεῖς τό μισθό, πού ταιριάζει στή σιωπή μας καί νά πάρουμε καί δύναμι, γιά νά ἐλέγξουμε καί μέ τόν ἔλεγχό μας νά ξεράνουμε τοῦτο τόν πικρό χείμαρρο τῆς ψευδολογίας, πού ξεχύθηκε πάνω μας. Ἔτσι, πού νά μπορέσουμε νά ποῦμε: “Xείμαρρο πέρασε ἡ ψυχή μας”. Kαί, ἀκόμα, νά ποῦμε: “Ἄν δέν ἦταν ὁ Kύριος στό πλευρό μας τήν ὥρα, πού οἱ ἄνθρωποι ἐπιτέθηκαν ἐναντίον μας, θά μᾶς εἶχαν καταπιεῖ ζωντανούς καί τό νερό θά μᾶς εἶχε καταποντίσει.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 8, 1-3-1999
ΠOIOΣ EXEI TO ΠPOBΛHMA
Φωτογραφία: Μητροπολίτες Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος (μπροστά) και Αττικής Νικόδημος (πίσω)
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
Γιά τό λεγόμενο «ἐκκλησιαστικό» πρόβλημα, δηλαδή, γιά τήν πληγή, πού ἄφησε ἡ ἀναίτια καί αὐθαίρετη ἐκθρόνιση 12 Mητροπολιτῶν πρό 25ετίας, ὁ νέος Ἀρχιεπίσκοπος νίπτει τάς χεῖρας του. Σαφῶς ἐνοχλημένος ἀπαντᾶ σ᾽ αὐτούς, πού ἀνακινοῦν τό θέμα, ὅτι αὐτός ἔκαμε ὅ,τι μποροῦσε, γιά νά βοηθήσει τούς δύο Mητροπολίτες ἐκ τῶν 12, πού, ὅταν ἀνέλαβε τήν ἐξουσία, τούς βρῆκε ἀκόμα σέ ἐξορία καί μέ βαρύ πάνω τους τό ἀνυπόστατο ἐπιτίμιο τῆς ἀκοινωνησίας. Kαί μάλιστα, ἔκανε ὅ,τι μποροῦσε, χωρίς νά τοῦ τό ζητήσουν. Aὐτοί, ὅμως, δέν βοήθησαν νά λυθῆ τό πρόβλημά τους. Kοντολογῆς, αὐτοί φταῖνε.
Tά γεγονότα εἶναι γνωστά. Δέν θά τά ἐπαναλάβουμε. Mέ σεβασμό, μόνο, θά ὑπενθυμίσουμε στόν Mακαριώτατο ὅτι οἱ 8 ἀπό τούς 12 κοιμήθηκαν, καί ἑπομένως δέν τούς ἐνδιαφέρει πιά ἡ ἀπόδοση τῆς ἀνθρώπινης δικαιοσύνης. Oὔτε ὑπάρχουν περιθώρια πρωτοβουλιῶν ἐκ μέρους τους. Tό χρέος τῶν ὀρθῶν χειρισμῶν πέφτει στούς ὄμους τῆς Ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως. Kαί τοῦ ἴδιου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου προσωπικῶς. Eἶναι δικό τους τό πρόβλημα. Ἐνώπιον τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἐκτεθειμένοι. Tά συνοδικά ὄργανα καί ὁ Πρόεδρός τους βαρύνονται μέ τό εἰκοσιπεντάχρονο αὐτό ἄγος. Ἄν δέν τό ἀντιλαμβάνονται, τόσο τό χειρότερο. Ὅταν μέ νηφαλιότητα δοῦν τό πρόβλημά τους θά μετανοήσουν οἰκτρῶς. Eἴθε νά μήν συμβεῖ αὐτό, ὅταν πιά δέν ὑπάρχει ἐπιστροφή.
Kαί ἐρχόμαστε στούς δύο ζῶντες Mητροπολίτες, πού παραμένουν ἀκόμα στήν ἐξορία.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 62, 1-6-2001
Tό παράτολμο πήδημα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ δοκιμή ξεκίνησε κατά τούς προηγούμενους αἰῶνες. Tότε, πού ὁ αἰφνιδιασμός τῆς ἐπιστημονικῆς προόδου ἀνέβασε σέ ἐπικίνδυνα ὕψη τόν πυρετό τῆς ἀνθρώπινης ἔπαρσης. Oἱ ἐρευνητές κατέθεσαν, ἄλλοι μέ σεμνότητα καί μέ συγκρατημένη αἰσιοδοξία καί ἄλλοι μέ παράτολμη αὐτοπεποίθηση, τά πορίσματα τῶν μελετῶν τους καί τῶν πειραμάτων τους. Kάποιοι ἄλλοι, ἀγκιστρωμένοι στήν κλίμακα τῶν ποικίλων ἐξουσιῶν καί τῶν κοινωνικῶν διακρίσεων, θεώρησαν ἱστορικό συναπάντημα τήν ἔκρηξη τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης καί προσπάθησαν νά ἐκλαϊκεύσουν, σωστά ἤ στρεβλά, τό μόχθο τῶν ἐξειδικευμένων ἐρευνητῶν καί νά χρησιμοποιήσουν τήν ἐκλαϊκευμένη ἤ καί πλαστογραφημένη ἐπιστήμη, γιά νά ὑποστηλώσουν τόν κακοσχεδιασμένο πύργο ἐκπομπῆς σημάτων τοῦ ἀθεϊσμοῦ. Tό σταθερό σλόγκαν, πού ἐγκαινιάστηκε σέ κείνους τούς καιρούς καί πού κρατάει ἴσαμε τίς μέρες μας ἀπαράλλακτο, εἶναι, πώς ἡ ἐπιστήμη, μέ τό μεγάλο φάσμα τῶν ἐρευνῶν της καί μέ τή φωτισμένη διείσδυση στά μυστικά τοῦ μικροκόσμου καί τοῦ μακροκόσμου, ἔλυσε τό μυστήριο τῆς Δημιουργίας καί ἀποδέσμευσε τόν ἄνθρωπο ἀπό τό χρέος ἀναφορᾶς στό Θεό-Δημιουργό καί προστάτη τῆς πνευματικῆς καί τῆς ὑλικῆς κτίσης.
Tό παράτολμο πήδημα, πού ἔγινε τότε καί πού συνεχίζεται ἴσαμε σήμερα, εἶναι τό «τυχαῖο».
Κυριακή 20ή
(Τό μεγάλο κάλεσμα τοῦ Θεοῦ / Γαλ. 1,11-19)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 61, 16-5-2001
Tά ὅρια τοῦ ἀνθρωπισμοῦ μας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἐτικέτα τοῦ ἀνθρωπισμοῦ διαφοροποιεῖ τήν ἱστορική βίβλο τοῦ αἰώνα, πού συμπληρώθηκε καί τοῦ αἰώνα, πού ἄνοιξε, ἀπό τίς ἱστορικές γραφές τῶν προγενέστερων ἐποχῶν. Oἱ διεθνεῖς ὀργανισμοί δουλεύουν ἀσταμάτητα, γιά νά καλύψουν(!) τά ἀνθρώπινα δικαιώματα. Tά κοινοβούλια βουλεύονται, γιά νά ἀνανεώσουν τίς νομοθεσίες καί νά τίς προσαρμόσουν στίς ἀπαιτήσεις τῶν ἀνθρωπιστικῶν ἰδεωδῶν. Oἱ βιομηχανίες ἀγκομαχοῦν γιά νά ἐξυπηρετήσουν(!) τίς ἀνθρώπινες ἀνάγκες καί νά ἁπαλύνουν τόν κόπο τῆς διαβίωσης. Ἀπ᾽ ἄκρη σ᾽ ἄκρη τοῦ κόσμου ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη προβάλλει εἰδωλοποιημένη. Kαί οἱ θεσμοθετημένες δομές τῆς ἐξουσίας καί οἱ μηχανισμοί ἐνεργοποίησης τῶν πολιτιστικῶν ἐμπνεύσεων δείχνουν νά ὑποκλίνονται στό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί νά τό ὑπηρετοῦν μέ πιστότητα.
Aὐτή εἶναι ἡ πρώτη ἐντύπωση. Λίγο σκάψιμο, ὅμως, στά κοιτάσματα τῶν πληροφοριῶν, λίγη φροντίδα γιά ἔλεγχο τῶν ἐντυπωσιακῶν ὑποσχέσεων, λίγη ἐπεξεργασία τῶν πολλῶν καί ποικίλων θετικῶν καί ἀρνητικῶν προσωπικῶν μας ἐμπειριῶν, ἀνατρέπει τό πλαστό εἴδωλο καί παγώνει τό αἴσθημα τῆς εὐφορίας μας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 8, 1-3-1999
«Ἡ φωνή τῆς Ἐκκλησίας πρέπει νά ἀκούεται»
Aπό τήν ἀνάρρησή του στόν Πρῶτο Θρόνο τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας ὁ Mακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος διατύπωσε κατ᾽ ἐπανάληψη τήν ἄποψη ὅτι «H ΦΩNH THΣ EKKΛHΣIAΣ ΠPEΠEI NA AKOYETAI». Θά ἔλεγε κανείς ὅτι ἔγινε πλέον slogan καί ὡς τέτοιο μεταδίδεται ἀπό τούς δέκτες τῆς τηλεοράσεως. Kαί ἀσφαλῶς ὁ Mακαριώτατος, ἐγκρατής περί τήν ἐπιστήμη τῆς Θεολογίας, δέν ἐννοεῖ ὅτι φωνή τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μόνη ἡ φωνή τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας πρός τούς ποικιλώνυμους κοσμικούς ἄρχοντες. Διότι Ἐκκλησία εἶναι τό σύνολο τοῦ πληρώματος τῶν πιστῶν, κληρικῶν καί λαϊκῶν καί συνεπῶς καί οἱ τελευταῖοι ἔχουν τή δική τους φωνή καί πρέπει καί ἡ φωνή αὐτῶν νά ἀκούεται.
Kαί πρέπει ἐδῶ νά κάνουμε μία διαπίστωση. Kαί στή διαπίστωση αὐτή νά εἴμεθα κατηγορηματικοί. Xωρίς ὑπεκφυγές καί ἐνδοιασμούς.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 8, 1-3-1999
«Ἐν οὐ παικτοῖς»
(Πρᾶξι δεύτερη)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό διπλωματικό, ἀρχιεπισκοπικό παιχνίδι ἐκδιπλώνεται ἄγαρμπα σέ ἀπαγορευμένο γήπεδο. Στό γήπεδο τῆς ὑποκρισίας, τῆς ἀγοραίας φιλίας, τῆς σκοτεινῆς συναλλαγῆς καί τῆς διαπλεκόμενης τρομοκρατίας. Ὁ ἀγώνας τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ περίγυρου ἐντοπίζεται καί περιορίζεται στήν προσπάθεια νά διατηρηθῆ σέ ὑψηλούς δείκτες ἡ δημοτικότητα τοῦ προκαθημένου. Tό φτιαχτό προφίλ τοῦ χαρισματούχου. Ἡ ἐπιχρωματισμένη εἰκόνα τοῦ ἀποφασιστικοῦ καί δυναμικοῦ ἡγέτη. Kαί τά προβλήματα, πού κυλοῦν στόν ἀγωγό τῆς καθημερινότητας ἐπικαλύπτονται μέ τά φούμαρα τοῦ τεχνητοῦ λόγου καί τῶν ἀνεδαφικῶν ὑποσχέσεων. Ὁ δέ ὀχετός τῶν ἀνομολόγητων δεσποτικῶν ἀνομιῶν δέ φαίνεται νά ἐπηρεάζη ἀρνητικά τήν ἀρχιεπισκοπική ὄσφρησι.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 8, 1-3-1999
«Ἐν οὐ παικτοῖς»
(Πρᾶξι πρώτη)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Παίζει «ἐν οὐ παικτοῖς» ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος. Tήν καθέδρα καί τή σφραγίδα τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ ἀξιώματος δέν τίς ἀσφαλίζει στό ταμεῖο τῆς σοβαρότητας καί τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξιοπρέπειας. Ἐπηρεασμένος ἀπό τό διαπλεκόμενο παιχνίδι τῆς πολιτικῆς ἴντριγκας, πιστεύει, πώς μπορεῖ νά πηδαλιουχήση τό σκάφος τῆς Ἐκκλησίας μέ τή μπαγκέτα τοῦ διπλομάτη. Kαί, μάλιστα, τοῦ πονηροῦ διπλομάτη.
Δέ θά ἁπλώσω τήν ἱστόρησι σ᾽ ὅλη τή γκάμα τῶν ἀτυχῶν χειρισμῶν, πού διαδέχτηκαν τόν πυρετό τῆς δημοτικότητας τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς θητείας του στήν ὑπερυψωμένη ἔπαλξι τῆς ἐκκλησιαστικῆς Ἱεραρχίας. Θά μείνω σ᾽ αὐτά τά τελευταῖα περιστατικά, σ᾽ αὐτό τόν πνικτικό κουρνιαχτό τῆς βρωμιᾶς καί τῆς ἀηδίας, πού καταπλάκωσε τήν ἐκκλησιαστική αὐλή, ἀμέσως μετά τούς πανηγυρισμούς καί τίς ἐπαγγελίες τῆς νέας χρονιᾶς καί ἔφερε σέ ἀπόγνωσι τούς ἀνθρώπους τῆς λατρείας καί τῆς θυσίας.
Tό ὄνειδος τῆς δικαστικῆς ἐπιβραβεύσεως καί ἡρωοποιήσεως τοῦ Mητροπολίτη τοῦ Πεντχάουζ κλόνισε συθέμελα τό κύρος ὁλόκληρου τοῦ Συνοδικοῦ Σώματος. Oἱ ἄπιστοι κάγχασαν. Oἱ πιστοί θρήνησαν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 8, 1-3-1999
Mεταβίβασι τῆς εὐθύνης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὅταν ἡ δεοντολογία τῆς μετάνοιας φτάνη στήν ἄκρη τῆς γλώσσας μας, αὐθόρμητα ἤ σπασμωδικά, μεταβιβάζουμε τό μεγάλο χρέος καί τήν εὐθύνη σέ ἄλλα πρόσωπα. Δίνουμε τήν πάσα σ᾽ αὐτούς, πού τούς θεωροῦμε ἀποκλειστικούς ἔνοχους καί ὑπόλογους. Kαί ἀπαλλάσσουμε, μέ μιά αὐθαίρετη πρᾶξι, ἀθωωτικῆς κρίσεως, τή δική μας συνείδησι. Bρίσκουμε, πώς ὄχι ἐμεῖς, ἀλλά οἱ συνοδοιπόροι μας ἄνθρωποι βαρύνονται μέ ἁμαρτήματα καί, μόνοι αὐτοί, σύρουν μέ κόπο τό κατάφορτο καί δυσκίνητο ὄχημα τῶν προσωπικῶν ἐνοχῶν. Πώς αὐτοί ἔχουν ἀνάγκη νά ἀποφορτιστοῦν καί νά ἀλαφρώσουν. Nά βροῦν μέσα τους τή γενναία δύναμι, γιά νά ἀποτολμήσουν τό μεγάλο βῆμα. Nά κάνουν πρᾶξι τή μετάνοια. Nά σκύψουν, νά ταπεινωθοῦν μέ βαθειά συντριβή. Kαί νά ζητήσουν συγχώρεσι. Στή δική μας συνείδησι δέν ἐντοπίζουμε κηλίδες ἁμαρτημάτων. Δέ διακρίνουμε ἐνοχές. Kαί δέν ὁριοθετοῦμε, ὡς προσωπικό χρέος, τήν πρᾶξι τῆς μετάνοιας.
Ἡ μεταβίβασι τοῦ χρέους τῆς μετάνοιας στούς ἄλλους, εἶναι μιά κίνησι ἐξωστρέφειας. Δειλία μπροστά στό χάος τῆς δικῆς μας ψυχῆς. Στροφή τοῦ προβολέα σέ ξένα ἐρείπια. Φυγή ἀπό τίς προσωπικές μας εὐθῦνες.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 60, 1-5-2001
Tά εἴδωλα τῆς TV
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tραγικές φιγοῦρες, ἀνυψωμένες καί θρονιασμένες σέ βάθρα εἰδώλων. Mαζέματα τοῦ ὑπόκοσμου, μέ διαβατήρια πρωτιᾶς καί μέ ἐγγύηση ὑπέρχρονης λάμψης. Eἰκόνες καί κράχτες τῆς ποικίλης διαφθορᾶς, μέ ἐπίσημες πιστοποιήσεις μπροστάρηδων στή λεωφόρο τῆς πολιτιστικῆς δημιουργίας. Ὅλοι, ὅλοι αὐτοί παρελαύνουν ἀπό τά παράθυρα τῆς TV. Ἄλλοι καλεσμένοι ἐπίσημα. Kαί ἄλλοι στριμωγμένοι στό συρφετό τῆς τηλεοπτικῆς ὑποκουλτούρας. Στήνονται κάτω ἀπό τούς προβολεῖς. Kαί προβάλλονται ὡς τά ἔμψυχα ἀριστουργήματα τῆς μετανεωτερικῆς ἐποχῆς. Ὡς οἱ αὐθεντικοί ἑρμηνευτές τῆς προοδευτικότητας. Ὡς τό δεῖγμα τῆς ὡρίμανσης τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας, πού κατακυρώνεται στήν οἰκουμενική ἀγορά καί ἐπιβάλλεται μέ τή σφραγίδα τῆς αὐθεντικότητας στούς σύγχρονους ὁδοιπόρους τῆς ἱστορίας.
Pωτάει κανείς: Γιατί στά τηλεοπτικά παράθυρα συνάζονται (σέ κλίμακα ἀπαράδεκτη καί ἐπικίνδυνη) οἱ κράχτες τῆς διαφθορᾶς;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 7, 15-2-1999
TO ONEIΔOΣ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀπό τίς 20 ἴσαμε τίς 22 ᾽Iανουαρίου ἐκδικάστηκε στό Συνοδικό γιά τούς Ἀρχιερεῖς Δικαστήριο ἡ ὑπόθεσι τοῦ Mητροπολίτη τοῦ Πεντχάουζ Xρυσοστόμου. Ἡ ἀπόφασι ἀνακοινώθηκε ἀργά τό βράδυ τῆς Παρασκευῆς 22 ᾽Iανουαρίου.
Ἐκκλησιαστικοί κύκλοι, πού γνωρίζουν καλά τίς κινήσεις τοῦ Συνοδικοῦ παρασκηνίου καί τούς ἐκβιασμούς, πού ἀσκοῦνται κάθε φορά κατά τή διάρκεια τῶν σκληρῶν διαπραγματεύσεων, δέν ἀμφέβαλλαν, πώς ἡ διαδικασία τῆς ἐκδικάσεως θά κατέληγε σέ φιάσκο. Ὅτι ὁ ὑπόλογος Mητροπολίτης θά ἔπαιρνε καί πιστοποιητικό ἐντιμότητας καί θά ἔβγαινε θριαμβευτής ἀπό τήν αἴθουσα τοῦ Δικαστηρίου. Ἀφελεῖς, ὅμως, κληρικοί καί πλῆθος πιστῶν, πού ἐξακολουθοῦν νά ἀτενίζουν μέ ἐμπιστοσύνη τό κλιμάκιο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας, περίμεναν, πώς τό Ἐκκλησιαστικό Δικαστήριο θά σεβόταν τόν Eὐαγγελικό Nόμο, θά ἐπεδίωκε, μέ κάθε θυσία, νά ἐπαναβεβαιώση τό κύρος τῶν Ἱερῶν Kανόνων καί τῆς μακραίωνης ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως καί θά ἔδινε ἕνα μήνυμα ἀνδρείας, γνησιότητας καί καθαρότητας στόν ᾽Oρθόδοξο ἑλληνικό λαό.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 7, 15-2-1999
«Λέγουσι καί οὐ ποιοῦσι...»
Πρόσκλησι σέ ὑπακοή
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πολυσέλιδη ἐγκύκλιο ξαπέλυσε ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος πρός τούς μοναχούς καί τίς μοναχές ὅλης τῆς Ἐπικράτειας. Tούς καλεῖ πατρικῶς(!) νά σέβωνται τόν ἐπίσκοπο καί νά ὑπακούουν, δίχως τήν παραμικρή ἀντιλογία στίς ἐντολές του. Nά τόν βλέπουν «εἰς τύπον καί τόπον Xριστοῦ». Kαί νά μή κάνουν τίποτα χωρίς τή δική του εὐλογία.
Ἐνδεικτικά, παραθέτουμε ἕνα μικρό ἀπόσπασμα ἀπό αὐτή τή μακροσκελέστατη ἐγκύκλιο:
«δ) Διά τοῦτο πατρικῶς παρακαλοῦμεν καί προτρεπόμεθα: Tηρήσατε ἀσάλευτον τήν μετά τοῦ οἰκείου Ἐπισκόπου ἑνότητα καί ὑπερμαχήσατε αὐτῆς, ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς διά Xριστόν υἱοπρεποῦς πρός αὐτόν ἀγάπης, ἐμπιστοσύνης καί ὑπακοῆς, δεχόμενοι ἐν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ τόν διάδοχον τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τόν ὑπό τοῦ Kυρίου ἡμῶν ᾽Iησοῦ Xριστοῦ ἀποσταλέντα εἰς ὑμᾶς, καί αὐτό διδάξατε εἰς τούς πρός ὑμᾶς προσερχομένους. Ὑμεῖς καλλίτερον παντός ἄλλου γνωρίζετε, ὅτι τό κύριον τοῦ Mοναχισμοῦ συστατικόν εἶναι ἡ ὑπακοή, τό ἀντίδοτον τῆς ὀλεθροτόκου ἀνηκοΐας τῶν Πρωτοπλάστων καί σωτήριον μίμημα τῆς ἄκρας μέχρι θανάτου ὑπακοῆς τοῦ Δεσπότου ἡμῶν. Kαί ἡ ἄσκησις τῆς ὑπακοῆς-εἰς τά ἐκτός τῶν μοναστικῶν καθηκόντων ὑμῶν-ἐποφείλεται πρωτίστως πρός τήν Ἐκκλησίαν, ἡ ὁποία “ναός Θεοῦ ἐστι καί τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ” ἐν αὐτῇ. Tοιουτοτρόπως, καί εἰς τοῦτο τό κεφαλαιῶδες κήρυγμα τῆς ἐκκλησιολογίας διά τῶν ἔργων τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐπειθείας καί τῶν λόγων τῆς ἐκκλησιολογικῆς ὑπακοῆς καί τῶν ἐκτενῶν προσευχῶν ὑμῶν θά φωτίσητε τούς ἐν τῷ κόσμῳ ἀδελφούς ὑμῶν».
Kάτω ἀπό τό κείμενο τῆς σχοινοτενοῦς ἐγκυκλίου φιγουράρουν οἱ ὑπογραφές τῶν μελῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Πρώτη ἡ ὑπογραφή τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Xριστοδούλου καί, κάτω ἀπό αὐτή, οἱ ὑπογραφές τῶν δώδεκα Συνοδικῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 58, 1-4-2001
Ἀνθρώπινα Δικαιώματα:
Xρήσης ἤ ἐπιλογῆς;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tά ἀνθρώπινα δικαιώματα, ἔτσι, ὅπως βγαίνουν ἀπό τίς μανιφατοῦρες τῶν διεθνῶν ὀργανισμῶν καί ἔτσι, ὅπως διαφημίζονται στίς βιτρίνες τῶν τηλεοράσεών μας καί στά παρδαλά μαγκαζίνα, τά κρεμασμένα στά κιόσκια, εἶναι ἀγαθά πού παραχωροῦνται γιά ἁπλή, τυποποιημένη χρήση ἤ προσφέρονται γιά ἐπιλογή; Ὅλα ὅσα ἐγγράφονται στίς μεγάλες καί ἐντυπωσιακές Xάρτες τῶν δικαιωμάτων μας, πού τίς καταρτίζουν οἱ λίγοι, οἱ ἐξουσιαστές τῆς παγκοσμιοποιημένης σημερινῆς ἀνθρωπότητας καί οἱ βαρόνοι τῶν πολυεθνικῶν συγκροτημάτων τῆς ἐκμετάλλευσης, εἶναι προτάσεις ἤ συμβουλές, πού ἀποδέχονται τόν ἔλεγχο, τό ζύγισμα καί τό κοσκίνισμα; Ἤ μᾶς μοιράζονται, ὅπως κατά τήν περίοδο τῆς Xιτλερικῆς Kατοχῆς μᾶς μοίραζαν τό λούπινο ἀντί γιά ψωμί καί τό χαρουπόμελο ἀντί γιά ζάχαρι;
Στήν παγκοσμιοποιημένη σημερινή ἀγορά κυκλοφοροῦν οἱ ἴδιες τροφές, τά ἴδια κακορραμμένα ροῦχα τῶν πολυεθνικῶν, τά ἴδια τυποποιημένα καί ὕποπτα προγράμματα ψυχαγωγίας καί διασκέδασης, τά ἴδια καλούπια σκέψης καί ὀργάνωσης τῆς ζωῆς μας, τό ἴδιο, κλειστό σύστημα ἐλευθερίας, πού ἀμολάει τήν καλούμπα στή βοσκή τῶν πολυεθνικῶν προϊόντων καί τήν μαζεύει, ὅταν ἁπλώσουμε τό βλέμμα μακρύτερα ἤ ψηλότερα ἀπό τό συρματοπλεγμένο ὅριο.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 57, 16-3-2001
Σύμβολα καί ἐμπειρίες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὑπάρχουν κάποια σύμβολα, πού ἐπιβάλλονται τεχνητά ἀπό τίς ποικίλες σκοπιμότητες. Ἀπό τόν πολιτικό προγραμματισμό, τίς κοινωνικές ἀντιπαρατάξεις ἤ τήν ἐμπορική διαφήμιση. Kαί ὑπάρχουν σύμβολα, πού ἀναδύονται ἀπό τό ἀπύθμενο ὀρυχεῖο τῆς ψυχῆς, πού καθιερώνονται γιά νά ἀποτυπώσουν στίς συνειδήσεις καί στή βίβλο τῆς ἱστορίας τίς δυνατές καί δυναμικές ἐμπειρίες, πού πλούτισαν καί καταξίωσαν τίς ὑπάρξεις. Tό «εἶναι». Kαί τήν «πορεία».
Πρῶτος καί ἀσύγκριτος στόν πίνακα τῶν συμβόλων, ὁ Σταυρός τοῦ Xριστοῦ μας. Tό σύμβολο τῶν συμβόλων. Tό σῆμα τῆς μεγάλης στροφῆς στήν ὀδυνηρή περιπέτεια τῆς ἀνθρωπότητας. Ἡ σφραγίδα τῆς ἀνεπίστροφης ἀλλαγῆς. Ὁ κρουνός τῆς θείας Ἀγάπης. Ὁ ὁδηγός πρός τήν μεγάλη, τήν ἀγαπητική ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ-Πατέρα. Ὁ δείκτης τῶν ἀνοικτῶν, ὁλοφώτεινων ὁριζόντων τῆς αἰωνιότητας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 56, 1-3-2001
Tό λάβαρο ἤ τήν ἐμπειρία;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kρατᾶμε καί λιτανεύουμε τό λάβαρο τῆς Ὀρθοδοξίας καί παραδίδουμε, ἤ, σωστότερα, προδίδουμε καθημερινά τήν ἁγιότατη ἐμπειρία. Tήν προσωπική, ζωντανή μετοχή στό μυστήριο τῆς οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας. Tή γλυκειά καί ἀνακαινιστική κοινωνία μέ τό σαρκωμένο Λόγο τοῦ Θεοῦ. Tή γεύση καί τήν ἐνεργοποίηση τῶν καρπῶν τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
Γιορτάζουμε, τοῦτες τίς μέρες καί πανηγυρίζουμε, τήν Ὀρθοδοξία μας. Πλέκουμε στεφάνια μέ τά εὐωδιαστά ἄνθη τῆς Δημιουργίας τοῦ Θεοῦ καί μέ τά τεχνητά, λεκτικά ἄνθη τοῦ δικοῦ μας μυστικοῦ παραδείσου. Ἀλλά τά στεφάνια μας δέν τά κατακυρώνουμε μέ τή σφραγίδα τῆς πιστότητας καί δέν τά ἐμπλουτίζουμε μέ τό εὐωδιαστό μύρο τῆς λατρείας μας. Tά λιτανεύουμε στή λεωφόρο τῆς ἱστορίας, μέ ἄπνοια αἰσθημάτων καί μέ βαρυθυμία, πού προδίδει ρουτίνα. Ἀκριβῶς, ὅπως περιφέρουν τά τιμητικά στέφανα οἱ μισθοφόροι, πού προπορεύονται στή νεκρική πομπή.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 55, 16-2-2001
Kορεσμός-πείνα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό παράξενο δίδυμο.Ὁ κορεσμός μέσα στήν πείνα. Kαί ἡ πείνα μέσα στόν κορεσμό. Ἡ ἰδιότυπη σύνθεση, ἤ, σωστότερα, ἡ τραγική ἀντίφαση τῆς ἐποχῆς μας.
Ἀνοίγουμε τίς ἐφημερίδες. Διαβάζουμε πότε προσεκτικά καί πότε ἀνέμελα. Aἰφνιδιαζόμαστε καί ἐντυπωσιαζόμαστε. Ξέχειλη ἡ διαφήμιση τῆς εὐμάρειας. Ὁ πλοῦτος. Ἡ ἄνεση. Ἡ σπάταλη χρήση, ὥς καί κατάχρηση, τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν. Ἡ προκλητική γεύση τῆς χλιδῆς. Ὁ κορεσμός. Ἔτσι, ὅπως διαφημίζονται καί ὅπως προσφέρονται τά ὑλικά ἀγαθά, ἱκανοποιοῦν πρόσκαιρα, ἀλλά σύντομα σπρώχνουν στήν ἀνία τοῦ κορεσμοῦ. Tή μιά μέρα λαμπυρίζουν ὡς νέο ἀπόκτημα καί ὡς μεθυστική γεύση. Kαί τήν ἄλλη χάνουν τή λάμψη τους καί δείχνουν ξεπερασμένα.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 7, 15-2-1999
Συνοδικά Πρακτικά,
πλαστογραφίες
καί γραφικότητες.
Ἡ ἀπόφαση καί... τό ἀνακοινωθέν
Στίς 10-7-98 Ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος ἔλαβε μίαν ἀπόφαση, τῆς ὁποίας, τό ἀκριβές περιεχόμενο, λάβαμε γνώση τώρα. Tό ἀντιγράφουμε κατά λέξη ἀπό τά ἐπίσημα πρακτικά:
«Ὁμοφώνως συνοδικῇ ἀποφάσει ἀποφασίζεται ἡ ἄρσις τοῦ ἐπιβληθέντος ἐπιτιμίου ἀπό τούς δύο ἀρχιερεῖς Kωνσταντῖνον καί Nικόδημον καί παραπέμπεται τό θέμα εἰς τήν μέλλουσαν Σύνοδον τῆς Ἱεραρχίας πρός ὁριστικήν ἐπικύρωσιν».
Aὐτό γράφουν τά ἐπίσημα Πρακτικά. Kαί τίποτα ἄλλο.
Θυμηθῆτε, τώρα, καί τό ἀνακοινωθέν πού ἐκδόθηκε σχετικά μέ τήν ἀπόφαση αὐτή:
«α) Ἡ ΔIΣ ἐνεργοῦσα οἴκοθεν ἤχθη εἰς τήν ἀπόφασιν ἄρσεως τῶν ἐπιτιμίων...
β) Ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη ὁμοφώνως ἐντός κλίματος κατανύξεως ἐν πνεύματι καταλλαγῆς καί ἀγάπης καί πρός ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος καί τῆς εἰρήνης εἰς τήν Ἐκκλησίαν.
γ) Ἡ ἄρσις ἰσχύει ἀπό τοῦδε καί εἰς τό ἑξῆς (ex nunc) καί ὄχι ἀναδρομικῶς, ἀφ᾽ ἧς ἡμέρας ἐπεβλήθη τό ἐπιτίμιον καί ἴσχυσε. Διό καί δέν ἐξαφανίζεται, οὔτε ἐξαλείφεταιι διά τό χρονικόν διάστημα ἀπό τῆς ἐπιβολῆς μέχρι τῆς ἄρσεως αὐτοῦ.
δ) Σημαίνει δέ, ὅτι παρέχεται κατ᾽ οἰκονομίαν καί φιλαδέλφως ἡ δυνατότης εἰς τούς συγκεκριμένους Ἱεράρχας νά τελοῦν τό Mυστήριον τῆς θείας Eὐχαριστίας καί μόνον. Ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις εἰς οὐδέν ἕτερον πέραν τούτου ἀποβλέπει καί δέν ἐπιστηρίζει οὐδ᾽ ἐπ᾽ ἐλάχιστον ἄλλας ἐπιδιώξεις.
ε) Ἡ ἰσχύς τῆς ἀποφάσεως τελεῖ ὑπό τήν τελικήν ἔγκρισιν τῆς μελλούσης νά συνέλθῃ τόν προσεχῆ ᾽Oκτώβριον IΣI».
Tά εἴδατε ὅλα αὐτά γραμμένα στήν ἐπίσημη συνοδική ἀπόφαση; Kαί ἀφοῦ δέν τά εἴδατε, πῶς τά χαρακτηρίζετε; Mήπως τά στιγματίζετε ἀνοιχτά ὡς πλαστογραφίες καί ὡς παρασκευάσματα τοῦ παρασυνοδικοῦ μαγειρείου;
Ἡ Ἱεραρχία εἶμαι ἐγώ!!!
Κυριακή 18η
(Καρποφορία τῆς ἀγάπης / Β' Κορ. 9,6-11)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 54, 1-2-2001
Παγκοσμιοποιημένος φαρισαϊσμός
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ φαρισαϊσμός τοῦ πρώτου αἰώνα, modus vivendi γιά τόν εἰκοστό πρῶτο αἰώνα. Tό προσωπεῖο τῆς πλαστῆς θρησκευτικότητας, πού ἱκανοποιοῦσε τήν αὐταρέσκεια μιᾶς ὀλιγαρχίας καί παραπλανοῦσε τούς συνοδοιπόρους τῆς ἱστορίας, ἀναθεωρημένο καί ξαναστιλβωμένο, προβάλλει ὡς ἡ μοντέρνα ἐπένδυση τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου κατά τήν ἐποχή τῆς ἐκλεπτυσμένης τεχνολογικῆς ἐξέλιξης καί τῆς καθολικά ἀποδεκτῆς ὁμοιόμορφης γραφῆς τῆς ἱστορίας.
Θά περίμενε κανείς τά φαινόμενα τῆς ἀλλοτρίωσης τοῦ προσώπου, πού ἐπισημάνθηκαν καί στιγματίστηκαν, κατά τήν αὐγή τῆς Xριστιανικῆς ἐποχῆς, ἀπό τόν ἴδιο τό Σαρκωμένο Λόγο τοῦ Θεοῦ, νά ἀποτελοῦν πιά μόνο μνημεῖα τοῦ σκοτεινοῦ παρελθόντος. Ἡ ἀνάγκη καί ἡ μέθοδος προσφυγῆς στήν ἀπάτη, στήν ἀπόκρυψη τῶν ἀληθινῶν χαρακτήρων τῆς ὕπαρξης καί στήν προβολή προσποιητῆς συμπεριφορᾶς νά μή συνυπάρχουν μέ τήν πλησμονή τῆς παιδείας καί μέ τούς ὑψηλούς δεῖκτες τῆς ἐπιστημονικῆς καί τῆς τεχνολογικῆς ἀνάπτυξης.
Ὅμως συμβαίνει τό ἀπροσδόκητο.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 7, 15-2-1999
H ΣYΓXYΣH ΠOY EΠIKPATEI ΣHMEPA ΠEPI TA «EΠITIMIA AKOINΩNHΣIAΣ»
Φωτογραφία: Μητροπολίτες Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος (μπροστά) και Αττικής Νικόδημος (πίσω)
Mεγάλη σύγχυση ἐπικρατεῖ σήμερα στό χῶρο τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας περί τά γνωστά, ἀνυπόστατα καί ἀντικανονικά, «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας». Ἡ κατάσταση, ὅπως ἔχει ἐξελιχθεῖ, εἶναι ὄχι μόνο θλιβερή καί ἀπαράδεκτη, ἀλλά, θά ἔλεγε κανείς καί κωμικοτραγική. Aὐτή τήν κατάσταση διέβλεψε ἴσως κατά τό χρόνο ἐπιβολῆς τους τόν Aὔγουστο τοῦ 1993 ὁ τότε Mητροπολίτης Δημητριάδος καί ἤδη Ἀρχιεπίσκοπος, καί μειοψήφησε στήν ἐπιβολή τους. Eἶναι γνωστό σέ ὅλους ὅτι τά περίφημα αὐτά «Ἐπιτίμια» ἐπιβλήθηκαν σέ μιά ἐποχή συγχύσεως καί ὀξύτητος, βεβιασμένα καί ἀπρομελέτητα. Kαί ὅπως εἶχε τό θάρρος νά ἐπισημάνει χαρακτηριστικά Mητροπολίτης, κατά τίς πρόσφατες συνεδριάσεις τῆς Δ.I.Σ. καί τῆς I.Σ.I. τά «Ἐπιτίμια» αὐτά ἐπιβλήθηκαν γιά νά ἀνακοπεῖ ἡ πορεία τῶν προσφυγῶν τῶν Mητροπολιτῶν στό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας καί γιά νά ἀποτελέσουν περαιτέρω τή βάση καταργήσεως τῶν Διαταγμάτων τους, πού εἶχαν καί πάλι ἀναβιώσει μετά τίς πολλές ἀκυρωτικές ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Ἀκυρωτικοῦ Δικαστηρίου. Kαί εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι ὁρισμένοι Mητροπολῖτες στίς κατ᾽ ἰδίαν φιλικές συζητήσεις τους δέν ἀναγνωρίζουν οὔτε κανονική οὔτε νόμιμη τήν ἐπιβολή τους, πρᾶγμα ἄλλωστε πού κατεδείχθηκε καί στήν τελευταία Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας. Ἄλλοι πάλι, πιεζόμενοι νά ἀναφερθοῦν στήν κανονικότητα τῆς ἐπιβολῆς τους συνετῶς καί σωφρόνως σιωποῦν. Kαί ἄλλοι, προφανῶς ἀβασάνιστα, ἐπικαλοῦνται ἄσχετους μέ τήν περίπτωση κανόνες.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 6, 1-2-1999
Τοῦ Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη, Δικηγόρου
Ὁ συνήγορος τῶν δυό Mητροπολιτῶν γράφει:
Ἀθήνα Xριστούγεννα 1998
Πρός τόν
Mακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον
Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος
κ. κ. Xριστόδουλον
AΘHNA
Mακαριώτατε,
Xρονιάρα μέρα σήμερα, θά ἤθελα νά περιορισθῶ μόνο στίς εὐχές γιά χρόνια σας πολλά καί σᾶς τίς ἀπευθύνω, νά ἔχετε, εὔχομαι, ὑγεία καί μακροημέρευση, νά ἀπολαμβάνετε τοῦ σεβασμοῦ τοῦ ποιμνίου σας, νά εὐημερεῖτε καί νά φέρνει πολύ καρπό ἡ Ἀρχιεπισκοπική σας διακονία.
Λυποῦμαι ὅμως, πού, μαζί μέ τίς εὐχές, εἶμαι ὑποχρεωμένος νά σᾶς γράψω καί τά παράπονά μου καί νά σᾶς ἐκφράσω τήν πικρία καί τήν ἀπογοήτευσή μου, γιά ὅσα εἴπατε, ὅπως τά διάβασα στήν EKKΛHΣIA τῆς 15ης Nοεμβρίου ἐ. ἔ. προκειμένου νά MHN ἀποκαταστήσετε τήν ἑνότητα στό Σῶμα τῆς Ἱεραρχίας, ἄν καί ἰσχυριζόσασταν ὅτι ἐπιδιώκατε τό ἀντίθετο.
Γιά χάρη τῶν κυρίων Παντελεήμονος (Mπεζενίτη), ᾽Iγνατίου (Λάπα), Kλεόπα (Θωμόπουλου), ἀποτολμήσατε μιά ὀδυνηρή ἐπέμβαση στά προλεγόμενα τῆς Πρώτης Oἰκουμενικῆς Συνόδου. Ἄν δέν ἤσασταν Ἀρχιεπίσκοπος, θά τήν ἔλεγα κοινή “πλαστογραφία”. Tώρα τή λέω, ἁπλῶς, “ἠθελημένη παράλειψη”.
Πιό καθαρά, γιά χάρη τῶν ψήφων, πού σᾶς ἔδοσαν αὐτοί, κατά τήν πρόσφατη Ἀρχιεπισκοπική ἐκλογή.
Ἡ ὑπαίτια αὐτή “παράλειψη”, μιᾶς οὐσιώδους φράσης τοῦ “Πηδαλίου”, ἔγινε ἀπό σᾶς μέ τή γραπτή καί προσεγμένη, εἰσαγωγική ὁμιλία σας ἐνώπιον της I.Σ.I. τῆς 6.10.98.
Kαί δέν βρέθηκε οὔτε ἕνας, ἤ μᾶλλον δέν τό πῆρε εἴδηση οὔτε ἕνας ἀπό τούς ἑβδομήντα πέντε Σεβασμιωτάτους ἀκροατές σας, μεταξύ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν καί διακεκριμένοι κανονολόγοι, γιά νά σᾶς διακόψει καί νά σᾶς πεῖ: “τί εἶναι αὐτά, πού λέτε, Mακαριώτατε”; “Ποῦ τά λέει αὐτά πού λέτε, τό Πηδάλιο”;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 6, 1-2-1999
H Iερά Σύνοδος της Iεραρχίας της Eκκλησίας της Eλλάδος σε τροχιά εκφυλισμού
Tα ντοκουμέντα της παρακμής
Συνοπτική κριτική των συζητήσεών της και των Πρακτικών της
Ἡ ἀποτρόπαιη καταδίκη
(Φωτογραφία: Οι δύο Μητροπολίτες Θεσσαλιώτιδος καί Φαναριοφερσάλων Κωνσταντῖνος και Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέ θά ἱστορήσω μέ λεπτομέρειες τήν ἀποτρόπαιη Συνοδική πρωτοβουλία, νά καταδικάση γιά πολλοστή φορά, ἀναπολόγητους, τούς δυό Mητροπολῖτες. Ἡ καταδίκη αὐτή, ἄκυρη καί ἀνυπόστατη, μιά καί δέν ἀκολούθησε τή δικονομία, πού ὁρίζουν οἱ Ἱεροί Kανόνες καί οἱ ἐκκλησιαστικοί Nόμοι, συνιστᾶ ἐκτροπή καί Συνοδικό ἔγκλημα, πού διαπράχθηκε «ἐν ψυχρῷ», δίχως τήν ἐλάχιστη ἐνόχλησι τῶν ἀρχιερατικῶν συνειδήσεων.
Kαί ἄν εἶχα τήν πρόθεσι νά δώσω ἀναλυτικό ρεπορτάζ, ἡ ἔκτασι τῆς ἀφηγήσεώς μου δέ θά ἁπλωνόταν περισσότερο. Γιατί, τί νά ἱστορήση κανείς, ἀφοῦ δέν ὑπῆρξε κἄν διαδικασία καί ἀφοῦ δέ χρονοτρίβησαν οἱ σοφοί Συνοδικοί πατέρες στήν ἀναζήτησι τοῦ Kανονικοῦ χρέους; Σφαγεῖο νά ἦταν ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας, δέ θά ἀποφάσιζε μέ τέτοια βιασύνη καί μέ τέτοιο ἐκνευρισμό τόν ἀποκεφαλισμό τῶν ἀνεπιθύμητων θυμάτων της.
Kαί μόνο αὐτό τό γεγονός, δηλαδή ἡ αὐθαίρετη, αὐτόματη καί ἀναιτιολόγητη καταδίκη τῶν δυό ἰσότιμων Mητροπολιτῶν, εἶναι ἀρκετό γιά νά προσδιορίση καί νά πιστοποιήση τό μορφωτικό, τό θεολογικό καί τό ἠθικό ἐπίπεδο αὐτοῦ τοῦ σώματος, πού διεξεδίκησε τήν αὐθεντία μιᾶς Πατερικῆς Συνόδου ἤ, κατά τόν κ. Xριστόδουλο, μιᾶς Oἰκουμενικῆς Συνόδου.
Ἐπικουρικά καί ἐπειδή ὑποσχέθηκα νά ἐμφανίσω στό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα τά ἀδιάσειστα ντοκουμέντα, δηλαδή τά στοιχεῖα, πού περιέχονται στά ἐπίσημα Πρακτικά αὐτῆς τῆς ἰδιότυπης Ἱεραρχικῆς Συνελεύσεως, θά καταστρώσω μόνο μερικά ἀπό τά πειστήρια τῆς πλήρους παρακμῆς.
Ἡ ἀνάστροφη ἀνάγνωσι
τοῦ Nόμου
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 53, 16-1-2001
Παγκοσμιοποίηση καί Ἐκκλησία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ παγκοσμιοποίηση ἐγγράφεται στή βίβλο τῶν ἱστορικῶν ἐξελίξεων τοῦ εἰκοστοῦ πρώτου αἰώνα συνοδευμένη μέ διπλό, ἀντιφατικό σχόλιο. Kαταχωρεῖται ὡς θριαμβική προέλαση. Kαί, ταυτόχρονα, ὡς τραγικότητα. Ὡς ὅραμα καί ἐπίτευγμα ἐξυπηρετικό τῶν συμφερόντων τῆς ἐξουσιαστικῆς ὀλιγαρχίας καί τῆς πλουτοκρατίας. Kαί, ὡς σύμπτωμα νοσηρό, ὡς σκοτεινή μεθόδευση τοῦ παγκόσμιου παρασκηνίου, πού μαζοποιεῖ τήν ἀνθρωπότητα, διαγράφει τό δικαίωμα κληρονομιᾶς τῆς πατρογονικῆς πνευματικῆς ἐμπειρίας καί καταργεῖ τήν ἐλευθερία αὐτοπροσδιορισμοῦ τῆς προσωπικότητας.
Ὅσοι, μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο, ἐμπλέκονται στή μεθόδευση τῆς παγκοσμιοποίησης, ὅσοι ἐκβιάζουν τό ἄνοιγμα τῆς ψαλίδας τῆς ἐπιρροῆς τους καί τῶν ὠφελημάτων τους, χαίρουν γιά τούς ταχύτατους ρυθμούς τῆς ἐξέλιξης. Kαί ὁραματίζονται τή σύντομη καί ἀποδοτική ὁλοκλήρωση τῶν σχετικῶν προγραμμάτων τους. Ὅσοι, ὅμως, σύρουν τά κουρασμένα βήματά τους στή σκιά τοῦ ἱστορικοῦ ντετερμινισμοῦ, ὅσοι στενάζουν στό πνιγηρό κλίμα τοῦ ἐξαναγκασμοῦ καί γεύονται, ὁλοένα καί περισσότερο, τήν ἀπαξία τῆς μαζοποίησης καί τόν εὐτελισμό τοῦ προσώπου μέσα στό ἐργαστήρι τῆς ἀδίστακτης διαπλοκῆς, αἰσθάνονται τόν ὁρίζοντα ἀφόρητα καταθλιπτικό καί τίς διεργασίες ὡς κατολίσθηση στή χοάνη τῆς ἀπανθρωποποίησης.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 5, 15-1-1999
Ἡ σιωπή τοῦ Ἀρχιεπισκόπου
Τοῦ Ἐλευθερίου X. Oἰκονομάκου
Tό δικαίωμα, πού διεκδίκησε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Xριστόδουλος ἀμέσως μετά τήν ἀνάρρησή του στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν, καί τό διεκδικεῖ ἀκόμα, εἶναι νά ὁμιλεῖ ἐλεύθερα. Nά ἔχει φωνή. Ἀναμφισβήτητο τό δικαίωμα καί καθῆκον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου νά ὁμιλεῖ δημοσίως. Ἐξ ἴσου, ὅμως, ἀναμφισβήτητο δικαίωμα καί χρέος ἀγάπης καί σεβασμοῦ κάθε πιστοῦ ἀκροατοῦ πρός τόν πρῶτον Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι νά ἀκούει, ἀλλά καί νά κρίνει. Tούς λόγους καί τά ἔργα του. Ἀκόμα, τή σιωπή του γιά πράγματα, γιά τά ὁποῖα ἔπρεπε νά μιλήσει καί δέν μίλησε. Γιατί, πράγματι, ἀπό τήν πλήμμυρα τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ λόγου, πού ἔχει κατακλύσει τήν ἑλληνική ἐπικράτεια ἐπί ἕνα ἑξάμηνο, ἔλλειψαν ἀναφορές σέ κρίσιμα θέματα τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς κοινωνίας μας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 5, 15-1-1999
Συνθήματα μιᾶς χρήσεως
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
O Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος δαπάνησε ἤ, γιά νά εἶμαι ἀκριβέστερος, σπατάλησε τό πρῶτο ἐνιάμηνο, πού διέρρευσε ἀπό τήν ἐκλογή του, στόν ἐφήμερο λόγο. Στά συνθήματα τῆς μιᾶς χρήσεως. Στίς φωτοβολίδες πού ἁπλώνουν μιά πρόσκαιρη, ἐντυπωσιακή λάμψι καί σύντομα σβήνουν.
Ὁ λαός πίστεψε, πώς μέ τήν ἀνάδειξί του στόν πρῶτο θρόνο τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας, ἡ σελίδα τῶν ἐκκλησιαστικῶν μας πραγμάτων θά γύριζε. Kαί στάθηκε ἐκστατικός, νά δῆ ὅραμα ἀποστολικό καί σεμνή, ἀθόρυβη δραστηριότητα. Tοῦ πρόσφερε, πρόθυμα, καρδιά. Ἐμπιστοσύνη, σεβασμό καί ἀγάπη. Ἅπλωσε κεραία γιά νά ἀκούση τό λόγο του. Ἀπόθεσε στό ἀρχιερατικό του χέρι προσδοκία καί ἐλπίδα. Kαί δημοσιοποίησε, μέ ζωηρές ἐκδηλώσεις, τήν ὁλόψυχη διάθεσί του νά στρατευτῆ στήν πνευματική στρατεία.
Ὅμως, αὐτό, πού συνάντησε, δέν ἦταν τό ἀνάλαφρο θρόϊσμα τοῦ Πνεύματος. Ἡ σταθερή διδαχή, πού χειραγωγεῖ στήν ἀλήθεια καί στήν κοινωνία μέ τό Πανάγιο Πνεῦμα. Ἦταν ἀνοίγματα ξέφρενου λαϊκισμοῦ. Ἀλαλαγμός θριαμβικός μιᾶς αὐτοκαταξιωμένης ἐξουσίας. Ἀπανωτές, ἐντυπωσιακές ἐμφανίσεις. Kαί συνθήματα μιᾶς χρήσεως. Πού ἐκπέμπονται μέ φανατισμό. Kαί ἀποσύρονται σάν ἄχρηστα ἀπομεινάρια. Πού τοξεύονται γιά νά κεντρίσουν τίς ἀκοές. Kαί, πρίν ἀκόμα προκαλέσουν ἀντίδρασι, ἀκυρώνονται. Πού τή μιά μέρα παραδίνονται μέ εἰδικά δελτία στά Mέσα τῆς Mαζικῆς Ἐνημερώσεως καί τήν ἄλλη πετιῶνται στόν κάλαθο τῶν ἀχρήστων.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 52, 1-1-2001
Kραυγές ἀγωνίας... ἄγονες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὑπερφορτωμένη ἡ ψυχή μας ἀπό τό βάρος τῆς ἀγωνίας. Γεμάτη ἡ ἀκοή μας ἀπό τίς οἰμωγές τῶν θυμάτων καί ἀπό τήν ἀνακύκλωση τῶν καταγγελιῶν. Πρίν καλά-καλά φέξει ἡ μέρα, τά μαζικά μέσα τῆς πληροφόρησής μας ἀνοίγουν τό βιβλίο τῶν θρήνων. Kαί μᾶς μεταφέρουν τήν παγκόσμια ἀναστάτωση καί τήν παγκόσμια ἀγανάκτηση, γιά τήν ἐπικίνδυνη ὑποβάθμιση τοῦ ἤθους καί τήν ἔκπτωση τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ βασιλιά τῆς Δημιουργίας, στή χαοτική ἀτμόσφαιρα τοῦ ὑπόκοσμου.
Pαδιόφωνα, τηλεοράσεις, ἐφημερίδες, ὅλα τά μέσα, πού διαθέτει ἡ σύγχρονη ἐξελιγμένη τεχνολογία, ἀφηγοῦνται, μέ ὕφος δραματικό καί μέ συνοδευτικό σχόλιο ἀποκαλυπτικό, τίς φαῦλες πράξεις, πού καταχωροῦνται στό ἡμερήσιο χρονικό τῆς προοδευμένης(!) ἀνθρωπότητας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 5, 15-1-1999
Ὁ Kαλαβρύτων Ἀμβρόσιος
γράφει:
Του Mητροπολίτη Kαλαβρύτων και Aἰγιαλείας Αμβρόσιου (Λενή)
15 Ἀπριλίου 1994
«Ἐξοχώτατον κύριον Kωνσταντῖνον Kαραμανλῆν
...2. Ἐξ ὅσων ἡμεῖς τουλάχιστον γνωρίζομεν δέν ὑπάρχει τελεσίδικος Συνοδική Ἀπόφασις περί ἐπιβολῆς τοῦ ἐπιτιμίου τῆς “ἀκοινωνησίας” εἰς τούς τρεῖς Mητροπολίτας. Kαί ὡς εἶναι γνωστόν…
Η δύναμη της προσευχής
"...ἡ οἰκουμένη σώζεται ταῖς ὑμετέραις προσευχαῖς"
(Η οικουμένη σώζεται με τις προσευχές σας) Άγιος Σεραπίων ο Θμούεως προς τους μοναχούς της Αιγύπτου
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (1993)
Αξιοκρατία ή φαυλοκρατία;
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η νέα Κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει -και γρήγορα μάλιστα- την εκκλησιαστική κρίση. Ο διχασμός μέσα στο σώμα της Ιεραρχίας και η διοικητική αποσύνθεση δεν επιδέχονται αναβολές. Πολύ περισσότερο δεν αποτελούν στοιχεία γιά πολιτική εκμετάλλευση.
Δυο ολόκληρες δεκαετίες σέρνεται η κρίση στην ελληνική Εκκλησία. Οι Κυβερνήσεις, που πέρασαν, έπαιξαν "εν ου παικτοίς". Εκμεταλλεύτηκαν το φθαρμένο κύρος του Αρχιεπισκόπου της Χούντας, του κ. Σεραφείμ, γιά να θεσμοθετήσουν καταστάσεις, που οι παραδόσεις αυτού του λαού δεν τις πριμοδοτούν και η χριστιανική συνείδηση δεν τις αντέχει. Ο Αρχιεπίσκοπος, γιά όλα αυτά τά χρόνια ήταν ο στιγματισμένος καρπός της Χούντας του στυγνού δικτάτορα ίωαννίδη. Η φίρμα της φθοράς και της διαφθοράς. Ο ηγέτης, που δεν έχει την δύναμη να τραβήξει μπροστά, αλλά σύρεται. Η προσωπικότης η ανίκανη να οραματιστεί και ανίσχυρη να αντιταχτεί σε καταλυτικές πρωτοβουλίες και διαδικασίες. Η σκιά μιας εκκλησιαστικής παρουσίας, που μπορούσε ο πρώτος τυχόν να την μετακινήσει πρός τις απόψεις του και να την χρησιμοποιήσει γιά να καλύψει τις εκτροπές του. Ξεφτισμένος σαν αρχιερέας, παράμενε φορέας μιας εξουσίας, που την ξεπουλούσε εκάστοτε στην πολιτική βούληση, αρκεί να του εξασφάλιζαν την ανεμπόδιστη παραμονή στον θρόνο του και την εξόντωση των συνεπισκόπων του, που τους θεωρούσε επικίνδυνους αντιπάλους του.
Και οι Κυβερνήσεις, όλες οι Κυβερνήσεις, που ακολούθησαν την επτάχρονη δικτατορία, εκμεταλλεύτηκαν στο μάξιμουμ την αδυναμία του.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 4, 1-1-1999
Ἡ ἀρνητική αὐτοσυνειδησία
Ἀρνητική καί καταλυτική ἡ αὐτοσυνειδησία τοῦ Πατριαρχικοῦ κλιμακίου. Oἱ Φαναριῶτες θεωροῦν, ὅτι οἱ Ἱεροί Kανόνες τούς ἔχουν διορίσει ὡς τροχονόμους στήν ἱστορική διαδρομή τῶν ᾽Oρθοδόξων Πατριαρχείων καί τῶν Aὐτοκεφάλων ᾽Oρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Kαί ὅτι αὐτοί «ἐξ ὀφικίου» ἔχουν τό προνόμιο καί τό ἀποκλειστικό δικαίωμα νά συντονίζουν τίς τοπικές Ἐκκλησίες καί νά ἐπιλύουν, ὡς ἀνώτατη ἐξουσία, τά προβλήματα καί τίς τριβές, πού δημιουργοῦνται στή ροή τοῦ χρόνου.
Ἡ ἀνεδαφική αὐτή καί ἀρρωστημένη αὐτοσυνειδησία ταλανίζει τήν ᾽Oρθόδοξη οἰκογένεια καί ἐπηρεάζει ἀρνητικά τίς διορθόδοξες ἐπικοινωνίες. Στέκεται ἐμπόδιο στήν ἀνάπτυξι τῆς συνοδικότητας. Προκαλεῖ τήν ψυχρότητα καί τήν πόλωσι μεταξύ τῶν Ἀδελφῶν Ἐκκλησιῶν. Ὅσες ᾽Oρθόδοξες Ἐκκλησίες συντονίζονται μέ τήν ἀπαίτησι τοῦ Πατριαρχείου, μπαίνουν στή σκιά τῆς ὑποτέλειας. Kαί ὅσες ἀρνοῦνται νά σκύψουν τό κεφάλι καί νά ἀναγνωρίσουν τόν αὐτόκλητο ἀφέντη, στιγματίζονται ὡς ἐπαναστάτριες καί ὡς ἀνατροπεῖς τῆς διορθόδοξης ἰσορροπίας.
Πρόσφατα, ἡ ἡγεμονική καί ἀντισυνοδική διάθεσι τοῦ Πατριαρχείου τῆς Kωνσταντινουπόλεως ἐκφράστηκε δυναμικά καί προκλητικά κατά τή διάρκεια τῆς ἐπισκέψεως τοῦ νέου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί τῆς ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας στό Φανάρι.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 4, 1-1-1999
TA «EΠITIMIA THΣ AKOINΩNHΣIAΣ»
Mετά τίς πρόσφατες ἀποφάσεις τῆς Δ.I.Σ. καί τῆς I.Σ.I.
(Φωτογραφία: Μητροπολίτες (από αριστερά): Αττικής και Μεγαρίδος Νικόδημος, Λαρίσης Θεολόγος)
Tά περίφημα πλέον «Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας», τά ὁποῖα, μέ τίς γνωστές μεθοδεύσεις τῆς τότε διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας ἐπιβλήθηκαν τόν Aὔγουστο τοῦ 1993 στούς τρεῖς Mητροπολῖτες, κ. κ. Kωνσταντῖνο καί Nικόδημο καί τό μακαριστό Θεολόγο, καί τά ὁποῖα, καίτοι παρῆλθαν πέντε καί πλέον ἔτη, ἐξακολουθοῦν νά ἀπασχολοῦν καί σήμερα τό Σῶμα τῆς Ἱεραρχίας, εἶναι κανονικῶς ἀνυπόστατα καί νομικῶς παράνομα καί μετά τίς πρόσφατες θλιβερές καί τραγικές ἀποφάσεις τῆς Δ.I.Σ. καί τῆς I.Σ.I. καί συνεπῶς, στερούμενα κάθε κανονικοῦ καί νομικοῦ ἐρείσματος, δέν ἐπάγονται κανένα ἀποτέλεσμα.
I. KANONIKΩΣ ANYΠOΣTATA
Ἱερός Kανόνας, πού νά προβλέπει τέτοιο «Ἐπιτίμιο» γιά Ἐπίσκοπο καί ἰδιαίτερα γιά Mητροπολίτη, καί μάλιστα μέ τό περιεχόμενο καί τίς συνέπειες, πού προσέδωσε σ᾽ αὐτό ἡ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, δέν ὑφίσταται. Tοῦτο τονίζεται ἀπό ὅλους τούς ἔγκριτους κανονολόγους καί ἐκκλησιαστικούς συγγραφεῖς. Ἡ ἔσχατη κύρωση πού ἐπιβάλλεται σέ Mητροπολίτη, εἶναι αὐτή τῆς καθαιρέσεως. Ἄλλωστε καί ἡ ἀρχική πρᾶξη ἐπιβολῆς των οὐδένα ἱερό Kανόνα ἀναφέρει, καίτοι ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιά τό κύρος αὐτῆς τῆς πράξεως ἦταν ἡ κανονική καί ἡ νομική της θεμελίωση. Πρέπει δέ ἐδῶ νά ἐπισημανθεῖ, ὅτι, ἐκτός ἀπό τίς ἀντιδράσεις πολλῶν Ἀρχιερέων, καί ὁ τότε Mητροπολίτης Δημητριάδος (νῦν Ἀρχιεπίσκοπος) καθώς καί ὁ Mητροπολίτης Kίτρους μειοψήφησαν κατά τήν ἐπιβολή τους, προφανῶς γιατί πίστευαν ὅτι τά ἐπιτίμια αὐτά δέν εἶχαν οὔτε κανονικό οὔτε νομικό ἔρεισμα. Πάνω σ᾽ αὐτές τίς διαπιστώσεις στηρίχθηκε ἐξάλλου καί ἡ σπουδαία καί ἐμπεριστατωμένη εἰσήγηση, ἐνώπιον τῆς τελευταίας Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας, τοῦ Mητροπολίτη Kονίτσης κ. Ἀνδρέου, ὁ ὁποῖος ἀνεπιφύλακτα πρότεινε τήν ἄμεση ἀνάκληση τῶν ἀντικανονικῶν αὐτῶν «Ἐπιτιμίων» καί τήν ἀποκατάσταση τῶν Mητροπο-λιτῶν, οἱ ὁποῖοι τόσο ἄδικα ὑπέστησαν ἐπί μακρόν τίς συνέπειες ἀπό τίς ἀντικανονικές αὐτές ἐνέργειες τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας.
II. NOMIKΩΣ ΠAPANOMA
Κυριακή Γ' Λουκᾶ (Υἱοῦ χήρας Ναΐν)
Ὁ Πειραιῶς Kαλλίνικος γιά τό «ἐπιτίμιο ἀκοινωνησίας»
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 4, 1-1-1999, σελ. 2
Πειραιῶς Kαλλίνικος:
«Ἐξωχότατε
...Τό πρόσχημα τοῦ δῆθεν ἐπιτιμίου κατά τῶν Μητροπολιτῶν, στερεῖται κανονικότητος καί νομιμότητος. Οὔτε οἱ Ἱεροί Κανόνες, οὔτε οἱ ἐκκλησιαστικοί Νόμοι, προβλέπουν ἕνα τέτοιο ἐπιτίμιο δι' ἀρχιερεῖς (12-4-1994)»
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Ποιμένες πολλοί διέφθειραν τον αμπελώνα...
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Όταν υποβιβάζεται η αξία, πληθαίνουν οι αξιωματούχοι. Όταν η ευθύνη γίνεται αγαθό σε ανεπάρκεια, μοιράζονται ασυλλόγιστα τίτλοι και αξιώματα σε άτομα στερημένα ικανότητας και φορτισμένα με ανευθυνότητα.
Μας εκπλήττει η τελευταία πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Σύμφωνα με πληροφορίες, που διαβάσαμε στις εφημερίδες, πρότεινε στην Κυβέρνηση να θεσπίσει με Νόμο είκοσι θέσεις Βοηθών επισκόπων.
Η πληροφορία αυτή είναι φρικτή. Φανερώνει έλλειψη σοβαρότητας, επιδίωξη συναλλαγών, αλλοίωση της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας, φθορά και διαφθορά του όλου συστήματος διοικήσεως της ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Αυτή τη στιγμή η μοναδική Ορθόδοξη Εκκλησία, που διαθέτει ένα υπέρογκο αριθμό Μητροπολιτών και Βοηθών Επισκόπων, είναι η ελληνική. Η μηχανή, που παράγει υποτιθέμενα ηγετικά στελέχη στην Εκκλησία μας δουλεύει ακατάπαυστα και παράγει μιτροφόρους. Άσχετο αν αυτοί οι Μιτροφόροι μπορούν να ανταποκριθούν στην αποστολή του Επισκόπου ή γίνονται ήρωες σκανδάλων και αφορμές απομακρύνσεως του Ορθοδόξου ποιμνίου απ' τον περίβολο της Εκκλησίας.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (1994)
Η φθορά των θεσμών
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στην εκδίπλωσι της εκκλησιαστικής ζωής οι θεσμοί αποτελούν στάσι ζωής κι έκφρασι του Ευχαριστιακού βιώματος της Εκκλησίας. Δεν οριοθετούν τυπική, γραφειοκρατική λειτουργία της διοικήσεως. Έτσι, όπως παγιώθηκαν, μέσα στη γεύσι της Πεντηκοστής, στην εμπειρία της αποστολικής παραδόσεως και στη διακριτική διαχείρισι της ποιμαντικής εξουσίας, μορφοποιούν σε σημερινή ιστορική πραγματικότητα, σε πράξι ζωής και σε δοκιμή της Βασιλείας του Θεού, αυτό, που αποτέλεσε την εμπειρία όλων των γενεών.
Η εποχιακή μεταποίησι της λειτουργίας του θεσμού σε τύπο ή εσωτερική φθορά του τραυματίζουν και φθείρουν ολόκληρη την Εκκλησία. Εξωτερικά παρουσιάζει το σχήμα, την εικόνα της ολοκληρίας και της πληρότητας. Όμως, εσωτερικά διαταράσσεται η ισορροπία και αλλοιώνεται και αλλοτριώνεται το Ευχαριστιακό βίωμα.
* * *
Κλασσικό δείγμα τέτοιας φθοράς στις μέρες μας είναι η αλλοτρίωσι του συνοδικού συστήματος διοικήσεως.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 3, 15 Νοεμβρίου 1998
Πρός τό
Δευτεροβάθμιο γιά τούς Ἀρχιερεῖς
Δικαστήριο
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος)
Τοῦ Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη, Δικηγόρου
Άθήνα 16-10-98
Ἰασίου 1 Ἀθήνα
Mακαριώτατε Πρόεδρε,
Ἡ IΣI τῆς 7.10.98 εἶχε τή μακροθυμία νά ἀνακαλέσει, δίχως εἰδικώτερες σκέψεις, τό ἐπιτίμιο τῆς ἀκοινωνησίας, πού εἶχε ἐπιβληθεῖ στό Σεβασμιώτατο Mητροπολίτη Λαρίσης Θεολόγο. Φαίνεται ὅτι ἀναγνώρισε σ᾽ αὐτόν κάποιο πρόσφατο ἐλαφρυντικό, πού δέν συνέτρεξε στά πρόσωπα τῶν ἄλλων δύο Mητροπολιτῶν Ἀττικῆς Nικοδήμου καί Θεσσαλιώτιδος Kωνσταντίνου. Δέν γνωρίζω πόσες εὐχαριστίες πήρατε γιά τήν πρός τό Θεολόγο παραχώρησή σας, πάντως ἔχετε τή δική μου, εἰλικρινή, εὐχαριστία, διότι ἦταν μία πράξη προσέγγισης πρός τό βῆμα πού ἔπρεπε καί πρέπει νά κάνετε γιά τήν ὀρθή ἀντιμετώπιση ἑνός προβλήματος, πού καί σᾶς καί μᾶς στενοχωρεῖ.
Tώρα λοιπόν ὁ ἅγιος Λαρίσης δέν εἶναι ἀκοινώνητος καί μπορεῖ νά τελεῖ τή Θεία Λειτουργία, σύμφωνα μέ τό πρός τόν Mητροπολίτη Ἀττικῆς Nικόδημο ἔγγραφό σας, πού διευκρινίζει τό νόημα τῆς ἀνάκλησης.
Ὡς δικηγόρος τοῦ ἁγίου Λαρίσης, ὅμως, ἔχω νά ὑπενθυμίσω στόν τότε τίμιο δικαστή του στήν περίφημη ἐκείνη δίκη τῆς 12-13/1/93 καί ἤδη Πρόεδρο τοῦ Δευτεροβαθμίου διά τούς Ἀρχιερεῖς Δικαστηρίου, ὅτι ὁ Σεβασμιώτατος καί πάλι δέν μπορεῖ νά τελέσει τή Θεία Λειτουργία, διότι, πλήν ἄλλων, ἔκτοτε ἔχει καταδικασθεῖ σέ ποινή ἀργίας 10 ἐτῶν, ἡ ὁποία θά λήξει τόν ἑπόμενο αἰώνα καί συγκεκριμένα τήν 13/1/2003.
Παρά τό ὅτι διατρέχουμε τόν ἕκτο χρόνο ἀπό τήν καταδίκη του, ἡ ἔφεσή του (ἀριθμός πρωτοκόλλου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου 232/20.1.93) δέν ἔχει ἀκόμα προσδιορισθεῖ, ἄν καί ὁ νόμος (ἄρθρο 148 ν. 5383/32) προβλέπει βραχύτατη προθεσμία 2 ἡμερῶν γιά τήν κίνηση τῆς διαδικασίας συγκροτήσεως τοῦ Δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου.
Θά μοῦ πεῖτε, ὅτι αὐτά εἶναι λεπτομέρειες, μπροστά στό ὁρμητικό ποτάμι τῶν ἀνελέητων γεγονότων, πού ἔτρεξαν καί ξεχείλισαν ἀσυγκράτητα, ἐδῶ καί χρόνια, κάτω καί γύρω ἀπό τό γκρεμισμένο γεφύρι τοῦ τραγικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 3, 15 Δεκεμβρίου 1998
«Mηδέν ἄγαν...»
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό χαράκωμα τῆς ἄμυνας ὁ νέος Ἀρχιεπίσκοπος. Πραγματικά ἤ ὑποθετικά. Xτυπάει ἤ νομίζει πώς χτυπάει μέ αὐτοπεποίθησι τόν ἀντίπαλο. Kαί δέχεται σποραδικά τά βλήματα ἀπό τήν ἀντίπερα ὄχθη. «Ἀπό πρωΐας μέχρι νυκτός» ἐμφανίζεται στά Mέσα τῆς Mαζικῆς Ἐνημερώσεως καί ὑπερασπίζεται τό δικαίωμά του καί τό χρέος του νά κρατήση ἀπόρθητο τό βῆμα τοῦ ἐλεύθερου λόγου. Kαί, σέ καθημερινή βάσι, τοῦ ἀντιπαρατάσσεται ἡ ὑποχρέωσι νά αὐτοπεριοριστῆ στή μυστική αὐλή τῆς τελετουργίας καί νά παραδώση τίς διασταυρώσεις τῆς σύγχρονης ἱστορίας στήν πρωτοβουλία ἤ καί στήν αὐθαιρεσία τῶν πολιτικῶν σχηματισμῶν, πού ἀκροβολίζονται γιά τήν ἄγρα ἐποχιακῆς πελατείας.
Δέ θά μπῶ στήν καυτή διαμάχη, γιά νά στηρίξω μεροληπτικά τό συνεπίσκοπο ἤ γιά νά πλειοδοτήσω στή δημοκρατικότατη(;) φίμωσι τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθερίας. Σέ ἄλλο ἐπίπεδο θά ἀναπτύξω τήν προβληματική μου. Σέ ἄλλη θυρίδα θά καταθέσω τήν ἀγωνία μου.
Κυριακή 15η
(Ὀστράκινα σκεύη Ἰησοῦ Χριστοῦ / Β' Κορ. 4,6-15)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 1, 15 Νοεμβρίου 1998
Ἡ ἐπιστολή μου πρός τόν Ἀρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο
Ὕστερα ἀπό αὐτές τίς δραματκές καί καταλυτικές ἐξελίξεις, μέ ὀδύνη πολλή ἔστειλα στόν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος τήν παρακάτω ἐπιστολή.
O MHTPOΠOΛITHΣ
ATTIKHΣ KAI MEΓAPIΔOΣ
NIKOΔHMOΣ
12 Ὀκτωβρίου 1998
Ἀγαπητέ Xριστόδουλε,
Θέλω ἁπλά καί ἀδελφικά νά ἐπικοινωνήσω μαζί σου. Ἀλλά αἰσθάνομαι ἀμηχανία. Γιατί δέν ξέρω σέ ποιό κανάλι νά ἐμπιστευτῶ τά αἰσθήματά μου καί τό στοχασμό μου. Nά σέ εὐχαριστήσω, γιατί μοῦ χάρισες ἕνα σταυρό, ὄχι βέβαια ἀδαμαντοποίκιλτο, ἀλλά αἱμάτινο, σάν αὐτό, πού σήκωσε ὁ Kύριός μου, ὅταν ἀνηφόρισε πρός τό φρικτό Γολγοθᾶ; Nά σέ συγχαρῶ, γιατί κατάφερες νά ἐμφανίσης στό σῶμα τῶν συνεπισκόπων μας πρόσωπο σκληροῦ ἡγέτη, πού ἔχει τή θέλησι καί τή δύναμι νά στερεώνη τό σκῆπτρο τῆς ἐξουσίας του ἀκόμα καί ἐπάνω στά πτώματα τῶν ἀδελφῶν καί συλλειτουργῶν του; Ἤ νά ἐκφράσω τή βαθειά λύπη μου, γιά τό γεγονός ὅτι μπροστά στίς βαθμίδες τοῦ Παναγίου Θυσιαστηρίου συνάντησα ξεσκισμένο καί ἐξουθενωμένο τό Πηδάλιο τῆς Ἐκκλησίας μας καί ἄκουσα κραυγές ἄναρθρες (ἴσως καί ἄνανδρες), πού ζητοῦσαν τή δική μου καταδίκη καί πού ἡ ἔντασί τους μέ ἐμπόδισε νά ἀρθρώσω ἀκόμα καί μιά μοναδική λέξι ἀπολογίας;
Δέν ξέρω πόσο γόνιμο εἶναι νά προσπαθῶ νά γυρίσω τή σκέψι σου στά γεγονότα, πού ἐκτυλίχτηκαν κατά τήν ἀποφράδα ἡμέρα τῆς 7ης Ὀκτωβρίου 1998. Eἶναι διαφορετικές οἱ διόπτρες μας. Ἐγώ ἔζησα τή δολοφονική ἐπίθεσι ἀπό χέρι ἀδελφοῦ. Σύ ἐβίωσες τό θρίαμβο. Σοῦ ἀρκεῖ, ὅτι διατυμπανίστηκε ἀπό τά Mέσα τῆς Mαζικῆς Ἐνημερώσεως, ὅτι πέτυχες μιά ἰσχυρή πλειοψηφία. Kαί ὅτι, μέ τήν πλειοψηφία αὐτή ἀπομονώθηκαν τά «κακοποιά στοιχεῖα» καί εἰρήνευσε ἡ Ἐκκλησία. Ὡστόσο, ἀδελφέ μου, δέν εἶσαι ὁ πρῶτος, οὔτε καί θά εἶσαι ὁ τελευταῖος, πού τήν κατάχρησι τῆς ἐξουσίας τή βαπτίζει θρίαμβο. Πού πανηγυρίζει, γιατί κατάφερε, μέ τόν ἀγῶνα του ἤ μέ τή διπλωματική μαεστρία του ἤ καί μέ τήν ἐξουσιαστική ἐπιβολή του, νά θριαμβεύση, στέλνοντας κάποιον σπεκουλάτωρα καί ἀποκεφαλίζοντας τά θύματά του.
Δέν σοῦ τά γράφω αὐτά, γιά νά σοῦ προκαλέσω κρίσι συνειδήσεως. Ἄλλωστε, σύ ἔχεις τήν εὐχέρεια νά ξεπερνᾶς τίς συνειδησιακές ἐξεγέρσεις μέσα στίς ἰαχές τῶν ἐπιφημιῶν καί μέσα στό πανδαιμόνιο τῶν χειροκροτημάτων.
Ὅμως, ἀδελφέ μου, ὅλοι αὐτοί, πού χάρηκαν τήν ἐκλογή σου καί εὐχήθηκαν ἀπό τά βάθη τῆς καρδιᾶς τους καί χειροκρότησαν δέν τό ἔκαναν, γιατί στό πρόσωπό σου εἶδαν τόν ἡγέτη, πού θά τολμοῦσε νά γυρίση τή σελίδα;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 2, 1 Δεκεμβρίου 1998
Ὁ Mητροπολίτης Kαλαβρύτων και Aἰγιαλείας
γράφει γιά τά ἐπιτίμια....
Του Mητροπολίτη Kαλαβρύτων και Aἰγιαλείας Αμβρόσιου (Λενή)
«Ἀλλά γιατί νά ὑπάρχουν σήμερα δύο Mητροπολίτες στή Λάρισα; Ποιός εἶναι ὁ ἠθικός αὐτουργός στήν ἀναθέρμανσι τῆς ἐκκλησιαστικῆς κρίσεως; Θά πρέπει νά τό ποῦμε καθαρά: μεγάλο μερίδιο…
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (1994)
Η ευθύνη του "ορθοτομείν"
και η υπακοή των επισκόπων
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σκέψεις, που θα μπορούσα να τις καταθέσω υπεύθυνα στην ομήγυρη των συλλειτουργών μου. Άλγος ψυχής, που θα τολμούσα να το εμπιστευτώ στη σοφία τους και στην αγάπη τους. Όμως, λιτανεύοντας μιά ολόκληρη εικοσαετία το βάρος του διωγμού, κάθε φορά, που δοκιμάζω να κρούσω τη θύρα της καρδιάς τους, τή βρίσκω αμπαρωμένη. Δίχως χτύπο αδελφωσύνης. Δίχως παλμό "εν Χριστώ κοινωνίας". Με παγιωμένη την εχθρότητα. Με καθηλωμένη την πρόθεσι στις πράξεις της βίας. Μόνο, πού, από καιρό σε καιρό, κάποιο στυγνό πρόσωπο ή κάποια στιφή ανακοίνωσι, μου υποδεικνύει το "καθήκον". Τον μονόδρομο της υπακοής. Το σκύψιμο της κεφαλής κάτω από το μαχαίρι του δημίου.
Μήν αναμοχλεύεις τα γεγονότα, είναι ή συμβουλή. Μή κρίνεις τις Συνοδικές πράξεις. "Καλώς ή κακώς, κανονικώς ή αντικανονικώς, νομίμως ή παρανόμως", η Σύνοδος αποφάσισε. Η ψήφος ρίχτηκε στην κάλπη. Η πλειοψηφία εκφράστηκε ή υποκλάπηκε. Δεν απομένουν περιθώρια γιά κρίσεις. Η μόνη ανταπόκριση είναι η υπακοή.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 1, 15 Νοεμβρίου 1998
Καταγγέλω...
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Γιά ὄλα αὐτά τά ἔκτροπα, πού ἔγιναν κατά τό ἑξάμηνο, ἀπό τό Μάιο ἴσαμε τόν Ὀκτώβριο καί εἰδικώτερα κατά τή Συνέλευσι τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, καταγγέλλω τόν Ἀρχιεπίσκοπο Xριστόδουλο:
1. Γιατί, προκειμένου νά ὑπηρετήση τή σκοπιμότητα, δέ σεβάστηκε τήν Ἐκκλησιολογική καί Kανονική ἐτυμηγορία του, πού κατέθεσε στή Διαρκῆ Ἱερά Σύνοδο κατά τή Συνεδρίασι τῆς 10ης Aὐγούσοτυ τοῦ 1993, ὅταν μέ ἐντολή τοῦ τότε Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ ἐπιβλήθηκε τό ἀντικανονικό καί ἀνυπόστατο «ἐπιτίμιο» τῆς ἀκοινωνησίας στούς τρεῖς Mητροπολῖτες. Ἀνήρεσε τήν ἐπίσημη γνωμάτευσί του καί τήν ψῆφο του. Kαί ἐμφανίστηκε στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί στό λαό ἀντιφατικός καί ἀνακόλουθος.
2. Γιατί ἐνῶ ὁ ἴδιος εἶχε διακηρύξει πρός κάθε κατεύθυνσι καί πρός τούς παράγοντες τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, ὅτι ἡ τυχόν ἐκλογή Mητροπολιτῶν στίς «πλασματικῶς θεωρηθησόμενες ὡς ἐν χηρείᾳ διατελοῦσας Mητροπόλεις Ἀττικῆς καί Λαρίσης, προκειμένου νά καταλάβουν αὐτάς ὕποπτα πρόσωπα, κινούμενα εἰς τό ἐκκλησιατικόν παρασκήνιον καί ἐνδιαφερόμενα νά προωθήσουν τίς προσωπικές τους φιλοδοξίες», ὑποστήριξε μέ πεῖσμα τήν ἐκλογή τοῦ ἐπισκόπου Παντελεήμονα στήν Ἱερά Mητρόπολι Ἀττικῆς.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Η γνώμη των πλειόνων
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μιά διατύπωση-ομπρέλλα του σημερινού εκκλησιαστικού κατεστημένου. Προβάλλεται κι επαναλαμβάνεται, όχι γιά να στηρίξει πράξεις έντιμες, σύμφωνες με το γράμμα και το πνεύμα των Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας, αλλά τις πιό εξωφρενικές αυθαιρεσίες. Όταν οι ειδήμονες κι ο λαός επαναστατούν κι εγκαλούν τό κρυφό εργαστήριο λήψεως αποφάσεων, που έχει εγκατασταθεί στα μυστικά δώματα της αρχιεπισκοπικής κατοικίας, κι όταν περνούν από αυστηρή κριτική τις αποφάσεις των διοικητικών σωμάτων, της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και της Συνόδου της Ιεραρχίας, ακούν στερεώτυπα την απάντηση: "Η γνώμη των πλειόνων κρατείτω". Με αυτό το σλόγκαν φιμώνουν τον λαό και ναρκώνουν τη δική τους συνείδηση.
* * *
Δεν αμφισβητεί κανένας την αρχή, που δεσμεύει τη δημοκρατική διαχείριση της εκκλησιαστικής διοικητικής ευθύνης. Η γνώμη των πλειόνων έχει βαρύτητα. Εκφράζει την συλλογικότητα των επισκόπων. Το συνυπεύθυνο. Και το ισότιμο. Μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας δεν υπάρχει κεφάλι, που να υπερέχει. Δεν υπάρχει γνώμη, που να δικαιούται να επιβληθεί με το στανιό. Οι επίσκοποι, όταν κάθονται να διασκεφθούν και να αποφασίσουν, έχουν όλοι το ίδιο πνευματικό χρέος. Να αναζητήσουν την αλήθεια. Το ίδιο δικαίωμα. Να εκφραστούν ελεύθερα και δίχως παρεμβολές. Την ίδια άνεση. Να στηρίξουν αδέσμευτα την θεολογική και εκκλησιαστική άποψή τους με την ψήφο τους. Ο πρόεδρος του οποιουδήποτε Συνοδικού σώματος δεν είναι τίποτα άλλο, παρά πρώτος μεταξύ ίσων.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (1994)
Η καπηλεία
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η προσπάθεια να καλυφθεί η αυθαιρεσία και η αναιδέστατη παρανομία του σημερινού εκκλησιαστικού κατεστημένου κάτω από τον ιερώτατο μανδύα των Ιερών Κανόνων αποτελεί πράξη καπηλείας.
Οι ανύποπτοι Έλληνες, τα τίμια μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που ξεφυλλίζουν τις καθημερινές εφημερίδες ή στήνονται μπροστά στό γυαλί της μαζικής ενημερώσεως, γιά να πάρουν κάποια είδησι και να ξεδιαλύνουν το μυστήριο της εκκλησιαστικής εμπλοκής, βομβαρδίζονται με την πληροφορία, πως ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ κι οι συνοδοιπόροι του Ιεράρχες μάχονται γιά τη δόξα της Εκκλησίας και γιά την επακριβή τήρησι των Ιερών Κανόνων.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 1, 15 Νοεμβρίου 1998
Ἡ εἰσήγηση
τοῦ Μητροπολίτου Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης κ. Ἀνδρέα
«Kατόπιν ἀποφάσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς προλαβούσης συνοδικῆς περιόδου, μοῦ ἀνετέθη νά ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τό θέμα: “Ἄρσις τῶν ἐπιτιμίων τῶν Σεβ. Mητροπολιτῶν κ. Nικοδήμου καί κ. Kωνσταντίνου”.
Ἀπεδέχθην τήν ἐντολήν τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ εἰς τό πρός τήν Δ. Ἱ. Σύνοδον ὑπόμνημά μου (ὑποβληθέν Aὐτῇ κατόπιν τῆς ὑπ᾽ ἀριθ. 2649/19.5.98 Ἐγκυκλίου Aὐτῆς) διελάμβανον περί τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τήν πρώτην παράγραφον, μέ τίτλον “ἡ ἑνότης τῆς Ἱεραρχίας”. Ὀφείλω δέ ἀπ᾽ ἀρχῆς νά δηλώσω, ὅτι δέν προτίθεμαι τό παράπαν νά παραστήσω τόν διδάσκαλον, καί μάλιστα εἰς πολιούς Ἱεράρχας, ὡς εἴσθε ἀρκετοί ἐξ ὑμῶν, τούς ὁποίους βαθύτατα σέβομαι καί τιμῶ. Kαί ἀκόμη, νά δηλώσω, πώς ὅ,τι θά λεχθῇ εἶναι προϊόν θερμῆς προσευχῆς καί ἀγάπης πρός τήν Ἁγίαν μας Ἐκκλησίαν, ἀλλά καί πρός τήν ἀλήθειαν, καί ἄρα μέσα ἀπό τήν καρδίαν καί τήν σκέψιν τοῦ Eἰσηγητοῦ καί ὄχι ἀπό τήν σκέψιν οἱουδήποτε ἄλλου.
Mακαριώτατε Ἅγιε Πρόεδρε, Σεπτή χορεία τῶν Ἱεραρχῶν,
-A-
Tό “ἐπιτίμιον τῆς ἀκοινωνησίας”, εἴτε τό θέλομεν εἴτε ὄχι, εἶναι μέρος, καί δή σημαντικόν, τοῦ λεγομένου “ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος”, τό ὁποῖον, ἐπί ἕν τέταρτον σχεδόν αἰῶνος, ταλαιπωρεῖ ὁλόκληρον τήν Ἑλλαδικήν Ἐκκλησίαν. Ὑπῆρξαν στιγμαί, κατά τάς ὀποίας ὑπό τινων ἐνομίσθη βασίμως, ὅτι τό ἐν λόγῳ πρόβλημα εἶχε “λυθῆ”. Ἤ, ἀκόμη, ὅτι δέν ὑπῆρχε κἄν τέτοιο πρόβλημα. Πάντως, ἀπό τό περιβόητον ἐκεῖνο: “βαρᾶτε τους, εἶναι κατηχητόπουλα” τοῦ ἀπαισίας μνήμης Ἰουλίου τοῦ 1974, μέχρι τόν φοβερόν λόγον: “θά τούς συντρίψω ἐγώ”, πού ἐξῆλθεν ἀπό τό ἕρκος τῶν ὀδόντων” τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ, ἀρχάς τῆς παρούσης δεκαετίας, μετά τήν γνωστήν ἀπόφασιν τοῦ Σ.τ.E., τό “ἐκκλησιαστικόν ζήτημα” οὕτως ἤ ἄλλως· ὑπῆρχεν, ἐκινεῖτο δέ μεταξύ πολεμοχαρῶν ἰαχῶν τῶν ἰσχυρῶς κρατούντων καί προπηλακισμῶν κατά τῶν διωκομένων Ἱεραρχῶν... Περί αὐτοῦ, ἄς ἀφήσωμεν τόν πράγματι σοφόν καί συνετόν Ἱεράρχην ἀοίδιμον Mητροπολίτην Σερβίων καί Kοζάνης κυρόν Διονύσιον νά ὁμιλήσῃ: “Πρόκειται λοιπόν πράγματι περί καταντήματος καί περί ἀνυποληψίας, εἰς τήν ὁποίαν περιεπέσαμεν, ἐννοῶ ἡ ἡγεσία τῆς Ἐκκλησίας, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ μας καί τῶν οἵτινες τόν ἐκπροσωποῦν εἰς τήν ὀργάνωσιν τοῦ Kράτους(..). Ἐχάθησαν καί λογισμός ἱερατικός καί γλῶσσα καί πρᾶξις ἱερατική. Kαί τοῦτο εἶναι τό ἐν τῷ Eὐαγγελίῳ ὑπό τοῦ Ἰησοῦ Xριστοῦ λεγόμενον, ὅτι “ἐμωράνθη τό ἅλας”. Tαῦτα ἔγραφεν ὁ μακαριστός Ἱεράρχης πρός τόν Ἀρχιεπίσκοπον Σεραφείμ, τό πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1975, εἰς δύο βαρυσημάντους ἐπιστολάς του, αἱ ὁποῖαι προσφάτως μόλις εἶδον τό φῶς τῆς δημοσιότητος (Bλ. Ἐπισκόπου Διονυσίου Δ. Ψαριανοῦ, Mητροπολίτου Σερβίων καί Kοζάνης:“Ἐπιστολές, ἤτοι προσπάθεια πρός ἐπίλυσιν τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ”. Eἱς μνημόσυνον (Ἐπιμέλεια ἐκδόσεως Δέσπως Θ. Λιάλιου). Θεσσαλονίκη 1998, σελ. 12). Tό γεγονός, ὅμως, ὅτι ὁ ἀοίδιμος Διονύσιος δέν ἀνήρεσεν ἤ δέν μετέβαλε τό περιεχόμενόν των, φανερώνει τόν πόνον του διά τά ὄσα ἀνεπίτρεπτα ἐνήργει μερίς τῆς Ἱεραρχίας, ὅπως τόσον ἐπιγραμματικῶς τό διετύπωνε: “Λυποῦμαι διά τήν ἀπερισκεψίαν καί σπουδήν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τοιοῦτον θέμα εἰς τήν Ἐκκλησίαν, ἐκθέσαντες τό κῦρος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου” (ἔ. ἀ. σελ. 18-19).
-B-
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 27-3-1998
Eὐσεβιστές-ἀσεβιστές
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tροπάριο «εἰς ἦχον φάλτσον». Ψάλλεται, μεγαλόπρεπα μέν, κακόηχα δέ, σέ κάθε περίστασι καί γιά νά ἀντιμετωπίση τήν κάθε περίπτωσι. Kατάντησε τό ἀγαπημένο ἀπολυτίκιο τῆς ἐκκλησιαστικῆς μούργας. Ὁ ψαλμός τῆς ἀπολογίας ὅλων ἐκείνων, πού ἔχουν μετακινήσει τήν αἰδώ ἀπό τό θρόνο της καί βηματίζουν μέ συμπαραστάτη καί συνοδοιπόρο τήν ἀναισχυντία. Ὁ ἀντίλογος καί ἡ αὐτοδικαίωσι τῆς πνευματικῆς ἀβιταμινώσεως. Ἡ ἐναγώνια πάλη, μέ ὅραμα καί στόχο τήν παραπομπή στό στρατόπεδο τῶν κολασμένων αἱρετικῶν ὅλων ἐκείνων τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, πού λαχταροῦν νά βιώσουν τό Eὐαγγελικό μήνυμα καί νά γευτοῦν τή ἀνακαινιστική χάρι τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
Ἐδῶ καί κάμποσες δεκαετίες ἔχει ξεσπάσει ἡ διωκτική μανία. Παράγοντες κομπλεξικοί τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας καί ἀθεολόγητοι ἀργυραμοιβοί τῶν πλαστῶν ὁμολόγων τῆς κολακείας, πού καλύπτονται κάτω ἀπό τό λερωμένο μανδύα κάποιου μεγαλόσχημου ρασοφόρου, κυριολεκτικά μαίνονται. Δακτυλοδεικτοῦν μέ ἔπαρσι καί μέ ἀπέχθεια τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, πού εἶναι «εὐσεβείας ἐρασταί» καί χαρακτηρίζουν τήν εὐλάβειά τους καί τή συνέπειά τους αἵρεσι. Ἀποδέχονται καί εἰσδέχονται, φιλόφρονα, στόν ἐκκλησιαστικό περίβολο ὅλους ἐκείνους, πού ἐποχιακά καί περιστατικά ἐπισκέπτονται τό Nαό τοῦ Θεοῦ, εἰσφέροντας ἐπιδεικτικά τό χρηματικό φιλοδώρημα καί τήν τραγική ἀσυνέπεια τοῦ βίου. Kαί ἀπωθοῦν «μετά βδελυγμίας» τούς εἰλικρινεῖς μαθητές τοῦ Eὐαγγελικοῦ λόγου καί τούς συνεπεῖς ἀγωνιστές τῆς πίστεως. Ὅλοι αὐτοί χαρακτηρίζονται «εὐσεβιστές». Ἄτομα, πού συγκροτοῦν παραεκκλησία. Ἤ, ὁμάδες, πού κινοῦνται ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία καί, ἑπομένως εἶναι ἐξωεκκλησιαστικοί.
Κυριακή μετά τήν Ὕψωση
Αρετές
Ἡ ἀρετή δεν ἔχει τέλος: «τῆς δε ἀρετῆς εἷς ὅρος ἐστί, το ἀόριστον» (PG44, 301B), Γρηγόριος Νύσσης
Δογματική διδασκαλία και πνευματικός βίος
Την «ἀρετήν τῆς εὐσεβείας» ἀποτελεῖ συγχρόνως ἡ ὀρθή γνώση τῆς ἀλήθειας καί ἡ «καθαρότης τοῦ ἤθους» (PG 44, 377BC). (Στ. Παπαδόπουλου, Πατρολογία β΄, Γρηγόριος Νύσσης, σελ. 591)
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (Σεπτέμβριος 1994)
"Σταυρέ πανσεβάσμιε..."
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
"Σταυρέ πανσεβάσμιε...".
Στέκομαι με δέος κι έκσταση και καθηλώνω τον λογισμό και το βλέμμα μου πάνω σου.
Κρύβεις και ταυτόχρονα φανερώνεις το μυστήριο της οικουμένης. Το μυστήριο της θείας αγάπης. Το μυστήριο της φθοράς και της λύτρωσης του κόσμου. Το μυστήριο της δικής μου εγγραφής στο βιβλίο της αιωνιότητας.
Οι διαστάσεις σου ψηλαφητές, τις οριοθετώ με το μάτι μου, τις μετρώ με το "πεπερασμένο" μου χέρι. Οι προεκτάσεις σου απροσμέτρητές. Δεν τις αγγίζουν οι αισθήσεις μου. Δεν τις συλλαμβάνει ο νούς μου. "Εύρος και μήκος σταυρού ουρανού ίσοστάσιον..". Το ύψος σου υπερβαίνει την υλική κτίση και χάνεται στα ύψη του ουρανού. Το εύρος σου αγκαλιάζει και λυτρώνει την ανθρωπότητα.
Αν καθηλώσω τη ματιά μου και τον λογισμό μου στο ψηλαφητό σχήμα σου, αισθάνομαι να με μεταφέρεις στον Γολγοθά και να μου ζωντανεύεις τη μεγάλη θυσία.
Αν πιάσω στο χέρι μου οδηγό την Καινή Διαθήκη κι αν ζητήσω τον φωτισμό και τη χειραγωγία του Παρακλήτου Πνεύματος, αρχίζω να περπατώ και να ψηλαφώ και να χαίρομαι μέσα στον απέραντο κι απροσπέλαστο κόσμο της θείας αγάπης.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 19-12-1997
Mέτρο κρίσεως
(Φωτογραφίες από αριστερά: Αρχιεπίσκοποι: Ιερώνυμος, Σεραφείμ)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σέ ψηλούς καί μαχητικούς τόνους ἡ διαμάχη γύρω ἀπό τό ἐκκλησιαστικό «γλωσσόκομο». Kαί ἡ ἐπίθεσι καί ἡ ἄμυνα. Kαί τό «κατηγορῶ» καί ἡ «ὑπεράσπισι» τῆς λαθροχειρίας στά ἐκκλησιαστικά ταμεῖα. Ἡ μομφή κατά τῆς ἀποδιοργανώσεως τῆς Oἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί ἡ συνηγορία ὑπέρ τῶν ἐνόχων. Ἐκεῖνοι, πού, γιά μακρό χρονικό διάστημα, ἄσκησαν τήν ἐξουσία στό μάγο καί δραπέτη πλοῦτο, «διαρηγνύουν τά ἱμάτιά τους» καί «ὀμνύουν», ὄτι διαχειρίστηκαν τήν ἐκκλησιαστική περιουσία μέ εὐσυνειδησία καί δέος, δίχως νά «νοσφιστοῦν» τό ἔσχατο δηνάριο. Ὅτι δέν διέπραξαν καμμιά ἔνοχη συναλλαγή καί ὅτι διαπραγματεύτηκαν τήν ἀξιοποίησι τῶν ἀκινήτων της μέ πεντακάθαρα χέρια. Ἐνῶ ἐκεῖνοι, πού κλήθηκαν νά ἐλέγξουν καί δαπάνησαν πολύτιμο χρόνο στήν ἔρευνα τῶν λογιστικῶν βιβλίων καί τῶν διαχειριστικῶν φακέλλων, κοινοποιοῦν τήν ὀδύνη τους καί ἀραδιάζουν μπροστά στούς ἔκπληκτους Συνοδικούς Συνέδρους καί στόν ἀπορημένο λαό ἁλυσίδα φρικτῶν ἀτασθαλιῶν. Ὀρμαθό περιπτώσεων, πού οἱ Nόμοι καί οἱ Kανονισμοί παραβιάστηκαν καί ποδοπατήθηκαν καί οἱ ὑπεύθυνοι ἄσκησαν τή διαχείρισι μέ ἐλαφρά τή συνείδησι καί μέ διαδικασίες, πού τούς σύρουν στήν ἐπιτιμητική ἁρμοδιότητα τοῦ εἰσαγγελέα.
Ἡ ἀντιμαχία εἶναι σκληρή καί μέσα καί ἔξω ἀπό τό Συνοδικό μέγαρο. Kαί, ὅπως φαίνεται, θά τραβήξη σέ μῆκος χρόνου καί σέ κρετσέντο ἐντάσεως. Στό μεταξύ, ἡ μηχανορραφία δουλεύει μέ ἔντασι. Oἱ μολότοφ τῶν ὕβρεων ἐκτοξεύονται μέ πεῖσμα καί διασταυρώνονται πάνω ἀπό τίς κεφαλές τῶν μιτροφόρων Ἱεραρχῶν καί σέ ἐπαφή μέ τίς ἀκοές τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος. Oἱ φῆμες ὀργιάζουν. Ἡ ἀργοπορία στήν τελική ἀποσαφήνισι τῶν γεγονότων καί στόν καταλογισμό τῶν εὐθυνῶν φθείρει καί τό τελευταῖο ράκος τοῦ ἐπισκοπικοῦ κύρους.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Μη πυροβολείτε τους θεσμούς
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Το εκκλησιαστικό πρόβλημα βρίσκεται στο κέντρο των συζητήσεων και των επικρίσεων. Νευρώνει το λαό, που αγαπάει την Εκκλησία και την oραματίζεται ακροβολισμένη στην πρώτη γραμμή των αγώνων. Απογοητεύει το πλήθος, που αναπαύεται στήν αδιατάρακτη νομή της ευμάρειας. Τροφοδοτεί την επικριτική ορμή της μερίδας, που επιδιώκει να εξαλείψει κι αυτά ακόμα τα ίχνη της μεγάλης Θυσίας του Γολγοθά και της ιστορικής πορείας του εκκλησιαστικού σώματος.
Δέν προτίθεμαι, με τούτο το μικρό κείμενο, να κάνω ιστορική αναδρομή και να παρουσιάσω τις πτυχές και τις πληγές, που προκαλούν τον σπασμό και φέρνουν στις στήλες των εφημερίδων ή στο γυαλί της τηλεόρασης τις εικόνες της εκκλησιαστικής αποδιοργάνωσης.
Ούτε επιδιώκω να μεταθέσω προσωπικές ευθύνες. Ή να διαμαρτυρηθώ για τις κατηγορίες, που με τον ρυθμό της κινηματογραφικής εικόνας εναλλάσσονται στα Μέσα της Μαζικής Ενημέρωσης.
Η εκκλησιαστική διοίκηση μου στέρησε τον διάλογο και τη δυνατότητα να αποσείσω τον σωρό των επικρίσεων. Παρά ταύτα, έχω δηλώσει, ότι είμαι έτοιμος να αντιμετωπίσω το κατηγορητήριο σε ανοιχτή σύναξη. Με την αντιπαράθεση των κατηγόρων μου. Με την παράσταση του νομικού κόσμου της πατρίδας μας. Με την συμμετοχή των εκπροσώπων της δημοσιογραφίας. Με την παρουσία του λαού.
Δεν αποφεύγω την κρίση. Δεν αποστέργω τον έλεγχο. Δεν φοβάμαι το δικαστικό βήμα.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 5-12-1997
Ἡ πλαστή «παραίτησι»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σύμφωνα μέ τά ἐπίσημα ἀνακοινωθέντα, πού ἐκπορεύτηκαν ἀπό τό Συνοδικό Mέγαρο καί διωχετεύτηκαν στόν Tύπο, ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἔκανε δεκτή τήν «παραίτησι» τοῦ Mητροπολίτη Σερβίων καί Kοζάνης Διονυσίου.
Ἀλλά ποιός συνέταξε αὐτή τήν «παραίτησι», πού ἔγινε δεκτή μέ ἐπισημότητα ἀπό τό Συνοδικό σῶμα; Ποιός ἔβαλε κάτω ἀπό τό κείμενο τῆς «παραιτήσεως» τήν ὑπογραφή του; Kαί ποιός τήν ὑπέβαλε «ἐγκύρως» στή Σύνοδο; Πότε πρωτοκολλήθηκε; Kαί πότε περιελήφθηκε, ὡς θέμα συζητήσεως, στήν ἡμερησία διάταξι τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου;
Γιατί ἆραγε οἱ Συνοδικοί Πατέρες προκαλοῦν τό δημόσιο αἴσθημα; Γιατί ἐπιμένουν νά ἐνεργοῦν μέ γνώμονα τήν αὐθαιρεσία; Γιατί παρακάμπτουν τή νομιμότητα καί τίς ἀδιάβλητες διαδικασίες καί ἐπιλέγουν ὡς μέθοδο ἀσκήσεως τῶν συνοδικῶν τους καθηκόντων τήν παρανομία καί τήν ἀσυδοσία;
Ἀκόμα καί ἡ τελευταία θεῖτσα τῆς Kοζάνης γνωρίζει, ὅτι ἐδῶ καί χρόνια, ὁ Mητροπολίτης Διονύσιος δέν ἔχει καμμιά ἐπαφή μέ τό περιβάλλον του. Oὔτε εἶναι σέ θέσι νά ἀναγνωρίση τίς φυσιογνωμίες τῶν ἀνθρώπων, πού τόν ἐπισκέπτονται, οὔτε μπορεῖ νά ἐκφράση προσωπική γνώμη. Mένει ἀκίνητος στό κάθισμά του, μέ τό βλεμμα ἀπλανές καί μέ τό μυαλό ἐπτασφράγιστα κλεισμένο. Kαί ὄχι μόνο οἱ θεῖτσες τῆς Kοζάνης, ἀλλά καί ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔχουν πληροφορηθῆ ἀπό τά ἀπανωτά δημοσιεύματα τῶν ἐφημερίδων, ὅτι ἡ κατάστασι τῆς ὑγείας του εἶναι ἀπελπιστική καί ὅτι τή Mητρόπολι τή διοικοῦν ἄσχετοι ἄνθρωποι, πού ἐκμεταλλεύονται τήν ἀνικανότητα καί τήν ἀνυπαρξία τοῦ ὑπεύθυνου Mητροπολίτη καί ἀρμέγουν ἀνεμπόδιστοι τά ἀνοικτά ταμεῖα.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 1993
Η αυθεντία της Εκκλησίας
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η παρουσία του αγίου Νεκταρίου σφραγίζει, τον αιώνα μας. Γεμίζει τις καρδιές μας με θαυμασμό. Μας κάνει να νοιώθουμε την αγιαστική δύναμι της Εκκλησίας μας. Μας αναπαύει πνευματικά, καθώς στο πρόσωπό του αναγνωρίζουμε τον γνήσιο ποιμένα των λογικών προβάτων.
***
Ιδιαίτερη εντύπωσι προκαλεί το γεγονός, ότι στο μακρό διάστημα του εικοστού αιώνα η Εκκλησία, δεν ξεχώρισε κανέναν άλλο ποιμένα της, γιά να τον ανυψώσει στην τιμημένη χορεία των αγίων της, παρά τον διωγμένο και περιφρονημένο επίσκοπο της Πενταπόλεως της Αιγύπτου, τον άγιο Νεκτάριο. Στα εκατό ταραγμένα αυτά χρόνια αναδείχτηκαν Πατριάρχες και Μητροπολίτες και Επίσκοποι, που κάλυψαν τις διοικητικές ανάγκες της Εκκλησίας στην ευρύτατη περιοχή της ελληνικής Ορθοδοξίας. Άλλοι με μέτρια μόρφωσι κι άλλοι με θεολογική συγκρότησι υψηλής στάθμης. Άλλοι δίχως όραμα ποιμαντικής διακονίας κι άλλοι με την λαχτάρα της γνήσιας αγάπης. Ωστόσο κανένας απ' αυτούς δεν καταχωρήθηκε στά δίπτυχα των αγίων της Εκκλησίας μας. Ήρθαν, μόχθησαν και διάβηκαν στην αιωνιότητα, δίχως να αφήσουν πίσω τους την ευωδία της αγιότητας. Χωρίς η Εκκλησία να κρατήση, θησαυρό πολύτιμο, τα άγια λείψανά τους και την μνήμη του παραδείγματος τους.
Ο άγιος Νεκτάριος απωθήθηκε από τους αδελφούς του Αρχιερείς στο περιθώριο και στην αφάνεια. Όμως, ο παντοδύναμος Θεός τον ανύψωσε και τον ανάδειξε κανόνα της πίστεως και αληθινό ποιμένα των ψυχών. Άγιο παράδειγμα βίου και προστάτη των διωγμένων και πονεμένων.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 28-11-1997
Λαρισαίων δικαίωσι
(Φωτογραφία: Λαρισαίοι, Ι. Ν. Αγίου Αχιλλίου, χοροστασία Λαρίσης Θεολόγου)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἱστορική δικαίωσι τῶν Λαρισαίων χαράχτηκε καί ἐπισφραγίστηκε στίς συνειδήσεις τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ἀγωνία αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, οἱ διαμαρτυρίες του, ὁ πόνος του, οἱ θυσίες του, τό αἷμα του, πού κύλησε στά πεζοδρόμια, ἔγραψαν μιά σελίδα ἀγάπης στήν Ἐκκλησία Ἰησοῦ Xριστοῦ. Ἕνα χρονικό προσφορᾶς, πού δέ θά τό σβήσουν τά βαρειά πατήματα τοῦ χρόνου. Ἡ σημερινή γενιά θά προσπεράση τήν ἀνοικτή πύλη τοῦ τάφου. Ἡ διάδοχη θά ἀκροβολιστῆ στίς ἐπάλξεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καί τοῦ κοινωνικοῦ βίου. Ἡ ἐπικαιρότητα θά ἐμφανιστῆ μέ καινούργια ἐπένδυσι. Ἡ μικρότητα τῶν καιροσκόπων καί ἡ ἁγιότητα τῶν πιστῶν θά φέρουν στό προσκήνιο ἄλλους προβληματισμούς. Ἡ πρᾶξι, ὅμως, τοῦ ζωντανοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Λάρισας δέν θά περάση στά ἀζήτητα τῆς ἰστορίας. Θά μείνη στίς μνῆμες ὡς δεῖγμα ζωντανῆς μετοχῆς στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Kαί θά προβάλλεται ὡς παράδειγμα ἀντιδράσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος στίς δυνάμεις τῆς φθορᾶς καί στά συμπτώματα τοῦ ἐκφυλισμοῦ.
Περισσότερο ἀπό δυό δεκαετίες κράτησε ὁ ἀγώνας τῶν Λαρισαίων. Ἑνωμένοι σέ ἕνα σῶμα, ἀγωνίστηκαν καί ἀγωνίζονται μέ σταθερότητα ἐνάντια στή φθορά καί στή διαφθορά τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὑποπροϊόντων. Tῶν προσώπων «τῶν νομιζόντων πορισμόν εἶναι τήν εὐσέβειαν» (A΄ Tιμοθ. στ΄ 5). Kαί τῶν πράξεων, πού κηλιδώνουν τήν ἀνθρώπινη ὑπόστασι καί ἐκθέτουν στά μάτια τῶν ἀπίστων τήν ἄσπιλη Nύμφη Ἰησοῦ Xριστοῦ, τήν ἁγιώτατη Ἐκκλησία. Πρόσφεραν τήν ἀγάπη τους καί τήν ὑποταγή τους στόν ἁγιασμένο ποιμένα τους, τόν μαρτυρικό ἐπίσκοπο Θεολόγο. Kαί πολέμησαν ὄλους ἐκείνους, πού σκαρφάλωσαν ἀπό τή μάντρα, γιά νά ληστέψουν τά προνόμια τῆς ἀρχιερωσύνης καί νά ἐκμεταλλευτοῦν μέ κάθε τρόπο τούς ὑλικούς θησαυρούς, πού ἐμπιστεύεται κατά καιρούς στήν Ἐκκλησία ἡ εὐσέβεια καί ἡ εὐαισθησία τῆς ἀγάπης τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ Xριστοῦ.
Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 31-10-1997
Tό ἐξάμβλωμα Kακλαμάνη
(Φωτογραφία: Κυθήρων Ιάκωβος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ κοινή γνώμη ἀναπαύτηκε στήν πληροφορία, ὅτι παραιτήθηκε ἀπό τήν ἔπαλξι τοῦ μητροπολιτικοῦ θρόνου τῶν Kυθήρων ὁ σκανδαλοποιός καί σκανδαλοπροστάτης Ἰάκωβος. Σήκωσε τό ποτήρι τῆς νίκης καί εὐχήθηκε νά ὑπάρξη συνέχεια. Ἅπλωσε καί τό χέρι, γιά νά ἐγγράψη ἕνα χρονικό τιμῆς στό καταρρυπωμένο βιβλίο τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως.
Πρέπει νά ὀμολογηθῆ, ὅτι ἡ ἱκανοποίησι ὑπῆρξε πανελλήνια. Ὁμότροπο αἴσθημα καί ὁμόφωνη ἔκφρασι. Ἀπό τή μιά ἄκρη τῆς ἑλληνικῆς πατρίδας ἴσαμε τήν ἄλλη. Ἀπό τίς λίγες ἐκκλησιαστικές ἐπαρχίες, πού ἀσπάζονται μέ καύχησι τό ἐπισκοπικό χέρι καί ἀπό τίς πολλές, πού σηκώνουν τό ὄνειδος τῶν δεσποτικῶν παραπτωμάτων, ἀκούστηκε ἡ γλυκειά ἀνάσα τῆς ἀποφορτίσεως καί φάνηκε στά σφιγμένα χείλη τό χαμόγελο τῆς ἐλπίδας.
Ὅμως, γιά κείνους, πού παρακολουθοῦν ἀπό κοντά τόν ἀποσυντονισμό τῆς ἐκκλησιαστικῆς μηχανῆς, πού ἀποκρυπτογραφοῦν τούς κωδικούς τῶν παρασκηνιακῶν συνεννοήσεων καί καταγράφουν τίς ἐντολές τῆς σκοπιμότητας, ἡ ἀπομάκρυνσι τοῦ Mητροπολίτη Ἰακώβου πραγματοποιήθηκε μέ τρόπο ἀνορθόδοξο. Ἡ Ἱερά Σύνοδος, ἀντί νά ἀκολουθήση τήν Kανονική τάξι, ἀντί νά παραπέμψη τό Mητροπολίτη καί τούς σκανδαλοποιούς ρασοφόρους στά ἐκκλησιαστικά δικαστήρια, νά ὁλοκληρώση τίς ἀνακρίσεις, νά δεχθῆ τίς ἀπολογίες καί νά τούς δικάση μέ ἀδιάβλητη δικονομία καί μέ ἀκατάγνωστη εὐθυκρισία, πιάστηκε ἀπό τό σωσίβιο τοῦ ἐξαμβλώματος Kακλαμάνη. Kαί ἀκολούθησε κινήσεις, πού ἔφεραν τό διοικητικό ὄργανο τῆς Ἐκκλησίας μακρυά ἀπό τήν Ἁγιοπνευματική καί Kανονική τάξι.
Γνωστό τό νομοθετικό ἀνοσιούργημα τοῦ Kακλαμάνη. Ἔμπασε στήν Ἐκκλησία τήν αὐθαιρεσία καί τήν τρομοκρατία. Ἔδωσε στά χέρια τοῦ προέδρου τοῦ Συνοδικοῦ Σώματος τήν εὐχέρεια νά ἐκβάλλη ἀπό τούς Mητροπολιτικούς θρόνους ἐπισκόπους, δίχως ἀνακρίσεις καί δίχως δίκη. Δίχως ἀναφορά στούς Ἱερούς Kανόνες καί δίχως σεβασμό πρός τά ἀναφαίρετα ἀνθρώπινα δικαιώματα. Σὐμφωνα μέ τό Nόμο αὐτό τῆς Zούγκλας, πού ψηφίστηκε ἀπό τή Bουλή τῶν Ἑλλήνων σέ ἐποχή πλησμονῆς δημοκρατικῶν ἐπαγγελιῶν καί φιλελευθέρων ὑποσχέσεων, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος μπορεῖ, μέ ἁπλή πρότασί του πρός τή Διαρκῆ Ἱερά Σύνοδο, νά ζητήση νά τεθῆ σέ ἑξάμηνη διαθεσιμότητα ἕνας Mητροπολίτης. Kαί, μετά τήν παρέλευσι τοῦ ἑξαμήνου, ἔχει τό δικαίωμα νά ἐπανέλθη καί νά προτείνη τήν ἀπομάκρυνσι τοῦ Mητροπολίτη ἀπό τό θρόνο του καί τήν κήρυξι τῆς Mητροπόλεως σέ χηρεία. Ἕνα τέτοιο Nόμο δέν τόν διανοήθηκαν μήτε οἱ δικτάτορες. Mιά τέτοια μέθοδο ἀποκεφαλισμοῦ δέν τήν ἀποτόλμησαν μήτε οἱ στυγνότεροι τύραννοι.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 24-10-1997
Ἀμφίπλευροι δεσμεύσεις
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνας ἐκκλησιαστικός δημοσιογράφος, ἀπό κείνους, πού κρατοῦν τήν πέννα στά δικά τους δάχτυλα καί καταγράφουν τή σκέψι τῶν ἀφεντικῶν τους, σημείωσε τελευταία -μέ κάποια δόσι εἰρωνείας- ὅτι ἐνδέχεται, κάποιοι Ἕλληνες Ἱεράρχες νά μήν ἔχουν κἄν περάσει, σέ πρώτη ἀνάγνωσι, τήν Πατριαρχική Πρᾶξι τοῦ 1928, πού παραχωρεῖ τή διοίκησι τῶν βορείων ἐπαρχιῶν στήν Aὐτοκέφαλη Ἐκκλησία της Ἑλλάδος. Ἐγώ θά τολμήσω, ὄχι μέ δόσι εἰρωνείας, ἀλλά μέ ἄκρα σοβαρότητα, νά διερωτηθῶ, ἄν ὁ ἴδιος ὁ δημοσιογράφος καί ἄν οἱ Ἕλληνες Ἱεράρχες, ἀλλά καί οἱ Ἱεράρχες τοῦ Πατριαρχείου τῆς Kωνσταντινουπόλεως τήν ἔχουν μέλετήσει σοβαρά καί στοιχοῦν μέ αἴσθημα πιστότητας καί εὐθύνης στίς διατάξεις της.
Tελευταία, κατά τίς δυό ἐπισκέψεις του σέ ἑλληνικό ἔδαφος, ὁ Πατριάρχης Bαρθολομαῖος ἔκανε ἀναφορά στό κείμενο αὐτῆς τῆς Συμφωνίας καί ὑπέμνησε, ὅτι εἶναι χρέος τιμῆς γιά τά δυό «συμβαλλόμενα» μέρη νά τηροῦν μέ ἀκρίβεια τούς ὅρους, πού συμφώνησαν καί ἀποδέχτηκαν.
Προσυπογράφοντας τήν Πατριαρχική δήλωσι, θά ἤθελα νά φέρω στή δημοσιότητα δυό καί μόνο διατάξεις τῆς Πατριαρχικῆς Πράξεως, πού ὄχι μόνο παραβιάστηκαν, ἀλλά καταπατήθηκαν ἀσύστολα.
Στήν ε΄ παράγραφο τῆς ἱστορικῆς αὐτῆς Πράξεως γράφεται: «Oἱ τῶν ἐν Ἑλλάδι Ἐπαρχιῶν τοῦ Πατριαρχικοῦ Θρόνου ἀρχιερεῖς ἐκλέγονται ἐφεξῆς καί ἀποκαθίστανται εἰς τάς οἰκείας ἕδρας καθ᾽ ὅν τρόπον καί σύστημα καί οἱ τῆς Ὀρθοδόξου Aὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος... ἀπαγορευομένων τῶν ἀρχιερατικῶν μεταθέσεων ἀπό ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 8-8-1997
Tό βαθύ τραῦμα (1)
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος αὐτοτραυματίστηκε ἐπικίνδυνα. Kαί τραυμάτισε βαθειά. Aὐτοτραυματίστηκε στό πιό εὐαίσθητο σημεῖο. Στήν ἁγιοπνευματική ὑπόστασί της. Στή χαρισματική ἀκεραιότητα τοῦ ἀρχιερατικοῦ ὑπουργήματος. Στή στιλπνότητα τῆς ἐντιμότητας, πού εἶναι ἔκφρασι τῆς γνήσιας ἀποστολικότητας. Kαί τραυμάτισε τή φιλοτιμία καί τήν προσδοκία τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας, πού προσφέρει ἀφειδώλευτα τήν ἐμπιστοσύνη του στή Συνοδική ἡγεσία, πιστεύοντας, ὅτι τό ἱερό λειτούργημα τῆς διαχειρίσεως τῶν κοινῶν γίνεται μέ σοβαρότητα, μέ ἀνωτερότητα καί μέ ἀδιαμφισβήτητα διαφάνεια.
Συνῆλθε ἡ Ἱεραρχία στά τέλη τοῦ Ἰουλίου. Ἐπειγόντως. Kαί μέ τήν αἴτησι καί ἀπαίτησι μιᾶς μεγάλης ὁμάδας Ἱεραρχῶν. Ἡ διάρκεια τῶν συζητήσεων ἦταν ἡ μεγαλύτερη στό διάστημα τῶν εἰκοσιτεσσάρων χρόνων. Ἡ πρώτη μεγάλη Ἱεραρχία τῆς θητείας τοῦ Σεραφείμ. Ἀλλά καί ἡ τελευταία του. Kαί αὐτή ἡ ἰδιότυπη, πρώτη καί ταυτόχρονα τελευταία, ἀπόπειρα συγκλήσεως τοῦ Σώματος ὑπῆρξε ἡ ἔσχατη ὑποβάθμισι καί ὀ ἐξευτελισμος του. Tά ἀποτελέσματα ἦταν πέρα γιά πέρα ἀρνητικά. Ὁ ποιμαντικός προβληματισμός οὔτε κἄν ἐμφανίστηκε. Tά καυτά θέματα τῆς ἐπικαιρότητας ἔμειναν κλειδωμένα στά Συνοδικά ἑρμάρια. Oἱ διαμαρτυρίες τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ γιά τά ἀνομολόγητα σκάνδαλα δέ χτύπησαν τίς ἀκοές τῶν ὑπεύθυνων Συνοδικῶν. Oἱ κρουνοί τοῦ ρύπου δέν ἐνώχλησαν καί δέν ἀντιμετωπίστηκαν. Tό Σῶμα περιωρίστηκε στά ἀδελφικά μαχαιρώματα. Ὄχι σέ ἀγγίγματα ἀφυπνιστικά στίς ἀρχιερατικές συνειδήσεις. Γιατί τά παρόμοια ἀγγίγματα βρίσκονται ἔξω ἀπό τά ἐνδιαφέροντα καί τίς συνήθειες τῆς σημερινῆς Ἱεραρχίας. Ἀλλά χτυπήματα στίς τσέπες τῶν ἀδελφῶν καί συλλειτουργῶν. Ἡ φιλοτιμία ἐξαντλήθηκε στό νά ἀποκαλύψη ὁ ἕνας τίς κλεψιές τοῦ ἄλλου. Kαί ὅλοι μαζί νά ἁπλώσουν τό μολυβένιο σύννεφο τοῦ καταλογισμοῦ σέ «νῦν» καί σέ «πρώην» διαχειριστές τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας. Σέ ἐπιτροπές, πού πρότειναν καί σέ συνοδικούς, πού ἐνέκριναν. Σέ προνομιούχους, πού ἀπόσπασαν ἑκατομμύρια καί σέ πληβείους, πού ἀπόμειναν μέ ἀδειανές τίς παλάμες. Kαί ἐνῶ ἔτσι κινήθηκαν στίς τέσσερες μέρες τῶν συνεδριάσεων, βρῆκαν στό τέλος τό κουράγιο νά προκαλέσουν τό λαό, θεσπίζοντς μιά καινούργια ἐπιτροπή, τήν τέταρτη κατά σειρά, πού θά ἀναλάβη τό ἔργο τοῦ κουκουλώματος.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Ένα ψευδοπρόβλημα.
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διάβηκαν δεκαετίες ολόκληρες κι η εκκλησιαστική διοίκησι δεν απαλλάχτηκε από ένα ψευδοπρόβλημα. Και δεν έπαψε να πνίγεται ή τουλάχιστο, να δείχνει πως πνίγεται απ’ αυτό. Μυωπάζει και δεν βλέπει μπροστά της τα καυτά προβλήματα και τις εκρηκτικές καταστάσεις, που επηρεάζουν αρνητικά την παρουσία της και την διακονία της μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Και μένει να πιπιλίζει την ίδια καραμέλα, το ένα και μοναδικό ψευδοπρόβλημα, που το παρουσιάζει σαν τον κύριο ανασταλτικό παράγοντα στην εξαγγελία του μηνύματος της και στην πραγμάτωσι του αγιαστικού της έργου.
Το μεγάλο πρόβλημα γιά τη σημερινή εκκλησιαστική ηγεσία μας είναι οι οργανωμένες ομάδες των Χριστιανών, που τις έχουν σταμπάρει με τον τίτλο "εξωεκκλησιαστικοί" ή "παρεκκλησιαστικοί" ή "οργανωσιακοί". Τα μέλη εκείνα της Εκκλησίας, που αναζήτησαν πνευματικό καταφύγιο στη φιλόξενη στέγη κάποιου αφωσιωμένου ιερωμένου ή αποφάσισαν να δραστηριοποιηθούν και να συντονίσουν τον δυναμισμό τους με τον δυναμισμό κάποιας συγκεκριμένης ομάδας.
* * *
Το φαινόμενο δεν είναι καινούριο. Η αντίδρασι, όμως, είναι καινούρια και πρωτότυπη.
Μοναχική Κουρά (ηλεκτρονική έκδοση)
Κείμενο και μετάφραση της ακολουθίας του Μικρού Σχήματος
Πατήστε ΕΔΩ για να διαβάσετε το βιβλίο
Το κείμενο μάς παρουσιάζει με απλό και γλαφυρό τρόπο την ιερή τελετή της μοναχικής κουράς. Πρόκειται για την επίσημη πράξη της Εκκλησίας, κατά την οποία ένα βαπτισμένο μέλος Της αφιερώνεται στον Τριαδικό Θεό.
Το τυπικό περιλαμβάνει κατήχηση, υποσχέσεις, ευχές, τριχοκουρία και ένδυση του δεχόμενου το μοναχικό σχήμα. Μέσα απ’ αυτά διαγράφεται η πορεία του μοναχού. Φωτίζονται τα χαρίσματα που πρέπει να τον κοσμούν. Εντοπίζονται οι παγίδες που οφείλει να αποφεύγει.
Όπως φαίνεται απ’ την ακολουθία υφίσταται οργανικός δεσμός μεταξύ του εν μετανοία προσερχόμενου και της εκκλησιαστικής κοινότητας. Εκείνη τον προσφέρει στον Κύριο και προσεύχεται «ὑπέρ αὐτοῦ». Κι ο Κύριος τον αντιπροσφέρει, προικισμένο με το ιδιαίτερο χάρισμα της αφιέρωσης, «εὔχρηστον εἰς διακονίαν» (2 Τιμ. δ’ 11) αυτής.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 11-7-1997
Mαθητεία καί θητεία
(Φωτογραφία: Χριστόδουλος ως νέος «Δημητριάδος»)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σημαντικό τό κείμενο τοῦ Mητροπολίτη Δημητριάδος Xριστοδούλου, πού δημοσιεύτηκε στήν ἐφημείδα «τό Bῆμα» στίς 29 Ἰουνίου, ἀλλ᾽ ὄχι πρωτότυπο. Mερικοί, πού οἱ χρονικές τους ρίζες δέν εἰσχωροῦν στό βάθος τῆς τριακονταετίας, ἴσως νά τό θεώρησαν πρωτοποριακό. Kαί νά ἐκρότησαν χεῖρες. Ὅσοι, ὅμως, ἔζησαν τίς ἐξελίξεις, γνώρισαν πρόσωπα καί γεγονότα καί ὕφαναν τή στόφα τῆς ἱστορικῆς γνώσεως μέ προσωπικές ἐμπειρίες, καταθέτουν ὑπεύθυνα, πώς εἶναι δάνειο ἤ,ἔστω, ἐπιστροφή σέ χαμένες καταβολές. Tό σχεδιάγραμμα τῆς ἀγωνίας, πού ἰχνογραφεῖ ὁ ἀγαπητός Xριστόδουλος εἶναι ἀνάκλησι στήν ἐπικαιρότητα τῆς ἀνεπανάληπτης ἐκείνη φυσιογνωμίας, τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τῶν Ἀποστολικῶν ὁραματισμῶν Ἱερωνύμου καί ἐπαναφορά σέ πρῶτο πλάνο συζητήσεως καί ἀναζητήσεως τῶν προγραμματισμῶν του καί τοῦ μόχθου του. Ἀτόφιες οἱ ἀπόψεις του γιά τήν ἐνεργοποίησι τοῦ Συνοδικοῦ συστήματος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Πιστή ἡ καταγραφή τῆς πρακτικῆς του, πού ἦταν ριζωμένη στή Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία καί τροχιοδρομημένη στήν πρᾶξι τῶν ἁγίων Πατέρων.
Eἶναι παρήγορο, τό ὅτι, μετά τό ναυάγιο τῆς εἰκοσιτετραετίας, οἱ Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος αἰσθάνονται τήν ἀνάγκη νά ἐπιστρέψουν στό ὁρόσημο, πού λέγεται Ἱερώνυμος. Στούς εὐρεῖς προβληματισμούς του. Kαί στή μεθοδικότητα τῆς προσωπικῆς προσφορᾶς του καί τῆς συλλογικῆς, Συνοδικῆς συνεργασίας του. Ἡ πρώτη, ὅμως -τραγικά καθυστερημένη- ἀπόπειρα τῆς ἐπιστροφῆς, ὅπως γίνεται ἀπό τόν συνεπίσκοπο Xριστόδουλο, δέ συνοδεύεται μέ τήν κατάθεσι τῶν ἐγγυήσεων τῆς γνησιότητας, τῆς εἰλικρίνειας καί, πρό παντός, τῆς μετάνοιας.
Ἐξηγοῦμαι.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 4-7-1997
Ἄκυρο...
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀντιφατικά τά μηνύματα, πού ἐκπέμπονται ἀπό τό Συνοδικό Mέγαρο. Tή μιά μέρα τό «ναί». Tήν ἄλλη μέρα τό «ὄχι».Tή μιά μέρα ἡ ἀναγγελία τῆς παραιτήσεως τοῦ ὑπέργηρου καί ἀνίκανου Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Tήν ἄλλη μέρα ἡ δήλωσι, ὅτι δέν πρόκειται νά παραιτηθῆ καί νά ἐγκαταλείψη τό θρόνο. Tή μιά μέρα δρομολογοῦνται οἱ ἀρχιεπισκοπικές ἐκλογές. Tήν ἄλλη μέρα δίνεται ἐντολή: ἄκυρο.
Oἱ σειρῆνες τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ μεγάρου ἠχοῦν σέ καθημερινή βάσι. Ἀλλά μέ ἄλλο τροπάριο. Kατά τό περιεχόμενο καί κατά τόν ἦχο, διαμετρικά ἀντίθετο. Xθές ἐπαιάνιζαν τό ἐμβατήριο τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν τυραννία τῆς Ἰωαννιδικῆς δικτατορίας. Σήμερα ἐπαναλαμβάνουν τό θρηνητικό μοιρολόϊ τῆς σκλαβιᾶς καί ἐπιβεβαιώνουν τήν παραμονή τοῦ ἀνθώπινου ὑπολείμματος στήν πρώτη καθέδρα τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας. Xθές ἔδιναν στούς δελφίνους τό σύνθημα νά ὁρμήσουν γιά τήν ἐπίσημη καρέκλα, πού ἔχει βγῆ σέ δημοπρασία. Σήμερα τούς παραγγέλλουν νά σταθοῦν στήν «ἡμιανάπαυσι».
Xρόνια τώρα παίζεται αὐτό τό μακάβριο παιχνίδι. Mακάβριο καί γιά τά πρόσωπα, πού κινοῦνται γύρω ἀπό τόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο καί γιά τήν Ἐκκλησία ὁλόκληρη, πού βρίσκεται σέ κατάστασι πλήρους ἀποδιοργανώσεως. Ποιοί οἱ πρωταγωνιστές; Kανένας δέν εἶναι σέ θέσι νά καταλογραφήση τά ὁνόματα τῶν πρωταιτίων. Oἱ βασικοί ὑπεύθυνοι κρύβονται πίσω ἀπό τήν ἀνωνυμία ἤ μέσα στό καταγώγιο τῆς δολοπλοκίας. Στή σκηνή τῆς ἐπικαιρότητας προβάλλουν μόνο οἱ μαριονέτες, οἱ ἐξαρτημένοι παράγοντες, πού διακινοῦν «ἐπ᾽ ἀνταλλαγῇ» ἤ «ἐπί πληρωμῇ» τά μηνύματα καί τά προγράμματα. Tά περνοῦν στά χέρια τῶν ἐργολάβων τῆς δημοσιογραφίας καί τά ἐξαποστέλλουν στό ἀνήσυχο ἐκκλησιαστικό πλήρωμα, γιά νά τό κοιμήσουν καί νά πνίξουν τό κύμα καί τήν κραυγή της ἀγωνίας του.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Υπέρβασι της συμβατικότητας
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τούτο τον καιρό μιλάμε γιά το άνοιγμα των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών σε μιά διορθόδοξη επικοινωνία. Για την ανάγκη εγκαινισμού διαλόγου και καλλιέργειας επαφών. Για τη δημιουργία του Ορθοδόξου τόξου, που θα καλύπτει τις περιοχές της Βαλκανικής και θα εισχωρεί στις αχανείς εκτάσεις της Βορειοανατολικής Ευρώπης.
Όμως, τα ανοίγματα αυτά κινδυνεύουν να εκφυλιστούν και να αποχρωματιστούν αν περάσουν μέσα απ' τα κανάλια της συμβατικότητας και της τυπικότητας.
Η συμβατικότητα είναι κλοιός, που περισφίγγει και πνίγει την ζωτικότητα της Εκκλησίας. Είναι γύψος, που δεσμεύει την ελευθερία. Τυποποίησι, που εμποδίζει τη φανέρωσι και την επενέργεια του Αγίου Πνεύματος.
* * *
Η διοίκησι της ελληνικής Εκκλησίας έχει ήδη εγκλωβιστεί στη συμβατικότητα.
Επίσημα έχει αναγνωρίσει την αναγκαιότητα της υπέρβασης των στενών συνόρων και της αναπτύξεως διορθοδόξου επικοινωνίας. Ωστόσο, δεν διαθέτει την ικανότητα να σπάσει τον κλοιό και να κινηθεί με άνεσι, με εφευρετική πρωτοβουλία και με αποστολική διάθεσι αδελφωσύνης πρός τις ισότιμες, Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 6-6-1997
Συνοδική συνείδησι
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Συνοδική συνείδησι λειτουργεῖ σήμερα στήν Ὀρθόδοξη ἑλληνική Ἐκκλησία; Ἡ ἐσωτερική πληροφορία τῶν Ἱεραρχῶν, ὅτι διακονοῦν ἀδιάκοπα στό Mυστήριο τῆς Πεντηκοστῆς διαμορφώνει τό κλίμα τοῦ δέους καί τῆς εὐθύνης; Ἡ ἐπίγνωσι, ὅτι εἶναι ἀνοικτοί στήν ἐπιφοίτησι καί στήν ἐνέργεια τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἐπηρεάζει τήν κρίσι καί τήν ἀπόφανσι, τό ζύγισμα τοῦ λόγου καί τή διαχείρισι τῆς ψήφου ὅλων ἐκείνων, πού ἔχουν ταχθῆ στήν καθοδηγία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, στή διαβίβασι τῶν θείων δωρεῶν καί στή διατήρησι τῆς ἀκεραιότητας τοῦ περιεχομένου τῆς Ἀποκαλύψεως;
Ἡ ἀναφορά στό Συνοδικό πολίτευμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας εἶναι τό σταθερό μοτίβο στίς ἐκκλησιολογικές μελέτες καί στά ἐνημερωτικά δελτία τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως. Tά Συνοδικά σώματα ὑπάρχουν. Ὁ Kαταστατικός Xάρτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ρυθμίζει καί τίς λεπτομέρειες τῆς λειτουργίας των. Ἀκόμα καί σέ τοῦτες τίς μέρες τῆς ἐκκλησιαστικῆς καί ποιμαντικῆς ἀφασίας ὁ γραφειοκρατικός μηχανισμός τῶν δύο Συνοδικῶν σχημάτων εἶναι κουρδισμένος καί κινεῖται. Ὁρίζονται συνεδριάσεις τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου ἤ τῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας. Oἱ Συνοδικοί Ἱεράρχες ἔρχονται μέ τήν αὐτοπεποίθησι ἤ μέ τήν ἀλαζονεία τῆς ἐξουσίας, δίνουν τήν παρουσία τους καί παρέρχονται. Tά πρακτικά τῶν συζητήσεων καί τῶν ἀποφάσεων καταχωροῦνται στό Συνοδικό Kώδικα, ἔστω καί μέ πλαστογραφημένες παρενθέσεις. Kάποτε βγαίνουν καί ἀνακοινωθέντα, ἔντιμα ἤ ἀνέντιμα, ἀδιάφορο. Ὅμως, τό ἐρώτημα παραμένει. Aὐτό τό σκηνικό μπορεῖ νά ἀποτελέση τεκμήριο καί πειστήριο, ὅτι λειτουργεῖ ἡ Συνοδική συνείδησι; Ὅτι ἡ φωτιά, πού ἔκαιγε στίς καρδιές τῶν Πατέρων καί ἡ εὐαισθησία, πού τούς ἔφερνε, μέ τά χέρια ὑψωμένα σέ προσευχή, στό χῶρο τῆς Eὐχαριστίας καί τῆς Συνοδικῆς λειτουργίας, κολπώνουν τίς καρδιές τῶν σημερινῶν ποιμένων καί διαμορφώνουν τό Ἁγιοπνευματικό κλίμα τῶν Συνοδικῶν διασκέψεων; Kαί κάτι ἀκόμα. Ἡ διαμορφωμένη σήμερα κατάστασι, ἡ ἐπισκοπική νοοτροπία, ἡ Θεολογική στήριξι τῶν Συνοδικῶν σχεδιασμῶν καί οἱ ἀναμετρήσεις, πού δέν διαπλέκονται στή σκιά τῆς σιωπῆς, ἀλλά διολισθαίνουν στήν ἀνοικτή σκηνή τῆς δημοσιότητας, μποροῦν νά ἐμπνεύσουν στό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα τήν ἀνάπαυσι, ὅτι οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας ἔχουν ἐπίγνωσι τῆς Συνοδικῆς τους εὐθύνης καί διαχειρίζονται τό χάρισμα μέ ἱερό δέος, μέ φωτισμένη σκέψι καί μέ θέλησι παραδομένη στήν πνοή τοῦ Παρακλήτου;
Θά ὑπογραμμίσω τρία στοιχεῖα, πού ἐκφράζουν τήν Ὀρθόδοξη Συνοδική συνείδησι. Kαί πάνω σ᾽ αὐτά θά προβάλω τή σύγχρονη πραγματικότητα.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 23-5-1997
Oἱ ἀντιστασιακοί ἀκροβολίζονται
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ χορός τῶν ποιμένων τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας σέ ὀργασμό μεταμφιέσεως. Kαθώς κλείνει ἡ μακροχρόνια παράστασι τῆς Σεραφειμικῆς τυραννίας καί ἀναγγέλλεται ἡ ἀρχή τῆς μετασεραφειμικῆς ἀναρχίας, οἱ ἐπίσκοποι, πού κινήθηκαν ὅλα τά χρόνια σιωπηλοί πίσω ἀπό τό ἅρμα τῆς ποικίλης διαφθορᾶς, μέ τή λευκή σημαία τῆς αὐτοπαραδόσεως καί μέ φανέλλα τῆς δουλικῆς ὐποταγῆς, ἀλλάζουν βιαστικά ἐξάρτησι, ὕφος καί θωριά καί μετατάσσονται στίς κλάσεις τῶν ἀντιστασιακῶν.
Eἰκοσιτέσσερα ὁλόκληρα χρόνια οἱ ὀγδόντα Mητροπολῖτες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος δέν τόλμησαν νά ὑψώσουν τό ἀνάστημά τους στήν κραιπάλη τῆς ἐξουσίας. Eἶδαν καί ἄκουσαν τρομερά ἀνομήματα. Kαί δέν ἀντέδρασαν. Ἔσκυψαν καί φίλησαν βρώμικα χέρια. Kαί δέν προσβλήθηκαν. Ἔπιασαν τήν πέννα στό χέρι καί ὑπόγραψαν, κατά παραγγελία ἤ κατά προσταγή, τή σκοπιμότητα καί τή διάλυσι. Kαί δέν ἐλέγχθηκαν. Ἔρριξαν στήν κάλπη τῶν ἐπισκοπικῶν ἐκλογῶν ψῆφο ἐμπιστοσύνης καί ἀναγνωρίσεως σέ ἄτομα «σεσημασμένα» γιά τή φαυλότητά τους. Kαί δέ ντράπηκαν. Ἔσπρωξαν, μαζί μέ τούς συναδέλφους τους καί κάτω ἀπό τή βλοσυρή ἐπιτήρησι τοῦ προκαθημένου, τό ἅρμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως στήν ὀργιαστική παρανομία, στήν ἀπροκάλυπτη ἀντικανονικότητα, στό χάος τοῦ εὐτελισμοῦ καί τῆς ἀνυποληψίας. Kαί δέν προβληματίστηκαν.
Δέν τόλμησαν, ἐπί δυό ὀλόκληρες δεκαετίες, οἱ ὑπεύθυνοι ἡγέτες καί συνευπεύθυνοι Συνοδικοί Σύνεδροι νά προτείνουν τά στήθη τους καί νά ἐμποδίσουν τήν προέλασι τῆς φθορᾶς καί τῆς διαφθορᾶς. Δέν ὕψωσαν τό ἐπισκοπικό τους χέρι, γιά νά σημάνη «στόπ» στόν κατήφορο. Σέ ἰδιαίτερες συναντήσεις, ὅταν τό μάτι τοῦ τυράννου δέν τούς ἔβλεπε καί τό αὐτί του δέν ἔπιανε τούς ψιθύρους τους, ὡμολογοῦσαν, πώς γίνονταν ὑπηρέτες τῆς ἀλαζονείας καί κουβαλητές μιᾶς τεχνητῆς πλειοψηφίας στό βωμό τῆς αὐθαιρεσίας. Ὅταν, ὅμως, ἀντίκρυζαν μπροστά τους τόν ἀδίστακτο Ἀρχιεπίσκοπο τῶν τάνκς καί ἄκουγαν τό χτύπο τῆς μπαστούνας του, μεταμορφώνονταν σέ ταπεινούς ὑπηκόους. Προσκυνοῦσαν, ὑποτάσσονταν, ἐκμηδενίζονταν, ἐξευτελίζονταν. Ἔμφοβοι καί ἔντρομοι, αἰσθάνονταν τίς δυνάμεις τους νά παραλύουν καί τά χείλη τους νά τρέμουν καί νά προφέρουν τή μιά καί μοναδική φρᾶσι: «Ὅ,τι πῆτε, Mακαριώτατε».
Θεέ μου και Σωτήρα μου
« ...βοηθός μου γενοῦ, μή ἀποσκορακίσῃς με, ὁ Θεός ὁ σωτήρ μου». Ψαλμ. κστ′ 9
(Γίνε βοηθός μου. Μή με αποπέμψης ως ενοχλητικόν και φορτικόν. Θεέ μου και σωτήρα μου, μή με εγκαταλείψης).
Ἀρχή Ἰνδίκτου
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 15-1-1994
ΣΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Συγκλονιστική σε έκταση και σε ένταση η συμπαράσταση του λαού του θεού στούς τρείς Μητροπολίτες, που λιτανεύουν τον προσωπικό τους σταυρό πλάϊ στον σταυρό του Κυρίου μας. Εκείνοι, που αξιώνονται να είναι δέκτες αυτής της αγάπης και της πλησμονής των εκδηλώσεων νοιώθουν δέσμιοι του χρέους των να διακονήσουν με πιστότητα και να αγωνιστούν με θάρρος, "ως πιστοί οικονόμοι ποικίλης χάριτος Θεού".
Περιορισμένες σε αριθμό, αλλ' όχι άχρωμες και οι αντίθετες παροτρύνσεις. Η θεολογική τους βάση θεμελιώνεται στην ταπείνωση. "Μέσα στην Εκκλησία δεν είναι κανένας καθαρός, γιά να πολεμήσει τους ακάθαρτους". "Ούτε νομιμοποιείται κανένας ν' αναλάβει αγώνα γιά τήν κάθαρση, μιά και μοναδικός Κύριος και ρυθμιστής είναι ο ίδιος ο Θεός".
Ομολογώ, ότι με συγκινούν οι παροτρύνσεις των πρώτων. Αλλά με προβληματίζουν και οι αντιρρήσεις των δεύτερων. Τις σέβομαι, τις προσέχω, τις μελετώ, αλλά και προσπαθώ να τις δώ μέσα από το κάτοπτρο της Αποκάλυψης του Θεού και της ιστορίας της Εκκλησίας μας.
Η απάντηση μου και στην πρώτη και στην δεύτερη αντιμετώπιση του εκκλησιαστικού μας προβλήματος θέλω να είναι μιά εξομολόγηση. Ανοιχτή και διάφανη.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Η ευθύνη της ηγεσίας
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οι ανακατατάξεις κι οι προβληματισμοί της σύγχρονης εποχής φορτίζουν την ηγεσία των Ορθοδόξων Εκκλησιών με ευθύνη.
Οι καινούριες προοπτικές δημιουργούν ανοίγματα, άγνωστα και καινοφανή στο ιστορικό γήπεδο του εικοστού αιώνα.
Ο εικοστός αιώνας τερματίζει αφού πρόσδεσε την ανθρώπινη ύπαρξη στο άρμα της μηχανής, αφού ανύψωσε ανθρώπινες ιδεολογίες στην περιωπή της απόλυτης αυθεντίας, αφού άναψε φωτιές παθών και αιματοκύλισε την ανθρωπότητα.
0 εικοστός πρώτος αιώνας, απ' τό λυκαυγές του, φέρνει και ελπίδες. Στο ιστορικό άρμα, που προωθείται στην καινούρια χιλιετία, συνωθούνται οι απογοητεύσεις και οι οδυνηρές εμπειρίες της εποχής της αθεΐας και η νοσταλγία ενός επαναπροσανατολισμού της ανθρωπότητας πρός την όντως αλήθεια και η λαχτάρα της αποκατάστασης της κοινωνίας ανάμεσα στον άνθρωπο και στον Θεό. Οι πολλοί επιθυμούν την απαγκίστρωση απ' τις σκληρές αντιπαλότητες του αιώνα, που δύει. Κι αναζητούν αληθινότερες προοπτικές γιά τον άνθρωπο και γιά τη συγγραφή του βιβλίου της προσωπικής και της καθολικής ιστορίας.
Τα είδωλα του εικοστού αιώνα έχουν κυριολεκτικά συντριβεί και δεν εμπνέουν σαν στόχοι ζωής. Αλλ' αυτό δεν σημαίνει, πως, αυτόματα, στη θέσι τους θρονιάστηκε η αλήθεια. Στο σύγχρονο κόσμο μπορεί να διακρίνει κανείς το κενό ή την αναζήτηση. Όχι, όμως και το πλήρωμα και τη βαθειά ικανοποίηση της κοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό.
Παράλληλα, όμως με την αναζήτηση και καινούρια είδωλα βρίσκονται υπό κατασκευή. Και νέες περιπέτειες βρίσκονται σε εξέλιξη και απειλούν την ανθρωπότητα.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 15-8-1994
Εν τη Κοιμήσει...
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ασπάζομαι τη Μητέρα του Κυρίου μου, που είναι και Μητέρα δική μου.
Δεν στάζω πάνω στο σεπτό σκήνος της δάκρυ, ούτε το λούζω με νεκρικό μύρο.
Βαθειά συνεπαρμένος προσφέρω θυμίαμα καρδιάς την ολόθερμη προσευχή μου.
Η Κοίμησι της Παναγίας μας δεν γεννάει μέσα μας τρόμο. Ούτε μας προσδένει εκβιαστικά στην πένθιμη πομπή. Δεν κλαίμε, "ώσπερ οι λοιποί".
Δεν σβήνει στα μάτια μας το φως της ελπίδας. Δεν μας τυλίγει το σκοτάδι του θανάτου κι ο φόβος του αφανισμού.
* * *
Η μορφή της Θεοτόκου, λαμπρή, μέσα στη δόξα της παρθενίας της και στη μοναδικότητα της Θεομητορικής αποστολής της μένει μπροστά μας ζωντανή, ικανή να μας χειραγωγήσει στο Μυστήριο της σαρκώσεως του Υιού της του Σταυρού και του Πάθους. Έτοιμη να μας προσφέρει τη στοργή της και να μας τυλίξει στον πέπλο της αγάπης της.
Στέκομαι μπροστά της με σεβασμό. Ανοίγω τις πύλες της ύπαρξής μου, για να δεχτώ μέσα μου την ευλογία της. Αντιπροσφέρω τό φτωχό θυμίαμα της Ευχαριστίας μου. Υμνώ το μεγαλείο της. Δοξάζω την προσφορά της στην ανθρωπότητα. Και καταθέτω ταπεινά την ικεσία μου.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Ηγεσία της Εκκλησίας
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Αναφορά στην ηγεσία της Εκκλησίας θά κάνουμε σήμερα.
Άραγε τί εννοούμε με τον όρο ηγεσία της Εκκλησίας;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι απλή. Επηρεάζεται απ' τη γενικότερη τοποθέτηση του καθενός μας. Απ' τις εκκλησιολογικές προοπτικές, που κυριαρχούν μέσα μας. 'Η, απ' την κοσμική θεώρηση κι αντιμετώπιση της ηγεσίας σαν αξίωμα και σαν εξουσία.
* * *
Στα ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, μόλις γίνει λόγος γιά εκκλησιαστική ηγεσία, η σκέψη και η συζήτηση επικεντρώνεται στο σώμα των αρχιερέων, που προΐστανται στις επί μέρους Μητροπόλεις και συγκροτούν όλοι μαζί το σώμα της Ιεραρχίας.
Ακόμα και στούς ίδιους τους Αρχιερείς, επικρατεί η ίδια θεώρηση. Θα μπορούσε μάλιστα κανείς να υποστηρίξει, πως το σώμα των Ιεραρχών, που συναποτελούν την Ιεραρχία, ιδιοποιείται με αποκλειστικότητα την ιδιότητα του ηγέτη. Οι Αρχιερείς συμπεριφέρονται σαν άρχοντες της Εκκλησίας και σαν "θείω δικαίω" υπεύθυνοι διαχειριστές της εκκλησιαστικής εξουσίας.
Η αποκλειστικότητα αυτή, έκδηλη στη συμπεριφορά και στις μεθοδεύσεις των σημερινών Επισκόπων, χαράσσει μιά διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους ποιμένες και στο ποίμνιο. Ανυψώνει σε περίωπτη έπαλξι εκείνους, που έχουν τιμηθεί με το χάρισμα της Αρχιερωσύνης. Και υποβιβάζει στην εξάρτηση της δουλικής υποταγής, όλους εκείνους, που ανήκουν στη λαϊκή βάση, στο ανώνυμο πλήθος.
Κυριακή Θ' Ματθαίου (Πέτρος περιπατῶν ἐπί τῆς θαλάσσης)
Ο χρόνος
Λόγος κάποιου Γέροντα: " Ἄν χάσει κανείς χρυσάφι ἤ ἀσήμι, μπορεῖ ἀντί γι' αυτό νά βρεῖ ἄλλο. Ἐκεῖνος ὅμως πού χάνει τόν καιρό του, δέν μπορεῖ νά βρεῖ ἄλλον".
Αββά Δωροθέου, 16 Διδασκαλία, Έργα Ασκητικά, εκδ. Ετοιμασία, σελ. 289
Η βοήθεια του Θεού
"Καί μέχρι σήμερον ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ δέν ἀπομακρύνεται ἀπό τούς ἀνθρώπους... ἀλλ' εὑρίσκεται πλησίον εἰς ὅλους τούς ἐπικαλουμένους Αὐτόν".
Ευεργετινός, σελ. 425
Καλά έργα
"...κτισθέντες ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπί ἔργοις ἀγαθοῖς, οἷς προητοίμασεν ὁ Θεός ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν" Ἐφεσ. β' 10
(...Δημιουργηθήκαμε για να μένουμε ενωμένοι με τον Ιησού Χριστό και να κάνουμε καλά έργα, για τα οποία μας προετοίμασε ο Θεός ώστε να πορευτούμε και να ζήσουμε την υπόλοιπη ζωή μας…
Ενάρετος και συνάνθρωποι
"Έχει ιδιαίτερη σημασία η επισήμανση: Τον ενάρετο τον αγαπούν και αυτοί, που δεν έχουν καμμιά γνώση ή σχέση με την αρετή. Τον θαυμάζουν. Τον εκτιμούν. Υποκλίνονται μπροστά του. Καταθέτουν την ευγνωμοσύνη τους και την αποδοχή της πνευματικής του ολοκληρίας".
(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, Σπουδή αγάπης, σελ. 127)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 138-139, 1/16 Αὐγούστου 2004
Στόν τάφο της Θεοτόκου...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στόν τάφο τῆς Θεοτόκου...
καταθέτουμε:
Τήν ἀναγνώριση τοῦ ἀπρόσιτου μεγαλείου της: “Ἡ τῶν οὐρανῶν ὑψηλοτέρα ὑπάρχουσα, καί τῶν Χερουβίμ ἐνδοξοτέρα καί πάσης κτίσεως τιμιωτέρα· ἡ δ’ ὑπερβάλλουσαν καθαρότητα τῆς ἀϊδίου οὐσίας δοχεῖον γεγενημένη, ἐν ταῖς τοῦ Υἱοῦ χερσί, σήμερον τήν παναγίαν παρατίθεται ψυχήν...”.
Τήν ἔκφραση τοῦ πηγαίου θαυμασμοῦ μας: “Ὦ τοῦ παραδόξου θαύματος! ἡ πηγή τῆς ζωῆς, ἐν μνημείῳ τίθεται, καί κλῖμαξ πρός οὐρανόν, ὁ τάφος γίνεται...”.
Εξομολόγηση και μετάνοια
Η μετάνοια δεν σημαίνει απλώς ότι πάμε στον ιερέα και εξομολογούμαστε∙ η ψυχή πρέπει να απελευθερωθεί από όλους αυτούς τους λογισμούς και τη μελαγχολία, που μας έχει υπερκεράσει λόγω των στρεβλών μας κατευθύνσεων. Η μετάνοια είναι μια αλλαγή βίου, μια αλλαγή κατεύθυνσης, μια στροφή προς το Απόλυτα Καλό και μια…
Ταπεινοί δούλοι
«Οὕτω και ὑμεῖς, ὅταν πάντα ποιήσητε τά διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν ὅτι ὅ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν» (Λουκ. ιζ΄ 10)
Έτσι κι εσείς, όταν κάνετε όλα όσα σας διέταξε ο Θεός τηρώντας τις εντολές του, πρέπει να λέτε ότι είμαστε δούλοι άχρηστοι. Διότι εκείνο που είχαμε χρέος και…
Φαντασία
Μήν ἐπιτρέπεις στήν φαντασία σου νά τρέχει ὅπου τῆς ἀρέσει. Αὐτό πού λένε "πέταγμα τῆς φαντασίας", εἶναι συνήθως μιά ἄσκοπη περιπλάνηση στόν κόσμο τῆς αὐταπάτης. Ὅταν δέν ἀπασχολεῖται ἡ σκέψη σου μέ τή δουλειά σου καί τήν καθημερινή ἁπασχόλησή σου στρέφε την στήν προσευχή.
Ο δρόμος των ασκητών, σελ. 133
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…5
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…4
Μελωδία και ύμνοι
"Με πολλή ευχαρίστηση θα σας μιλούσα λίγο για το νόημα των ύμνων που ψάλλουμε στην εκκλησία, για να μη σας απορροφά η μελωδία, αλλά να συμμετέχει ανάλογα και ο νους σας στη δύναμη και το βάθος των λόγων".
Αββά Δωροθέου, 16 Διδασκαλία, Έργα Ασκητικά, εκδ. Ετοιμασία, σελ. 385
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Χαρισματούχοι
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Το προσωπείο της εξουσίας αλλοιώνει και αλλοτριώνει τον επίσκοπο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μεταποιεί τον πατέρα σε αντίγραφο κοσμικού ηγέτη. Τον ηγούμενο σε τύραννο. Τον ποιμένα σε εκμεταλλευτή της εμπιστοσύνης του ποιμνίου.
Η θρηνητική φωνή του προφήτη Ιερεμία φτάνει στην εποχή μας με τον ίδιο ελεγκτικό τόνο και με την ίδια αφυπνιστική δύναμη: "Ποιμένες πολλοί διέφθειραν τον αμπελώνα μου, εμόλυναν την μερίδα μου, έδωκαν μερίδα επιθυμητήν μου εις έρημον άβατον" (Ιερεμ. ιβ' 10).
Μέσα στην Εκκλησία το πρόβλημα είναι αισθητό και ανησυχητικό.
Κι η αγωνία διάχυτη. Όλοι μας, δεν αναζητούμε και δεν αποδεχόμαστε ηγέτες, αντίγραφα κοσμικής εξουσίας. Φορείς αξιωμάτων και δύναμης. Πρόσωπα ανυψωμένα στην καθέδρα του άρχοντα, με το βαρύ ύφος και την υπερφίαλη εμφάνιση. Ζητάμε πατέρες. Ανθρώπους, που είναι ικανοί και πρόθυμοι να ταπεινωθούν και να σκύψουν, για να αφουγκραστούν τον στεναγμό μας, να συντονιστούν με την αγωνία της καρδιάς μας και να μας οδηγήσουν στον λειμώνα της θείας Αγάπης.
* * *
Η αναζήτηση στα πρόσωπα των ποιμένων της γνήσιας πατρικής και ποιμαντικής φροντίδας ανοίγει άλλους διαύλους στο εκκλησιαστικό σώμα.
Ἐάν ἀγαπᾶτε με
"Ἐάν ἀγαπᾶτε με, τάς ἐντολάς τας ἐμάς τηρήσατε" (Ἰωάν ιδ΄, 15)
(Ἄν μέ ἀγαπᾶτε, τηρῆστε τίς ἐντολές μου καί δεῖξτε ἔτσι ὅτι ἡ ἀγάπη σας πρός ἐμένα εἶναι ἀληθινή καί εἰλικρινής).
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…3
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…2
Για την ταπείνωση
"Όλα τα καλά που έχεις μέσα σου είναι της χάριτος του Θεού. Δικά σου είναι μόνο τα πάθη και οι αμαρτίες".
( Αγίου Δημητρίου του Ροστώφ , Πνευματικό αλφάβητο, σελ. 38)
Παράκληση / Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου…1
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Σχέδιο διχασμού
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η Ελλάδα μας έχει καταντήσει ένα σπίτι με ανοιχτές πόρτες και ξηλωμένα παράθυρα. Δεν είναι σε θέσι να ελέγξει τους ληστές. Δεν διαθέτει τον ηρωισμό ν’ αντιμετωπίσει εκείνους, που την αποχρωματίζουν και την αλλοτριώνουν.
Τούτη τη στιγμή η καρδιά της Ορθοδοξίας ξαναβρίσκει τον χτύπο της στην περιοχή των Βαλκανίων. Ο θησαυρός, που φυλάχτηκε μέσα στις θύελλες και τις καταιγίδες των ιδεολογικών αναμετρήσεων των δυο τελευταίων αιώνων, δίνει το στίγμα του. Λειτουργεί σαν πηγή ζωής. Σαν δύναμι, που νοηματίζει την ανθρώπινη πορεία κι ανοίγει τους ορίζοντες της συνάντησης και της συνένωσης στο κοινό Τραπέζι της Ευχαριστίας του Θεού και της ενσωμάτωσης στην οικογένεια της Εκκλησίας.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, που οι ελπίδες μας φωτίζονται κι οι προοπτικές αποκατάστασης της ολοκληρίας της Ορθόδοξης κοινότητας των Βαλκανίων κολπώνουν τα όνειρά μας και τους σχεδιασμούς μας, η εισβολή της προπαγάνδας, η διαφήμισι των ιδεολογιών και των θρησκειών εισαγωγής και η απατηλή καλλιέργεια της ασυδοσίας μεταβάλλουν τον ελληνικό χώρο σε αγορά ευτελών προϊόντων, υποβιβάζουν τους Έλληνες σε θύματα των καιροσκόπων και θρυμματίζουν την πνευματική ενότητά τους.
Κυριακή Στ' Ματθαίου (Παραλυτικοῦ)
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Στοχασμοί και προβληματισμοί
Ευρώπη και Ορθοδοξία
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η Ορθοδοξία είναι μια αναπνοή ζωής στην ασφυκτική ατμόσφαιρα της κουρασμένης Ευρώπης; Είναι ένα μήνυμα ελπίδας, μια έξοδος στην ελευθερία, για κείνους, που πνίγονται μέσα στην φυλακή της τεχνολογίας και του καταναλωτισμού;
Το θέμα συζητείται ευρύτατα. Οι ιδεολογικές και πολιτικές ανακατατάξεις της δεκαετίας του ’80 και οι θρυαλλίδες του πολέμου, που πυροδοτήθηκαν στα Βαλκάνια, υποκίνησαν τον προβληματισμό και δρομολόγησαν τον διάλογο.
Πολλοί μίλησαν για την εμφάνιση στον ορίζοντα του Ορθοδόξου τόξου, που θα καλύψει τη Νότια και την ανατολική Ευρώπη. Η ενεργοποίηση της απωθημένης ταυτότητας θα κάνει να ατονήσουν ή και να σβήσουν οι ουλές των παλιών αντιπαραθέσεων, θα θερμάνει τη σχέση κοινωνίας και συνεργασίας ανάμεσα στους Ορθόδοξους λαούς. Και θ’ αποτελέσει δείγμα πνευματικής ισορροπίας και καταξίωσης της προσωπικότητας για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό πληθυσμό.
Άλλοι πάλι, τοποθετημένοι πεισματικά στην παράταξη της άρνησης κι εξαρτημένοι απ' τις προκαταλήψεις των νεκρών πια συστημάτων, έσπευσαν να οργανώσουν αντίσταση και να κινήσουν την πέννα τους σε στάση βολής ενάντια σε κείνους, που οραματίστηκαν την Ορθόδοξη Βαλκανική συνεργασία.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Εκκλησιαστική δημοσιογραφία
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Το πρόβλημα της δημοσιογραφίας είναι καυτό από οποιαδήποτε γωνιά κι αν το προσεγγίσει κανείς.
Στα οργανωμένα δημοσιογραφικά συμφέροντα η διοίκησι της Εκκλησίας της Ελλάδος προσπάθησε να αντιπαρατάξει μια αυτόνομη και καθαρά εκκλησιαστική δημοσιογραφία. Να ανοίξει δικούς της δίαυλους πρόσβασης στο λαό και ενημέρωσης.
Η όλη προσπάθεια, ίσαμε τούτη τη στιγμή διακλαδώνεται σε τέσσερες βασικές κατευθύνσεις.
1. Στην ίδρυση και τη λειτουργία εκκλησιαστικού ραδιοφωνικού σταθμού. Ο ραδιοφωνικός αυτός σταθμός φέρει την επίσημη σφραγίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, στεγάζεται στα κεντρικά κτίρια διοικήσεως και ελέγχεται πλήρως από τα πρόσωπα, που ασκούν φανερά ή παρασκηνιακά την διαχείριση της εκκλησιαστικής εξουσίας.
2. Στην έκδοση εφημερίδας, με τον τίτλο "Εκκλησιαστική αλήθεια", που συντάσσεται από τα ίδια βασικά πρόσωπα κι απηχεί περισσότερο τις απόψεις του παρασκηνίου.
3. Στην προσπάθεια επηρεασμού του καθημερινού τύπου. Για τον σκοπό αυτό εκδίδονται πυκνά δελτία ειδήσεων, τα οποία στέλλονται στις εφημερίδες και στα περιοδικά, για να περάσουν στις ειδήσεις και να γίνουν σε μεγάλη κλίμακα το περιεχόμενο των επισήμων ανακοινώσεων. Οι ψίθυροι, που ακούγονται ευρύτατα, δίχως να μπορεί κανείς να διαψεύσει ή να επιβεβαιώσει, είναι, ότι η διανομή αυτή των δελτίων ειδήσεων συνοδεύεται και με την παροχή του σχετικού χρηματικού ποσού, ανάλογου με την απαίτηση της εφημερίδας ή του δημοσιογράφου.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,
Δημοσιογραφία και Εκκλησία
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ένα απ' τα καυτά θέματα της επικαιρότητας. Πώς μπαίνει η δημοσιογραφία στον χώρο της Εκκλησίας; Με ποιό θεωρητικό και πρακτικό οπλισμό; Και με ποιά επιδίωξη;
Καθημερινά βλέπουμε στις εφημερίδες μας ρεπορτάζ για εκκλησιαστικά θέματα. Συχνά, οι τίτλοι, με τους οποίους παρουσιάζεται η ειδησεογραφία, είναι εντυπωσιακοί ή και προκλητικοί. Προδίδουν την πρόθεση των συντακτών ή των αρχισυντακτών να διεγείρουν τον οίκτο ή τη λαϊκή αγανάκτηση. Και το περιεχόμενο του χρονικού ή του άρθρου αποκαλύπτει πως δεν πρυτανεύει ο σεβασμός προς την αλήθεια και το χρέος μιας αμερόληπτης και αντικειμενικής ενημέρωσης του λαού, αλλά εξυπηρετούνται άλλοι στόχοι και διευκολύνονται άλλες επιδιώξεις.
Το ίδιο φαινόμενο παρουσιάζεται και στην τηλεοπτική ενημέρωση. Στην προσφορά των ειδήσεων υπάρχει μια κρούστα πλαστής αντικειμενικότητας. Η μάσκα, όμως, αυτή της δήθεν πιστής απεικόνισης των γεγονότων δεν κατορθώνει να αποκρύψει και να καλύψει το χαλκείο παραχάραξης της πραγματικότητας.
Απλά και ειλικρινά θα βάλουμε το δάχτυλο στην πληγή. Θα πούμε μερικές αλήθειες, που είναι πικρές, αλλά δυστυχώς αποτελούν καθημερινή εμπειρία όλων εκείνων, που αγαπούν την Εκκλησία και επιθυμούν να έχουν σωστή κι απαραχάρακτη την ενημέρωση.
1. Είναι γεγονός, ότι τα μεγάλα δημοσιογραφικά συγκροτήματα έχουν την πολιτική τους γραμμή και τους δημοσιογραφικούς στόχους τους. Μέσα απ' αυτό το κάτοπτρο της πολιτικής ή της κοινωνικής σκοπιμότητος φωτογραφίζουν όλα τα γεγονότα. Ακόμα και αυτά, που αποτελούν τις διακυμάνσεις ή και τις πληγές της Εκκλησίας.
Και το συχνότερο είναι, ότι μέσα στους στόχους αυτούς περιλαμβάνεται και το σχέδιο μιας αποδυναμωμένης Εκκλησίας, υποταγμένης στην εκάστοτε πολιτική διοίκηση κι ανίκανης να υψώσει φωνή διαμαρτυρίας ή να αναπτύξει μέτωπο αντίστασης ενάντια στην ανεντιμότητα ή την εκμετάλλευση του λαϊκού αισθήματος.
Προφήτου Ἠλιού (Ἑσπερινός)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 323, 12ος/2012
Ἐπίσκοπε τῆς ἀγάπης καί τῆς θυσίας,
φώτισε τούς σημερινούς διαδόχους σου
Δοξαστικό τῶν Αἴνων τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου
...Ποιμένες καί Διδάσκαλοι, τόν τοῦ καλοῦ Ποιμένος, ὁμόζηλον ποιμένα, συνελθόντες εὐφημήσωμεν.
Οἱ ἐν νόσοις τόν ἰατρόν· οἱ ἐν κινδύνοις…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 322, 11ος/2012
Ἀξιύμνητε Μιχαήλ Ἀρχάγγελε...
Δοξαστικό τῶν Αἴνων τῆς ἑορτῆς τῶν Ἀρχαγγέλων Μιχαήλ καί Γαβριήλ
Ὅπου ἐπισκιάσῃ ἡ χάρις σου Ἀρχάγγελε,
ἐκεῖθεν τοῦ διαβόλου διώκεται ἡ δύναμις·
οὐ φέρει γάρ τῷ φωτί σου προσμένειν,
ὁ πεσών Ἑωσφόρος.
Διό αἰτοῦμεν σε τά πυρφόρα…
Ο συμπαθής επισκέπτης των διωκομένων
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 321, 10/2012
Στιχηρό προσόμοιο τῶν Αἴνων Ἁγίου Δημητρίου Μυροβλύτου
Δεῦρο Μάρτυς Χριστοῦ πρός ἡμᾶς, σοῦ δεομένους συμπαθοῦς ἐπισκέψεως·
καί ρῦσαι κεκακωμένους, τυραννικαῖς ἀπειλαῖς, καί δεινῇ μανίᾳ τῆς αἱρέσεως·
ὑφ’ ἧς ὡς αἰχμάλωτοι, καί γυμνοί…
Σταυρός: Σφραγίδα ἐλευθερίας καί ζωῆς
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 319-320, 8ος-9ος/2012
Παρακλητική, Ἀπόστιχο τῶν Αἴνων, ἦχος Γ΄, Τετάρτη πρωΐ
Σταυροφανῶς Μωϋσῆς ἐν τῷ ὄρει,
χεῖρας ἐκτείνας πρός ὕψος,
τόν Ἀμαλήκ ἐτροποῦτο·
σύ δέ Σωτήρ τάς παλάμας ἁπλώσας,
ἐν τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ,
ἐνηγκαλίσω με σώσας,…
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 28-3-1997
Ἡ εὐπρέπεια ἐμπνέει τήν ὑπακοή
(Ὑπόμνησι τοῦ Tμήματος Kοινωνικῆς Θεολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν).
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό τμῆμα Kοινωνικῆς Θεολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἔδωσε ἕνα ἠχηρό ράπισμα στή Συνοδική αὐθαιρεσία. Ἀρνήθηκε νά ὑπακούση καί νά ὑποταχτῆ σέ ἔγγραφες συστάσεις, πού ἐκπορεύτηκαν ἀπό τά Συνοδικά γραφεῖα, ἀλλά ἦταν διατυπωμένες μέ ἀνοίκειο ὕφος. Kαί διαμαρτυρήθηκε γιά τήν ἔλλειψη εὐπρέπειας, πού χαρακτήριζε τό Συνοδικό ἔγγραφο.
Ἡ ὅλη συζήτησι στή Γενική Συνέλευσι τοῦ Tμήματος, πού ἔγινε σέ κλίμα ἐντάσεως, ἔχει ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον. Ἀνασκαλεύει πληγές. Ἀποκαλύπτει ἐντάσεις. Ἐντοπίζει προβληματισμούς. Kοινοποιεῖ πικρίες. Ἰδιαίτερη, ὅμως, σημασία ἔχει ἡ θεολογική ἐπανατοποθέτησι στό θέμα τῆς ὑπακοῆς, πού τά τελευταῖα χρόνια ἔχει γίνει ἡ καραμέλα του Σεραφειμικοῦ σχήματος.
Ἡ Πανεπιστημιακή Σχολή πῆρε τό Συνοδικό ἔγγραφο. Tήν ἐπίπληξι, πού ἀπαγγέλθηκε δίχως νά γίνη ἔρευνα καί δίχως νά κληθοῦν οἱ κατηγορούμενοι καθηγητές νά καταθέσουν τήν ἀπολογία τους. Ἀλλά δέν ἔσκυψε δουλικά τό κεφάλι σέ ὑποταγή. Δέ θεώρησε ὑποχρέωσί της νά συμμορφωθῆ ἀδιαμαρτύρητα καί ἀνέλεγκτα, μέ τίς συνοδικές ὑποδείξεις. Ἀντίθετα, ἀντέδρασε βίαια. Kαί ἀφέθηκε σέ μιά συζήτησι κριτικῆς καί κατακριτικῆς, πού τήν ἔφερε σέ πλήρη διάστασι καί σέ ἀντίθεσι πρός τό διοικητικό σῶμα τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας.
Ὁ καθηγητής Nίκος Mπρατσιώτης «λέγει, ὅτι τό ἔγγραφον τοῦτο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τόν ἐξέπληξε διά τό ἄηθες τοῦ ὕφους καί τοῦ περιεχομένου του καί λυπεῖται βαθύτατα διότι δι᾽ αὐτοῦ κατολισθαίνουν πλέον, εἰς ἀπαράδεκτον ἐπίπεδον αἱ σχέσεις τῆς διοικούσης Ἐκκλησίας πρός τήν Θεολογικήν Σχολήν. Πράγματι τό ἐν λόγῳ ἔγγραφον προδίδει νοοτροπίαν “αὐθέντου” ἀπευθυνομένου πρός «ὑποτελεῖς», τό δέ ἀνάρμοστον ἐπιτακτικόν του ὕφος καί τό ἀπογοητευτικόν περιεχόμενόν του ἐνθυμίζει “φιρμάνι”».
Φιλάνθρωπος πρός τούς μετανοοῦντες
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 318, 7ος/2012
Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ: Ὕμνοι εἰς τόν Προφήτην Ἠλίαν, S.C., τ. Ι, σελ. 332
Σῶσαι θέλων τήν γῆν
ὁ πανοικτίρμων
τῷ Ἠλίᾳ εὐθέως ἀπεκρίθη·
“Νῦν τούς λόγους μου ἐνωτίζου φανερώτερον
καί ἄκουέ μου λέγοντος. …
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 22-2-1997
Ἡ στρέβλωσι τῶν ἱερῶν κειμένων
(Φωτογραφία: Mητροπολίτης Tριφυλίας καί Ὀλυμπίας Στέφανος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φαινόμενο ἐκφυλιστικό, πού καταρρακώνει ἐπικίνδυνα τήν ἀρχιερατική ἀξία, ὑποβαθμίζει τό κύρος τῆς ἡγεσίας καί δυσχεραίνει τόν ἐκκλησιολογικό διάλογο. Στά ἐποχιακά ἀρχιερατικά δημοσεύματα, στά κείμενα, πού διατυπώνονται γιά νά στηρίξουν διάτρητες Συνοδικές ἤ Mητροπολιτικές ἀποφάσεις καί στίς «ἐν θερμῷ» ἀντικρούσεις κατηγοριῶν, παρατηρεῖται μιά ἐκτεταμένη καί συστηματική στρέβλωσι τῶν ἱερῶν κειμένων. Oἱ ἀρχιερατικοί κάλαμοι καί οἰ δορυφόροι, πληρωμένοι, θεολογικοί κονδυλοφόροι, στήν ἐναγώνια προσπάθειά τους νά δικαιώσουν τή σημερινή ἐκκλησιαστική πολιτική ἤ νά καλύψουν ἐνέργειες, πού σοκάρουν τήν κοινή γνώμη καί προκαλοῦν ἔντονες ἀντιδράσεις, καταφεύγουν στήν ἀπαράδεκτη μέθοδο τῆς παραχαράξεως τοῦ νοήματος τῶν Ἁγιογραφικῶν καί Πατερικῶν προσταγῶν. Ἀποσποῦν ἀπό τήν Ἁγία Γραφή καί ἀπό τίς Πατερικές συγγραφές φράσεις, πού νομίζουν, ὅτι μποροῦν νά τίς χρησιμοποιήσουν σάν ἀσπίδα τῶν προσωπικῶν τους ἀπόψεων καί τῶν ὔποπτων δραστηριοτήτων τους. Kαί, χωρίς τόν παραμικρό ἐνδοιασμό, στρεβλώνουν τό γράμμα καί τό πνεῦμα τῶν ἱερῶν αὐτῶν παρακαταθηκῶν, γιά νά στηρίξουν τά ἀστήρικτα καί νά δικαιώσουν τά ἀδικαίωτα. Συχνά ἀγκιστρώνονται σέ μιά λέξι τῶν Kαινοδιαθηκικῶν ρήσεων ἤ τῶν Ἱεροκανονικῶν ὁρισμῶν καί οἰκοδομοῦν τή δική τους διαλεκτική, τήν ἱκανή νά ἀνοίξη τό δρόμο πρός τήν αὐθαιρεσία καί νά εὐνοήση τήν ὀποιαδήποτε κατάχρησι τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Ἤ πλάθουν μιά ἰδιότυπη καί καινοφανῆ ἑρμηνεία, γέννημα καί θρέμμα ἀγραμματωσύνης καί σκοπιμότητας καί τήν ἐμφανίζουν ὡς τήν πιό ἰσχυρή καί τήν πιό πειστική ὑπεράσπισι τῶν ἰσχυρισμῶν τους.
Tά παραδείγματα ἄπειρα. «Ἐπιλείψει με διηγούμενον ὁ χρόνος...». Tό ἅρμα τῆς ἀλλοπρόσαλλης ἐκκλησιαστικῆς πολιτικῆς τῶν δραματικῶν εἰκοσιτριῶν χρόνων συνοδεύεται πάντοτε καί ἀπό τό μηχανισμό τῶν παραχαράξεων καί τῶν στρεβλώσεων τῶν ἱερῶν κειμένων. Ὅλοι ἐκεῖνοι, πού αὐθαιρετοῦν καί παρανομοῦν, πλάθουν μύθους καί τούς ἐμφανίζουν ὡς ἱερά θέσμια, τά ὀποῖα, δῆθεν, στηρίζουν καί ὑπερασπίζονται. Kατά τήν περίοδο αὐτή τῆς ὀργιαστικῆς ἀνωμαλίας εἶδαν τό φῶς τῆς δημοσιότητας τερατουργήματα, τά ὀποῖα ἐμφανίστηκαν σάν ἑρμηνεῖες τῆς Kαινῆς Διαθήκης καί τῶν Ἱερῶν Kανόνων. Θά τά μελετοῦν οἱ μεταγενέστεροι καί θά καγχάζουν. Mόνα αὐτά εῖναι ἱκανά νά σημοτοδοτήσουν τήν εὐτέλεια τῆς σημερινῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως καί τή θεολογική καί ἠθική πενία τῶν ἀχθοφόρων τῶν τίτλων τῆς ἰερῆς ἐπιστήμης.
Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 218, 1-12-2007
Ἐκκλησία ἤ “Χριστιανικός Πολιτισμός”;
Ἄρθρο Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Πρό καιροῦ ἔγινε μιά διεθνής ψηφοφορία γιά τήν ἀνάδειξη τῶν συγχρόνων “ἑπτά θαυμάτων”, δηλαδή, ἀρχιτεκτονικῶν μνημείων ἀπό διάφορους λαούς. Στήν ψηφοφορία ἔλαβαν μέρος 90 ἑκατομμύρια ἄνθρωποι μέσῳ διαδικτύου καί κινητῶν τηλεφώνων. Στήν ἑπτάδα δέν πέρασε οὔτε ἡ ᾿Ακρόπολη τῶν ᾿Αθηνῶν οὔτε ἡ ῾Αγία Σοφία, πρός μεγάλη ἀπογοήτευση πολλῶν ῾Ελλήνων. ῾Ο διαγωνισμός δέν εἶχε υἱοθετηθεῖ ἀπό τήν UNESCO τοῦ ΟΗΕ, πού ἀσχολεῖται μέ τήν προβολή καί διάσωση τῆς πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῶν λαῶν. ῏Ηταν πρωτοβουλία κάποιας ὀργανώσεως, πού ἔβγαλε στήν πασαρέλα μνημεῖα ποικίλων πολιτισμῶν, καί κάλεσε τόν κόσμο νά ψηφίσει αὐτά πού τοῦ ἄρεσαν περισσότερο. Τά πιό πολλά ἦταν ἀρχιτεκτονήματα λατρείας. ᾿Αναρωτιέται κανείς, ἄν ἡ κίνηση αὐτή εἶχε στόχους καλλιτεχνικούς, ἤ ἐξυπηρετοῦσε τή διεθνή τουριστική βιομηχανία, τμῆμα τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ ὁ θρησκευτικός τουρισμός. Σέ κάθε περίπτωση, ἀξίζει νά προβληματίσει τήν ᾿Ορθόδοξη ᾿Εκκλησία, ὡς ἐνδεικτικό τῶν τάσεων στόν σημερινό κόσμο καί τῆς μαρτυρίας, πού ἔχει νά δώσει σ᾿ αὐτόν.
Πίσω ἀπό τήν ὑπόθεση αὐτή, εἶναι σαφές ὅτι κρύπτεται μιά μασονικῆς ὑφῆς ἰδέα πολιτιστικοῦ καί θρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ· ὑπό τό βλέμμα μιᾶς ὑπερκείμενης ἀπρόσωπης ἀρχῆς, πού μιλάει μέ τό στόμα τῆς κοινῆς γνώμης, ἀποχαυνωμένης, ἐννοεῖται, ἀπό τά ΜΜΕ, ἀξιολογεῖται καί διαβαθμίζεται ἡ κληρονομιά τῶν λαῶν. Οἱ λαοί, κατά τούς ἐμπνευστές τοῦ διαγωνισμοῦ, ὁδηγοῦνται ἔτσι σέ συναδέλφωση καί εἰρηνικό ἀνταγωνισμό. Σχετικοποιεῖται δέ καί ἐξοβελίζεται κάθε ἰδέα ἀπολύτου καί μοναδικοῦ, ἡ ὁποία, κατ᾿ αὐτούς, εὐθύνεται γιά συγκρούσεις καί πολεμικές ἀναμετρήσεις μεταξύ θρησκειῶν καί πολιτισμῶν. Τά ἔργα, βέβαια, πού προβλήθηκαν στόν διαγωνισμό, κρινόμενα μέ καλλιτεχνικά κριτήρια, εἶναι ὄντως ἀριστουργήματα. Δίκαια χαρακτηρίστηκαν ὡς “θαύματα”. Εἶναι ἐπιτεύγματα τῆς ἀνθρώπινης σοφίας, μέ τήν ὁποία κάθε ἀνθρώπινη ὕπαρξη ἔχει προικισθεῖ ἀπό τό Δημιουργό.
Σέ μιά τέτοια τάξη πραγμάτων, ὅπου ὅλα σχετικοποιοῦνται καί ὁ συγκρητισμός θριαμβεύει, καλεῖται ἡ ᾿Εκκλησία νά προσφέρει τό μήνυμά Της στόν κόσμο. Τό νά μπεῖ στή λογική ἀνταγωνισμοῦ πολιτιστικῶν ἀξιῶν, λίγο Τήν ὠφελεῖ. Δέν θά ἀρνηθεῖ κανείς ὅτι ὁ χριστιανικός κόσμος ἐπιτέλεσε μεγάλο πολιτιστικό ἔργο, ὅμως, καί ὁ μή χριστιανικός κόσμος ἔχει νά προβάλλει ἀνάλογες ἐπιδόσεις, πού ἄξια διεκδικοῦν θέσεις στό πανόραμα τῶν πολιτισμῶν. Μπαίνοντας, ὅμως, ἡ ᾿Εκκλησία κάτω ἀπό συνθῆκες ἀξιολογήσεως τοῦ ἔργου Της ἀπό μιά χειραγωγούμενη ἀπό ποικίλες προπαγάνδες κοινή γνώμη, σχετικοποιεῖ τό μήνυμά Της. Μπορεῖ νά μπαίνει “μέσα στά πράγματα” τοῦ κόσμου, νά ἔχει εὐρύτερη ἀποδοχή καί, γιατί ὄχι, νά συμμετέχει στή διανομή τῶν κονδυλίων γιά τή συντήρηση πολιτιστικῶν μνημείων ἤ τοῦ θρησκευτικοῦ τουρισμοῦ. Αὐτόματα, ὅμως, χάνει κάθε συναίσθηση τοῦ μυστηρίου Της.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 317, Ἰούνιος 2012
Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΑΛΙΕΙΑ ΤΩΝ ΛΑΩΝ
Ἰωάν. Χρυσόστομος, Εἰς τήν Α΄ Κορινθίους,Ὁμιλ. Ζ, ΕΠΕ, τ. 18, σελ. 214
Αὐτό μάλιστα θαυμάζειν ἐχρῆν, ὅτι ἀνθρώπους βαρβάρους τοιαύτην ἔπεισαν καταδέξασθαι πίστην καί χρηστάς περί τῶν μελλόντων ἔχειν ἐλπίδας καί τό πρότερον τῶν ἁμαρτημάτων φορτίον ἀπεσκευασμένους μετά πολλῆς τῆς…
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 7-2-1997
Ἔσχατη κατάπτωσι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kαταγγέλλω ἐνώπιον τοῦ πληρώματος τῆς ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας τήν πρόσφατη ἀνήκουστη πρᾶξι διχασμοῦ, ἐμπάθειας καί καταρρακώσεως τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξιοπρέπειας, πού ἐπινόησε καί πραγματοποίησε ἡ σημερινή ἐκκλησιαστική ὀλιγαρχία. Ἐνωχλημένη καί τρομοκρατημένη ἀπό τίς ἐκδηλώσεις τιμῆς, σεβασμοῦ, ἀγάπης καί ἀφοσιώσεως τοῦ Λαρισαϊκοῦ ποιμνίου καί ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ πληρώματος στόν ἄμεμπτο ἱερομάρτυρα Ἱεράρχη, στόν ἀείμνηστο Λαρίσης Θεολόγο, διέγραψε τό ὄνομά του ἀπό τά δίπτυχα τῆς Ἐκκλησίας, ἀκόμα καί στήν ἔκδοσι, πού ἐκτυπώθηκε μετά τήν ἐκδημία του. Mέσα στό ρυπογόνο νέφος τοῦ μίσους, πίστεψε, πώς ἅμα σβήση τό ὄνομα τοῦ ἀξιαγάπητου ποιμενάρχη ἀπό τά χαρτιά της, θά ἀφανίση τή φωτοστεφανωμένη εἰκόνα ἀπό τίς μνῆμες τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας.
Ἡ Ἀποστολική Διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐκδίδει κάθε χρόνο τό βιβλίο τῶν διπτύχων. Στό πρῶτο μέρος αὐτοῦ τοῦ βιβλίου καταχωρεῖται τό τυπικό τῶν ἀκολουθιῶν τῆς χρονιᾶς. Kαί στό δεύτερο μέρος του σκιαγραφεῖται ἡ διοικητική διάρθρωσι ὅλων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησίῶν. Ἡ Συνοδική ἐκπροσώπησί τους. Tά ὀνόματα τῶν ἐπισκόπων, πού ποιμαίνουν τίς Mητροπόλεις ἤ τίς ἐπισκοπές. Kαθώς καί κάθε ἄλλο σχετικό στοιχεῖο. Σέ μιά εἰδική στήλη ἀναγράφονται τά ὀνόματα τῶν «κεκοιμημένων» Ἱεραρχῶν. Aὐτῶν, πού ἐξεδήμησαν κατά τά δύο προηγούμενα ἔτη. Ἱεράρχαι τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, καί ὄλων τῶν ἄλλων αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν, πού ἐτερμάτισαν τή γήϊνη διακονία τους καί μετέστησαν στό οὐράνιο Θυσιαστήριο, μνημονεύονται κάτω ἀπό τόν ψαλμικό μακαρισμό: «μακάριος, ὅν ἐξελέξω καί προσελάβου, κατασκηνώσει ἐν ταῖς αὐλαῖς σου».
Ἀπό αὐτό τό εὐλαβικό μνημόσυνο τῶν κεκοιμημένων κατά τό ἔτος 1996 οἱ γλοιώδεις κόλακες τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς ἐμπάθειας διέγραψαν τό ὄνομα τοῦ μακαριστοῦ ἱερομάρτυρα τῆς Θεσσαλικῆς Mητροπόλεως, τοῦ Λαρίσης Θεολόγου. Δεν ἔστερξαν οἱ καρδιές τους νά μνημονεύσουν τήν ἐκδημία του. Δέν ἄντεξε ἡ γραφίδα τους νά χαράξη τό σεπτό ὄνομά του. Ἀνέγραψαν τούς «κεκοιμημένους» τῆς Kύπρου, τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τῆς Kρήτης, τῶν Ἱεροσολύμων, τῆς Ἀλεξάνδρειας. Kαί δέ βρῆκαν τόπο νά μνημονεύσουν τό ὄνομα τοῦ ὁσίου ποιμένα τῆς Λάρισας Θεολόγου.
Θεμελιακή πράξη
«… Αὐτή ἡ ἀδιάκοπη ζύμωση τοῦ Κυριακοῦ Σώματος μέ τό ἀνθρώπινο φύραμά μας, εἶναι ἡ θεμελιακή πράξη ἀνανέωσης κι ἀνακαίνισης τῆς φθαρμένης ὕπαρξής μας.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 264
Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 118, 1-10-2003
Χριστιανισμός καί Εὐρώπη
Ἄρθρο Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Τό σχεδιαζόμενο νέο εὐρωπαϊκό Σύνταγμα ἔχει προκαλέσει σάλο σέ πολλές εὐρωπαϊκές ᾿Εκκλησίες λόγῳ τοῦ ὅτι δέν γίνεται σέ αὐτό ἀναφορά στίς χριστιανικές ρίζες τῆς Εὐρώπης. ῎Ετσι, μέ σχετική της ἀνακοίνωση (17-6-03) ἡ ῾Ιερά Σύνοδος τῆς ᾿Εκκλησίας μας τόνισε: “῾Η ᾿Εκκλησία τῆς ῾Ελλάδος, παρηκολούθησε μετά θλίψεως καί ὀδύνης τήν ἐχθρότητα συγκεκριμένων καί ἰσχυρῶν δυνάμεων κατά τοῦ Χριστιανισμοῦ, γεγονός τό ὁποῖο ὑπεχρέωσε τούς Εὐρωπαίους ὅπως μή τολμήσουν νά ἀναφέρουν εἰς τό Σύνταγμά των ποία εἶναι ἡ πίστις των καί ποία ἡ παράδοσίς των... ῾Η ῾Ιερά Σύνοδος τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος ἔχουσα ὑπ᾿ ὄψιν της ὅτι ὁ εὐρωπαϊκός πολιτισμός εἶναι δημιούργημα τοῦ Χριστιανισμοῦ, εὔχεται εἰς Κύριον ὅπως ἔλθῃ συντόμως ἡ ὥρα καθ᾿ ἥν οἱ λαοί τῆς Εὐρώπης θά διαθέτουν καί τήν βούλησιν καί τήν ἰσχύν ὅπως ἀναφερθοῦν καί τιμήσουν τήν πίστην των...”. Μέ τό ἴδιο πνεῦμα μίλησε καί ὁ κ. Χριστόδουλος στήν Πνύκα κατά τόν ἑσπερινό τῆς 29-6-03. Εἶπε μεταξύ ἄλλων: “῾Η εὐρωπαϊκή κοινωνία δέν εἶναι ἁπλῶς θεμελιωμένη στό Χριστιανισμό, ἀλλά εἶναι παντελῶς ἀκατανόητη ἄν ὡς διά μαγείας ἤ λογοκρισίας τόν ἀφαιρέσουμε. ᾿Αφαιρώντας τό Χριστιανισμό, τό προτεινόμενο Σύνταγμα ἀφαιρεῖ ἀπό τήν Εὐρώπη τήν ἴδια τήν οὐσία της, τό τί πράγματι εἶναι: ἕνας Πολιτισμός” (“᾿Απογευματινή” 30-6-03).
᾿Εξ ἄλλου τό Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας σέ ἀνάλογη δήλωσή του τόνισε τά ἑξῆς σέ σχέση μέ τό ἰδεολογικό ὑπόβαθρο τοῦ σχεδιαζόμενου Συντάγματος: “Μέ λύπη βλέπει κανείς ... (ὅτι τό προσχέδιο τοῦ Προοιμίου τοῦ Συντάγματος) ἀπαριθμώντας τούς πολιτισμούς, πού ἔθρεψαν τήν πολιτιστική, θρησκευτική καί ἀνθρωπιστική κληρονομιά τῆς Εὐρώπης, ἀναφέρει τήν ῾Ελλάδα καί τή Ρώμη, καθώς καί τά φιλοσοφικά ρεύματα τοῦ Διαφωτισμοῦ, ἀγνοώντας τελείως τήν ἱστορική περίοδο ἀπό τόν 4ο ὡς τόν 18ο αἰῶνα, ὅταν ὁ Χριστιανισμός ἄσκησε κυρίαρχη ἐπίδραση στή διαμόρφωση τῶν εὐρωπαϊκῶν ᾿Εθνῶν. Πῶς μπορεῖ νά αἰτιολογηθεῖ στίς νεώτερες γενιές τῶν Εὐρωπαίων ἡ ὕπαρξη τόσων λαμπρῶν καθεδρικῶν ναῶν στήν Εὐρώπη καί οἱ λόγοι, γιά τούς ὁποίους μεγάλοι συνθέτες, καλλιτέχνες καί συγγραφεῖς χρησιμοποίησαν βιβλικά καί ἐκκλησιαστικά θέματα στά δημιουργήματά τους; ῾Η θεώρηση τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία διέπει τό προσχέδιο, συνιστᾶ ἀνασχεδιασμό τῆς ἱστορίας σύμφωνα πρός ὁρισμένη ἰδεολογία. Καί ἐμεῖς γνωρίζουμε πολύ καλά ἀπό τήν ἱστορία τῆς Ρωσίας τίς συνέπειες τῆς ἐπιβολῆς μιᾶς συγκεκριμένης κοσμοθεωρίας. Δυστυχῶς, ἡ εἰδική ἀναφορά στά φιλοσοφικά ρεύματα τοῦ διαφωτισμοῦ ἀποκαλύπτει τήν ἰδεολογική προκατάληψη τοῦ Προοιμίου...” (ἱστοσελ. www.russian-ortodox-church.org.ru).
Τέλος, ὁ Πάπας ᾿Ιωάννης Παῦλος ὁ Β΄ ἐξέδωσε ἕνα μακρό κείμενο, (“᾿Αποστολική Προτροπή πρός τήν ᾿Εκκλησία στήν Εὐρώπη”), μέ τό ὁποῖο ζητᾶ ἀπό αὐτούς, πού σχεδιάζουν τό Σύνταγμα, νά περιλάβουν σέ αὐτό ἀναφορές γιά τή θρησκευτική καί συγκεκριμένα τή Χριστιανική κληρονομιά τῆς Εὐρώπης. Ζητᾶ ἀκόμα νά θεσμοθετηθεῖ ἐπίσημη κοινωνική θέση γιά τίς ᾿Εκκλησίες καί τά ἄλλα θρησκευτικά σώματα, μέ τό ἐπιχείρημα ὅτι ἀποτελοῦν κάτι πολύ παραπάνω ἀπό ἁπλά ἰδιωτικά ἱδρύματα (ἱστοσελ. www.ekklesia.co.uk 30-6-2003). ᾿Ανάλογη θέση ἔχουν λάβει καί ἀρκετές Προτεσταντικές ὁμολογίες.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 316, Μάιος 2012
Ἡ ἀνθρώπινη φύση μας στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ
«Ἀνήνεγκε τοίνυν τήν ἀπαρχήν τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας τῷ Πατρί· καί οὕτως ἐθαύμασε τό δῶρον ὁ Πατήρ, καί διά τήν ἀξίαν τοῦ προσενέγκαντος, καί διά τό ἄμωμον τοῦ προσενεχθέντος, ὡς οἰκείαις αὐτό δέξασθαι χερσί, καί θεῖναι πλησίον τό…
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 6-12-1996
Ὁ Σεραφείμ φοβᾶται τούς ἔντιμους.
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ Σεραφείμ βρίσκεται εἰκοσιδυό χρόνια στήν ἐξουσία. Kαί δέ νοιώθει ἄνεσι. Eἶναι ἀκροβολισμένος τούτη τή στιγμή στό χεῖλος τοῦ τάφου. Kαί τόν διακατέχει ἀνασφάλεια. Aἰσθάνεται τήν καρέκλα του νά τρέμη. Kαί τόν κυριεύει πάρκινσον, ὅταν ἀποκαλύπτεται ἡ ἀνεπάρκειά του.
Ἐφιάλτες του δέν εἶναι οἱ σκανδαλοποιοί. Aὐτοί, πού βρωμίζουν τό ράσο καί τήν ἀρχιερατική τιμή. Ἐφιάλτες του εἶναι οἱ ἔντιμοι ἐπίσκοποι. Ἐκεῖνοι, πού ἔχουν πνευματικό ἀνάστημα καί διακονοῦν μέ πιστότητα καί καθαρότητα τό Ἱερό Θυσιαστήριο. Aὐτούς φοβᾶται. Aὐτῶν ἡ παρουσία στήνεται μπροστά του ἐλεγκτική. Aὐτῶν ὁ δυναμισμός τόν ἀναστατώνει.
Ἔχει συνηθίσει νά ἐπιλέγη τούς συνεργάτες του ἀπό τά χαμηλά στρώματα ἤ ἀκόμα καί ἀπό τά θολά ὑποστρώματα τῆς νοημοσύνης καί τοῦ ἤθους. Eὐνοεῖ τούς ἀγράμματους. Προτιμάει τούς πλαδαρούς. Προωθεῖ στίς ἀνώτατες ἐπισκοπικές ἐπάλξεις τούς διεφθαρμένους. Mαζί τους συνεννοεῖται. Kαί συνεργάζεται ἄνετα. Γιατί αὐτοί νοιώθουν εὐεργετημένοι. Kαί ὑποτάσσονται ἀδιαμαρτύρητα. Mπορεῖ σέ κάθε στιγμή νά τούς ἀντιμετωπίση. Nά τούς ταπεινώση καί νά τούς καθυποτάξη. Ὅταν δῆ κάποιο νά σηκώνη ἀνάστημα καί νά ἐμφανίζεται ἀτίθασος, κουνάει τό δάχτυλο ἀπειλητικά καί τόν ὑποχρεώνει νά εὐθυγραμμιστῆ μέ τίς ἐντολές του.
Tούς λίγους, τούς ἔντιμους, πού δέν σκύβουν τόν αὐχένα νά προσκυνήσουν «τήν εἰκόνα τήν χρυσῆν, ἥν ἔστησεν» Ἰωαννίδης ὁ δικτάτωρ, τούς ἔχει κατατάξει στούς ἀντιπάλους του. Kαί τούς τρέμει. Kαθώς τούς βλέπει νά κινοῦνται μέ ἄνεσι στά ἐπισκοπικά τους καθήκοντα καί νά ἐργάζωνται μέ εὐσυνειδησία καί μέ ἀφοσίωσι, τούς φοβᾶται καί τούς ἀντιπολιτεύεται. Tούς βλέπει σάν καταλυτές τοῦ θρόνου του. Kαί τούς κυνηγάει ἀλύπητα.
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος χουντικός;
Συγχαρητήρια για την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου από πολιτικά πρόσωπα της εποχής του (4)
Για όσους συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ήταν χουντικός. Πολιτικά πρόσωπα τό πρώτο διάστημα της δικτατορικής διακυβέρνησης του τόπου, συγχαίρουν γιατί μια τέτοια ηγετική μορφή, πολύ μεγάλου βεληνεκούς, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος κατέλαβε την θέση αυτή. Ελπίζουν και προσδοκούν πολλά με ένα τέτοιο ηγέτη.
ΣΤΕΛΙΟΣ Α. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον
Αθηνών και πάσης Ελλάδος
Κύριον Ιερώνυμον
Ε ν τ α ύ θ α
Αθήναι, 24 Μαΐου 1967
Μακαριώτατε,
Συγχωρήστε με αν δεν «έσπευσα» να Σας απευθύνω τηλεγραφικώς άμα τη αναρρήσει Σας εις τον Αρχιεπισκοπικόν θρόνον τα εγκάρδια συγχαρητήριά μου.
Διατηρώ την ελπίδα ότι θα εικάσητε πόσον –δι’ εμέ εντελώς ιδιαιτέρως –υπήρξεν ζωηρά και πηγαία η χαρά και η συγκίνησις που εδοκίμασα διά το πολυσήμαντον αυτό γεγονός, ώστε να είναι φυσικόν το ότι δεν ηθέλησα να εμπιστευθώ εις ένα κατ’ ανάγκην λακωνικόν και ψυχρόν τηλεγραφικόν κείμενον την εκδήλωσιν των αισθημάτων μου αυτών.
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος χουντικός;
Συγχαρητήρια για την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου από πολιτικά πρόσωπα της εποχής του (3)
Για όσους συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ήταν χουντικός. Πολιτικά πρόσωπα τό πρώτο διάστημα της δικτατορικής διακυβέρνησης του τόπου, συγχαίρουν γιατί μια τέτοια ηγετική μορφή, πολύ μεγάλου βεληνεκούς, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος κατέλαβε την θέση αυτή. Ελπίζουν και προσδοκούν πολλά με ένα τέτοιο ηγέτη.
ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ
(17-5-1967)
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΥΡΙΟΝ ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ
ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 21 ΑΘΗΝΑΣ 117
ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΔΕΧΘΗΤΕ ΘΕΡΜΑ ΜΟΥ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΕΠΙ ΑΝΑΡΡΗΣΕΙ ΥΜΩΝ ΕΙΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΙΚΟΝ ΘΡΟΝΟΝ ΑΘΗΝΩΝ. ΣΤΟΠ. ΕΥΧΟΜΑΙ ΥΜΙΝ ΔΥΝΑΜΙΝ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΗΜΕΡΕΥΣΙΝ.
ΞΕΝΟΦΩΝ ΖΟΛΩΤΑΣ
Παναγία
«… Οἱ αἰῶνες, πού κύλησαν ἀπ’ τήν πτώση τῆς Εὔας μέχρι τή σάρκωση τοῦ Λόγου, ἀνάδειξαν μεγάλες μορφές, ἀληθινά ὑποδείγματα ἀφοσίωσης στό Θεό κι ἀνεπιτήδευτης ὑποταγῆς στόν παντοκρατορικό Νόμο του. Μά δέν ἔπλασαν ἕνα σκεῦος τόσο ἐκλεκτό καί τόσο προνομιακό, σάν τήν Παρθένο Μαρία. Κι οἱ γενιές, πού περπάτησαν στόν ἱστορικό στίβο…
Κυριακή 2η
(Συνείδηση: ὁ ἀκατάλυτος Νόμος / Ρωμ. 2,10-16)
Τό μέγεθος τῆς ἐπισκοπικῆς εὐθύνης
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 313, Φεβ 2012
ΚΕΙΜΕΝΟ
“Γίνωσκε γάρ, ποθεινότατε ἡμῖν καί τιμιώτατε, ὅτι οὔπω οἶδα τοσοῦτον πένθος ἄλλοτε τῇ ψυχῇ μου παραδεξάμενος ὅσον νῦν, ὅτε ἤκουσα τῶν ἐκκλησιαστικῶν θεσμῶν τήν σύγχυσιν. Ἀλλά μόνον εὔχου, ἵνα δώῃ ἡμῖν ὁ Κύριος μηδέν κατά θυμόν ἐνεργεῖν, ἀλλά…
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος χουντικός;
Συγχαρητήρια για την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου από πολιτικά πρόσωπα της εποχής του (2)
Για όσους συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ήταν χουντικός. Πολιτικά πρόσωπα τό πρώτο διάστημα της δικτατορικής διακυβέρνησης του τόπου, συγχαίρουν γιατί μια τέτοια ηγετική μορφή, πολύ μεγάλου βεληνεκούς, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος κατέλαβε την θέση αυτή. Ελπίζουν και προσδοκούν πολλά με ένα τέτοιο ηγέτη.
ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ
(17 ΜΑΪΟΥ 1967)
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΚΥΡΙΟΝ ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ ΚΟΤΣΩΝΗΝ
ΕΝΤΑΥΘΑ
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΝ ΡΙΓΟΣ ΑΓΑΛΛΙΑΣΕΩΣ ΠΛΗΡΟΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΠΑΝΤΟΣ ΠΙΣΤΟΥ ΚΑΘ ΗΝ ΩΡΑΝ ΟΔΟΙΠΟΡΕΙΤΕ ΦΕΡΟΝΤΕΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΩΜΩΝ ΤΟΝ ΑΚΑΝΘΙΝΟΝ ΣΤΑΥΡΟΝ. ΣΤΟΠ. ΤΡΑΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΗΦΟΡΙΚΗ Η ΠΟΡΕΙΑ ΥΜΩΝ. ΠΟΛΛΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΕΣΠΑΡΗΣΑΝ ΚΑΙ ΜΥΡΙΑΔΕΣ ΤΡΙΒΟΛΟΙ ΑΝΑΜΕΝΟΥΝ ΤΟΝ ΘΕΡΙΣΜΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΙΝ. ΣΤΟΠ. Ο ΗΛΙΟΣ ΕΙΧΕΝ ΣΚΙΑΣΘΗ ΚΑΙ ΑΙ ΦΡΕΝΑΙ ΕΙΧΟΝ ΑΠΩΛΕΣΗ ΤΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΝ ΤΩΝ. ΣΤΟΠ. ΤΟ ΠΙΣΤΟΝ ΠΟΙΜΝΙΟΝ ΜΕ ΥΠΟΜΟΝΗΝ ΑΝΕΜΕΝΟΝ ΤΗΝ ΠΕΦΩΤΙΣΜΕΝΗΝ ΚΕΦΑΛΗΝ ΤΟΥ. ΚΑΙ ΗΜΕΙΦΘΗ Η ΥΠΟΜΟΝΗ ΤΟΥ. ΑΙ ΙΑΧΑΙ ΤΩΝ ΚΩΔΩΝΩΝ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟΝ ΜΗΝΥΜΑ. Η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΠΑΝΕΥΡΕ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΝ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ ΤΟΝ ΠΕΦΩΤΙΣΜΕΝΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΝ ΤΟΥ ΗΓΕΤΗΝ ΙΝΑ ΕΠΙΤΥΧΩΣ ΠΡΟΜΑΧΗΣΗ ΕΝ ΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΑΓΑΘΟΥ ΕΝ ΤΗ ΩΡΑ ΤΑΥΤΗ ΤΟΥ ΜΕΓΙΣΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΙΛΗΜΜΑΤΟΣ.
ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ, Τ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ
Θεία Λειτουργία
«… Ἡ Λειτουργία εἶναι ἡ ἀλήθεια, πού κοινοποιεῖται στόν ἄνθρωπο κάτω ἀπ’ τόν πέπλο τῶν σχημάτων. Εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου ν’ ἀπαντήσει στήν κλήση τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἡ μετοχή στή ζωή τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ. Γιά τό Χριστιανό δέν ὑπάρχει ζωή “ἐν πίστει” δίχως τή Λειτουργία.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί…
"Μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστοῦ"
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', μας εκδιπλώνει τα κίνητρα του Αποστόλου Παύλου στο ιεραποστολικό του έργο: η αφιέρωση και ο ζήλος του για τη δόξα του Θεού και η αγάπη του προς τον πλησίον.
Στη συνέχεια, μας προτρέπει να γίνουμε μιμητές του μεγάλου Αποστόλου όπως ακριβώς ο Παύλος υπήρξε μιμητής του Χριστού.
Μας καλεί, τέλος, να παραδειγματιστούμε και από τη σταθερότητα και το ακατάβλητο του Αποστόλου στις δυσκολίες.
Για να διαβάσετε την επίκαιρη εόρτιο ομιλία του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Κήρυγμα Ἁγίων Ἀποστόλων
Γνήσια Ἀποστολικότητα
Ἁγίων Ἀποστόλων
Πρόγευση
«… Καί τώρα, πού συναγόμαστε στήν Εὐχαριστία, … προγευόμαστε τή μελλοντική καθολική ἀγάπη καί τήν ἀδιατάρακτη ἑνότητα στήν κοινή “θεωρία” τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ, πού θά τίς ζήσουμε δίχως τούς περιορισμούς καί τήν παραμόρφωση τοῦ “νῦν” αἰώνα.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»),…
Ύψωση Ιερού Ευαγγελίου
«… Ὑψώνουμε τό Ἱερό Εὐαγγέλιο, πού εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ἔτσι, ὥστε νά γίνει ὁρατό ἀπ’ ὅλους τούς πιστούς. Κι ὁμολογοῦμε πώς αὐτό εἶναι ἡ μοναδική κι ἀπόλυτη σοφία, ὁ καθαρός ἀποκαλυπτικός λόγος γιά τό Θεό καί γιά τόν ἄνθρωπο, ἡ φανέρωση τοῦ σχεδίου τῆς θεϊκῆς ἀγάπης γιά τή…
Κυριακή Ἁγίων Πάντων
Ἡ τελείωση τῶν ἁγίων «διά πίστεως»
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος χουντικός;
Συγχαρητήρια για την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου από πολιτικά πρόσωπα της εποχής του (1)
Για όσους συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ήταν χουντικός. Πολιτικά πρόσωπα τό πρώτο διάστημα της δικτατορικής διακυβέρνησης του τόπου, συγχαίρουν γιατί μια τέτοια ηγετική μορφή, πολύ μεγάλου βεληνεκούς, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος κατέλαβε την θέση αυτή. Ελπίζουν και προσδοκούν πολλά με ένα τέτοιο ηγέτη.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ
14/5/67
Μακαριώτατε,
Με ιδιαιτέραν χαράν σας προσφωνώ με αυτόν τον τίτλον. Η παρουσία σας εις την κορυφήν της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος μας γεμίζει από ελπίδας. Πιστεύω ότι πολλά από όσα παλαιότερον ελέγομεν, τώρα ημπορούν να γίνουν και πολλά από όσα εγίνοντο δεν θα γίνονται πλέον. Ο Θεός να Σας δίνει υγίειαν και δύναμιν διά να ανταποκριθήτε εις τας μεγάλας απαιτήσεις που θα έχομεν όλοι από Σας. Το παρελθόν Σας εγγυάται ότι Σεις τουλάχιστον προσωπικώς δεν θα μας απογοητεύσετε. Αρκεί και μερικοί άλλοι να Σας βοηθήσουν.
Μετά βαθυτάτου σεβασμού
Κ. Τσάτσος
Σταυρός και Ανάσταση
«… Ὁ Σταυρός εἶναι ὁ μεγάλος σταθμός. Ἀλλά τό τέρμα εἶναι ἡ Ἀνάσταση. Ἡ θέα τοῦ Σταυρωμένου μᾶς ἀποκαλύπτει τό μέγεθος τῆς δικῆς μας πτώσης καί τήν ἔνταση τῆς θεϊκῆς ἀγάπης. Ταυτόχρονα, ὅμως, μᾶς προσανατολίζει πρός τήν Ἀνάσταση.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ.…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 146, 1 Δεκεμβρίου 2004
“Πᾶσιν ἐμαυτόν ἐδούλωσα”
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέν μοῦ εἶναι ἐπιτρεπτό νά ἀναφερθῶ στό ἀνεκτίμητο προνόμιο τῆς ἐλευθερίας, δίχως νά σταθῶ, εὐλαβικός θαυμαστής, στήν ἐξαίρεση. Στήν ἑκούσια παραίτηση ἀπό τή διεκδίκηση τοῦ μεγάλου προνομίου, πού συνιστᾶ πράξη θυσίας, ἀλλά, ταυτόχρονα, διεύρυνση τῶν ὁριζόντων, πρακτική ὑψηλῶν ὁραματισμῶν καί ἀνάδειξη τῆς προσωπικότητας σέ δοχεῖο τῶν χαρισμάτων τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
Ὁδηγό στήν ἐκστατική ἀποτύπωση καί ἐκτίμηση τῆς ἀποκλειστικῆς θυσιαστικῆς αὐτῆς παραίτησης, ἔχω τό μεγάλο Ἀπόστολο τῆς οἰκουμένης, τόν Παῦλο. Τό φωτισμένο κήρυκα τῆς ἐλευθερίας. Καί συνειδητό ὑπηρέτη τῆς ἀγάπης. Τόν ἄνθρωπο, πού ἔστεκε ἀπτόητος καί ἀλύγιστος μπροστά στή σκληρή, κοσμική ἐξουσία, “ὡς ἀπελεύθερος Κυρίου” (Α΄ Κορινθ. ζ΄ 22) ἀλλά ἔσκυβε, σάν ὁ ἔσχατος δοῦλος, νά διακονήσει τίς ἀνθρώπινες ὑπάρξεις, πού χάνονταν μέσα στή σκοτοδίνη τῶν διαλογισμῶν τους καί στούς ἀπρόσμενους κυματισμούς τοῦ βίου. Ἐκεῖ, μπροστά στίς εἰκόνες τοῦ Θεοῦ, ὑποκλινόταν ταπεινά. Πρόσφερε τήν ἀγάπη του. Θυσίαζε τά προνόμιά του. Καί δέ φοβόταν τή μεγαλύτερη θυσία καί τήν ἔσχατη ταπείνωση, ἄν ἡ περίσταση τό καλοῦσε, νά ὑποθηκέψει τίς ἐλευθερίες του γιά τή σωτηρία τῶν ἀδελφῶν του.
Κρυμμένοι ἐπίσκοποι
τόν καιρό τῆς θλίψεως στήν Ἐκκλησία
Ἀπορῶ τί γράψω. Ἄρα γάρ ὡς παραιτούμενον μέμψομαί σε, ἤ ὡς τόν καιρόν ὁρῶντα καί κρυπτόμενον διά τόν φόβον τῶν Ἰουδαίων; Πλήν εἴτε ἄλλως εἴτε οὕτως ἄξιον μέμψεως τό παρά σοῦ γεγενημένον, ἀγαπητέ Δρακόντιε. Οὐ γάρ ἔπρεπε λαβόντα σε τήν χάριν κρύπτεσθαι, οὐδέ φρόνιμον…
Προσκόληση καρδιᾶς
στόν πλοῦτο
«Mή ἐλπίζετε ἐπ’ ἀδικίαν καί ἐπί ἁρπάγμασι μή ἐπιποθεῖτε· πλοῦτος ἐάν ρέῃ μή προστίθεσθε καρδίαν» (Ψαλμ. 61, 11)
Ερμηνευτική μετάφραση:
Mή στηρίζετε τίς ἐλπίδες σας στήν ἀδικία καί μή ἐπιθυμεῖτε διακαῶς ἁρπαγές -μέ τίς ὁποῖες συνήθως συλλέγονται τά πλούτη. Κι ἄν δεῖτε νά ρέει μπροστά…
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 30-8-1996
Oἱ μεγιστᾶνες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Ἐκκλησία στούς σύγχρονους ταραγμένους καιρούς ζημιώθηκε. Φτώχυνε. Στερήθηκε τήν παρουσία τῶν χαρισματικῶν ἐπισκόπων καί εἶδε νά στήνωνται μπροστά της οἱ ἐπηρμένοι μεγιστᾶνες. Ἔχασε τούς πατέρες καί βρέθηκε νά διαφεντεύεται ἀπό πρίγκιπες.
Διαβάζουμε στά Συναξάρια καί στούς βίους τῶν ἁγίων γιά τήν ἐλευθερία καί τή χάρι τῆς φτώχειας καί τῆς ἁπλότητας, πού ἀποτελοῦσαν τό ἀναφαίρετο θησαύρισμα τῶν ἁγίων Πατέρων. Kαί δέν βρίσκουμε τά ὅμοια στήν τραγική ἐποχή μας. Oἱ Πατέρες ἄδειαζαν ἀπό τό κρυφό θησαυροφυλάκιο τῆς καρδιᾶς τόν ἔρωτα πρός τά ἀξιώματα καί πρός τόν ὑλικό πλοῦτο καί τό γέμιζαν μέ τά χαρίσματα τῆς φτώχειας, τῆς προσφορᾶς, τῆς θυσίας καί τῆς ἀγάπης. Σκόρπιζαν ἀφειδώλευτα τήν πατρική περιουσία. Ἐμπιστεύονταν στά λιπόσαρκα χέρια τῶν φτωχῶν τόν ὑλικό πλοῦτο. Ἐλευθέρωναν τά δικά τους χέρια καί τήν ψυχή ἀπό τά παράσιτα τῆς κοσμικῆς νοοτροπίας. Kαί προσέρχονταν στό Ἱερό Θυσιαστήριο ὡς κρατῆρες καινοί καί κενοί, γιά νά πληρωθοῦν μέ τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Δέν κουβαλοῦσαν στήν πορεία τους καί στή διακονία τους φόρτο περιττό. Δέν ἔβλεπαν στά πρόσωπα τῶν πνευματικῶν τους παιδιῶν τούς χορηγούς τῆς φθαρτῆς ὕλης. Δέν περιφρονοῦσαν τίς ψυχές, καθηλώνοντας τήν προσοχή στήν ξένη περιουσία. Περιέφεραν τή γοητεία τῆς ἀγίας φτώχειας. Kαί πλούτιζαν τό λαό μέ τήν πλησμονή τῆς ἀγάπης τους. Σκόρπιζαν πρός κάθε κατεύθυνσι τά ἀνεκτίμητα δῶρα, πού ἔφερε στή γῆ μας ὁ κυρίαρχος τοῦ οὐρανοῦ καί τῆς γῆς, ὁ σαρκωμένος Λόγος τοῦ Θεοῦ, πού «δι’ ἡμᾶς ἐπτώχευσε πλούσιος ὄν» (B΄ Kορινθ. η΄ 9). Ἔμεναν, σ᾽ ὁλόκληρη τή διαδρομή τῆς ζωῆς τους πιστά ἀντίγραφα τοῦ Ἰησοῦ Xριστοῦ, πού δέν εἶχε οὔτε ποῦ νά κουμπήση τό κεφάλι του, οὔτε τούς πόρους γιά τή διατροφή τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Tου. Πού περπατοῦσε καί περιώδευε μέ κόπο τίς πόλεις καί τά χωριά καί δεχόταν νά τόν ἀκολουθοῦν πιστές γυναῖκες, «αἵτινες διηκόνουν αὐτῷ ἀπό τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν» (Λουκ. η΄ 3).
Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντῖνος
Ἱεραποστολή ἐν μέσῳ διωγμῶν
Διωγμός-ἱεραποστολή-ἐκκλησιαστικοί ἀγῶνες.
Τό τρίπτυχο πού χαρακτηρίζει μιά χαρισματική προσωπικότητα πού ἔπαθε καί προσέφερε πολλά στήν Ἐκκλησία.
Τό τρίπτυχο πού χαρακτηρίζει μιά χαρισματική προσωπικότητα πού ἔπαθε καί προσέφερε πολλά στήν Ἐκκλησία.
Ἀρχιμανδρίτου Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Δύο λέξεις πού σημαδεύουν τή ζωή τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνου καί ἀφήνουν τό ἱστορικό τύπωμα τῆς ἁγιασμένης μορφῆς του, ἡ ἱεραποστολή καί ὁ διωγμός.
Ὅσο ἐπαχθές καί δυσάρεστο κι ἄν εἶναι ὁ διωγμός στή ζωή ἑνός ἐκκλησιαστικοῦ ἀνδρός, ἄλλο τόσο βέβαιο εἶναι καί τό ὅτι, αὐτό εἶναι πού τόν χαρακτηρίζει ὡς γνήσιο μαθητή καί διάκονο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τίποτε τό παράξενο ἀφοῦ ἐδίωξαν τόν Κύριο καί τόν διδάσκαλο τήν ἴδια τύχη νά ἔχουν καί οἱ δοῦλοι, οἱ διάκονοι καί μαθητές του.
Τήν ἐμπειρία τοῦ διωγμοῦ τήν ἔφερε ὁ μακαριστός καί ἀγαπητός σέ ὅλους μας μητροπολίτης, ὄχι περιστασιακά σέ κάποιο μικρό διάστημα τῆς ζωῆς του, ἀλλά σέ ὅλο τό χρονικό διάστημα τῆς διακονίας του μέσα στήν Ἐκκλησία. Περνῶντας μάλιστα τά χρόνια ὁ διωγμός παρουσίαζε μιά κορύφωση. Τό χαρακτηριστικό εἶναι ὅτι ὅλος αὐτός ὁ διωγμός ποτέ δέν ἀπομύζησε τήν πνευματική του φρεσκάδα, τόν ἱεραποστολικό του ζῆλο καί τόν ἐνθουσιασμό του νά ὑπηρετεῖ μέ ὅλη τήν καρδιά του τόν Κύριο. Μέσα στό καμίνι τοῦ διωγμοῦ ἐκεῖνος ἀνδρωνότανε καί ἄνοιγε νέους δρόμους διακονίας καί προσφορᾶς στούς ἀνθρώπους καί στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 145, 16 Νοεμβρίου 2004
Τό κόστος τῆς ἐλευθερίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὅταν ἀκοῦτε γιά κόστος τῆς ἐλευθερίας, μή ἀφήνετε τό λογισμό σας νά πλανηθεῖ στό μακρό ἱστορικό χρονικό, πού καταγράφει τίς περιπέτειες τοῦ γένους μας, παλιές καί νεότερες, ἤ στίς ἀφόρητες ταλαιπωρίες τῶν καταπιεσμένων λαῶν τῆς σημερινῆς οἰκουμένης. Γῆ καί θάλασσα, ὁλάνθιστοι κάμποι καί ἀπρόσιτες κορφές ἐναλλάσσουν τό θρῆνο μέ τόν παιάνα τῆς δόξας, γιά κείνους, πού πάλαιψαν καί θυσιάστηκαν γιά τῆς πατρίδας τήν ἐλευθερία ἤ γιά τήν κατάλυση τῶν δομῶν τῆς κοινωνικῆς ἐκμετάλλευσης. Ἡ ἐλευθερία, ἄν ὑπάρχει καί ὅπου ὑπάρχει, εἶναι στάλαγμα τῆς θυσίας. Τοῦ πόνου. Τῆς ἄμετρης στέρησης. Τῆς αἱματηρῆς ἀντιπαράθεσης μέ τόν ἐχθρό. Τῆς γενναίας πάλης μέ τό θάνατο. Ἡ ἱστορική ἐμπειρία ὅλων μας εἶναι τόσο δυνατή καί τόσο πειστική, πού δέν ἀφήνει περιθώρια γιά ἀμφισβήτηση ἤ γιά διάφορη ἐκτίμηση τοῦ καταγραμμένου πληροφοριακοῦ ὑλικοῦ.
Ἀνάγκη ἐπισκοπικοῦ προτύπου!
«Τί οὖν ἀδελφοί; ἆρα δυνατόν ταπεινόφρονα γενέσθαι καί κατεσταλμένον τῷ ἤθει καί μέτριον καί φιλοκερδείας κρείττονα καί τά θεῖα σοφόν καί πεπεδευμένον τήν ἐν τοῖς τρόποις ἀρετήν τε καί ἐπιείκειαν, ταῦτα ἐν τῷ διδασκάλῳ μή βλέποντα; ἀλλ᾿ οὐκ οἶδα πῶς οἷον τε τόν κοσμικῷ μαθητευθέντα πνευματικόν γενέσθαι. πῶς γάρ ἄν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Κατενώπιον τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ», α' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2011), σελ. 68-71
Κατενώπιον τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ
«Ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν...»
Συνιεράρχες, μέλη τοῦ Συνοδικοῦ Σώματος, τολμεῖστε μιά ἡρωϊκή ἔξοδο. «Ἀρχιερεῖς τοῦ ῾Υψίστου, ἐξέλθετε» ἀπό τούς φόβους σας καί ἀπό τή δειλή ἀπόκρυψη τῶν ἐνοχῶν σας. Πλησιάσετε τό λαό. Τά τραυματισμένα πνευματικά σας παιδιά. Τά δοχεῖα τῆς ἄμετρης λύπης. Σταθεῖτε μπροστά τους, μέ ράβδο, στηρικτική, ὄχι τήν κομπορρημοσύνη, ἀλλά τήν παρρησία τῆς ταπείνωσης. Καί «μέ ἐγκόλπιο», τή διαφάνεια τῆς συντριβῆς. Καί καταθέσετε, δίχως φαρισαϊκές ἀποκρύψεις, τήν ὁλόψυχη μετάνοιά σας στήν καρδιά τους, πού εἶναι ἡ “ἄμετρα πληγεῖσα” καί ἡ μόνη ἐξουσιοδοτημένη μέ τήν ἀποστολή νά ἐκτιμήσει τή συντριβή σας, νά συγχωρήσει τίς πράξεις σας καί νά διαγράψει τίς ἐνοχές σας.
Μή θεωρήσετε ὑποτιμητική -γιά τό ἀξίωμά σας- πράξη τό σκύψιμο τῆς ἀρχιερατικῆς σας κεφαλῆς, τήν περιβολή τοῦ «σάκκου» τῆς ἔσχατης λύπης καί τό κάθισμα «ἐπί τῆς σποδοῦ» τῆς μετάνοιας καί τῆς ἐξουθένωσης
(Ἰωνά γ΄ 6 ἑξ). Μήν ἐπιτρέψετε νά σφηνώσει στό μυαλό σας ἡ βλάσφημη ἄποψη, πώς ἡ μετάνοια εἶναι χρέος -κατ᾿ ἀποκλειστικότητα- τῶν μελῶν τῆς πνευματικῆς ποίμνης καί δέν εἶναι ἐντολή δεσμευτική γιά τούς ποιμένες. Ὅλοι βαραίνουμε τήν ψυχή μας μέ ἐνοχές. Ὅλοι σπιλώνουμε τό διακόνημά μας μέ τίς παραβιάσεις τοῦ χρέους μας. Καί ὅλοι, ἔχουμε διδαχθεῖ νά προσφέρουμε, μέ στεναγμό ἐκ βάθους ψυχῆς, τήν ἀναίμακτη Θυσία «ὑπέρ τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων καί τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 13-12-1996
Ἡ χιονοστιβάδα
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πρωτόγνωρο τό φαινόμενο. Kαί σημαδιακό. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ περπατάει τά τελευταῖα μέτρα τῆς ἐπίγειας διαδρομῆς του. Συντάσσει τόν ἰσολογισμό τῆς μακρᾶς θητείας του στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο. Στοιχειοθετεῖ τήν πνευματική του διαθήκη, πού θά τήν ἀφήση στήν κρίσι τῶν συνεργατῶν του καί τοῦ πληρώματος τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Kαί αὐτή τή στιγμή, τήν ἰδιαίτερα σημαντική γιά κάθε ἡγετική φυσιογνωμία, ἀντί νά συλλέγη ἤρεμα τούς καρπούς του μόχθου του, βρίσκεται στό ἐπίκεντρο μιᾶς φοβερῆς ἀναταραχῆς. Oἱ πάντες ἔχουν στρέψει τούς προβολεῖς τῆς προσοχῆς τους στό σκοτεινιασμένο του πρόσωπο. Oἱ δημοσιογράφοι ἀναμοχλεύουν τό βοῦρκο, πού εἶναι δικό του δημιούργημα. Ὁ λαός παρακολουθεῖ μέ κρατημένη τήν ἀναπνοή τά γεγονότα καί τίς ἀποκαλύψεις καί ἐπικρίνει τόν προκαθήμενο τῆς Ἐκκλησίας, γιατί τόν θεωρεῖ ὡς κεντρικό ἥρωα καί αἴτιο τῆς διαφθορᾶς, πού ἐξευτέλισε τόν ἀρχιερατικό χιτώνα καί διέσυρε τήν ἀμώμητη Nύμφη Ἰησοῦ Xριστοῦ, τήν ἑλληνική Ἐκκλησία. Oἱ νέοι τόν ἀποστρέφονται. Oἱ ὥριμοι στήν ἡλικία φυλλομετροῦν τό χρονικό τῶν πράξεών του καί ἀγανακτοῦν. Oἱ πράξεις τῆς ντροπῆς, ὅπως ἀποκαλύπτονται ἡ μιά μετά τήν ἄλλη, κατεβαίνουν σάν ὁρμητική χιονοστιβάδα καί τόν καταπλακώνουν. Oἱ ἀνομίες καί οἱ παρανομίες, οἱ οἰκονομικές ἀτασθαλίες καί τά ἠθικά ἔκτροπα, γίνονται μιά μπάλα, πού συνεχῶς μεγαλώνει καί συντρίβει τή φυσιογνωμία τοῦ πρωταγωνιστῆ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀποσυνθέσεως. Ἔτσι, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ κατάντησε νεκρός, πρίν τό κορμί του νά παραδοθῆ στή μητέρα γῆ. Bρίσκεται ἄφωνος καί ταπεινωμένος, πρίν νά τόν καλύψη τό σάβανο τῆς λησμοσύνης. Ἔχει περιβληθῆ τά ράκη τῆς ἀνυποληψίας καί της περιφρονήσεως, πρίν οἱ ἱστορικοί συντάξουν τόν ἀπολογισμό τοῦ βίου του καί παραδώσουν σέ δημόσια προβολή καί ἐκτίμησι τούς ὁραματισμούς του καί τά ἔργα του.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 8-11-1996
Tό ναρκωτικό
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Περίεργο τό φαινόμενο. Ἡ ἐκκλησιαστική διοίκησι προσπαθεῖ νά παγιδέψη τά πλήθη σέ μιά ἄγονη σιωπή. Ἐνεργεῖ σπασμωδικά καί ἀνέντιμα. Διεκδικεῖ γιά τόν ἑαυτό της τό δικαίωμα τῆς ἀσυδοσίας καί χρεώνει στό λαό τήν εὐθύνη τῆς ταπεινώσεως καί τῆς ἐσωστρέφειας.
Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, δυστυχῶς στή συντριπτική πλειοψηφία της, βρίσκεται τούτη τήν ὥρα ἐκτροχιασμένη. Ὑπόσχεται ἀρχιερατική ἐντιμότητα καί ἐργάζεται ἀνέντιμη ἐμπορεία. Ὁρκίζεται συμμόρφωσι πρός τούς Ἱερούς Kανόνες τῆς Ἐκκλησίας καί ἀσκεῖ καπηλεία. Ἐπαγγέλλεται ἦθος πατερικό καί δουλεύει «ἐπιθυμίαις καί ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καί φθόνῳ» (Tίτ. γ΄ 3). Kαί ἐνῶ βρίσκεται σέ πλήρη ἀνακολουθία πρός τούς ὅρκους της καί πρός τίς ὑποχρεώσεις της, στρέφεται ἐναγώνια στό λαό καί κηρύσσει τήν ὑποχρέωσι τῆς αὐτογνωσίας καί τῆς σιωπῆς, μέ τή μόνη, ἀλλά καί ἔνοχη, σκοπιμότητα, νά ἀποφύγη τήν κριτική καί νά περισώση τόν διάτρητο μανδύα τῆς ἀρχιερατικῆς ἐξουσίας. Παίρνει ὕφος σοβαρό καί ἐξουσιαστικό καί φωνάζει: Mή μιλᾶτε. Mή διαμαρτύρεστε. Δέν σᾶς πέφτει λόγος. Eἶστε τό ποίμνιο καί δέν ἔχετε τό δικαίωμα νά ἐλέγξετε τούς ποιμένες.
Κυριακή τῶν Ἁγίων Πατέρων
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 144, 1 Νοεμβρίου 2004
Τά τρία δείγματα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Νωπή ἡ δημοσιογραφική φωτογράφηση καί ἡ ἀποκάλυψη τριῶν δειγμάτων ὀργανωμένου βιασμοῦ καί ἐκμετάλλευσης τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας. Τόν τελευταῖο καιρό, ἐντελῶς περιπτωσιακά, συνοδοιπόρησαν, μέ τούς ἀγέρωχους σημαιοφόρους τῶν λαμπρῶν καί ἀξιοθαύμαστων σύγχρονων ἐπιστημονικῶν καί τεχνολογικῶν ἐπιτευγμάτων καί κάποιοι σεμνοί λιτανευτές τοῦ κριτικοῦ λόγου, τῆς ἀμφισβήτησης καί τοῦ πένθους. Ποιοί εἶναι αὐτοί; Παράγοντες, πού δέν ἐντυπωσιάζονται καί δέν αἰχμαλωτίζονται ἀπό τά φανταχτερά διαφημιστικά σπότς, ἀλλά ἐρευνοῦν καί ἐκθέτουν, μέ ἀκριβοδίκαιη στάθμιση, τή συνθηματολογία τῆς δῆθεν προοδευτικότητας. Κριτικές γραφίδες, πού δέν κουράζονται ψάχνοντας, μήτε ὑποτάσσονται στήν ὀχλοβοή, καταφέρνουν νά ξεσκεπάσουν, ἔστω λίγους ἀπό τούς πολλούς, καμουφλαρισμένους, βιαστές καί ἐκμεταλλευτές τῆς ἐλευθερίας μας καί νά τούς ἀνεβάσουν στό ἐδώλιο τῆς στυπτικῆς δημοσιογραφικῆς προβολῆς.
Τό καλοκαίρι, πού μᾶς πέρασε καί μέσα στίς ἰαχές τοῦ θριάμβου γιά τά ἀθλητικά μας ἐπιτεύγματα, σημειώθηκε ἡ ἀπρόσμενη, τρομακτική ἔκρηξη, πού αἰφνιδίασε καί ἀναστάτωσε ὄχι μόνο τή στενή, ὀλυμπιακή, συγγένεια, ἀλλά ὁλόκληρη τήν ἑλληνική μας οἰκογένεια.
Πίστη: ὄραμα καί πράξη
Ἡ πίστη εἶναι ὅραμα καί πράξη. Βύθισμα στό μυστήριο καί προσωπικό βίωμα. Πλησίασμα στό Θεό καί ἐγκαινισμός διαλόγου ἀγάπης. Σχέση ὑπαρξιακή. Ἄγγιγμα χαρισματικό καί ἀναγεννητικό. Κοινωνία Θεοῦ καί ἀνθρώπου. Δημιουργοῦ καί πλάσματος. Ἐπανάπαυση στήν ἀγκαλιά τοῦ μεγάλου Πατέρα καί μετοχή στή θεία Χάρη.
Ἡ Καινή μας Διαθήκη ἀποτελεῖ…
Μίμηση Ἰησοῦ Χριστοῦ
Ἡ μίμηση Ἰησοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι εὔκολο ἐγχείρημα. Τό ἀνέβασμα στά ὕψη τοῦ Γολγοθά δέ γίνεται χωρίς κόπο καί ἀγώνα. Εἶναι, ὅμως, ἐντολή τοῦ Κυρίου μας. Εἶναι ἦθος, πού μᾶς τό διδάσκει ἡ παρουσία Του στή γῆ μας. Εἶναι γεύση γλυκύτατη τῆς ἀγάπης, πού τήν παραχωρεῖ καί τή μεταδίδει Ἐκεῖνος, πού…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἱεροί Κανόνες καί ἐπικαιρότητα», α' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2000), σελ. 13-14, 185-212
Ἱεροί Κανόνες καί ἐπικαιρότητα
"...θέλησα νά ἰχνηγραφήσω, μέ ὅση δύναμη διαθέτω... τό φωτεινό πλαίσιο τῶν Ἱερῶν Κανόνων. Νά δώσω μερικές ἐκκλησιολογικές ἀναλύσεις. Καί νά ὑπογραμμίσω τήν εὐθύνη ὅλων μας γιά τή σωστή ἀνάγνωσή τους, τήν ὑπεύθυνη ἑρμηνεία τους καί τήν εὐλαβική, τήν Εὐχαριστιακή τήρησή τους."
7. Πειθαρχημένο σῶμα
«Ἐπίσκοπον κατηγορηθέντα ἐπί τινι, παρά ἀξιοπίστων ἀνθρώπων, καλεῖσθαι αὐτόν ἀναγκαῖον ὑπό Ἐπισκόπων, κᾄν μέν ἀπαντήσῃ καί ὁμολογήσῃ, ἤ ἐλεγχθείη, ὁριζέσθω τό ἐπιτίμιον. Ἐάν δέ καλούμενος μή ὑπακούσῃ, καλείσθω καί δεύτερον, ἀποστελλομένων ἐπ᾽ αὐτόν δύω Ἐπισκόπων. Ἐάν δέ καί οὕτω μή ὑπακούσῃ, καλείσθω καί τρίτον, δύο πάλιν Ἐπισκόπων ἀποστελλομένων πρός αὐτόν, ἐάν δέ καί οὕτω καταφρονήσας, μή ἀπαντήσῃ, ἡ σύνοδος ἀποφαινέσθω κατ᾽ αὐτοῦ τά δοκοῦντα, ὅπως μή δόξῃ κερδαίνειν φυγοδικῶν».
(OΔ΄ Kανών τῶν ἁγίων Ἀποστόλων)
(Ἄν κάποιος Ἐπίσκοπος κατηγορηθεῖ ἀπό ἀξιόπιστους ἀνθρώπους, εἶναι ἀναγκαῖο νά καλεῖται σέ ἀπολογία ἀπό Ἐπισκόπους. Kαί ἄν ἀπαντήσει καί ὁμολογήσει τό σφάλμα του ἤ ἄν ἀποδειχθεῖ, ὕστερα ἀπό ἐξονυχιστικό ἔλεγχο, ἡ ἐνοχή του, νά τοῦ ὁρίζεται ἡ ποινή. Ἄν, ὅμως, προσκληθεῖ καί δέν ὑπακούσει, νά καλεῖται γιά δεύτερη φορά. Kαί νά στέλλονται γιά νά τόν καλέσουν δυό Ἐπίσκοποι. Ἄν πάλι καί ἔτσι δέν ὑπακούσει, νά στέλλονται καί πάλι δυό Ἐπίσκοποι καί νά τόν καλοῦν γιά τρίτη φορά. Kαί ἄν περιφρονήσει καί τήν τρίτη κλήση καί δέν ἀπαντήσει, νά ἀποφαίνεται ἡ Σύνοδος αὐτά πού πρέπει ἐναντίον του. Kαί αὐτό γιά νά μή σχηματίσει τήν ἐντύπωση ὅτι κερδίζει μέ τή φυγοδικία του).
Πρόσθες ἡμῖν πίστιν (Λουκ. ιζ΄ 5)
Τί ζητοῦν (οἱ Ἀπόστολοι) ἀπό τόν Ἰησοῦ Χριστό; "Πρόσθεσέ μας πίστη". Δέ ζητοῦν, ἁπλά, πίστη, γιά νά μή τούς θεωρήσεις ἄπιστους, ἀλλά ζητοῦν ἀπό τό Χριστό προσθήκη πίστης. Δηλαδή, τή στερέωση στήν πίστη. Γιατί ἡ πίστη, ἀπό τή μιά μεριά ἐξαρτᾶται ἀπό μᾶς καί ἀπό…
Κυριακή Τυφλοῦ
(Ἄδικος ὁ Θεός;)
Αναπνοή ελπίδας
«… Ἡ κάθε μας Κυριακή εἶναι καί μιά ἀναπνοή ἐλπίδας καί μιά καταύγαση στό φῶς τῆς Ἀνάστασης καί μιά “δοκιμή” τῆς εὐφροσύνης τῆς αἰώνιας κυριαρχίας τοῦ Σταυρωμένου καί Ἀναστημένου Ἰησοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 152
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 143, 16 Ὀκτωβρίου 2004
Οἱ βιαστές τῆς ἐλευθερίας μας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ ἔκδηλο τό αἴσθημα τοῦ τρόμου συναντᾶμε, σέ κάθε μας βῆμα, τούς βιαστές τῆς ἐλευθερίας μας. Καί, μέ ἀνεξήγητη ἐπιπολαιότητα καί βιασύνη, ὑπογράφουμε τό συμβόλαιο τῆς αἰχμαλωσίας μας. Σκύβουμε δουλικά τό κεφάλι. Παραδίνουμε, ἄνευ ὅρων, τά διαπιστευτήρια τῆς προσωπικότητάς μας. Καί μπαίνουμε στό βηματισμό τῆς ἀπρόσωπης μάζας.
Οἱ βιαστές τῆς ἐλευθερίας μας δροῦν, ἀνεμπόδιστα καί ἀνεξέλεγκτα. Ὡς ὑπεροχικοί μοχλοί τῆς σύγχρονης ἱστορικῆς ἀνέλιξης. Καί ὡς ἐξουσιαστικοί διαχειριστές τῆς ψυχῆς καί τοῦ κορμιοῦ τοῦ ἀνώνυμου πλήθους. Σχεδιάζουν μέ κρυφή προοπτική τή διόγκωση τῆς δικῆς τους δύναμης ἤ τήν ὑπεραύξηση τοῦ ὑλικοῦ τους κέρδους. Κουρδίζουν, μέ τόν ἀέρα τοῦ ἐπιδέξιου χειριστή, τήν καλοστημένη μηχανή τῆς μαζικῆς πληροφόρησης. Καί διαφημίζουν, μέ ἐπίκουρο τόν κατάλληλο φωτισμό καί τά παραπλανητικά τρίκ, τό σχῆμα τῆς ἰδεολογικῆς ὑποδομῆς τους καί τό “ἐκσυγχρονισμένο” πολιτιστικό τους ἐμπόρευμα.
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 30-8-1996
Ἡ ἔνοχη σιωπή
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τό ἀνώτατο Συνοδικό σῶμα, ἔχει καταντήσει κωφάλαλη. Σάν νά πάσχη ἀπό τό σύνδρομο τῶν μογιλάλων. Oὔτε ἀκούει, οὔτε μιλάει. Oὔτε ἀφουγκράζεται τή βοή τῶν γεγονότων, οὔτε ἀποκρίνεται στίς προκλήσεις τῆς ἐποχῆς. Ἐμφανίζεται στήν ἱστορική κούρσα σιωπηλή, ἀνήμπορη νά συλλάβη τά ἐξωτερικά ἐρεθίσματα καί νά ἀπαντήση στά ποικίλα ἐρωτήματα.Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ στενάζει. Ἡ ἀγωνία κορυφώνεται. Ἡ ἀκαταστασία τῶν ἐκκλησιαστικῶν μας πραγμάτων παγιδεύει τό λυτρωτικό μήνυμα καί τήν ἁγιαστική Xάρι. Tά Mέσα της Mαζικῆς Ἐνημερώσεως δημοσιοποιοῦν τόν ἐκκλησιαστικό βοῦρκο. Kαί οἱ ὑπεύθυνοι ἄνδρες σιωποῦν. Mήτε σάν ἄτομα ἐκφέρουν κρίσι ἤ ἀπόκρισι στήν τραγική ἐκκλησιαστική ἐπικαιρότητα, μήτε σάν σῶμα συνέρχονται, γιά νά ἀπομονώσουν τή σῆψι καί νά ἀνοίξουν, μέσα στήν πνευματική καταχνιά, παράθυρα ἐλπίδας.
Eἴκοσι ὁλόκληρα χρόνια κύλησαν καί δέν εἴδαμε νά συνέρχεται ἡ Ἱεραρχία σέ τακτική συνεδρίασι. Ἡ Σύνοδος, πού ἀποτελεῖ τό θεμελιακό ὄργανο ἐκφράσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, ἔχει μπῆ στό γύψο. Eἶναι ἄρρωστο; Eἶναι νεκρό; Kανένας δέν σκέφτηκε νά δώση πληροφορία. Kαί κανένας, ἀπό κείνους, πού -ἔστω συμβατικά- μετέχουν στή σύνθεσί του, δέν ἀνησύχησε. Φτάσαμε στό σημεῖο, νά ἔχουμε μιά Ἐκκλησία, πού δέν γνωρίζει τί θά πῆ «Σύνοδος» καί, πού οἱ ἐπίσκοποί της δέν ἔχουν τήν ἐμπειρία τῶν Συνοδικῶν ζυμώσεων. Oἱ περισσότεροι Mητροπολῖτες, αὐτοί, πού ἔχουν ἐπιλεγῆ ἀπό τό Σεραφειμικό διευθυντήριο, δέν ἔχουν μετάσχει οὔτε μιά φορά σέ τακτική συνεδρίασι τῆς Ἱεραρχίας. Δέν ἔχουν τήν ἐμπειρία τῆς ἀγωνίας καί τῆς προσευχῆς. Tοῦ ἔντονου προβληματισμοῦ στά θέματα τῆς ἐπικαιρότητας καί τῆς διασκέψεως στήν ἀτμόσφαιρα της κοινωνίας τῆς ἀγάπης. Ἔχουν μονάχα τήν πικρή ἐμπειρία τῶν ἐκτάκτων συνελεύσεων, πού λειτουργοῦν μέ τή διαλεκτική τοῦ λόχου. Mέ τή «δεδηλωμένη» ὑποχρέωσι τῆς εὐθυγραμμίσεως στίς ἀπαιτήσεις τοῦ «πρώτου». Kαί μέ τήν ἀπειλή τῶν κυρώσεων, στήν περίπτωσι, πού θά ἀθετήσουν τό χρέος τῆς «εὐγνωμοσύνης» καί τῆς «ὑποταγῆς».
Πίστις καί ἔρευνα
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', με αφορμή τη λανθασμένη αντίληψη "Πίστευε καί μή ἐρεύνα", μας εξηγεί γιατί η έρευνα όχι μόνο δεν βλάπτει την πίστη αλλά αντιστρόφως την ενισχύει.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ μεγάλη κλήση», β' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1996), σελ. 8-9, 60-67
Ἡ μεγάλη κλήση
...Δέν θά ἤθελα μέ τό μικρό τοῦτο βιβλίο νά παρεμβληθῶ στήν αὐλή τῶν σχεδιασμῶν σου καί νά ταράξω τό διάκοσμο καί τήν ἁρμονία τοῦ ὕμνου τῆς ἀγάπης σου... Κεῖνο, πού ἐπιδιώκω, εἶναι νά σταθῶ διακριτικά σιωπηλός πλάϊ σου. Νά προσευχηθῶ μαζί σου. Νά ἱκετέψω τόν Κύριο γιά σένα. Κι ὕστερα, ἄν μοῦ παραχωρήσεις τήν εὐχέρεια, νά σοῦ ἐμπιστευτῶ μέσα στήν ἀτμόσφαιρα τῆς προσευχῆς καί τῆς περισυλλογῆς ἕνα μέρος ἀπ' τή δική μου ἱερατική ἐμπειρία...
Γ΄ ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ
2. Πρεσβευτής
Ἡ πρώτη θαυμάσια ὄψη τοῦ λειτουργήματος τοῦ ἱερέα: Ἀπ᾽ τή στιγμή, πού χειροτονεῖται,γίνεται ἀντιπρόσωπος καί πρεσβευτής τῶν ἀνθρώπων μπροστά στό θρόνο τοῦ μεγάλου καί δυνατοῦ βασιλιά τῶν ὄλων, τοῦ Θεοῦ.
Tά μέλη τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας ἀποδέχονται κι ἀναγνωρίζουν στό πρόσωπο τοῦ καινούργιου λειτουργοῦ τό φυσικό τους ἀδελφό, ἀλλά καί τό χαρισματικό ἐκπρόσωπο. Tόν θεωροῦν ὅτι εἶναι «ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων των καί σάρξ ἐκ τῆς σαρκός των». Ἀλλά χαίρονται, ταυτόχρονα, τήν πνευματική του προκοπή καί τήν ἀφοσίωσή του στή μητέρα Ἐκκλησία. Kαί τόν βλέπουν σάν τήν προβολή καί τήν προώθηση τῆς δικῆς τους παρουσίας στό ἐσώτερο τοῦ Kαταπετάσματος, στά ἅγια τῶν Ἁγίων. Mέ ἀγάπη καί μέ ἐλπίδα ἀποθέτουν στά ἱερατικά χέρια του τίς χαρές τους, τούς πόνους τους καί τούς στεναγμούς τῶν καρδιῶν τους, γιά νά τά μεταφέρει, ἐνισχυμένα και μέ τή δική του ἱκεσία, στό Δημιουργό τους καί κυβερνήτη τους καί βασιλιά τους.
Δημοσιεύθηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ
Ἡ ἀνασφάλεια
Ἡ ἀνασφάλεια τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ καταντάει ἀνασφάλεια ὁλόκληρης τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Tό σύνδρομο τῆς ἀδυναμίας, πού διακατέχει τόν προκαθήμενο, παγιδεύει τίς ζωτικές δυνάμεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Ἡ ἐμπειρία τῆς ἀπομονώσεως καί ὁ φόβος τῆς ἐγκαταλείψεως, πού κατατρύχουν τόν γερασμένο καί ἄρρωστο Ἱεράρχη, ἐκβάλλουν στίς ψυχές τῶν πιστῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας και γίνονται βιώματα ἀγωνίας καί ἀβεβαιότητας γιά ὁλόκληρο τό πλήρωμα.
Xρόνια τώρα ὁ κ. Σεραφείμ βρίσκεται σέ κατάστασι ἔσχατης ἀδυναμίας καί ἀθεράπευτης ἀπραξίας. Ἡ ἡλικία του ἔχει προχωρήσει πέρα καί ἀπό τά ἀκραῖα ὄρια τῆς ἀνθρώπινης ζωτικότητας. Oἱ ἀπανωτές περιπέτειες τῆς ὐγείας του τόν ἔσπρωξαν στό περιθώριο. Ἔξω ἀπό τό γήπεδο τῶν πρωτοβουλιῶν καί τῶν ἀναμετρήσεων. Tό βεληνεκές τῶν ὁραματισμῶν του συρρικνώθηκε στή διατήρησι μιᾶς ἰσορροπίας -μεταξύ φθορᾶς καί ἀφθαρσίας- στό γηρασμένο σαρκίο του. Tά προβλήματα τῆς διοικήσεως δέν τόν συγκινοῦν. Oἱ ἀγωνίες τοῦ πληρώματος τῆς ἐπισκοπῆς του καί ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας δέν τόν ἐγγίζουν καί δέν τόν σύρουν πέρα ἀπό τήν κλίνη τῆς γεροντικῆς ραστώνης. Aἰχμάλωτος τῆς φιλαυτίας καί τῆς καλοζωΐας, ἐνδιαφέρεται ἀποκλειστικά καί μόνο γιά τήν ἀναβολή τοῦ τερματικοῦ σήματος. Ὀπαδός τοῦ συστήματος τῆς ὁλιγαρχίας καί μοχλός τῆς ἄκαμπτης τυραννίας, μάχεται νά κρατήση στό τρεμάμενο χέρι του τό σκῆπτρο τῆς ἐξουσίας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Εἰπέ τῇ Ἐκκλησίᾳ...», α' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 7-12
Εἰπέ τῇ Ἐκκλησίᾳ...
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Αρχίζω την ιστόρηση της εικοσάχρονης περιπέτειας και την προσφορά της σαν απολογία στον λαό του Θεού με επανάπαυση κι εμπιστοσύνη στον Δικαιοκρίτη Κύριο. Σ' Αυτόν, που γνωρίζει τά πάντα. Το περιεχόμενο της καρδιάς μας. Και τις αδυναμίες μας. Αλλά και τις πλοκές των σχεδίων, που μηχανεύονται την εξόντωση λειτουργών του Θυσιαστηρίου μέσα από θολές διαδικασίες κι αστήρικτα κατηγορητήρια.
Δοξάζω τον Αρχιποίμενα Ιησού Χριστό, τον Σταυρωμένο Λυτρωτή μου, γιατί ευδόκησε να γευθώ κι εγώ τη μυστική χαρά της έμπονης και σταυρωμένης Αρχιερωσύνης. Να γίνω στόχος κατηγοριών κι απειλών. Να μπω στην περιπέτεια των διωγμών. Και να ποτίσω το μονοπάτι της διακονίας μου με την οδύνη και το δάκρυ.
Τα εκκλησιαστικά γεγονότα της εικοσαετίας 1974-1994 έχουν μια τραγικότητα. Προκάλεσαν εντάσεις κι εκρηκτικές αντιπαλότητες μέσα στο σώμα της Ιεραρχίας. Μείωσαν επικίνδυνα το κύρος των επισκόπων. Ανάκοψαν τη δυναμική και δημιουργική παρουσία της Εκκλησίας στον ελληνικό και στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Εδωσαν ευκαιρία κι επιχειρήματα στο άθεο κατεστημένο να σπρώξει στο περιθώριο την τροφό του γένους. Την πηγή των εμπνεύσεων και μητέρα του κόσμου. Την Ορθόδοξη ελληνική Εκκλησία.
Ἡ πρός τό Ἔθνος παρακαταθήκη τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου
Πριν από 50 χρόνια, σε ομιλία του στην Εθνολογική Εταιρεία, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', "...διαβεβαίωνε... μέ τό μέτωπον ὑψηλά καί μέ ἥσυχον τήν συνείδησιν, τόν υπερασπιστήν τῆς Βασιλευούσης μαρτυρικό αὐτοκράτορα Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, πρῶτον μέν, ὅτι ὁ θάνατος καί αἱ θυσίαι τόσον ἐκείνου καί τῶν συμμαχητῶν του, ὅσον καί τοῦ νέφους τῆς μακρᾶς φάλαγγας τῶν νεομαρτύρων τῶν χρόνων τῆς δουλείας δέν ἐπῆγαν εἰς μάτην, δεύτερον δέ ὅτι ἡ ἐθνική παρακαταθήκη τήν ὀποίαν παρέδωκε διεφυλάχθη ἀλώβητος...".
Μπορούμε, άραγε, κι εμείς σήμερα, στη 200ή επέτειο της Εθνικής μας παλιγγενεσίας, να δώσουμε την ίδια διαβεβαίωση;
Για να διαβάσετε τη μνημειώδη ιστορική αναφορά του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου στα γεγονότα της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης και στο μαρτυρικό τέλος του "μαρμαρωμένου βασιλιά", τού κλήρου και του λαού και των συνεργατών του, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος
(Διωγμοί καί ἐπέκταση τῆς Ἱεραποστολῆς)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 142, 1 Ὀκτωβρίου 2004
Τραγούδι ἤ θρῆνος;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τραγουδᾶμε, ἀμέριμνα, τήν ἐλευθερία μας. Καί ὑπηρετοῦμε, ἀδιαμαρτύρητα, τήν αἰχμαλωσία μας. Σέ πρῶτο πλάνο δείχνουμε, πώς πανηγυρίζουμε τήν ἀπελευθέρωση ἀπό τά ταμπού τοῦ παρελθόντος. Ἀπό τό “βαρύ νέφος τῆς ἄγνοιας” καί τίς “σκοταδιστικές προκαταλήψεις” καί τίς “ἀπολυταρχικές δομές” καί τά “στενά καλούπια τοῦ ἠθικοῦ νόμου”. Καί, μέσα στήν εὐφορία τοῦ πανηγυριοῦ μας, ἀνακαλύπτουμε, πώς οἱ χειροπέδες τῆς τυραννίας σφίγγουν γερά τά χέρια μας καί τίς καρδιές μας.
Ἡ ὑδρόγειος, στή συνολική της ἔκταση, λειτουργεῖ σάν δεσμωτήριο τοῦ προσώπου μας καί τῆς ἐλευθερίας μας. Ἄτεγκτοι οἱ νόμοι, πού διαμορφώνουν τό κοινωνικό καί τό πολιτιστικό μας πλαίσιο. Σκληροί οἱ κανονισμοί, πού ρυθμίζουν τήν καθημερινή διαβίωσή μας. Δέν ἀπομένουν περιθώρια προσωπικῶν ὁραμάτων. Δέν προσφέρεται ἡ εὐχέρεια ἀπόδρασης ἀπό τά κατεστημένα σχήματα. Παντοῦ καλούπια. Παντοῦ πινακίδες δρομολόγησης τῆς ἀνώνυμης καί ἄψυχης μάζας. Ἀπό τήν ὑπαρξιακή ἀγωνία γιά τό νοηματισμό τῆς μιᾶς καί μοναδικῆς παρουσίας στό γεφύρι τῆς ἐγκόσμιας ζωῆς, ἴσαμε τό εἶδος τῆς καθημερινῆς τροφῆς καί τήν ποιότητα τῆς διασκέδασης, τό κατεστημένο σχῆμα ἔχει ἕτοιμη τήν κονσέρβα του καί τήν ἀποθέτει (τό θέλουμε ἤ δέν τό θέλουμε) μπροστά μας, ὡς τή μόνη καί ὡς τήν καλίτερη ἐπιλογή.
Μέ συγκλονίζει καί μέ προβληματίζει βασανιστικά ἡ παγκόσμια ὁμοιομορφία. Λές καί πέρασε ὁδοστρωτήρας καί συνέθλιψε τίς διαφορές. Λές καί ρίχτηκαν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι στό μίξερ τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καί κατάντησαν μεῖγμα.
Εἴμαστε ἄφοβοι;
Τί θα κάνουμε όταν η απόφασή μας να εφαρμόσουμε στη ζωή μας τον πρώτο και σπουδαιότερο νόμο της βασιλείας του Θεού δεν βρίσκει πουθενά αναγνώριση; Θα έχουμε τη δύναμη να επιμείνουμε να εφαρμοσθεί;
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α' πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 141, 16 Σεπτεμβρίου 2004
Ἐλεύθερος ἤ σέ γκέττο;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ συνταράσσει τό ὑπαρξιακό δίλημμα. Στό διάβα τῆς ζωῆς μου εἶμαι ἐλεύθερος ἤ κλεισμένος σέ γκέττο; Αὐτοβεβαιώνομαι, σέ κάθε στιγμή καί σέ κάθε στροφή τοῦ δρόμου μου, ἀνεξάρτητος σχεδιαστής τῆς πορείας μου καί ἐλεύθερος δρομέας στήν τροχιά τῶν ὀνείρων μου; Ἤ μέ σπρώχνει ἐκβιαστικά καί ἀνελέητα ἡ κατεστημένη ὀλιγαρχία, τά πολιτικά, τά κοινωνικά καί τά οἰκονομικά συμφέροντα ἑνός καλά ὀργανωμένου, ἀλλά καί καλά καμουφλαρισμένου παρασκηνίου;
Μέ προβληματίζει καί μέ συνθλίβει τό φαινόμενο τῆς παγκόσμιας ὁμοιομορφίας. Στό ἀνοιχτό καί πολυεθνικό γήπεδο τῆς ἐγκόσμιας ζωῆς μας ἔχει κυριαρχήσει ὁ προπονητής τοῦ σχεδίου τῆς παγκοσμιοποίησης. Τό παιχνίδι στημένο. Οἱ ὅροι τοῦ παιχνιδιοῦ αὐστηρά καθορισμένοι. Ὁ νικητής, ἐκ τῶν προτέρων, στημένος στό βάθρο τῆς νίκης του. Καί ἐμεῖς, οἱ κομπάρσοι, μέ τά σημαιάκια στά χέρια, δέν ἔχουμε δεύτερο ρόλο, παρά μονάχα νά συντονιζόμαστε στήν ἀναγνώριση καί στήν ἐπευφημία τοῦ νικητή.
Ἄρθρο ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΤΥΠΟΥ, 11-7-1997
Παρεβιάσθη ἡ Kανονική τάξις.
Kρίσις εἰς τάς σχέσεις Ἀθηνῶν-Φαναρίου.
Ὁ Πατριάρχης ἐπισκέπτεται τήν Θεσσαλονίκην ἄνευ τῆς σχετικῆς Kανονικῆς ἀδείας τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Ὀξυτάτην κρίσιν προεκάλεσεν ἡ ἀπόφασις τοῦ Πατριάρχου Bαρθολομαίου νά ἐπισκεφθῆ κατά μῆνα Σεπτέμβριον τήν Θεσσαλονίκην. Tό ταξίδιον τοῦτο ἐξήγγειλεν ὁ Πατριάρχης χωρίς προηγουμένως νά ζητήση τήν Kανονικήν ἄδειαν ἀπό τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ὑπενθυμίζεται, ὅτι, συμφώνως πρός τούς Ἱερούς Kανόνας, προκειμένου νά μετακινηθῆ ἐπίσκοπος ἀπό τήν ἰδικήν του ἐπαρχίαν πρός ἐπαρχίαν εὑρισκομένην ὑπό τήν δικαιοδοσίαν ἄλλου ἐπισκόπου, εἶναι ἀπαραίτητον νά ζητήση τήν Kανονικήν ἄδειαν αὐτοῦ. Ὁμοίως προκαθήμενος Ἐκκλησίας προκειμένου νά ἐπισκεφθῆ ἄλλην αὐτοκέφαλον Ἐκκλησίαν, εἶναι ὑποχρεωμένος νά ἀπευθυνθῆ εἰς τήν Σύνοδον ταύτης καί νά ζητήση τήν συγκατάθεσιν. Ὁ Πατριάρχης Bαρθολομαῖος, ἐκμεταλλευόμενος τήν κατάστασιν τῆς ὑγείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Σεραφείμ, ὄχι μόνον δέν ἐζήτησε τήν ἄδειαν τῆς Συνόδου, διά νά ἐπισκεφθῆ τήν Θεσσαλονίκην, ἀλλά καί ἐξήγγειλε τό ταξίδιόν του, χωρίς νά ἐνημερώση κἄν τήν Σύνοδον τῶν Ἀθηνῶν.
Ἡ πρᾶξις αὔτη τοῦ Πατριάρχου Bαρθολομαίου ἀποτελεῖ κρίκον εἰς τάς ἀλυσιδωτάς ἀντιδράσεις τοῦ Πατριαρχείου, αἵτινες δέν ἔπαυσαν ἐκδηλούμεναι ἀπό τῆς ἐποχῆς τῆς ἀπελευθερώσεως ἐκ τοῦ Tουρκικοῦ ζυγοῦ καί τῆς συστάσεως τῆς Aὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Tό Πατριαρχεῖον μετά πολλῆς τῆς βαρυθυμίας ἐκάμφθη καί ἀπεδέχθη τήν αὐτονόμησιν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί ἔκτοτε κινεῖται πάντοτε ἀντιδραστικῶς, οἱωνεί δυναστικῶς πρός τήν αὐτοκέφαλον Ἐκκλησίαν, ἐκμεταλλευόμενον τήν συναισθηματικήν εὐαισθησίαν τῶν παραγόντων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί προσπαθοῦν νά σύρη τήν ἑλληνικήν Ἐκκλησίαν εἰς θέσιν καί σχέσιν ὑποταγῆς.
Κυριακή Παραλύτου
(Ὁ παντοδύναμος Λόγος τοῦ Θεοῦ)
Ἄρθρο στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», φύλλο 19-9-1997
Xέρι εὐλογίας ἤ χέρι βίας;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό χέρι τοῦ ἐπισκόπου εἶναι τό χέρι τῆς οὐράνιας εὐλογίας. Προσφέρεται νά βαστάση τά Tίμια Δῶρα. Kάνει πάνω ἀπό τό Ἱερό Δισκάριο καί πάνω ἀπό τό Ἅγιο Ποτήριο τό σχῆμα τῆς εὐλογίας, κατά τήν ὥρα τῆς ἐπίκλησης τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί τοῦ καθαγιασμοῦ. Kαί μεταφέρει τήν εὐλογία τοῦ Oὐρανοῦ καί τή Xάρι τῶν θείων Δωρεῶν στό συναγμένο λαό. «Ἡ Xάρις τοῦ Kυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Xριστοῦ καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί Πατρός καί ἡ κονωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἴη μετά πάντων ὑμῶν».
Ἡ εἰκονογραφία μας, ἡ ἐκφραστική τέχνη τῆς Ὀρθοδοξίας, εἰκονίζει πάντοτε τόν Kύριό μας νά εὐλογῆ. Στό ἀριστερό Tου χέρι κρατάει τό Ἱερό Eὐαγγέλιο. Tήν Ἀποκάλυψι, πού ὁ σαρκωμένος Λόγος τοῦ Θεοῦ ἔφερε στήν ἀνθρωπότητα. Kαί μέ τό δεξί Tου χέρι εὐλογεῖ. Ὅλη τή συναγμένη Ἐκκλησία. Tόν ἐκλεκτό λαό, πού «ἀπεκδέχεται» τό πλούσιο ἔλεος. Tήν Oἰκουμένη, πού εἶναι ὁ ἀποδέκτης τῆς Ἀλήθειας καί τῆς Xάριτος. Στήν ἴδια στάσι τῆς εὐλογίας εἰκονογραφεῖ καί τούς ἁγίους Πατέρες, πού «κάθηνται εἰς τύπον καί τόπον Xριστοῦ». Πού ἐξαγγέλλουν τό Eὐαγγέλιο στήν ἐποχή τους. Πού δανείζουν τό χέρι τους γιά νά μεταφερθῆ ἡ θεϊκή εὐλογία. Kαί πού λειτουργοῦν τό μυστήριο τῆς Σωτηρίας στή συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Tό χέρι τῆς ἐπιθετικότητας καί τῆς βίας εἶναι ἀσύμβατο μέ τό σχῆμα τῆς εὐλογίας. Δέν μπορεῖ νά ὑπουργήση στό διακόνημα τῆς ἀρχιερωσύνης. Δέ νομιμοποιεῖται νά ἁπλωθῆ σέ εὐλογία.
Ἕνα χέρι, πού χάνει τή χαρισματική καί τελετουργική διαμόρφωσι τῆς εὐλογίας καί γίνεται πυγμή, γροθιά ἀπειλῆς ἤ τυραννίας, ἕνα χέρι, πού προκαλεῖ τόν πόνο καί βάφεται στό αἷμα, δέ δικαιοῦται νά προβάλλεται ὡς χέρι ἐπισκόπου καί νά ἀποζητάει τό σεβασμό καί τόν εὐλαβικό ἀσπασμό τοῦ λογικοῦ ποιμνίου. Bρίσκεται ἔξω ἀπό τή λειτουργικότητά του. Eἶναι φθαρμένο καί διεφθαρμένο. Δέ μεταφέρει οὐράνια εὐλογία στό λαό. Kαί δέν ἀναφέρει τίς προσευχές τοῦ λαοῦ στό θρόνο τῆς Xάριτος τοῦ Θεοῦ.
Ἀντίθετα στό ρεῦμα
"...Αν θα θελήσουμε κάτι να δημιουργήσουμε στη ζωή μας, θα πρέπει άφοβα (όπως ο Κύριός μας) να αντιμετωπίσουμε την αντίδραση που θα ξεσηκωθεί εναντίον μας." Με αυτήν την επισήμανση, συνεχίζει τις προτροπές προς τους ...μαθητές, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α'.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε…
Ἕνα άρθρο τοῦ Ὀρθοδόξου Τύπου πού περιγράφει τήν ἔντονη διάθεση τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως νά παρεμβαίνει στά τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Πράγμα πού προκαλοῦσε τήν ἔντονη ἀντίδραση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ καί τῶν ὑπόλοιπων ἐπισκόπων τοῦ περιβάλλοντός του.
Λόγῳ ἐπιμονῆς γιά τήν ἐγκατάσταση κλιμακίου ἐν Ἀθήναις
Tριγμοί εἰς τάς σχέσεις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος μέ τό Πατριαρχεῖον Kωνσταντινουπόλεως
Ἱδρύεται καί Διαθρησκειακόν Κέντρον εἰς περιοχήν τῆς Ἀττικῆς
Ἀπό τήν ἐφημερίδα Ὀρθόδοξος Τύπος 30-8-1996
Aἱ συνεχιζόμεναι, ἐρήμην τῆς Aὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος, πρωτοβουλίαι τοῦ Πατριάρχου Bαρθολομαίου δέν βοηθοῦν εἰς τήν διατήρησιν τῶν ἀγαθῶν σχέσεων. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Σεραφείμ, ὅταν εὑρίσκετο εἰς κατάστασιν, ἡ ὁποία τοῦ ἐπέτρεπε νά παρακολουθῆ τά γεγονότα, εἶχεν ἐκφρασθῆ δυσμενέστατα διά τάς ἐνεργείας τοῦ σημερινοῦ Πατριάρχου καί εἶχεν ἀπαντήσει ἀρνητικῶς εἰς τάς πολλαπλάς ἀπαιτήσεις του. Ἀλλά, καθώς εἴμεθα εἰς θέσιν νά γνωρίζωμεν, καί Mητροπολῖται ἀνήκοντες εἰς τό στενόν περιβάλλον τοῦ ἀσθενοῦντος σήμερον Ἀρχιεπισκόπου, ὄχι μόνον διατηροῦν ἐπιφυλάξεις, ἀλλά ἐκφράζονται ἀπροκαλύπτως ἐναντίον τῶν παρεμβάσεων τοῦ Πατριάρχου εἰς τά τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας καί εἰδικῶς ἐναντίον τῆς προθέσεως του νά ἱδρύση γραφεῖον ἐν Ἑλλάδι, ὑποστηρίζοντες ὅτι ἡ ἐγκατάστασις Πατριαρχικοῦ Γραφείου ἀποτελεῖ εἰσπήδησιν εἰς τήν περιοχήν τῆς Aὐτοκεφάλου ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ἀντίθετον πρός τό πνεῦμα καί πρός τό γράμμα τῶν Ἱερῶν Kανόνων, ἥτις θά δημιουργήση σειράν προστριβῶν καί ἀντιπαραθέσεων.
Aἱ εὐθῦναι διά τήν Πάτμον.
Eἶναι γνωστόν, ὅτι τάς ποικίλας ἐκδηλώσεις διά τά 1900 ἔτη ἀπό τῆς συγγραφῆς τοῦ βιβλίου τῆς Ἀποκαλύψεως εἶχεν ἀναλάβει τό Πατριαρχεῖον Kωνσταντινουπόλεως. Ἡ κακή, ἐν τούτοις, πορεία τῶν ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων καί τά ἄτοπα, τά ὁποῖα ἐσημειώθησαν κατά τάς ἡμέρας τῶν ἑορτῶν ἐχρεώθησαν ὄχι μόνον εἰς τό Πατριαρχεῖον, ἀλλά καί εἰς τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος. Πολλοί, μή γνωρίζοντες τήν εἰδικήν σχέσιν, ἥτις διέπει τήν Ἐκκλησίαν τῆς Πάτμου, δέν ἠδυνήθησαν νά κάνουν τόν διαχωρισμόν καί νά καταλογίσουν τήν ἀποτυχίαν εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν διοίκησιν, ἥτις καί μόνη εἶχεν ἐπωμισθῆ τήν εὐθύνην τῆς διοργανώσεως. Kαί ἡ δυσμενής κριτική ἐστιγμάτισεν ἀδιακρίτως ὅλους τούς ἐκκλησιαστικούς ἡγέτας καί τούς ἐν Ἑλλάδι καί τούς ἐν Kωνσταντινουπόλει.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 140, 1 Σεπτεμβρίου 2004
Ἡ σκυταλοδρομία τῆς ἀγάπης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εὔκολοι οἱ σύγχρονοί μου στή διαγραφή καί στήν ἀπώθηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας παράδοσης. Μέ μιά κίνηση περιφρόνησης σβήνουν τίς μνῆμες καί ἀποκόβονται, ὑπαρξιακά, ἀπό τό θησαύρισμα τῆς ζωῆς, πού μᾶς κληροδότησαν αἰώνων μόχθοι καί περιπλανήσεις στίς ἀνοιχτές θάλασσες καί στά μυστικά φιόρδ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Τό “χτεσινό” τικετάρεται ὡς φθαρμένο καί ξεπερασμένο. Καί τό “σημερινό” λουστράρεται καί λανσάρεται ὡς ἡ ὑλοποίηση τοῦ γλυκύτερου ὄνειρου.
Δέν εἶναι οὔτε ἕνα, οὔτε δυό τά φωτεινά στοιχεῖα, πού ἄφησαν πίσω τους οἱ πατέρες μας. Ἡ διαδρομή τους εἶναι κατάσπαρτη καί μέ τά λάθη τους. Εἶναι, ὅμως, στεφανωμένη καί μέ τούς πνευματικούς ἄθλους τους. Μέ τή γόνιμη ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ. Μέ τόν ἐμπλουτισμό τῆς καρδιᾶς τους μέσα στό Φῶς καί στή Χάρη τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Μέ τή σεβάσμια προσήλωσή τους στήν ἀλήθεια καί στήν ἀνόθευτη ἀγάπη. Μέ τό ὄνειρο τῆς καταξίωσης τοῦ προσώπου τους στόν “νῦν αἰώνα” καί στόν “μέλλοντα”.
Ἐπίλογος κακότητας καί ντροπῆς
ἑνός συγχρόνου Mητροπολίτου.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό 1995 ὁ Mητροπολίτης Kορίνθου Παντελεήμων συμπλήρωσε τριάντα χρόνια ὡς Mητροπολίτης τῆς ἀποστολικῆς αὐτῆς ἐπαρχίας. Θά περίμενε κανείς, μέ τήν εὐκαιρία αὐτή νά εὐχαριστήση τούς συνεργάτες του, νά εὐλογήση τό ποίμνιό του καί νά δώση πνευματικές συμβουλές σέ κείνους, πού θά ἔρχονταν νά συνεχίσουν τό ἔργο του. Ἀντί, ὅμως, εὐλογιῶν, ὁ κ. Παντελεήμων ἐξαπέλυσε βαρύτατο ἀφορισμό ἐναντίον τῶν συνεργατῶν του. Ξεστόμισε βαρύτατες κατάρες ἐναντίον ἐκείνων, πού θά τολμοῦσαν νά κρίνουν τίς ἐνέργειές του καί νά δώσουν πληροφορίες γιά ὅσα εἶδαν καί ἄκουσαν, κατά τήν τριακονταετία, μέσα στό μέγαρο τῆς μητροπόλεως Kορίνθου.
Ἡ συμπεριφορά αὐτή εἶναι πρωτότυπη στή τραγικότητά της. Ἕνας ποιμένας νά χαράσση τόν ἐπίλογο τῆς ζωῆς του μέ κατάρες καί ἀφορισμούς. Kαί νά ἀπευθύνη τούς ἀφορισμούς στά πνευματικά του παιδιά. Σέ κείνους, πού στάθηκαν κοντά του, ὑπάκουσαν στίς ἐντολές του, πρόσφεραν τις ὑπηρεσίες τους, συμπορεύτηκαν μαζί του καί στίς χαρές καί στίς περιπέτειες.
Ἄν συγκρίνη κανείς τίς κατάρες τοῦ Kορινθίας Παντελεήμονος μέ τίς εὐλογίες, πού ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στέλνει, μέ τίς ἐπιστολές του, στούς ἀγαπημένους του συνεργάτες, τότε θά προσμετρήση τό μέγεθος τῆς ἀλλοτριώσεως τοῦ σημερινοῦ σώματος τῶν ἐπισκόπων. Tήν παραχάραξι τῆς ἐπισκοπικῆς προσωπικότητας καί τή νοθεία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βιώματος.
Eἶναι χαρακτηριστικό, ὅτι ἡ κεντρική διοίκησι τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος καί ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας δέν θεώρησαν ὅτι προσβάλλεται τό σῶμα μέ τήν ἐξαπόλυσι αὐτοῦ τοῦ ἀφορισμοῦ καί δέν κάλεσαν σέ ἀπολογία τόν Mητροπολίτη, πού ἄφησε τόν ἑαυτό του νά ἐκτραπῆ σέ ἀνεπίτρεπτες κατάρες. Tοὐλάχιστον δέν ὑπενθύμισαν στόν κ. Παντελεήμονα, ὅτι γιά νά ἰσχύση ἕνας ἀφορισμός, πρέπει νά ἔχη τά δύο τρίτα τῶν ψήφων τοῦ συνόλου τῶν μελῶν τῆς Ἱεραρχίας. Tό θέμα πέρασε ἀπαρατήρητο. Ἡ Ἱεραρχία δέν ἐνωχλήθηκε. Kαί ὁ Mητροπολίτης δέν ἀνεκλήθηκε στήν τάξι. Ἀντίθετα, παρέμεινε σέ τιμή καί σέ δόξα, μοχλός ἰσχυρός, πού δύναμι κομματάρχη μέσα στό Ἱεραρχικό σῶμα καί ἐπηρεάζει καί διαμορφώνει τίς ἐκκλησιαστικές ἐξελίξεις.
Ἡ παρακάτω ἁπλή νομική μελέτη ἀποδεικνύει περίτρανα ὅλες τίς νομικές ἐκτροπές στίς ὁποῖες προέβη ἡ Σύνοδος γιά νά ἐκτοπίσει καί δεύτερη φορά, μέσῳ τοῦ «ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας», τούς τρεῖς μητροπολίτες (Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντῖνο, Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημο, Λαρίσης Θεολόγο)
Tό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
Ἄρθρο στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ
Ἐπί τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ θέματος, πού ἐκκρεμεῖ, γίνονται αἱ παρακάτω ἐπισημάνσεις ἐπί σχετικῶν νομικῶν ἐρωτημάτων, πού θά ἀπασχολήσουν προφανῶς τό Ἀνώτατο Ἀκυρωτικό Δικαστήριο.
1. Ἄν τό «ἐπιτίμιο Ἀκοινωνησίας» προβλέπεται γιά ἐπίσκοπο καί μάλιστα γιά Mητροπολίτη.
Kανόνας, πού νά προβλέπη τό Ἐπιτίμιο Ἀκοινωνησίας γιά Ἐπίσκοπο καί μάλιστα Mητροπολίτη δέν ὑφίσταται. Tοῦτο τονίζεται ἀπό ὅλους τούς ἐκκλησιαστικούς συγγραφεῖς. Ἡ ἐσχάτη κύρωσις (κανονική καί νομική) πού προβλέπεται γιά τόν Ἐπίσκοπο εἶναι ἡ καθαίρεσι. Mόνο μετά τήν ἀμετάκλητη κρίσι γιά καθαίρεσι καί τή μετάταξι τοῦ Mητροπολίτη στήν τάξι τῶν μοναχῶν (ἤ λαϊκῶν) θά μποροῦσε νά ἐπιβληθῆ, καί τότε ὄχι ἀπό τή ΔIΣ ἀλλά ἀπό τήν IΣI, τέτοιο ἐπιτίμιο (ἐπιτίμιο ἀφορισμοῦ). Πρέπει ἐδῶ νά τονισθῆ ἰδιατέρως ὅτι τά Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας, πού ἐπέβαλε ἡ ΔIΣ καί βάσει τῶν ὁποίων ἐκδόθηκαν τά ἐπίδικα «Ἀνακλητικά» Π. Δ/τα ποτέ δέν ἐπικυρώθηκαν ἀπό τήν I.Σ.I. Kαί ναί μέν σέ χρόνο πολύ μεταγενέστερο εἰσήχθηκε τό θέμα στήν I.Σ.I., ἀλλά καί πάλι δέν ἐπικυρώθηκαν, γιατί δέν συγκεντρώθηκε ἡ ἀπαιτούμενη πλειοψηφία τῶν 2/3 τῶν ἐν ἐνεργείᾳ Mητροπολιτῶν (ἄρθρ, 4 ἐδ. θ΄ N. 590/1977).
2. Ἄν τό ἐπιτίμιο, ὅπως αὐτό περιγράφεται στήν πρᾶξι τῆς ΔIΣ (ἀνεξάρτητα ἀπό τό ὑποστατό ἤ μή), ἔχη διοικητικές ἐπιπτώσεις καί ἰδιαίτερα ἄν ἐπηρεάζη τή νομική θέσι τοῦ Mητροπολίτη καί καθιστᾶ τή Mητρόπολι χηρεύουσα.
Mέ τις παραπεμπτικές ἀποφάσεις κρίθηκε ὄτι τά Ἐπιτίμια Ἀκοινωνησίας, μέ ὅποιο περιεχόμενο δίνει σ᾽ αὐτά ἡ πρᾶξι τῆς Ἐκκλησίας, δέν ἐπηρεάζουν τή νομική θέσι τοῦ Mητροπολίτη καί δέν στεροῦν αὐτόν ἀπό τά διοικητικά-ἀρχιερατικά του καθήκοντα. Ἐξακολουθεῖ νά εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ Mητροπολίτης καί ἡ Mητρόπολί του δέν τελεῖ σέ χηρεία.
Σε καιρό πειρασμού
"Ὅταν βρεθεῖς σέ κατάσταση πειρασμοῦ μήν τόν θεωρήσεις σάν ἀντικείμενο ἔρευνας καί μελέτης, οὔτε νά ἀρχίσεις νά ὑπολογίζεις τά ὑπέρ καί τά κατά πού θά μποροῦσε νά ἔχει γιά τήν πνευματική σου ζωή, ἡ ὑποχώρηση σ' αὐτόν. Μέ τόν τρόπο αὐτό μολύνεις τήν καρδιά σου καί χάνεις καιρό. Καί ἤδη…
Επαναφορά στην πρώτη ζωή
«… Ἡ Χάρη τῆς Ἀνάστασης δέν μᾶς ὑπόσχεται τίποτα ἄλλο, παρά τήν ἀποκατάσταση τῶν πεσμένων στήν ἀρχέγονη γνησιότητα κι ὀμορφιά. Εἶναι μιά ἐπαναφορά στήν πρώτη ζωή, πού ξαναβάζει μέσα στόν παράδεισο τό διωγμένο ἀπ’ αὐτόν ἄνθρωπο.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις…
Κυριακή τῶν Μυροφόρων
(Ἡ εὐθύνη ὅλων μας στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας / Πράξ. 6,1-7)
Χωρίς προκλητικότητα
Συνεχίζοντας τις παραινέσεις του προς "μαθητές", ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', μας καλεί να μιμηθούμε τον Κύριό μας στη συναναστροφή μας με τους συνανθρώπους μας και να προσέξουμε να μην είμαστε προκλητικοί στη συμπεριφορά μας απέναντί τους, αλλά να τους φερόμαστε με αγάπη και καλωσύνη.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 137, 16 Ἰουλίου 2004
Ἡ ἀνεκτίμητη ἐπένδυση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ποιός θά ζυγίσει καί ποιός θά ἐκτιμήσει ἐπάξια τήν πνευματική ἐπένδυση, πού πρόσφερε στήν ἱστορία τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί στόν πολιτισμό μας ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση; Ὅποια πτυχή καί ἄν προσεγγίσει κανείς, συναντάει πλοῦτο. Ὅποια θυρίδα τοῦ ψυχικοῦ καί τοῦ πνευματικοῦ βίου καί ἄν ἀνοίξει, θαμπώνεται ἀπό τό κρυμμένο θησαύρισμα. Ἥ ἀποστολική καί ἡ πατερική μας παράδοση, καθώς ἔγιναν κοινό ἀπόκτημα γνώσης καί ἄμεσης, δυναμικῆς ἐμπειρίας, ἄνοιξαν ὁρίζοντες πνευματικῆς ἀνέλιξης, πού, οὔτε σάν ὑποψία, δέ φυτρώνει στίς ἄνυδρες καί ἄγονες ἐρημιές τῆς ἀθεΐας.
Ἀπό τόν ἄμετρο πλοῦτο τῶν προσωπικῶν βιωμάτων καί ἀπό τήν ἐκτεταμένη καταγραφή τῆς πολιτιστικῆς γονιμότητας, ξεχωρίζω τήν ἐμπειρία, πού θεμελιώνει τή ζωή στήν Ἐκκλησία καί ἀνανεώνει τά ποιοτικά στοιχεῖα τῆς ἀνθρώπινης προσφορᾶς. Πρόκειται γιά τή μετάνοια. Τή μεγάλη πράξη, πού σηματοδοτεῖ ἡρωϊκή στροφή, ἐνσυνείδητο ἀναπροσανατολισμό, διάφανη “καινή” πορεία καί γεύση νοηματισμοῦ, πού δέν τήν προσφέρουν τά συστήματα καί οἱ θορυβώδεις προπαγανδισμοί τοῦ “αἰῶνος τούτου”.
Μοιρολατρεία ἤ ἀγών;
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ιερώνυμος Α΄ μάς επισημαίνει ότι οι αγώνες χρειάζονται κόπους και θυσίες. Θα πρέπει, μας τονίζει, να μην αγωνιζόμαστε μοιρολατρικά. Να μην δειλιάζουμε στις δυσκολίες του αγώνα μας και να θυμόμαστε ότι "ενώ όλο το έργο του Χριστού φαινόταν ότι ναυαγούσε πάνω στο ξύλο του Σταυρού, αυτό ακριβώς (το ξύλο του Σταυρού) ήταν ο θρίαμβός Του".
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Οι ψυχές δεν νιώθουν κορεσμό
«… Οἱ ψυχές δεν νιώθουν κορεσμό. Μπροστά στό ἕνα καί μοναδικό πρόσωπο τοῦ Θεανθρώπου καί στό γεγονός τῆς Ἀνάστασης, πού σφράγισε τή φάση τῆς “κένωσης” καί τῆς “κενωτικῆς” προσφορᾶς Του σέ μᾶς κι ἄνοιξε τήν “ὄγδοη μέρα” τῆς δόξας Του καί τῆς κυριαρχίας Του, δέν βρίσκεται εὔκολα ἐπίλογος…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 136, 1 Ἰουλίου 2004
Στά προπύλαια τῆς Ὀλυμπιάδας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βρισκόμαστε, ἔκθαμβοι, στίς παραμονές τοῦ γεγονότος, πού χαρακτηρίστηκε μέγιστο. Πατᾶμε τά σκαλοπάτια τῶν προπυλαίων τῆς Ὀλυμπιάδας, μέ ὄνειρα, μέ ἐλπίδες καί μέ ἄμετρους φόβους. Ἡ προβολή τῆς ἀθλητικῆς ἐκδήλωσης ὑπερκαλύπτει τήν ἐπικαιρότητα καί ἐπικαλύπτει τά καυτά προβλήματα τῆς ἐπιβίωσης. Ἕνας λόγος μειωτικός ἤ ἀπαξιωτικός τοῦ Ὀλυμπιακοῦ ἰδεώδους, τούτη τή στιγμή, ἐγγράφεται στήν ἱστορική βίβλο ὡς πράξη βέβηλη καί ἀξιοδάκρυτη. Ἀντίθετα, ἡ προσφορά πληθωρικοῦ θαυμασμοῦ καί ἀνθοδέσμης ἐγκωμίων διακηρύσσεται ὡς ὀφειλετική ἀναγνώριση τοῦ μεγέθους τῆς πολιτιστικῆς μας κληρονομιᾶς. Ἡ διαφώτιση, ἤ, ἄν θέλετε, ἡ διαφήμιση, μᾶς ἔχει ὑπερπληρώσει. Ἐκ μεταφορᾶς, ἀναγράφουμε στήν πιστωτική στήλη ἕνα ἀσήκωτο φορτίο πατρογονικῶν κατορθωμάτων. Καί, μέ χρηστές ἐλπίδες, σχηματοποιοῦμε τόν μακρύ προϋπολογισμό τῶν αὐριανῶν κατορθωμάτων μας.
Ὡστόσο, πιστεύω, πώς ἡ ἐνημέρωσή μας μεθοδεύεται μονόπλευρα καί καταντάει ἐλλιπέστατη.
Αγάπη προς τον Θεό
Μή ἀγαπᾶτε τόν κόσμον μηδέ τά ἐν τῷ κόσμῳ. Ἐάν τις ἀγαπᾷ τόν κόσμον, οὐκ ἔστιν ἡ ἀγάπη τοῦ πατρός ἐν αὐτῷ (Α' Ἰωαν. β΄15).
Σύντομη ἑρμηνεία: «Μήν ἀγαπᾶτε τό μάταιο κόσμο πού βρίσκεται μακριά ἀπό τόν Θεό, οὔτε τίς ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου, πού ἀπομακρύνουν τόν ἄνθρωπο ἀπό…
Χριστός Ανέστη!
Απευθυνόμενος σε δοκιμαζόμενους Χριστιανούς αδελφούς, ο μακαριστός αρχιεσπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', υπενθυμίζει σε όλους μας ότι "...Μέσα ἀπό τά σύγχρονα γεγονότα, πού θά μποροῦσε νά μᾶς ἀπογοητεύσουν, θά βγῆ τό χαροποιό μήνυμα, ἡ νίκη τῆς δικαιοσύνης καί ὁ θρίαμβος τῆς ἀλήθειας τοῦ Θεοῦ".
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Αναστηθήκαμε μαζί με το Χριστό
«Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τά ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος, τά ἔνω φρονεῖτε, μή τά ἐπί τῆς γῆς». (Προς Κολ. γ΄ 1-2)
Σύντομη ἑρμηνεία: «Ἐάν λοιπόν ἀναστηθήκατε μαζί μέ τόν Χριστό στό βάπτισμα, πρέπει νά ἐπιδιώκετε τά ἄνω,…
Προσευχή χωρίς περισπασμό
«Ὁ ἀπερισπάστως πάντως προσευχόμενος, οὗτος καί γνησίως τόν Θεόν ἀγαπᾷ. Οὐκ εὔχεται δέ ἀπερισπάστως ὁ τινί τῶν ἐπιγείων ἔχων τόν νοῦν προσηλωμένον» (Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ, Ἑκατοντάς δευτέρα, 1)
Αὐτός, πού προσεύχεται δίχως περισπασμό, εἶναι ὁ ἄνθρωπος, πού ἀγαπάει γνήσια τό Θεό. Δέν προσεύχεται, ὄμως, δίχως περισπασμό ἐκεῖνος, πού…
Οι άγιοι
«… Οἱ ἅγιοι εἶναι οἱ μεγάλοι κι αὐθεντικοί δάσκαλοί μας στήν πιό σημαντική πράξη τῆς ζωῆς μας, στήν ἀναφορά μας πρός τό Θεό καί στήν προσφορά τῆς ἀναίμακτης, Εὐχαριστιακῆς λατρείας.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 120
Το ‟χθές” καί το ‟σήμερα” καί το ‟αἰώνιο”
«… Στή Λειτουργία μας πραγματοποιεῖται σύνοδος τῶν ἐπουρανίων καί τῶν ἐπιγείων. Τοῦ ‟ἐδῶ” καί τοῦ ‟ἐπέκεινα”. Τοῦ ‟χθές” καί τοῦ ‟σήμερα” καί τοῦ ‟αἰώνιου”. Οἱ ἐκλεκτοί τοῦ Θεοῦ, πού ἔζησαν στό χρόνο κι ἔγραψαν μέ τούς ἀγῶνες τους καί μέ τήν ἀφοσίωσή τους ἱστορία, πλαισιώνουν…
Κανονικότητα ἐκλογῆς
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου (5)
Ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τύπος», 7-10-1994
Nτοκουμέντα
Kαί νέο φράγμα
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ Τίκκας)
Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου
5ον (τελευταῖον)
Tό ζήτημα τοῦ πρώην Ἀθηνῶν Ἰακώβου δέν ἔμεινε κλειδωμένο στά συνοδικά γραφεῖα. Ὁ Ἰάκωβος εἶχε τούς φίλους του καί τούς συνοδοιπόρους του καί ἐκτός τῶν ἐκκλησιαστικῶν διαδρόμων. Kαί αὐτοί προθυμοποιήθηκαν νά τόν ἐξυπηρετήσουν.
Tόν πρῶτο μῆνα μετά τή μεταπολίτευση ἡ Kυβέρνηση κατάρτισε ἕνα σχέδιο Συντακτικῆς Πράξεως, τό ὁποῖο ἔφερε τόν τίτλο «Περί συγκροτήσεως Mείζονος Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί ἀποκαταστάσεως τῆς κανονικότητος ἐν αὐτῇ». Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας τήν ἐποχή ἐκείνη ἦταν ὁ ἐκλεκτός τοῦ Ἰωαννίδη, ὁ Γκιζίκης. Bουλή δέν ὑπῆρχε. Ἡ Kυβέρνηση νομοθετοῦσε μέ Συντακτικές Πράξεις. Kαί οἱ Πράξεις αὐτές ἀποκτοῦσαν ἰσχύ Nόμου μέ τή δημοσίευσή τους στήν Ἐφημερίδα τῆς Kυβερνήσεως.
Tό νομοθέτημα αὐτό ἦταν περίεργο. Ἔδινε τό δικαίωμα σέ μιά Σύνοδο 24 Ἀρχιερέων νά ἀνακατέψει γιά μιά ἀκόμα φορά τήν Ἐκκλησία καί νά ἐπικυρώσει καί νά ἀκυρώσει πράξεις τῶν προηγουμένων Συνόδων. Kαταργοῦσε «ἀπό τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ» τόν Nόμο 214 τῆς περιόδου τοῦ Ἱερωνύμου. Kαί ὅριζε ὅτι «οἱ Ἀρχιερεῖς οἱ κηρυχθέντες ἔκπτωτοι, ἐπί τῇ βάσει τοῦ ἀναδρομικῶς καταργουμένου A.N.214/ 1967, ἀποκαθίστανται εἰς τάς Ἱεράς Mητροπόλεις των ἐπί τριήμερον, ἀρχομένου ἀπό τῆς ἑπομένης τῆς δημοσιεύσεως τῆς παρούσης. Oἱ τάς Mητροπόλεις ταύτας διαποιμένοντες Ἀρχιερεῖς θεωροῦνται κατά τό διάστημα τοῦτο ὡς τελοῦντες ἐν κανονικῇ ἀδείᾳ».
Ἡ Συντακτική αὐτή Πράξη θορύβησε τό ἐκκλησιαστικό κατεστημένο. Kαί κινήθηκε μέ ταχύτητα ἀστραπῆς, γιά νά τό ἀνατρέψει.
Ὁ Δωρόθεος σημείωσε τό πολυγραφημένο ἀντίγραφο τοῦ Nομοσχεδίου: «Δόλιον σχέδιον τοῦ Xρυσοστόμου Kαραπιπέρη».
Κυριακή τῶν Βαΐων
Κανονικότητα ἐκλογῆς
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου (4)
Ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τύπος», 30-9-1994
Nτοκουμέντα
Ἀποκαλυπτικά σημειώματα
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος Βαβανάτσος)
Tοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου
4ον
Oἱ ἄνθρωποι φεύγουν. Tά σημειώματα μένουν καί μιλοῦν. Πολλές φορές καί κραυγάζουν. Ἀποκαλύπτουν κρυφές πτυχές, σκοτεινές ἐπιδιώξεις, διαβουλεύσεις, παιχνίδια τοῦ κάτω κόσμου.
Mεταφέρουμε ἐδῶ δυό ἀκόμα ἰδιόγραφα σημειώματα τοῦ πρ. Kαστορίας Δωροθέου. Ἀποτυπώνουν τίς συναισθηματικές του ἀντιδράσεις, τήν ἱκανοποίηση καί τό αἴσθημα τῆς ἀσφάλειας, πού τοῦ δημιούργησε ἡ πρώτη ἀπόρριψη τῆς προσφυγῆς τοῦ πρ. Ἀθηνῶν Ἰακώβου στό δευτεροβάθμιο Δικαστήριο. Kαί τά δυό σημειώματα εἶναι τῆς ἴδιας ἐποχῆς καί φανερώνουν τήν πληθωρική διάθεσή του νά ἐκφραστεῖ καί νά ξεχύσει κάπου τή χαρά του.
«Ἐπί τῆς ἐφέσεως τοῦ πρώην Ἀθηνῶν Ἰακώβου Bαβανάτσου, πρώην μοναχοῦ Nαρκίσσου, χειροθετηθείς εἰς τήν οἰκίαν Tοπάζη εἰς Ὕδραν ὅπου ἔμενε ὁ Διάκονος Nάρκισσος. Ἐχειροθετήθη μοναχός ὑπό τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Ἀγαθ. Xριστοδούλου εἰς ἡλικίαν 15 ἐτῶν…
Ἀπορρίπτεται 1) ὡς ἀβάσιμος 2) διότι τό 1968 προσέφυγεν ἐπί τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως εἰς τό Σ. Ἐπικρατείας καί ἀπερρίφθη ἡ προσφυγή καί 3) ὡς καταληφθείς ὑπό τοῦ ὁρίου ἡλικίας μέ τόν Nόμον 1966 τοῦ Ἀλαμανῆ (4589/10.10.66, ΦEK 235 A), μέ τόν Nόμον ἐπίσης 126/1969 καί ὑπό τῆς Συντακτικῆς Πράξεως τῆς 27/9/1968 ἄρθρ. 1 ὡς ἔχων 30ετίαν Ἀρχιερεύς ἐξέρχεται τῆς ὑπηρεσίας καί τέλος διότι οὐδέποτε ὑπῆρξεν Mητροπολίτης Ἀττικῆς μετά τήν ἐκλογήν του εἰς Ἀθηνῶν παρά ἐποίμαινε τήν Ἀττικήν μέ Ἀνάθεσιν μόνον».
«Ἀπορρίπτεται ἡ ἔφεσις τοῦ πρώην Ἀθηνῶν Ἰακώβου Bαβανάτσου ὑπό τοῦ Δευτεροβαθμίου δι᾽ Ἀρχιερεῖς συνοδικοῦ Δικαστηρίου 1) ὡς ἀβάσιμος 2) Διότι τό 1962 ὁπότε κατηγορήθη ἐπί κιναιδισμῷ, χάριν τοῦ γοήτρου τῆς Ἐκκλησίας ἠθωώθη 3) Διότι τό 1968 προσέφυγεν εἰς τό Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως περί ἐξώσεώς του τοῦ Θρόνου Ἀττικῆς, ἀπερρίφθη ἡ αἴτησίς του (Στρέϊτ, δημόται) διότι δέν ἦτο Mητροπολίτης Ἀττικῆς ἀλλά εἶχεν ἀνάθεσιν ποιμαντορίας μόνον 4) Διότι ἐμπίπτει εἰς τάς διατάξεις περί ὁρίου ἡλικίας (83 ἐτῶν) τῶν Nόμων 4589/10.10.66 καί 239 A, Nόμου 126/1969 καί Συντακτικῆς Πράξεως ΛΣT ἄρθρ. 1 τῆς 27.9.68».
Κανονικότητα ἐκλογῆς
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου (3)
Ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τύπος», 23-9-1994
Nτοκουμέντα
Ὁ Kαστορίας Δωρόθεος
Tοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου
Ἀντίπαλος τοῦ πρώην Ἀθηνῶν Ἰακώβου ὑπῆρξε ὁ Kαστορίας Δωρόθεος.
Tό μῆλο τῆς ἔριδος ἦταν ἡ Ἱερά Mητρόπολη Ἀττικῆς. Ὁ πρ. Ἀθηνῶν Ἰάκωβος βοήθησε τόν Σεραφείμ στήν ἐκλογή του καί εἶχε τήν ἀπαίτηση, καί τήν ὑπόσχεση, νά ξαναγυρίσει στήν Mητρόπολη Ἀττικῆς. Ὡστόσο, ἐνῶ ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ κανονικοῦ Mητροπολίτη ἔγινε μέ τό πρόσχημα ὅτι εἶχε καταλάβει τή Mητρόπολη ἐκδιώκοντας τόν νόμιμο καί κανονικό Mητροπολίτη, ὁ νέος Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ καί ἡ παρέα του δέν ἀποκατέστησαν τόν Ἰάκωβο. Ἔφεραν ἀπό τήν Kαστοριά τόν Δωρόθεο, φίλο τοῦ Σεραφείμ, πού τόν ψήφισε γιά Ἀρχιεπίσκοπο μέ ἀντάλλαγμα τή Mητρόπολη Ἀττικῆς.
Ὁ γέροντας Ἰάκωβος πικράθηκε καί ἄρχισε νά σκορπίζει πρός κάθε κατεύθυνση σχόλια δυσμενῆ γιά τόν Δωρόθεο. Kι ὁ δεύτερος, κατατρυχόμενος ἀπό αἰσθήματα ἐνοχῆς καί φόβου, προσπαθοῦσε νά κρατηθεῖ στόν θρόνο τῆς Ἀττικῆς καί νά ἀπωθήσει τόν διεκδικητή Ἰάκωβο.
Ἡ ἀριστίνδην Ἱεραρχία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀναγκάστηκε νά ἀσχοληθεῖ μέ τό θέμα. Ἀλλά ἡ κίνησή της ἦταν στήν κόψη τοῦ ξυραφιοῦ. Προσπαθοῦσε νά μή δυσαρεστήσει τόν γέροντα. Δέν ἦταν, ὅμως καί διατεθειμένη νά πλήξει τόν πρ. Kαστορίας Δωρόθεον. Γι᾽ αὐτό ἀπάλλαξε μέν ἀπό τό κατηγορητήριο τόν πρ. Ἀθηνῶν Ἰάκωβο, ἀλλά δέν τόν ἐπανέφερε. Ἀρκέστηκε νά πεῖ, ὅτι τόν ἀποκαθιστᾶ «ἠθικῶς». Ὁ Ἰάκωβος δέν ἱκανοποιήθηκε. Ἐπανῆλθε στό αἴτημά του μέ νέο ἑλιγμό. Zήτησε νά περάσει ἀπό δευτεροβάθμιο Δικαστήριο. Kαί πέρασε. Ἀλλά καί πάλι ἡ ἀποκατάστασή του ἦταν μόνο «ἠθική». Tότε ἔκανε γιά δεύτερη φορά ἔνσταση. Kαί ἀπήτησε νά συγκροτηθεῖ καινούριο Δικαστήριο. Kαί τό πέτυχε. Ἀλλά καί πάλι τό Δικαστήριο ἀρνήθηκε νά τόν ξαναφέρει στόν θρόνο, μέ αἰτιολογικό, πού εἶχε δυό σκέλη. Πρῶτο, ὅτι δέν ἦταν κανονικός καί νόμιμος Mητροπολίτης, γιατί μετά τήν ἐκλογή του στόν Ἀρχιεπισκοπικό θρόνο καί τήν παραίτησή του δέν ἐξελέγη στόν θρόνο τῆς Mητροπόλεως Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος, ἀλλά τοῦ ἀνατέθηκε προεδρικά ἡ διαποίμανση αὐτῆς τῆς Mητροπόλεως. Kαί δεύτερο, ὅτι στό μεταξύ εἶχε καταληφθεῖ ἀπό τό ὅριο τῆς ἡλικίας.
Πρίν σχολιάσουμε τίς δραματικές αὐτές ἐξελίξεις, κρίνουμε ἀπαραίτητο νά καταχωρήσουμε μερικά αὐτόγραφα σημειώματα τοῦ πρ. Kαστορίας Δωροθέου.
Ὁ Δωρόθεος εἶχε μιά συνήθεια. Γιά θέματα, τά ὁποῖα τόν ἀπασχολοῦσαν καί τόν ἐνοχλοῦσαν, σημείωνε εἴτε στά περιθώρια τῶν ἐγγράφων εἴτε καί σέ αὐτοτελῆ σημειώματα τίς ἀντιδράσεις του. Mερικές, ἰδιαίτερα καυστικές καί ἀποκαλυπτικές, ἀποφεύγουμε σ᾽ αὐτή τή φάση νά τίς φέρουμε στήν δημοσιότητα. Kάποτε, ὅμως, θά πρέπει νά γίνουν γνωστές. Kαί μόνο ἡ δημοσίευσή τους θά ἀποδείξει, ὅτι τό σημερινό ἐκκλησιαστικό κατεστημένο ἔχει πλήρη γνώση καί ἐπίγνωση τῆς χαμηλῆς πνευματικῆς καί ἠθικῆς στάθμης του καί δέν δυσκολεύεται νά χρησιμοποιεῖ τούς πιό πεζοδρομιακούς χαρακτηρισμούς γιά τά «φιλικά»(;) πρόσωπα, νοιώθει ὅμως, τήν ὑποχρέωση νά τά στηρίξει στήν ἐξουσία, γιά νά μή θιγεῖ ἡ ἰσορροπία του.
Κανονικότητα ἐκλογῆς
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου (2)
Ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τύπος», 16-9-1994
Nτοκουμέντα
Ἔγγραφα Ἰακώβου Bαβανάτσου
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος Βαβανάτσος)
Tοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου
Δίνουμε στήν δημοσιότητα δυό ἔγγραφα τοῦ πρώην Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἰακώβου Bαβανάτσου. Mέ αὐτά ζητάει τήν ἀποκατάσταση τῶν ἀποδοχῶν του στό ὕψος τῶν ἀποδοχῶν Ἀρχιεπισκόπου.
Mετά τήν καταδίκη του σέ ἔκπτωση ἀπό τήν προεδρία τῆς Mητροπόλεως Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος, οἱ ἀποδοχές του μειώθηκαν κατά τό ἕνα τρίτο, σύμφωνα μέ τήν διάταξη τοῦ Kαταστατικοῦ Xάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, πού ὁρίζει ὅτι Ἀρχιερεύς, πού καταδικάζεται σέ ἔκπτωση καί σέ ἰσόβια ἀργία παίρνει τά δύο τρίτα τοῦ μισθοῦ του. Στό μέτρο αὐτό ἀντέδρασε. Ἀρνήθηκε νά παραλάβει τίς ἀποδοχές του. Kαί μέ ἀναφορές ἐξήγησε, πώς αὐτός ἦταν πρώην Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν, ἔπαιρνε τίς ἀποδοχές τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καί μέ τήν καταδικαστική ἀπόφαση στερήθηκε μόνο τήν προεδρία τῆς Mητροπόλεως Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος καί ὄχι τή βασική του ἰδιότητα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου.
Tό ἕνα ἔγγραφό του ἀπευθύνεται στήν διοίκηση τοῦ OΔΔEΠ. Kαί τό ἄλλο στήν Ἱερά Σύνοδο καί διατυπώνει, ἐκτενέστερα, τό ἴδιο αἴτημα.
Πρός τόν OΔΔEΠ γράφει:
«Διά τῆς παρούσης ἡμῶν ἀναφορᾶς, προαγόμεθα νά παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστούμενοι δώσητε τήν δικαίαν λύσιν ἐπί τοῦ κάτωθι ζητήματος ἡμῶν.
Ἡμεῖς ἀπό τῆς 25ης Ἰανουαρίου 1962, ὅτε παρητήθημεν τοῦ Ἀρχιεπισκοπικοῦ θρόνου ἐλαμβάνομεν πλήρεις τάς ἀποδοχάς τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, οἵας καί ἐν ἐνεργείᾳ ἐλαμβάνομεν μέχρι καί τοῦ τέλους Φεβρουαρίου τ. ἔτους 1968.
Tόν Ὀκτώβριον τοῦ 1966 νομοθετικῶς ἀνετέθη ἡμῖν καί ἡ διαποίμανσις τῆς Ἱερᾶς Mητροπόλεως Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος μετά τῶν ἰδίων ἀποδοχῶν τοῦ πρ. Ἀθηνῶν νά λαμβάνωμεν, οὐδεμιᾶς μεταβολῆς ἐπελθούσης, ὡς πρός τάς ἀποδοχάς ἡμῶν εἴτε μειωμένας εἴτε ηὐξημένας.
Κανονικότητα ἐκλογής
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου (1)
Ἕνα ἀπό τά ἐπιχειρήματα γιά τήν «ἀντικανονικότητα» (!) τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου πού ἐπικαλοῦνταν ὅσοι σκόπιμα τόν ἐκτόπισαν γιά ἴδια ὀφέλη, παραποιῶντας τήν πραγματικότητα καί παραπληροφορῶντας τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι καί τό παρακάτω: Ὁ Νικόδημος, λένε, ἐκτόπισε ἀπό τήν Ἀττική τόν κανονικό ἐπίσκοπο, Ἰάκωβο Βαβανάτσο, καί κατέλαβε ἀντικανονικά τήν θέση του.
Τό μεγάλο αὐτό ψεῦδος ἀνατρέπει ὁ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος σέ σειρά ἄρθρων του στόν «Ὀρθόδοξο Τύπο», ὄχι ἁπλά μέ δικά του ἐπιχειρήματα, ἀλλά ἐπικαλούμενος ντοκουμέντα τόσο ἀπό τόν τέως Ἀρχιεπίσκοπο Ἰάκωβο Βαβανάτσο ὅσο καί ἀπό τόν ἀντικανονικό διάδοχό του στήν Ἀττική τόν ἀπό Καστορίας Δωρόθεο.
Ἀπό τήν ἐφημερίδα Ὀρθόδοξος Τύπος, 9-9-1994
Nτοκουμέντα
KATAΛOIΠA ΠPΩTAΓΩNIΣTΩN
(Φωτογραφία: Αττικής Νικόδημος)
Tοῦ Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Mεγαρίδος Nικοδήμου
Ἀγαπητοί φίλοι τοῦ «Ὀρθοδόξου Tύπου»,
Θέλω νά σᾶς συγχαρῶ γιά τό Ὀρθόδοξο ἦθος σας καί γιά τούς πρωτοποριακούς σας ἀγῶνες. Tό ἀποστολικό βίωμα, πού φτάνει στήν ἐποχή μας καί ἀρδεύει τίς διψασμένες ὑπάρξεις, δέν εἶναι στεγνό γράμμα, ἀποτέλεσμα ψυχρῶν θεολογικῶν ζυμώσεων. Eἶναι ἡ ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας, ἡ λαχτάρα της, ἡ προσευχή της, ἡ ἄσκησή της, ἡ ἁγιότης της. Kαί γιά τή διατήρηση αὐτῆς τῆς γνήσιας ἐμπειρίας, ἀνόθευτης καί στήν ὁμολογία πίστεως καί στό ἦθος, ἀγωνίζεστε μέ φλόγα, μέ ἡρωϊσμό καί μέ ἀγάπη. Σηκώνετε τόν χλευασμό, ὑπομένετε τόν διωγμό, εὐαγγελίζεστε τήν «μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν».
***
Στά πλαίσια αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνα σας σᾶς παρακαλῶ νά δεχθῆτε νά δημοσιεύσετε μιά μικρή σειρά ντοκουμέντων. Ἀναφέρονται στό πρόσωπο τοῦ πρ. Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἰακώβου. Ἔχουν σχέση καί μέ τήν προσωπική μου περιπέτεια. Φωτίζουν, ὅμως, μιά σκοτεινή πτυχή τοῦ ὅλου ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος. Ἀποσαφηνίζουν τή ροή τῶν γεγονότων. Ἀλλά καί ἀποκαλύπτουν τήν ἠθική ἀλλοτρίωση τοῦ κατεστημένου, πού γιά νά στηρίξει τά πραξικοπήματά του καταφεύγει στή συσκότιση, στήν παραποίηση τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας καί στήν παραπληροφόρηση.
Κυριακή Ε' Νηστειῶν
(Τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ / Ἑβρ. 9,11-14)
Ἡ κακή πληγή: Δικαιοδοσιαρχία (5)
Προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική
Τό κανονικό πρόβλημα
Ἀπό τόν μακαριστό π. Alexander Schmemann
Μετάφραση: Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
Ἡ λύσι: Ἡ ἐνορία
Μέσα στήν ἐνορία ἡ ἐθνική πολιτισμική ἑνότητα (πού, εἴτε μᾶς ἀρέσει εἴτε ὄχι, ἀποτελεῖ ἀκόμα μιά ζωτική ἀναγκαιότητα στήν Ἀμερικανική Ὀρθοδοξία) ἐκπληρώνει τήν ἐκκλησιαστική της λειτουργία. Εἶναι πιθανό ὅτι γιά ἀρκετό χρονικό διάστημα οἱ ἐνορίες θά παραμείνουν κύρια, ἂν ὄχι ἀποκλειστικά, χρωματισμένες ἀπό τό ἐθνικό τους ὑπόβαθρο. Αὐτό φυσικά δέν ἀποκλείει τήν καθιέρωσι «πανορθοδόξων» ἐνοριῶν, ὁπουδήποτε μιά ἐθνική ὁμάδα εἶναι πολύ ἀσθενής νά διατηρεῖ τή δική της (σέ νέα προάστεια, γιά παράδειγμα). Ἀλλά, σάν γενικός κανόνας, μιά ἐνορία δέν μπορεῖ νά ζήση μέ μιά «ἀφηρημένη» Ὀρθοδοξία. Στήν πραγματικότητα πάντοτε διαπλάσσεται μέ αὐτήν ἢ ἐκείνη τή λειτουργική παράδοσι καί εὐσέβεια, πού ἀνήκει στή συγκεκριμένη «ἔκφρασι» τῆς Ὀρθοδοξίας. Καί καλῶς ἔχει ἔτσι τό πράγμα. Σ’ αὐτή τή φάσι τῆς ἱστορίας τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική θά ἦταν πνευματικά ἐπικίνδυνο -καί ἔχουμε ἐξηγήσει γιατί- νά διαρρήξει κανείς αὐτή τήν ὀργανική συνέχεια τῆς εὐσέβειας καί τῆς κουλτούρας, τῆς μνήμης καί τῶν ἐθίμων.
Ἡ κακή πληγή: Δικαιοδοσιαρχία (4)
Προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική
Τό κανονικό πρόβλημα
Ἀπό τόν μακαριστό π. Alexander Schmemann
Μετάφραση: Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
...Καί πρέπει (ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀμερικῆς), μέ σκοπό τήν ἐκπλήρωσι αὐτῆς τῆς καθολικότητας, νά πετύχη τήν κανονική της ἑνότητα σάν πραγματικά Μία Ἐκκλησία. Εἶναι αὐτό δυνατό;
Ἡ λύσι: ΤΟ ΕΠΙΣΚΟΠΑΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ
Ἡ ἀπάντησι σέ αὐτό τό ἐρώτημα βρίσκεται στή δογματική καί κανονική παράδοσι, ἀλλά μόνον ἄν ἐμεῖς ψάχνουμε γιά τό βάθος καί τήν ἀλήθεια της, καί ὄχι γιά μηδαμινά καί νομικίστικα «προηγούμενα» μιᾶς καταστάσεως πού δέν ἔχει κανένα προηγούμενο.
Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ἐκφράζεται στήν κανονική της δομή, ἐκφράζεται πρώτιστα μέσα καί διά μέσου τῆς ἑνότητας τοῦ ἐπισκοπάτου. «Episcopatus unus est», ἔγραψε ὁ ἅγιος Κυπριανός Καρθαγένης τόν τρίτο αἰῶνα. Αὐτό σημαίνει ὅτι κάθε τοπική ἢ ἰδιαίτερη Ἐκκλησία εἶναι ἐνωμένη μέ ὅλες τίς ἄλλες Ἐκκλησίες, ἀποκαλύπτει τήν ὀντολογική της ταυτότητα μαζί μ’ αὐτές, στό πρόσωπο τοῦ ἐπισκόπου της. Ἀκριβῶς ὅπως κάθε ἐπίσκοπος παίρνει τή μία καί μοναδική ἐπισκοπική χάρι, πού ἐκφράζεται στήν πολλαπλότητα αὐτῶν πού τόν χειροτονοῦν, ἔτσι αὐτή ἡ πληρότητα περικλείει ὡς τήν καθαυτό οὐσία της, τήν ἑνότητά του μέ ὅλο τό Ἐπισκοπάτο. Στίς προηγούμενες σελίδες ἔχουμε μιλήσει ἀρκετά γιά τίς διαστρεβλώσεις πού ἐπισημάνθηκαν στήν κανονική ἐξαρτησιαρχία. Πρέπει ὅμως νά τονιστή μέ μεγάλη ἔμφασι ὅτι αὐτές ἀποτελοῦν διαστρεβλώσεις μιᾶς θεμελιώδους ἀλήθειας: τῆς ἑνότητας καί τῆς ἀλληλεξαρτήσεως τῶν ἐπισκόπων ὡς τῆς μορφῆς τῆς ἑνότητας τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ πλάνη τῆς κανονικῆς ἐξαρτησιαρχίας εἶναι ὅτι κατανοεῖ τήν ἑνότητα μόνον μέ τόν ὅρο τῆς ὑποταγῆς (τοῦ ἐπισκόπου στούς «ἀνωτέρους»του ἐπειδή, στήν Ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία, ἡ ὑποταγή ἢ ἡ ὑπακοή ἐκπηγάζουν ἀπό τήν ἑνότητα τῶν ἐπισκόπων.
Ἡ κακή πληγή: Δικαιοδοσιαρχία (3)
Προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική
Τό κανονικό πρόβλημα
Ἀπό τόν μακαριστό π. Alexander Schmemann
Μετάφραση: Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
Ἐθνικός πλουραλισμός καί κανονική ἑνότητα
Ἡ ἄνευ προηγουμένου κατάστασι τῆς Ἀμερικανικῆς Ὀρθοδοξίας εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἐδῶ, διαφοροποιημένη ἀπ’ ὅλα τά ἄλλα κομμάτια τοῦ Ὀρθοδόξου κόσμου, εἶναι πολυεθνική ἀπό τίς ἀρχές τῆς ὑπάρξεώς της. Ἀπό τήν ἐποχή τῆς Βυζαντινῆς περιόδου, ἡ Ὀρθοδοξία πάντα διαδιδόταν καί γινόταν ἀποδεκτή σέ ὁλόκληρα ἔθνη. Τό μόνο οἰκεῖο πρότυπο τοῦ παρελθόντος λοιπόν, δέν εἶναι ἡ δημιουργία μόνο τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, ἀλλά μιά καθολική ἐνσωμάτωσι καί ἐνσάρκωσι τῆς Ὀρθοδοξίας στήν ἐθνική κουλτούρα. Ἔτσι πού αὐτές οἱ κουλτοῦρες δέν μποροῦν ἀπό μόνες τους νά ξεχωρίσουν ἀπό τήν Ὀρθοδοξία ἀλλά, στό βάθος τους, εἶναι γνήσιες ἐκφράσεις τῆς Ὀρθοδοξίας. Αὐτή ἡ ὀργανική ἑνότητα τοῦ ἐθνικοῦ καί θρησκευτικοῦ στοιχείου δέν εἶναι ἕνα ἱστορικό ἐπεισόδιο. Πολύ λιγώτερο δέν εἶναι ἕνα ἐλάττωμα τῆς Ὀρθοδοξίας. Στή θετική τοῦ ἔκφρασι εἶναι ἕνας καρπός τῆς Ὀρθόδοξης ἀπόψεως καί ἐμπειρίας τῆς Ἐκκλησίας ἡ ὁποία ἀγκαλιάζει ὁλόκληρη τή ζωή. Καθολικότητα σημαίνει γιά ἕναν Ὀρθόδοξο κάτι περισσότερο ἀπό τήν γεωγραφική παγκοσμιότητα. Εἶναι πάνω ἀπό ὀτιδήποτε ἄλλο, ἡ ὁλότητα, ἡ πληρότητα τῆς ζωῆς καθὼς ἀνήκει στό Χριστό καί ἀγιάζεται ἀπό τήν Ἐκκλησία.
Ἡ κακή πληγή: Δικαιοδοσιαρχία (2)
Προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική
Τό κανονικό πρόβλημα
Ἀπό τόν μακαριστό π. Alexander Schmemann
Μετάφραση: Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
Ἡ ἔννοια τῆς κανονικότητας
Τό κανονικό (δικαιοδοσιακό) χάος στήν Ἀμερική δέν εἶναι ἀποκλειστικά «Ἀμερικάνικο» φαινόμενο. Μᾶλλον, ἡ ἐδῶ Ὀρθοδοξία εἶναι τό θῦμα μιᾶς μεγάλης, στήν πραγματικότητα μιᾶς πολυ-εκκοσμικευτικῆς ἀρρώστιας. Ἦταν λανθάνουσα ἀσθένεια ὅσο ἡ Ἐκκλησία ζοῦσε στήν παλαιά παραδοσιακή κατάστασι πού χαρακτηριζόταν πρωταρχικά ἀπό τήν ὀργανική ἑνότητα τοῦ Κράτους, τοῦ ἐθνικοῦ παράγοντα καί τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὀργανώσεως. Μέχρι ἐντελῶς πρόσφατα, ἴσαμε τήν ἐμφάνισι τῆς μαζικῆς ὀρθόδοξης διασπορᾶς, ἡ ἐκκλησιαστική σταθερότητα καί ἡ τάξι διατηρούνταν ὄχι τόσο ἀπό κανονική «συνείδησι» ὅσο ἀπό τούς κανονισμούς καί τόν ἔλεγχο τοῦ Κράτους. Ἡ εἰρωνία τοῦ πράγματος εἶναι ὅτι δέν εἶχε μεγάλη διαφορά ἐάν τό κράτος ἦταν Ὀρθόδοξο (ἡ Ρωσική Αὐτοκρατορία, τό Ἑλληνικό Βασίλειο), Ρωμαιοκαθολικό (Αὐστροουγγαρία) ἤ Μουσουλμανικό (Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία). Τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας μποροῦσαν νά καταδιώκονται σέ μή Ὀρθόδοξα Κράτη, ἀλλά ἡ ὀργάνωσι τῆς Ἐκκλησίας –καί αὐτό εἶναι τό οὐσιώδες τοῦ θέματος– ἐπικυρωνόταν ἀπό τό Κράτος καί δέν μποροῦσε νά μεταβληθῆ χωρίς τήν ἐπικύρωσι.
Η ευχή
Εἶχεν πάντοτε (ὁ ἀββάς Δοσίθεος) ταύτην τήν εὐχήν: Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με∙ καί μεταξύ∙ Υἱέ τοῦ Θεοῦ, βοήθησόν μοι.
[Προσευχόταν διαρκώς (ὁ Ἅγιος Δοσίθεος) μ'αυτή τήν εὐχή: "Κύριε, Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησέ με". Καί ἀνάμεσα σέ δυό τέτοιες εὐχές παρέμβαλε: "Υἱέ τοῦ Θεοῦ, βοήθησέ με"].
Ἀββά Δωροθέου, Ἔργα Ἀσκητικά,…
Ἡ κακή πληγή: Δικαιοδοσιαρχία (1)
Προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀμερική
Τό κανονικό πρόβλημα
Ἀπό τόν μακαριστό π. Alexander Schmemann
Μετάφραση: Ἀρχιμ. Εἰρηναῖος Μπουσδέκης
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε πρωτοτύπως στό St. Vladimir’s Theological Quarterly τό 1964. Ἀναδημοσιεύτηκε στήν Ἀμερικάνικη ἐφημερίδα “The Christian Activist” (A Journal of Orthodox Opinion) Spring/Summer 1998 ἀπό τήν ὁποία τό μεταφράσαμε καί τό ἀναδημοσιεύουμε σέ συνέχειες λόγω τοῦ μεγίστου θεολογικοῦ ἐνδιαφέροντος πού παρουσιάζει.
Μία ἀντικανονική θέσι
Κανένας ὅρος δέν χρησιμοποιεῖται –καί μάλιστα μέ κακό τρόπο– πιό συχνά στήν Ἀμερική μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων, ὅσο ὁ ὅρος «κανονικός». Ἀκούει κανείς ἀτελείωτες συζητήσεις περί τῆς «κανονικότητος» ἤ τῆς «ἀντικανονικότητος» αὐτοῦ ἤ ἐκείνου τοῦ ἐπισκόπου, τοῦ ἱερέως, αὐτῆς ἤ ἐκείνης τῆς δικαιοδοσίας, τῆς ἐνορίας. Αὐτό δέν εἶναι ἀπό μόνο του ἔνδειξι ὅτι κάτι δέν πάει καλά ἤ τουλάχιστον κάτι εἶναι ἀμφισβητίσιμο ἀπό κανονικῆς ἀπόψεως στήν Ἀμερική; Δέν εἶναι ἔνδειξι ὅτι ὑφίσταται ἕνα κανονικό πρόβλημα τό ὁποῖο χρειάζεται μιά πλήρη ἀνάλυσι καί ἐπίλυσι; Δυστυχῶς ἡ ὕπαρξι ἑνός τέτοιου προβλήματος σπάνια γίνεται παραδεκτή. Καθένας ἀπλῶς διεκδικεῖ τήν πληρότητα τῆς κανονικότητας γιά τήν δική του πλευρά καί στό ὅνομα αὐτῆς, καταδικάζει καί καταγγέλει σάν ἀντικανονικό τό ἐκκλησιαστικό καθεστώς τῶν ἄλλων. Καί ἐκπλήσσεται κανείς ἀπό τό χαμηλό ἐπίπεδο καί τόν κυνισμό αὐτῶν τῶν «κανονικῶν» μαχῶν, στίς ὁποίες κάθε ὑπαινιγμός, κάθε διαστροφή ἐπιτρέπεται στό βαθμό πού βλάπτει τόν «ἐχθρό».
Ανήκουμε σ' Αυτόν
«… Ἀνήκουμε σ’ Αὐτόν. Μᾶς ἀγόρασε καί μᾶς λύτρωσε μέ τό τίμιο Αἷμα Του. Καί χρωστᾶμε αὐτή τή διακονία τῆς δοξολογίας στό δεσπότη μας. Γιατί γι’ αὐτό τό ἔργο μᾶς δημιούργησε ἀρχικά. Καί γι’ αὐτό μᾶς ἀγόρασε ὕστερα μέ τή θυσία Του. Ἔτσι θά βρεῖς παντοῦ τήν Ἐκκλησία νά ἔχει…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 135, 16 Ἰουνίου 2004
Τό βαθύ χάσμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Προσπαθῶ νά μετρήσω τό χάσμα, πού χωρίζει καί διαστέλλει τήν Ὀρθόδοξη Παράδοση ἀπό τά σύγχρονα σχήματα καί τό βρίσκω ἀπύθμενο. Διακρίνω καί στίς δυό ὄχθες τόν ἄνθρωπο. Τήν ὕπαρξη, πού διατρέχει τόν κύκλο τῆς ζωῆς της καί γράφει ἱστορία. Πάντοτε ἀνήσυχη. Πάντοτε στοχαστική. Πάντοτε ἐρευνητική τοῦ ὑλικοῦ σύμπαντος καί τῆς ἄπιαστης αἰωνιότητας. Ὅμως, ἡ τάφρος, πού χωρίζει τόν ἄνθρωπο τοῦ “χθές” ἀπό τόν ἄνθρωπο τοῦ “σήμερα” εἶναι τόσο πλατειά καί τόσο βαθειά, πού δέ γεφυρώνεται. Ὅσοι περπατοῦν καί μοχθοῦν σέ τούτη τήν ὄχθη, στήν ἐπικαιρότητα, γυρίζουν τίς πλάτες στίς ἀποσκευές τῶν προγόνων, περιφρονοῦν τό συναγμένο θησαύρισμα τῆς Ὀρθόδοξης πνευματικότητας καί ἀρνοῦνται πεισματικά νά ἐνσωματώσουν στήν πνευματική τους περιουσία τήν ἐμπειρία τῆς ἱστορίας. Συνεπαρμένοι, ἀλλ᾿ ὄχι διδαγμένοι, ἀπό τά ἐντυπωσιακά ἀνοίγματα τῆς ἐπιστήμης καί ἀπό τήν πρόοδο τῆς ἐκλεπτυσμένης τεχνολογίας, εἰσηγοῦνται καί προπαγανδίζουν, ὁλοένα, καινούργια πατήματα. Καί διαφημίζουν, ἀσταμάτητα, νεόκοπες ἐμπειρίες. Ἄλλο προφίλ γιά τόν ἄνθρωπο. Ἄλλο νοηματισμό τῆς ὑπαρξιακῆς του ἀνέλιξης. Ἄλλη ἐκτίμηση τῶν ἀναγκῶν του καί τῶν προβληματισμῶν του. Ἄλλη ποσότητα καί ποιότητα τῆς εὐτυχίας του.
"ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ τῶν δέκα Παρθένων" ή περί ἁγνείας (Μεθοδίου Ὀλύμπου)
[...] Ξέχασα τήν πατρίδα, Λόγε, καθώς ποθοῦσα τή δική σου χάρι, ξέχασα τους χορούς τῶν συνομιλήκων παρθένων, ξέχασα τή μητρική καύχησι τήν ὑπερηφάνεια του γένους. Ὅλα αὐτά γιά μένα, …
Τό μάθημα τοῦ Σταυροῦ
Σχολιάζοντας την αναστάτωση που δημιουργήθηκε μεταξύ των Αποστόλων, λίγο πριν το Πάθος του Κυρίου, για τη μελλοντική πρωτοκαθεδρία, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' υπενθυμίζει σε όλους μας ότι ο Κύριός μας δεν ήλθε για να Τον υπηρετήσουν οι άλλοι αλλά για να υπηρετήσει Αυτός τους άλλους.
Παραδειγματιζόμενοι, λοιπόν, κι εμείς από τον Κύριό μας, καλούμαστε να εκπληρώνουμε αυτό το χρέος μας προς τον συνάνθρωπο, βαδίζοντας το δρόμο της θυσίας.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Προσφορά και αντιπροσφορά
«...Ὁ Θεός ἀγαπάει τόν ἄνθρωπο καί προσφέρεται σ’ αὐτόν καί τοῦ δίνει τήν ἠθική ἐντολή, πού ἀποβλέπει στή σωτηρία. Καί ὁ ἄνθρωπος ἀνταγαπάει τόν Θεό καί ἀντιπροσφέρεται καί ὑπακούει.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 100
Ο ακατάληπτος Θεός
«… Ὁ Θεός ξεπερνάει τήν ἀνθρώπινη κατάληψη καί τήν ἀνθρώπινη περιγραφή. Τά μέτρα σύγκρισης καί στήριξης τοῦ συλλογισμοῦ μας, πού μᾶς προσφέρονται ἀπ’ τή φύση καί τήν ἀνθρώπινη ὑπόστασή μας, δέν εἶναι ἀρκετά, γιά νά σκιαγραφήσουν τό θεϊκό πρόσωπο καί νά ὁριοθετήσουν τό Μυστήριο τῆς ἀγάπης Του καί τῆς ἐνέργειάς…
Κυριακή Δ' Νηστειῶν
(Ἡ ἐλπίδα μας στήν Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ / Ἑβρ.6,13-20)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 134, 1 Ἰουνίου 2004
Ἡ συνθηματολογία τῆς ἄρνησης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἠχηρή ὁμοβροντία ἡ σύγχρονη συνθηματολογία, πού ἀντιμάχεται τήν ἐκκλησιαστική μας Παράδοση. Ἀλλ᾿ ὄχι πειστική. Καί καθόλου ἀποτελεσματική. Ἐπιτίθεται μέ ὅλα τά μέσα, πού διαθέτει ἡ σύγχρονη ἐπιστήμη τῆς προπαγάνδας καί ἡ τεχνολογία τῆς σπορᾶς ἰδεολογημάτων, ἐνάντια στό ἱερό οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας καί στή γόνιμη παράδοσή Του. Σκορπάει προκλήσεις. Γεμίζει μέ ἐντυπώσεις τό ἐπιπόλαιο μάτι. Προκαλεῖ πρόσκαιρη εὐφορία καί πλασματικά ὄνειρα στούς ἀνυποψίαστους. Ἀλλά δέν ἐπιλύει τό ἐναγώνιο πρόβλημα τοῦ νοήματος τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Δέν φωτίζει τήν ἱστορική διαδρομή. Καί δέν ἀναπαύει τή “γρηγοροῦσα” συνείδηση. Καλύπτει τό “μάρκετινγκ”. Τροφοδοτεῖ τήν ἀγορά. Γεμίζει τά ταμεῖα τῶν πολυεθνικῶν κολοσσῶν. Ἐξυπηρετεῖ τίς σκοτεινές πολιτικές σκοπιμότητες. Ἀλλά δέν ἀντέχει στή νηφάλια ἀνάλυση. Καί δέν ἐξυπηρετεῖ τά πηγαῖα ὁράματα, τή δίψα καί τήν ὁρμή γιά καταξίωση τῆς μιᾶς καί μοναδικῆς ἀνθρώπινης διαδρομῆς.
Ηθική
«...Στό σύνολό τους οἱ ἠθικές ἐντολές ἀποτελοῦν τό “θέλω” τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο, καί, ταυτόχρονα, τό χρέος τοῦ ἀνθρώπου ἀπέναντι στό συνάνθρωπο καί ἀπέναντι στό Θεό.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 97
Ομάδα αγάπης
|
"Η αγάπη πάντα |
 |
Με αυτή τη σκέψη, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ιερώνυμος, προτρέπει τον καθένα μας, υπηρετώντας τον Θεό, να εργάζεται για τη Βασιλεία Του και όχι για την προσωπική μας δόξα και ευχαρίστηση.
Στο προπερασμένο μας σημείωμα αρχίσαμε λέγοντας τι μπορούμε να κάνουμε μέσα στο σχολείο, οικοδομώντας την Βασιλεία του Θεού. Πριν διακόψουμε την σειρά, με το σημείωμα για το πνεύμα της 28 Οκτωβρίου, είχαμε φθάσει στο σημείο, που λέγαμε, ότι σιγά-σιγά θα έχη σχηματισθή ένα μικρό προζύμι ανάμεσα στα παιδιά του σχολείου μας, δηλαδή μια ομάδα παιδιών, που έχουν αρχίσει να καλλιεργούν την ψυχή τους και έχουν βαλθή κάτι να κάμουν μέσα στο σχολείο τους για την υπόθεση της Βασιλείας του Θεού.
Μια και θα έχει σχηματισθή μια τέτοια ομάδα, μπορεί ν’ αρχίση γερό χτίσιμο. Αφού στην αρχή ένας μόνος μπόρεσε να φέρη αυτό το αποτέλεσμα, πόσο περισσότερο όταν είναι πιο πολλοί. Φθάνει μόνο να μη εισχωρήσουν μέσα προσωπικές φιλοδοξίες, αλλά να κυριαρχή το θέλημα του Θεού, να είναι πραγματικά Βασιλεία του Θεού.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 38, 1-6-2000
Συγγνώμη χωρίς ἀντίκρυσμα
Συνεργάτου τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης»
Tρεῖς φορές, τουλάχιστον, ὁ Mακαριώτατος κ. Xριστόδουλος δημόσια καί μπροστά στίς παρατεταγμένες κάμερες τῶν τηλεοράσεων αἰσθάνθηκε τήν ἀνάγκη νά ζητήσει συγγνώμη ἀπό τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας γιά σφάλματα τοῦ παρελθόντος.
Ἡ πρώτη φορά ἦταν, ὅταν, κατά τόν ἐνθρονιστήριο λόγο του, ἀπευθυνόμενος μέ δάκρυα στά μάτια στή νεολαία μας, ζήτησε συγγνώμη ἀπό τά παιδιά γιά τά σφάλματα τῆς δικιᾶς του γενιᾶς. Mάλιστα δέ προσέθεσε ὅτι ἀναλαμβάνει ὁ ἴδιος τήν εὐθύνη αὐτῶν τῶν σφαλμάτων.
Ἡ δεύτερη φορά ἦταν μέ τό κήρυγμά του στόν Ἑσπερινό τῆς συγχωρήσεως, τό βράδυ τῆς τελευταίας Kυριακῆς τῆς Tυρινῆς, ὅταν ἀπευθύνθηκε στό ἐκκλησίασμα καί ζήτησε συγγνώμη ἀπό ὅσους «ἀθέλητα» ἔβλαψε. Φαίνεται ὅτι τό βεληνεκές τῆς συγγνώμης του δέν εἶχε τή δύναμη νά φθάσει καί μέχρις ἐκείνων, πού «ἠθελημένα» τούς ἐπίκρανε.
Ἡ τρίτη φορά ἦταν ἐκείνη, κατά τήν ὁποία ζήτησε συγγνώμη, ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐκκλησίας, γιά τήν ἀνάμειξη καί τίς παρεμβάσεις της στά θλιβερά γιά τό ἔθνος γεγονότα τοῦ διχασμοῦ καί τοῦ ἀναθέματος στίς ἀρχές τοῦ περασμένου αἰώνα.
Kαί στίς τρεῖς αὐτές χαρακτηριστικές περιπτώσεις ἡ συγγνώμη ἦταν γενική καί ἀόριστη. Συγγνώμη χωρίς ἀντίκρυσμα. Ἀναφερόταν σέ ἀπροσδιόριστες καί ἀφηρημένες καταστάσεις, χωρίς νά ἔχει συγκεκριμένους ἀποδέκτες. Ἦταν συγγνώμη χωρίς προσωπικό κόστος. Tουναντίον μάλιστα, ἀπευθύνοντας ὁ Mακαριώτατος αὐτοῦ τοῦ εἴδους τή συγγνώμη, ἤθελε νά στολίσει τήν προσωπική του εἰκόνα μέ τά στολίδια μιᾶς ἐπίπλαστης καί φαινομενικῆς μεγαλοθυμίας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 33, 16-03-2000
Tό σύνδρομο τῆς ἐξωστρέφειας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐρώτημα καυτό. Ἐπικαιρότητα προβληματική καί αἰνιγματική. Γιατί ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος αὐτοπαραδίνεται, δίχως τήν παραμικρή ἀντίσταση, στήν ἐξωστρέφεια; Γιατί καταπιέζει τίς ἀγωνίες τῆς προσωπικότητάς του; Γιατί προσπερνάει ἀδιάφορα, ἴσως καί προκλητικά, τόν προβληματισμό γύρω ἀπό τό νόημα τῆς ὕπαρξης; Γιατί συμβιβάζεται καί ταυτίζεται μέ τό ξεφάντωμα καί ἐξαντλεῖ τούς πόθους του στή μέθη τοῦ αἰσθησιασμοῦ;
Ἰδιαίτερα τοῦτες τίς μέρες, τό ξέχυμα τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης στίς ἐκδηλώσεις τῆς ἐμπορευματοποιημένης, ἀλλά καί ἀχαλίνωτης διασκέδασης, δίνουν στήν ἐπιλογή τή διάσταση τῆς αὐτοαναίρεσης καί τῆς αὐτοκαταστροφῆς. Oἱ ἄνθρωποι ἐντάσσονται ἀδιαμαρτύρητα στήν ἀγέλη. Στόν ὄχλο, πού τόν ὁδηγεῖ καί τόν ἐκμεταλλεύεται ἡ ἐμπορική διαπλοκή. Tοῦ προβάλλουν τό πολύχρωμο καί ἑλκυστικό πανώ τῆς διασκέδασης. Mεθοδεύουν τή φυγή του ἀπό τήν πραγματικότητα καί ἀπό τίς ὑπαρξιακές ἀναμετρήσεις μέ τό μόχθο, τήν ὀδύνη καί τό θάνατο. Tόν σύρουν μέσα στό φαράγγι τῶν ἐκκωφαντικῶν κρωγμῶν τῆς σύγχρονης μουσικῆς καί μέσα στό σκοτεινό νεφέλωμα τῶν παραισθήσεων. Tοῦ μελωδοῦν τό ἄσμα τῆς ἐξαντλητικῆς ἐξωστρέφειας. Tοῦ κλέβουν τό ὄνειρο τοῦ νοηματισμοῦ τῆς μιᾶς καί μοναδικῆς ζωῆς του. Kαί, μετά, τόν ἀφήνουν νά ἐκτονωθεῖ καί νά ἐπιστρέψει στή μόνωσή του καί στήν ἀπογοήτευσή του.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση»
MIA EΠIΣTOΛH TOY AΓIOY NEKTAPIOY
Συνεργάτου τῆς «Ἐλεύθερης Πληροφόρησης»
Σήμερα θά καταχωρίσουμε μία συγκλονιστική ἐπιστολή τοῦ μεγάλου ἁγίου τοῦ περασμένου αἰώνα, τοῦ ἁγ. Nεκταρίου Ἐπισκόπου Πενταπόλεως. Tήν ἐπιστολή αὐτή ἀπέστειλε ὁ ἅγιος τόν Mάρτιο τοῦ ἔτους 1895 στόν τότε Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Σωφρόνιο, τέσσερα χρόνια μετά τή βίαιη καί ἄδικη ἐκδίωξή του ἀπό τήν Aἴγυπτο. Ἄς παρακολουθήσουμε μέ δέος καί προσοχή τή φωνή τοῦ ἁγίου:
Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Mαρτίου 1895
Παναγιώτατε Δέσποτα!
Tήν Παναγίαν Ὑμῶν δεξιάν εὐσεβάστως κατασπάζομαι.
Eἰς Ἀλεξάνδρειαν
Tό Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καί τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως ἐζήτησε διά τοῦ Yπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν παρά τοῦ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πολιτικοῦ πράκτορος τῆς Ἑλληνικῆς Kυβερνήσεως κυρίου Γ. Γρυπάρη πληροφορίας περί ἐμοῦ καί τόν λόγον ἰδίᾳ τῆς ἐξ Aἰγύπτου ἀναχωρήσεώς μου. Eἰς ἀπάντησιν ἰδού τί ἔγραψεν πρός τό Ὑπουργεῖον ὁ Kύριος Πολιτικός Πράκτωρ.
«Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τῇ 28 Ἰανουαρίου 1894
Kύριε Ὑπουργέ
Tῇ ἐντολῇ τῆς Aὐτοῦ Ἐξοχότητος τοῦ Kυρίου ἐπί τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ λαμβάνω τήν τιμήν νά χορηγήσω τῇ Ὑμετέρᾳ Ἐξοχότητι πληροφορίας περί τῆς Aὐτοῦ Σεβασμιότητος τοῦ ἄλλοτε Ἐπισκόπου Πενταπόλεως Nεκταρίου Kεφαλᾶ καί τόν λόγον ἰδίᾳ τῆς ἐξ Aἰγύπτου ἀναχωρήσεως αὐτοῦ... κατόπιν δέ ἐπελθούσης δυσαρεσκείας μεταξύ τοῦ Πατριάρχου καί τοῦ ἁγίου Λιβύης ἀπῆλθεν οὗτος εἰς Σμύρνην, τήν δέ θέσιν αὐτοῦ ὡς Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου κατέλαβεν ὁ Ἀρχιμανδρίτης Nεκτάριος, τηρήσας αὐτήν καί μετά τήν χειροτονίαν του εἰς Ἐπίσκοπον Πενταπόλεως.
Κυριακή Γ' Νηστειῶν (Σταυροπροσκυνήσεως)
Γ' Χαιρετισμοί
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Προσέγγιση στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας», β' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 239-248
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΚΑΘΩΣ ΑΝΑΤΕΛΛΕΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ
... θέλω νά πῶ δυό λόγια ὄχι σ’ αὐτούς, πού μισοῦν τήν Ἐκκλησία, ἀλλά στό λαό τοῦ Θεοῦ, πού περνάει μέσα ἀπ’ «τήν κάμινον τοῦ πυρός τήν καιομένην» (Δανιήλ γ΄ 20). Θέλω νά μιλήσω στόν ἑαυτό μου, στούς συλλειτουργούς μου, στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Νά δώσω ἕνα σύντομο σχεδίασμα τοῦ χρέους μας στή σημερινή καμπή τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου καί τῆς Ἐκκλησίας.
Στό θέμα αὐτό ἔχουν λεχτεῖ κι’ ἔχουν γραφτεῖ πολλά. Ἡ δεοντολογία εἶναι μιά περιοχή, πού σ’ αὐτή συναντιῶνται καί ἡ ἐχθρότητα καί ἡ ἀδιαφορία καί ὁ πόνος. Ἄνθρωποι, πού δέν σκύβουν τό κεφάλι νά δρασκελίσουν τό κατώφλι τοῦ Ναοῦ, ἔχουν πρόχειρο στά χείλη τό λόγο τῆς κριτικῆς καί τήν πρόταση τῆς μεταρρύθμισης. Ἀντίπαλοι, πού βάφουν τήν πέννα στό αἷμα, κουνᾶνε νευρικά τό δάχτυλο, γιά νά κάνουν ὑπόδειξη. Μά κι’ οἱ ἄνθρωποι πού συνέχονται ἀπ’ τήν ἀγάπη καί τή λαχτάρα νά δοῦν νά βλαστάνει γνήσια ζωή στήν Ἐκκλησία, μεταποιοῦν τόν πόνο τους σέ γόνιμη κριτική καί σέ λόγο καθοδηγητικό γιά τό λαό τοῦ Θεοῦ. Κοινοποιοῦν τό περιεχόμενο τῆς προσευχῆς τους καί τοῦ στοχασμοῦ τους καί σχηματοποιοῦν σέ παραίνεση καί σέ προτροπή ἀναπνευμάτωσης κι’ ἀναδιοργάνωσης τήν ἔντονη ἀγωνία καί τή φωτισμένη ἀγωνιστικότητα τῆς ψυχῆς τους.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 133, 16 Μαΐου 2004
Τό θησαύρισμα τῶν γενεῶν
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐντυπωσιάζουν οἱ διαφημίσεις. Τοῦ παραγωγικοῦ μόχθου καί τοῦ πολυκλαδικοῦ δέντρου τῆς πολιτιστικῆς δημιουργίας. Παντοῦ συναντῶ τήν προβολή καί τήν ἐπίκληση τῆς πολύχρονης ἐμπειρίας. Τῶν δεκαετιῶν, πού φόρτισαν τήν προσωπικότητα ἤ τήν ὁμάδα μέ γνώση καί μέ ἐπιδεξιότητα. Καί τῶν αἰώνων, πού διαφύλαξαν, κατακύρωσαν καί φώτισαν τήν εὑρηματικότητα τῆς ἀνθρώπινης σκέψης καί τά τεχνουργήματα τῆς καλλιτεχνικῆς δεξιότητας. Παντοῦ καί πάντοτε, οἱ πολλοί ἐπικαλοῦνται παλιά παράδοση τῆς φίρμας τους. Γνώση τῆς ἐξελικτικῆς ἀναβάθμισης τῆς ἐπιστήμης καί τῆς τέχνης. Καί ἐπιβεβαιώνουν τήν ποιότητα καί τήν ἀξία τῆς προσφορᾶς τους μέ τίς περγαμηνές τῆς χρονικῆς ἀντοχῆς καί τῆς ἀκατάλυτης δυναμικότητας.
Πειρασμοί
« Πιστός δέ ὁ Θεός, ὅς οὐκ ἐάσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπέρ ὅ δύνασθε, ἀλλά ποήσει σύν τῷ πειρασμῷ καί τήν ἔκβασιν τοῦ δύνασθαι ὑμᾶς ὑπενεγκεῖν» .
Σύντομη ἑρμηνεία: «Μήν ξεχνᾶτε ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀξιόπιστος ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος σύμφωνα μέ τίς ὑποσχέσεις του δέν θά σᾶς ἀφήσει νά πειρασθεῖτε παραπάνω…
Σύναξη Θεού και ανθρώπων
«… Ὁ Λαός τοῦ Θεοῦ συναθροίζεται μαζί μέ τό Θεό στό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, πού εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Αὐτή ἡ σύναξη τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ μαζί μέ τό Θεό πραγματοποιεῖται κάθε φορά στήν Εὐχαριστία.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ.…
Δοξολογία
«… Ἡ ἴδια ἡ πράξη τῆς λατρείας μας ζητάει σαν πρώτη ἐνέργειά μας τή δοξολογία. Γιατί μόλις πλησιάσουμε τό Θεό, νοιώθουμε τήν ἀπροσπέλαστη δόξα Του καί τή δύναμή Του καί τό μεγαλεῖο Του. Σάν ἐπακόλουθο ἔρχεται ὁ θαυμασμός κι ἡ ἔκπληξη καί τά τέτοια. Καί, ἀναγκαστικά, ἀκολουθεῖ ἡ δοξολογία.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς…
Κυριακή Β' Νηστειῶν
Β' Χαιρετισμοί
150 χρόνια ἀπό τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821
Απευθυνόμενος προς τους "Ἀδελφούς Ἕλληνες", το 1971, ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, τονίζει την αξία της Πίστεως για τον υπόδουλο Ελληνισμό καθώς και τη μεγάλη συμβολή των κληρικών στην επιτυχή έκβασή της: "...Μικροί αὐτοί καί πολλάκις ἀσήμαντοι, περιέκλεισαν εἰς τά φλογερά των στήθη καί διεφύλαξαν ἀλώβητον ὅ,τι μέγα καί ὑψηλόν ἔχει τό Ἔθνος μας καί ἡ Ἐκκλησία μας."
Για να διαβάσετε την ομιλία του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Εὐαγγελισμός Θεοτόκου
Το πνεῦμα τῆς 28 Ὀκτωβρίου
Με αφορμή εθνική επέτειο (της 28ης Οκτωβρίου), απευθυνόμενος προς μαθητές Σχολείων, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' απευθύνει προσκλητήριο για πράξεις θυσίας: "...ὁ ἑορτασμός τῆς μεγάλης ἐκείνης ἡμέρας θά εἶναι νά προσπαθήσουμε, ὁ καθένας στόν τομέα του, νά προσφέρη κάποια θυσία καί νά προσπαθήση νά δημιουργήση κάτι ἀληθινά μεγάλο, κάτι πού νά εἶναι άνάλογο μέ αὐτό, πού αἰσθάνθηκε τότε ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικός λαός...".
Για να διαβάσετε τις -πάντοτε επίκαιρες- σκέψεις του μακαριωτάτου πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Κατανόηση και βοήθεια
«...Ὁ Κύριος δέν ἄγγιξε καθόλου τήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία καί ἁμαρτία, κατανοεῖ ὅμως τόν ἁμαρτωλό καί τοῦ δίνει τό χέρι, γιά νά τόν βγάλῃ ἀπό τό χάος τῆς πτώσεώς του.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 86
Γογγυσμός
«Πάντα ποιεῖτε χωρίς γογγυσμῶν καί διαλογισμῶν, ἵνα γένησθε ἄμεμπτοι καί ἀκέραιοι, τέκνα Θεοῦ ἀμώμητα». (Φιλιπ. β΄14-15)
Σύντομη ἑρμηνεία: Ὅλα ὅσα ἀπαιτεῖ τό ἔργο τῆς σωτηρίας σας νά τά κάνετε χωρίς γογγυσμούς (θεωρώντας ὅτι τάχα σᾶς ἐπιβάλλει ὁ Θεός πράγματα ὑπερβολικά ἤ ἀνυπόφορα καί θλιβερά), καί χωρίς ἐσωτερικές ἀμφιβολίες καί ἀμφιταλαντεύσεις γιά…
Υπερβαίνοντας την ατομικότητα
«… Ὁ λόγος κι ἡ πράξη τοῦ Κυρίου ἀποκαλύπτουν, πώς ἡ μετοχή στή ζωή τῆς ἀναγέννησης καί τῆς Χάριτος σφραγίζεται κι ὁλοκληρώνεται μέ τήν ὑπέρβαση τῆς ἀτομικότητας καί μέ τή συνάντηση καί τήν περιχώρηση μέσα στήν ἱερή οἰκογένεια, πού εἶναι ταυτόχρονα καί ‟ποίμνη” τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος…
Τό παρακάτω ντοκουμέντο, γραμμένο ἀπό τό χέρι τοῦ μακαριστοῦ Ἀττικῆς Νικοδήμου, ἔχει πολύ μεγάλη ἱστορική καί κανονική ἀξία. Μέσα σέ πέντε σελίδες τεκμηριώνεται μέ πολύ ἁπλό καί κατανοητό καί εὐσύνοπτο τρόπο ἡ Κανονικότητα τῆς ἐκλογῆς του. Ἕνα κείμενο πού ὁποιοσδήποτε τό μελετήσει θά πεισθεῖ ἀμετάκλητα γιά τό δίκαιο τοῦ ἀγῶνα τοῦ μητροπολίτου. Ἑνός ἀγῶνα ὄχι γιά τίς θέσεις καί τά ἀξιώματα ἀλλά γιά τόν περιορισμό τῆς αὐθαιρεσίας καί τῆς ἀσυδοσίας μέσα στό ἱερό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας.
Ἡ Kανονικότητα τῆς ἐκλογῆς μου
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
1. Ἡ χηρεία τῆς Ἱ. M. Ἀττικῆς.
Ἡ Mητρόπολι Ἀττικῆς, κατά τήν περίοδο τῆς ἐκλογῆς μου, ἦταν χηρεύουσα. Ὁ προκάτοχός μου, Mητροπολίτης Ἀττικῆς Ἰάκωβος, ἐκλέχτηκε στίς 12 Ἰανουαρίου τοῦ 1962 Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν. Ἀπό τή στιγμή, πού ἔδωσε τό μήνυμά του καί ἀποδέχτηκε τήν ἐκλογή του, ἡ Mητρόπολη Ἀττικῆς κηρύχθηκε «ἐν χηρείᾳ». Ἐκεῖνος, μετά τήν ἔκδοση τοῦ Bασιλικοῦ Διατάγματος, ἐνθρονίστηκε στήν Ἀρχιεπισκοπή Ἀθηνῶν καί ἄρχισε νά ἐπιτελεῖ τά καθήκοντα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου. Γιά λόγους, πού ἀναφέρονται στά ἱστορικά ντοκουμέντα ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, παραιτήθηκε ἀπό τό ἀξίωμα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου μετά παρέλευση 15 ἡμερῶν. Aὐτό δέ σήμαινε αὐτονόητη ἐπιστροφή στήν παλιά του θέση. Ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὥρισε ἀνακριτή γιά νά ἐξετάσει τίς κατηγορίες, πού διατυπώθηκαν ἐναντίον του καί, ταυτόχρονα, τοῦ ἀνέθεσε τήν προεδρεία τῆς Mητροπόλεως Ἀττικῆς. Aὐτό δέν ἔγινε μέ τή διαδικασία τῆς κανονικῆς ἐκλογῆς, ὁπότε θά ἔδινε ξανά μήνυμα καί θά ἐνθρονιζόταν ὡς κανονικός Mητροπολίτης. Ἀνέλαβε ἁπλῶς τή διαποίμανση τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὐτῆς ἐπαρχίας ὡς τοποτηρητής. Σημειωτέον, ὅτι δέν ἐκδόθηκε τότε σχετικό διάταγμα ἀναθέσεως τῶν καθηκόντων τοποτηρητῆ στόν πρώην Ἀρχιεπίσκοπο Ἰάκωβο. Γι᾽ αὐτό, ἀσκοῦσε μέν τά καθήκοντα τοῦ τοποτηρητῆ, ἀλλά τά σχετικά ἔγγραφα τά ὑπέγραφε ὁ πρωτοσύγκελλος. Tή σχέση αὐτή (τοῦ τοποτηρητῆ) τή διασαφίζει καί ὁ ἴδιος, ὅταν, μετά τήν ἀπομάκρυνσή του, μέ συνοδική δικαστική ἀπόφαση, ἀπό τήν Ἀττική, διεκδίκησε τίς ἀποδοχές τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, λέγοντας, ὅτι ἡ ἀνάληψη τῶν καθηκόντων τῆς προεδρείας δέν ἀντιστοιχοῦσε σέ ἐπανεκλογή του στήν Ἀττική, ἀλλά ἰσοδυναμοῦσε μέ τήν ἁρμοδιότητα καί τήν εὐθύνη τοῦ τοποτηρητῆ.
Κυριακή Α' Νηστειῶν (Ὀρθοδοξίας)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἀγωνία στή Γεθσημανή καί ἀγωνία στό σύγχρονο κόσμο», β' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 15, 47-55
ΑΓΩΝΙΑ ΣΤΗ ΓΕΘΣΗΜΑΝΗ
ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ
...Ἡ ἐποχή μας, δηλαδή ἐμεῖς, ἡ γενηά, πού ζῆ σ’ ὅλη της τήν ὀξύτητα καί τήν τραγικότητα τήν ὑπαρξιακή ἀγωνία, μέ σοβαρότητα καί αἴσθησι τῆς εὐθύνης πρέπει νά βηματίσουμε πρός τήν Γεθσημανῆ καί νά ἀνοίξουμε κοινωνία, στενή κοινωνία μ’ Ἐκεῖνον, πού πῆρε τήν ὑπόστασί μας καί τήν ἔκανε δική του, γιά νά την λυτρώση καί νά τήν ἀνακαινίση.
Ὁ ἱδρώς καί τό αἷμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτελοῦν γιά μᾶς τήν πηγή μιᾶς νέας ζωῆς.
Τό βλέμμα τοῦ Ἰησοῦ
Δέν κουράζεσαι νά μελετᾶς τό βιβλίο τοῦ Γολγοθᾶ. Σέ κάθε σελίδα του, σέ κάθε γραμμή του ἀνακαλύπτεις βαθύτερα καί τό Θεό καί τόν ἄνθρωπο. Τή θεϊκή ἀγάπη, πού ἑκούσια προσφέρεται καί τήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία, πού ἀδιάκοπα περιπλέκεται σέ προβλήματα καί πορεύεται μέσα ἀπό σταθμούς συγκλονιστικούς.
Τό σχέδιο τῆς προδοσίας εἶχε πιά γίνει πρᾶξι.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 132, 1 Μαΐου 2004
Τό χρυσό κύκλωμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στήν καρδιά, στήν ἐμπειρία καί στή διαλεκτική τοῦ μεγάλου μας Ἀποστόλου, τοῦ Παύλου, λειτουργεῖ ἕνα χρυσό, δυναμικό κύκλωμα. Μιά ἰδιότυπη σύνδεση, πού περιχωρεῖ καί ἐνεργοποιεῖ τίς τρεῖς πρωτογενεῖς ἱκανότητες τῆς ψυχῆς μας. Τήν “πίστη”, τήν “ἐλπίδα” καί τήν “ἀγάπη”. Ἡ χαρισματική κοινολόγηση τοῦ πλούτου τῆς καρδιᾶς του εἶναι πρόδηλη. Ἡ διατύπωση, κοφτή καί ξεκάθαρη: “Νυνί δέ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τά τρία ταῦτα· μείζων δέ τούτων ἡ ἀγάπη” (Α΄ Κορινθ. ιγ΄ 13).
Ἀκατανόητο τό σχῆμα τῆς διασύνδεσης πίστης, ἐλπίδας καί ἀγάπης στήν ὑλοκρατούμενη ἐποχή μας. Καθώς τό ἐφήμερο, τό “ἐδῶ” καί τό “τώρα” καλύπτει, σέ τούτη τή φάση τῆς ἱστορίας, τό μῆκος καί τό εὖρος τοῦ ὁραματισμοῦ μας, τῆς προσδοκίας μας καί τῆς εὐμάρειάς μας, τά τρία ἀναπτύγματα τῆς ψυχῆς δέν βρίσκουν ἔδαφος, γιά νά ἁπλώσουν τίς ρίζες τους καί ἀτμόσφαιρα, γιά νά ἀντλήσουν ἀναπνοή. Μένουν στό σκοτεινό ράφι τοῦ “χθές”. Στό μουσεῖο τῆς ἀναξιοποίητης ἱστορικῆς κληρονομιᾶς. Ἤ στά ὁράματα, πού τά ξεπέρασε, “δῆθεν”, ἡ θετικότητα τῶν προοδευτικῶν κινημάτων καί ἡ θριαμβευτική καταύγαση (!!) τοῦ “ὀρθοῦ λόγου”. Δέν προσεγγίζονται, πιά, μέ τήν εὐλάβεια καί τό δέος, πού ἐπιβάλλει τό ἄγγιγμα τῶν ἱερῶν στοιχείων τῆς ζωῆς, ἡ σεβαστική καί, ταυτόχρονα, ἀνανεωτική προσκύνηση τῆς “εἰκόνας” τοῦ Θεοῦ.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 102, 1-2-2003
Εὐρωπαϊκός πειρασμός (β)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σχεδιασμοί φανφαρονικοί, ἔξω ἀπό τό ἱστορικό καί πολύ περισσότερο, ἔξω ἀπό τό ᾿Ορθόδοξο γήπεδο. ῎Ονειρα προσωπικῆς προβολῆς, μέ τή θολή ἐπένδυση τῆς διορατικότητας καί τῆς πανευρωπαϊκῆς ἐμβέλειας. Φτηνές προσεγγίσεις, ἀναλύσεις καί ἐκτιμήσεις, πού δέν ὁριοθετοῦν γόνιμη προβληματική καί, πού δέν ἐκβάλλουν σέ πρακτική ρωμαλέα, θυσιαστική καί ἱστορικά δικαιωμένη.
῞Ολα θολά καί ὅλα ὕποπτα, ὅσα ἀράδιασε ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, στή Σύνοδο τῆς ῾Ιεραρχίας τοῦ περασμένου ᾿Οκτωβρίου, σχετικά μέ τή μετοχή τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος στήν ἀνοικοδόμηση τοῦ “κοινοῦ εὐρωπαϊκοῦ οἴκου”. Μέ τό ξεφύλλισμα, ἀναγκάζεσαι νά κάνεις καί ξετίναγμα. Καί ἀφαιρώντας τόν ἀνιστόρητο λεκτικό φόρτο, τήν οὐτοπική διαλεκτική καί τόν ὑπεροπτικό διάκοσμο, ἀνακαλύπτεις, πώς δέν ἀπομένει τίποτε. Καμμιά συγκροτημένη προοπτική γιά εὐαγγελισμό στή σύγχρονη οἰκουμένη. Καμμιά ρεαλιστική παρακίνηση γιά Συνοδική ἀπόφαση. Κανένα οὐσιαστικό ἄνοιγμα τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος πρός τούς διευρυμένους ὁρίζοντες τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης.
Διαβάζοντας τήν ἐκτεταμένη περίληψη τῆς φλύαρης καί ἀπροσδιόριστης εἰσήγησής του, σημείωσα καί τό ὑπογραμμίζω μέ ἔμφαση, ὅτι ὁ Χριστόδουλος αὐτοπροδίδεται ὡς ἀνιστόρητος καί σφόδρα ἐπηρεασμένος ἀπό τήν ἐκκοσμικευμένη πρακτική τοῦ προτεσταντικοῦ κόσμου. ῾Η διαλεκτική του, οἱ ἀναλύσεις του, οἱ στόχοι του, ὅλα προδίδουν μιά παχυλή ἄγνοια τοῦ τρόπου παγίωσης τῆς χριστιανικῆς ταυτότητας στίς συνειδήσεις τῶν λαῶν τῆς εὐρωπαϊκῆς ἠπείρου καί μιά ἐρωτοτροπία πρός τίς ἑρμηνεῖες καί τή μεθοδολογία τῶν πολυπληθῶν, σημερινῶν προτεσταντικῶν παραφυάδων.
Εκγύμναση και ευσέβεια
«Ἡ γάρ σωματική γυμνασία πρός ὀλίγον ἐστίν ὠφέλιμος, ἡ δέ εὐσέβεια πρός πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καί τῆς μελλούσης». (Α΄ Τιμ. δ΄ 8)
Σύντομη ἑρμηνεία: «Ἡ σωματική ἐξάσκηση καί ἐκγύμναση εἶναι ὠφέλιμη σέ μικρό βαθμό, ἐπειδή ἀποβλέπει μόνο στό σῶμα, τό ὁποῖο εἶναι φθαρτό∙ ἡ…
Περιοδικό «’Ελεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 101, 16-1-2003
Εὐρωπαϊκός πειρασμός (α) 
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Αὐτοπαγιδευμένος μόνιμα ὁ προκαθήμενος τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος. Στήν ἔπαρσή του. Στήν εἰδωλοποίηση τοῦ προσώπου του. Στήν ἐπίδειξη ἐξουσιαστικῆς δύναμης. Στό μονόλογο τῆς δῆθεν ὑπεροχῆς του. ᾿Ακόμα καί ὅταν ἐγγίζει ἐκρηκτικά προβλήματα, πού συγκλονίζουν τή σύγχρονη κοινωνία καί ἐπηρεάζουν ἀρνητικά τήν ἱερή παρεμβολή τῆς ᾿Εκκλησίας, δέ δείχνεται ἱκανός νά ξεπεράσει τό φράγμα τῶν ἀτομικῶν του φιλοδοξιῶν. Τήν ἀκόρεστη δίψα γιά προβολή. Καί τήν ἑστίαση τοῦ ἐνδιαφέροντός του σέ μεθοδεύσεις, πού στιλβώνουν τό προφίλ του καί πολλαπλασιάζουν τά μόρια τῆς δημοτικότητάς του.
Δέ θά σταθμεύσω σέ ὅλους τούς ἐνδιάμεσους σταθμούς, στά πολλά θέματα καί προβλήματα, πού ἐμφάνισε ἐπιδεικτικά, ἀλλά καί ἀναποτελεσματικά, στή Σύνοδο τῆς ῾Ιεραρχίας τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος τοῦ περασμένου ᾿Οκτωβρίου. Θά μείνω στό ἕνα, πού, πραγματικά, ἀποτελεῖ τή μεγάλη πρόκληση πρός τή διοίκηση τῆς ᾿Ορθόδοξης ᾿Εκκλησίας μας καί πρός ὁλόκληρο τό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα. Πρόκειται γιά τό μηχανισμό τοῦ θρησκευτικοῦ ἀποχρωματισμοῦ, πού ἔχουν βάλει σέ λειτουργία τά μεγάλα καί κρυφά κέντρα ἀποφάσεων. ᾿Εκεῖνα, πού διασκέπτονται μυστικά καί μανουβράρουν τούς λαούς τῆς οἰκουμένης στήν ἀποδοχή τῶν δεσμῶν τῆς παγκοσμιοποίησης καί στήν “ἄνευ ὅρων” ὑποταγή στούς δυνάστες τῆς πολιτικῆς καί τῆς οἰκονομικῆς παντοδυναμίας.
Κυριακή Τυροφάγου
Ἡ δική σας συμμετοχή
Συνεχίζοντας τις παραινέσεις του προς ...μαθητές, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', τονίζει ότι ο καθένας μας μπορεί να εργαστεί στον χώρο του για να βασιλεύσει ο Θεός μέσα στην ψυχή μας και στην ψυχή των άλλων ανθρώπων.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἄνθη ἀπό τήν ποίηση τοῦ Γολγοθᾶ», γ' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 6-7, 67-74
ΑΝΘΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΓΟΛΓΟΘΑ
...Ὅταν κανείς ζῇ τή Μεγάλη Ἑβδομάδα μέ τή βοήθεια τῆς ὑμνολογίας, τή ζῇ μέ τό πνεῦμα καί τή θεολογική σκέψι καί τή φλογισμένη καρδιά τῶν ἁγίων.Ἔτσι ἐκεῖνο, πού δέν μπορεῖ, ἐξ αἰτίας τῆς ἀδυναμίας του νά κάνῃ μόνος του ὁ ὁποιοσδήποτε, τήν ἀνύψωσι καί τήν προσπέλασι στίς μυστικές ἀπέραντες ἐκτάσεις τῆς θείας ἀγάπης, τό κάνει μέ τή βοήθεια τή δική τους. Προχωρεῖ πέρα ἀπό τό παραπέτασμα τοῦ Οὐρανοῦ, διακρίνει τόν Θεόν, τό σχέδιό του, τό θέλημά του καί ἑρμηνεύει τήν ἐνανθρώπησί του καί τή θυσία του...
(Ποίημα Κοσμᾶ μοναχοῦ)
Μεταλαμβάνων κρατῆρος
τοῖς μαθητές ἐβόας,
ἀθάνατε·
γεννήματος ἀμπέλου δέ
πίομαι λοιπόν,
οὐκέτι μεθ’ ὑμῶν
βιοτεύων·
τόν μονογενῆ ἐπεί μέ ἱλασμόν
ὁ πατήρ εἰς τόν κόσμον ἀπέστειλε.
Ζῶ καί ἐλπίζω.
Κοινωνῶ στό Μυστικό Δεῖπνο.
Καί ὁραματίζομαι τό Τραπέζι
τῆς οὐρανίου βασιλείας Σου.
Τότε θά εἶναι ὅλα «καινά».
«Καινοί» οἱ ἄνθρωποι,
καί «καινός» ὁ οἶνος τῆς εὐφροσύνης Σου.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 129, 16 Μαρτίου 2004
Καχεκτικό τό ὅραμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Καχεκτικό, ἀνούσιο καί ἀνέλπιδο τό ὅραμα, πού προσφέρει ἡ γενιά μου στήν ἀνήσυχη διάδοχη γενιά. Στενό, τεχνητά καί σκόπιμα περιορισμένο, τό ἄνοιγμα τοῦ ὁρίζοντα. Ἰσχνό τό φῶς. Ἀμφίβολες καί ἀμφισβητήσιμες οἱ προοπτικές. Ἀπανωτές οἱ ἐγκλήσεις, ὅτι σέ κάθε βῆμα ἐλλοχεύει ἡ ἐμπορική σκοπιμότητα καί ἡ ἐκμετάλλευση.
Ἐρευνῆστε τόν πίνακα τῶν χτεσινῶν, δικῶν μας ὁραμάτων. Τῶν στόχων, πού ἐνθουσίασαν, κάποτε καί ἐνεργοποίησαν τή δική μας γενιά. Τή γενιά, πού, πρίν λίγα χρόνια, ἀναζητοῦσε ὁρίζοντα ἀθλημάτων καί, σήμερα, μετράει χαλάσματα. Τῶν “κεκτημένων” μας, πού, ἐνῶ δέν μᾶς γεμίζουν καί δέν μᾶς ἐξασφαλίζουν τήν προσωπική ἱκανοποίηση, τά προσφέρουμε, ὡς ἐλπίδα καταξίωσης καί ὡς αὐριανό πλήρωμα στίς νεανικές καρδιές. Πόσα ὁράματα καί πόσα ἀθλήματα περιέχει ὁ πίνακας; Τόν κυττᾶμε καί τρομάζουμε. Εἶναι καθρέφτης ἀθεράπευτης πνευματικῆς ἀνέχειας καί εὐτελισμοῦ τῆς προσωπικότητας.
Αττικής Νικόδημος προς Αγωνιζομένους Λαρισαίους
Διαβᾶστε παρακάτω τόν ἀγωνιστικό χαιρετισμό τοῦ μακαριστοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου πρός τούς Ἀγωνιζομένους Λαρισαίους πιστούς πού ἀγωνίστηκαν μέχρις αἵματος χάριν τοῦ ἁγίου μητροπολίτη τους Λαρίσης Θεολόγου. Τούς προτρέπει νά συνεχίσουν τόν ἀγῶνα τους ἀποδεικνύοντας ὅτι αὐτή ἡ στάση εἶναι σύμφωνη μέ τήν κανονική πράξη τῆς Ἐκκλησίας.
O MHTPOΠOΛITHΣ
ATTIKHΣ KAI MEΓAPIΔOΣ
NIKOΔHMOΣ
3 Ἀπριλίου 1997
Ἀγαπητοί μου Λαρισαῖοι,
Δεχθῆτε τήν ἔκφρασι τῆς ἀγάπης μου καί τίς ὁλόψυχες εὐχές μου γιά τήν ἐπιτυχία τῆς καινούργιας σας πρωτοβουλίας. Ἔφτασε στά χέρια μου τό ἀγωνιστικό φυλλάδιο, πού εἴχατε τήν τόλμη νά ἐκδώσετε. Tό ἀπόλαυσα καί τό χάρηκα. Eἶναι φωνή ψυχῶν, πού λατρεύουν τόν Kύριο καί θέλουν «ἔνδοξον τήν Ἐκκλησίαν, μή ἔχουσαν σπίλον ἤ ρυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων, ἀλλ᾽ ἵνα ᾖ ἁγία καί ἄμωμος» (Ἐφεσ. ε΄ 27). Ὁ ἀγώνας σας εἶναι τιμημένος καί καταξιωμένος. Oἱ θυσίες σας, πρωτότυπες καί συνταρακτικές, ἀπαντοῦν μέ αἱμάτινες ἀναγραφές ἀγάπης στά ἀνερμάτιστα πνεύματα τῆς ἐποχῆς μας, πού ἐπαγγέλλονται ἐλευθερία τοῦ λόγου καί σεβασμό στά ἀνθρώπινα δικαιώματα καί δικαιώνουν μέ τίς πράξεις τους τούς βιαστές καί τούς ἐκμεταλλευτές τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας.
Ἡ προσφορά σας στήν Ἐκκλησία τῆς Λάρισας καί σ᾽ ὁλόκληρη τήν Ὀρθοδοξία καταχωρήθηκε ἤδη στίς σελίδες τῆς ἱστορίας. Ἀποτελεῖ δεῖγμα γραφῆς, πού ἐμπνέει καί ἄλλες ἐκκλησιαστικές κοινότητες καί τίς ἐνεργοποιεῖ στή θετική καί δυναμική ἀντιμετώπισι τῶν ποικίλων προβλημάτων. Ἡ ἀγάπη σας στό σεπτό πρόσωπο τοῦ ὁσίου Mητροπολίτη Θεολόγου, ἀνταπόκρισι καί ἀνταπόδοσι στή δική του προσφορά πρός τήν Ἐκκλησία καί πρός τό λαό τῆς Λάρισας, μένει ὡς ἀπεικόνισι καί ὡς ὑπόδειγμα τῆς γνήσιας κοινωνίας τοῦ ποιμένα μέ τό ποίμνιο. Tοῦ ποιμένα, πού «τήν ψυχήν αὐτοῦ τίθησιν ὑπέρ τῶν προβάτων» (Ἰωάν. ι΄11). Kαί τῶν λογικῶν προβάτων, πού «τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούει...» καί «αὐτῷ ἀκολουθεῖ, ὅτι οἴδασι τήν φωνήν αὐτοῦ» (Ἰωάν. ι΄ 2, 4).
Ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», φύλλο 1234, 1-8-1997
Πρός νοσταλγούς τῆς γαλήνης
(Φωτογραφία: Οι τρεις Μητροπολίτες: Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος, Λαρίσης Θεολόγος, Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων Κωνσταντίνος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kαθολική ἡ κόπωσι τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν ὑπερεικοσαετῆ ἀνωμαλία. Kαί ἔντονη ἡ νοσταλγία τῆς γαλήνης, πού κολπώνει τίς Ὀρθόδοξες συνειδήσεις. Kοινή ἡ πεποίθησι, πώς τό διχαστικό κλίμα, πού κυριάρχησε στήν περίοδο Σεραφείμ, δέ δίνει μήνυμα λυτρωτικό στόν ἄνθρωπο τῆς ἐποχῆς. Kαί πώς ἡ ἀδελφική προσέγγισι τῶν προσώπων τῆς ἡγεσίας καί ἡ εἰρηνική σχέσι τοῦ λογικοῦ ποιμνίου μέ τούς ποιμένες, εἶναι ἡ πρωτεραιότητα, πού ὑπερκαλύπτει, τούτη τήν ὥρα, ὅλους τούς ἄλλους προγραμματισμούς.
Oἱ πληρωμένοι κοντυλοφόροι ἀγωνίζονται μέ πεῖσμα νά εἰκονίσουν πλαστό κλίμα εὐφορίας. Nά μεταστρέψουν τήν εἰκόνα τῆς διαφθορᾶς σέ φωτεινό πίνακα δημιουργίας. Tά κύματα τῆς ἐμπάθειας καί τοῦ ἀλληλοσπαραγμοῦ τοῦ ἐπισκοπικοῦ σώματος σέ πνοή θείας Xάριτος. Kαί νά ἀπαλλάξουν ἀπό τίς εὐθῦνες τόν ἀρχιτέκτονα τῆς ἀνωμαλίας, τόν Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ καί νά μεταθέσουν τίς ἐνοχές στούς ὄμους τῶν θυμάτων.
Oἱ πολλοί, οἱ ἄνθρωποι, πού ζοῦν μέ ἀγωνία τίς ἐκκλησιαστικές ἐξελίξεις δέν πείθονται. Ἔχουν κάνει τίς ἐκτιμήσεις τους. Oἱ λίγοι, ὄμως, οἱ ἐλάχιστοι, ἐκεῖνοι, πού παρασύρθηκαν ἀπό τόν πληρωμένο λόγο, ταύτισαν, ἀνιστόρητα καί ἀνεξέλεγκτα, τήν ἐκκλησιαστική καταιγίδα μέ τήν ἄρνησι τῶν τριῶν Mητροπολιτῶν νά ὑποκύψουν στήν ἄδικη καταδίκη καί νά ὑπογράψουν, μέ τά ἴδια τους τά χέρια, τήν πνευματική καί ἠθική ἐξόντωσί τους. Kαί πίστεψαν, ὅτι ἡ ὑπέρβασι τῶν μικροτήτων καί τῶν ἀντιθέσεων, ἡ εἰρήνευσι τοῦ σώματος τῆς Ἱεραρχίας καί ὁλόκληρης τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας περνάει ἀναγκαστικά ἀπό τό ἰκρίωμα τοῦ σφαγιασμοῦ καί τοῦ ἀφανισμοῦ τῶν Mητροπολιτῶν ἐκείνων, πού γιά εἰκοσιτέσσερα ὁλόκληρα χρόνια εἶναι ὁ στόχος τῆς ξέφρενης Σεραφειμικῆς διοικήσεως. Tῶν θυμάτων, πού ἀπό τό 1974 ἴσαμε σήμερα δέχονται τά ἀλλεπάλληλα κύματα τῶν παρανοϊκῶν ἐπιθέσεων, περιφέρουν σιωπηλά τόν προσωπικό τους σταυρό καί χτυποῦν διακριτικά τό σήμαντρο τοῦ κινδύνου, γιά νά ἀφυπνίσουν τίς Ὀρθόδοξες συνειδήσεις.
Συνάντηση και κοινωνία
«… Ἡ Λειτουργία δέν εἶναι μιά συνηθισμένη τελετή. … Εἶναι ἡ δυνατότητα τῆς προσωπικῆς καί κοινῆς συνάντησης καί κοινωνίας μέ τό πρόσωπο τοῦ σαρκωμένου καί σταυρωμένου Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 11
Κυριακή Ἀπόκρεω
Ὁμάδα ψυχαγωγίας
Συνεχίζοντας τη σειρά των παραινέσεών του προς ...μαθητές, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', τονίζει τη μεγάλη σημασία της ψυχαγωγίας ως ανάγκη της ψυχής. "...ἡ καλή ψυχαγωγία γίνεται τροφή τῆς ψυχῆς,... ὅμως ἡ κακή ψυχαγωγία, ἀντί γιά τροφή γίνεται δηλητήριο."
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἀρνοῦμαι τή μοναξιά», β' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1992), σελ. 12, 93-96
ΑΡΝΟΥΜΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΞΙΑ
...ἡ μοναξιά εἶναι τό πιό θλιβερό παράγωγο τῆς βιομηχανικῆς ἐποχῆς μας. Τό τίμημα, πού πληρώνουμε στούς καινούργιους θεσμούς. Ὁ φόρος στίς ἀνέσεις τῆς τεχνοκρατίας...
...Ὅμως, δέν μέ πνίγει ἡ ἀπόγνωση.
Σάν ἄνθρωπος, μέ γαντζωμένη τήν ἄγκυρα τῆς ἐλπίδας στό Θεό, δέν τρομάζω ἀπ’ τό πρόβλημα. Σάν ὁδοιπόρος τούτης τῆς ἔρημης χρονικῆς ἔκτασης, φορτωμένος στούς ὤμους τήν κληρονομιά τῶν Πατέρων καί τή γλυκειά ἐμπειρία τῶν ἁγίων, δέν ἀποπροσανατολίζομαι ἀπ’ τό σύννεφο.
Ἀρνοῦμαι τή μοναξιά.
Δέν ἀφίνω τόν ἑαυτό μου νά τυλιχτεῖ στήν καταχνιά καί νά ἐνταφιαστεῖ στήν ἀπελπισία.
Μέσα μου καί γύρω μου νοιώθω νά ὑπάρχει τό φῶς, ν’ ἀνθίζει ἀνεμπόδιστα ἡ χρυσή ἐλπίδα...
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 250, 1-4-2009
Προσδοκίες καρδιῶν
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στή δίνη τοῦ μιντιακοῦ λίφτινγκ καί τῆς προσωπικῆς διαπλοκῆς στά ἀνοιχτά γήπεδα τή δημοτικότητας ἐμπλέκονται, θελητά ἤ ἀθέλητα (μᾶλλον θελητά καί σκόπιμα) καί οἱ προσωπικότητες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Συνοδικοῦ σχήματος. Κάποιοι τό θεωροῦν ἀναγκαῖο, γιά νά δημοσιοποιήσουν τίς ἀπόψεις τους πάνω στίς τρέχουσες, κρίσιμες ἐξελίξεις ἤ γιά νά προβάλουν τή διαλεκτική τῆς ᾿Εκκλησίας, πού ὑπερβαίνει τό στενό κύκλωμα τῶν ὁραμάτων τῆς ὑλοφροσύνης καί ἀνοίγει ὁρίζοντες ὑπερβατικῆς καταύγασης τοῦ προσώπου καί τοῦ ἐγκόσμιου ἀθλήματός του. Καί κάποιοι προσφεύγουν μέ τήν κρυφή ἐλπίδα, πώς θά ὑπερπηδήσουν τό βαθύ χαντάκι τῆς μετριότητας καί θά προβληθοῦν στή φωτισμένη ἐξέδρα τῆς ὑπεροχῆς καί τῆς εὐρύτερης ἀναγνώρισης.
Τό ὁρμητικό κύμα τῆς αὐτοπροβολῆς δέν εἶναι ἀποκλειστικό σύμπτωμα τῶν καιρῶν μας. Μπορεῖ, κατά τίς μέρες μας νά ἐκμεταλλεύτηκε τούς ἠλεκτρονικούς μηχανισμούς καί νά μεταποιήθηκε σέ τεχνική ἐπικίνδυνης πλύσης τῶν ἐγκεφάλων μας. ῾Η ἀφετηρία του, ὅμως, βρίσκεται πολύ βαθειά. Στούς περασμένους καί λησμονημένους αἰῶνες. Στίς ἱστορικές ἀνακυκλώσεις καί στά περιβάλλοντα, πού ἡ ἔπαρση καί ἡ φλυαρία ἔστηναν θρόνους πλαστῆς ὑπεροχῆς καί ἔσπρωχναν σέ ἀπόσταση ἐξάρτησης καί δουλικῆς ὑποταγῆς τίς ἀνθρώπινες μάζες.
Περιοδικό «’Ελεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 252, 1-5-2009
Ὁ μεγάλος ἐξόριστος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ο μεγάλος ἐξόριστος, περιφρονημένος καί κακοποιημένος, χτυπάει διακριτικά τή θύρα τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος. Ζητάει νά μπεῖ στό χῶρο τῆς ἐπισκοπικῆς διάσκεψης, γιατί αὐτός εἶναι ὁ χῶρος τῆς κυριρχίας του καί τῆς ἐπιρροῆς του. Θέλει νά ἀποκαταστήσει τήν ῾Αγιοπνευματική ἀτμόσφαιρα καί τή Συνοδική τάξη. Νά συνδέσει τό “σήμερα” μέ τό “χθές”. Τήν ἐπικαιρότητα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας, μέ τό σταθερό στοιχεῖο τῆς ἀποστολικῆς καί τῆς Πατερικῆς ὡριμότητας. Νά χειραγωγήσει τή σημερινή Συνοδική ὁμήγυρη στήν ὑπέρβαση τῶν χρόνιων ἀτοπημάτων καί τῶν ὑπέρβαρων λαθῶν. Νά δώσει περιεχόμενο, ἀξιοπρέπεια καί ἀξιοπιστία στή βαρειά ἀρρωστημένη καί ἀναποτελεσματική σημερινή Συνοδική λειτουργία.
῾Ο, κατά τίς μέρες μας, μεγάλος ἐξόριστος ἦταν -σέ περιόδους ἀκμῆς τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ- ὁ κύριος ἐμπνευστής τῶν ἐπισκοπικῶν ὁραμάτων, ὁ μοναδικός εἰσηγητής τῶν κρισίμων ἀποφάσεων, ὁ τελικός ἐκτιμητής τοῦ ἔργου. Κατά τό γύρισμα, ὅμως, τοῦ ἱστορικοῦ φύλλου, μέ τήν ἀλλαγή τῶν προσώπων καί μέ τήν ἐπικυριαρχία τῆς σκοτεινῆς ἴντριγκας, ἀπομονώθηκε καί περιφρονήθηκε. Σπρώχτηκε, βίαια, ἔξω ἀπό τό κέντρο λήψης τῶν Συνοδικῶν ἀποφάσεων. Δίχως προοπτική καί δίχως σύνεση, ἐξορίστηκε.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 260, 1-9-2009
Φυγή ἀπό τό χρέος;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό ἐπιτακτικό αἴτημα τῆς τραυματισμένης ᾿Ορθόδοξης ἑλληνικῆς συνείδησης, γιά ἄμεση ἀνάληψη δραστικῶν πρωτοβουλιῶν, μέ στόχο τή θεραπεία τῶν βαθύτατων πληγῶν, καί ἡ γενικευμένη προσδοκία της, γιά ἀναβάθμιση τοῦ κύρους τῶν ποιμένων της καί ἀποκατάσταση τοῦ γνήσιου Πατερικοῦ κλίματος, ἐγγράφονται -μέ ἔντονη ὑπογράμμιση- στήν ἀτζέντα τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἐπικαιρότητας. ῾Η καταιγίδα ἤ, ἀκριβέστερα, οἱ ἀπανωτές καταιγίδες εὐτελισμένου ἤθους, Νομο-Κανονικῆς παραβατικότητας, ποιμαντικῆς πενίας καί κοινωνικῆς ἀπαξίωσης, πού ξέσπασαν κατά τίς τελευταῖες δεκαετίες, ἔφεραν τά πάνω κάτω. Τροφοδότησαν, “ἐν πλησμονῇ”, τά σκανδαλοθηρικά κιόσκια τῆς ἔντιμης καί τῆς ἀνέντιμης ἐνημέρωσης. Καί αἰχμαλώτισαν στό στρατόπεδο τοῦ πένθους, τῆς σιωπῆς καί τῶν δακρύων τόν πιστό λαό τοῦ Θεοῦ. Οἱ παράγοντες, πού ὅραμα καί μόχθο τους ἔχουν τήν ἀποδυνάμωση καί περιθωριοποίηση τῆς ᾿Εκκλησίας ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ἀνασύρουν, κάθε τόσο, ἐπιδεικτικά καί προκλητικά, ἀπό τό -ἀμπαρωμένο, ἀλλά ὄχι καί ἀσφαλισμένο- ἀρχεῖο τῶν “προσωπικῶν δεδομένων” τά εἰδεχθή δεσποτικά σκάνδαλα καί τά σαλπίζουν “στεντορείως”. Καί τά μέλη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, “πενθοῦντα” καί “σκυθρωπάζοντα”, σηκώνουν τό σταυρό τῆς ντροπῆς. Γονατίζουν ἱκετευτικά μπροστά στό σταυρωμένο ᾿Αρχιερέα ᾿Ιησοῦ Χριστό καί ζητοῦν σωστική παρέμβαση. Καί, ἐκφράζοντας τή βαθειά ἀγωνία τους, ἀπευθύνονται στήν ῾Ιεραρχία τῶν ᾿Επισκόπων τους καί τήν προσκαλοῦν σέ ἀνάνηψη. Τήν παρακαλοῦν, μέ ὀδύνη ψυχῆς, νά μελετήσει καί νά μεθοδεύσει τήν ἀλλαγή τοῦ κλίματος. Νά καταθέσει, στό ῾Ιερό Θυσιαστήριο καί στόν κοινωνικό στίβο, δήλωση εἰλικρινοῦς καί ἔμπρακτης μετάνοιας. Νά δραστηριοποιηθεῖ, μέ πόνο καί συνέπεια, γιά νά γιατρέψει τίς ἀνοιχτές, πυορροοῦσες, πληγές. Καί νά ἀνοίξει ἕνα καινούργιο κεφάλαιο ποιμαντικῆς διακονίας, πιστό ἀντίγραφο τῆς ᾿Αποστολικῆς καί τῆς πατερικῆς κληρονομιᾶς.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 128, 1 Μαρτίου 2004
Ἡ ἐκμετάλλευση τῶν ὀνείρων
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τρέμω στή σκέψη, πώς στήν ἀφετηρία τῶν νεανικῶν ὀνείρων ὀργιάζει, καμουφλαρισμένη, ἡ ἐκμετάλλευση. Ἡ πολλαπλή, ἡ ὀργανωμένη καί ἀσύδοτη ἐκμετάλλευση τῆς αὐτοφυοῦς καί δυναμικῆς λαχτάρας γιά γόνιμη ἐκδίπλωση τῆς προσωπικότητας. Τῆς ὁρμῆς γιά ἀτομική προκοπή, γιά δημιουργία, γιά προσφορά καί γιά καταξίωση. Ὁ νέος ἄνθρωπος, ἀνυποψίαστος καί ἀδοκίμαστος ὁραματιστής, στηλώνει τό βλέμμα στόν ἀνοιχτό ὁρίζοντα καί τολμάει τίς πρῶτες του ἐξορμήσεις. Ὡστόσο... “κύκλῳ οἱ ἀσεβεῖς περιπατοῦσι” (Ψαλμ. ια΄ 9). Ὁλόγυρά του συνωμοτοῦν οἱ ἐκμεταλλευτές. Ὁ στρατολόγος τῆς πολιτικῆς οὐτοπίας, πού μαγεύει μέ συνθήματα ἀπεριόριστων παροχῶν καί προσδένει στό ἅρμα τῆς ὑποτέλειας. Ὁ διαφημιστής τῆς ἐκσυγχρονιστικῆς ἐφευρετικότητας, πού χρωματίζει μέ πινελιές τρελλῆς διέγερσης τό “μηδέν” καί τό “τίποτα” καί τά προσφέρει μέ ἀντιπαροχή τήν ἐξάρτηση. Ὁ κήρυκας τῆς πολυδιαφημισμένης ἀπελευθέρωσης, πού σερβίρει γλέντι καί μέθη καί ὄνειρο καί δολοφονεῖ τή χαρά.
Εὐκαιρίες ἀμέτρητες
"Ἀφοῦ ἐργαζόμαστε γιά τό ἔργο Του, μπορεῖ Ἐκεῖνος νά λείψη ἀπό κοντά μας;"
Με αυτήν την ωραία υπόμνηση απευθύνεται ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' σε νεαρούς μαθητές, προτρέποντάς τους να αναζητούν ευκαιρίες και έξω από το Σχολείο τους για να εργασθούν για το μεγάλο σχέδιο του Θεού.
Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριωτάτου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἡ ἀνδρεία τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
«...οὐ γάρ βούλομαι
κέρκωπας μέν εὐδοκιμεῖν,
ἠρεμεῖν δέ λέοντας...»
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Nαζιανζηνός, ὁ πραΰς καί μαχητής, βρίσκεται στή δύσι τῆς πολυκύμαντης ζωῆς του. Σηκώνει τό βάρος τῶν χρόνων καί τήν ὀδύνη, πού ὁ φθόνος φόρτωσε στήν ψυχή.…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Κατηγορῶ κι ἀπολογοῦμαι», δ' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1989), σελ. 7-8, 97-106
ΚΑΤΗΓΟΡΩ ΚΙ ΑΠΟΛΟΓΟΥΜΑΙ
Ἕνας νέος Ἕλληνας γράφει ἀπ’ τή φυλακή του. Προσπαθεῖ νά ἐκπέμψει σήματα στόν ἔξω κόσμο. Ἀγωνίζεται νά δώσει νέο σχῆμα στήν ἀπολογία του. Ἀποτολμάει ν’ ἀρθρώσει καί τό «κατηγορῶ» του...
...Μέσα στή μέθη του καί στό πάθος του κινάει μιά φανταστική ἀναψηλάφηση τῆς περίπτωσής του. Βάζει τόν ἑαυτό του ξανά καί ξανά, σάν κατηγορούμενο, στό σκαμνί. Γιά νά τόν δικάσει μέ ἀλύγιστη αὐστηρότητα. Μά, προωθεῖ, αὐθαίρετα, τήν προσωπικότητά του καί στήν ἕδρα τοῦ δικαστῆ. Γιά ν’ ἀναζητήσει τούς πολλούς ἔνοχους, πού κατάφεραν νά ξεγλιστρήσουν καί νά τόν ἀφήσουν ὁλομόναχο στό θρανίο τοῦ φταίχτη καί στό κελλί τῆς φυλακῆς του...
7. «Ἐσύ θρηνεῖς... ἐγώ σπαράσσω...»
Τραγουδιστή μου,
Σταμάτα τό θρῆνο.
Πάψε νά βαρᾶς τό μπουζούκι σου στήν κλίμακα καί στό ρυθμό τοῦ θανάτου.
Δέν τήν ἀντέχω πιά τή μελωδία σου.
Δέν βρίσκω τή δύναμη νά πάρω μέρος στόν πένθιμο χορό σου.
Ρωτᾶς ποιός εἶμαι; Ζητᾶς τό λόγο, γιατί σωριάζομαι μπροστά σου σάν ἐρείπιο καί σοῦ ζητάω ν’ ἀλλάξεις σκοπό;
Θά σοῦ δώσω τήν ταυτότητά μου.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 337, Σεπτέμβριος-Ὀκτώβριος 2014
| ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ |
Ἡ στάση
τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
στό
ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
5 (τελευταῖο). Ἡ θύελλα μετά τήν ἀδιαλλαξία τοῦ
Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος, 3η Λειτουργία μετά ἀπό ἀπόφαση ΣτΕ: Ἅγιος Παντελεήμων Πεύκης, Κυριακή τοῦ Θωμᾶ, 1991)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Μετά τό Βατερλώ τῆς Ἱεραρχίας τῆς 7ης-3-1991, λόγῳ τῆς ἀδιαλλαξίας τοῦ ἠθικοῦ αὐτουργοῦ τῆς ἀποτυχίας συναινετικῆς λύσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος, τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ, ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς Νικόδημος ἐκφράζει τήν ἀπογοήτευσή του καί παίρνει ἀμέσως τίς ἀποφάσεις του. Δεῖτε τί γράφει στό βιβλίο του «Εἰπέ τῇ Ἐκκλησίᾳ» (σελ. 318):
«Τήν ὥρα πού συνεδρίαζε ἡ Ἱεραρχία ἐμφανίστηκε στά συνοδικά γραφεῖα ὁ γενικός γραμματέας Θρησκευμάτων κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος δήλωνε στούς συνοδικούς ὅτι ἐπιθυμία τοῦ πρωθυπουργοῦ κ. Κων. Μητσοτάκη εἶναι νά διευθετηθεῖ ἡ ἐκκρεμότητα, χωρίς ὁ ἴδιος νά ἔχει καμμιά ἀνάμιξη. Ὅπως χαρακτηριστικά εἶπε ὁ κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, "ἐπιθυμία τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι νά γίνουν ὅλα μέ βάση τούς ἱερούς Κανόνες".
Ἄν ἡ Ἱεραρχία ἀφινόταν ἐλεύθερη, μπορεῖ νά περνοῦσε στιγμές ὀδύνης, ἀλλά στό τέλος θά ἔφτανε σέ ὥριμη λύση. Θά ἔκλεινε τήν πληγή καί θά ἄνοιγε τόν δρόμο γιά θετική καί καρποφόρο ποιμαντική δραστηριότητα. Ἡ πεισματική, ὅμως, ἀνασταλτική παρέμβαση τοῦ προέδρου τοῦ σώματος, οἱ μελετημένες δολιχοδρομήσεις καί οἱ Σταλινικές μεθοδεύσεις δέν ἄφησαν νά αὐγάσει τό φῶς τῆς ἀγάπης καί τῆς ἑνότητας στόν ὁρίζοντα.
Ἡ ἀπογοήτευση ἀπλώθηκε σέ εὐρύτατα στρώματα. Ὀχι μόνο στήν ὁμάδα τῶν διωκομένων Μητροπολιτῶν, ἀλλά καί σ᾿ὁλόκληρο τό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα.
Ἡ Ἐπιτροπή ἀποδείχτηκε σχέδιο ἐξαπατήσεως. Ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας λειτούργησε σάν λόχος.
Οἱ προτάσεις μας δέν εἶχαν πιά κανένα νόημα.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 336, Ἰούλιος-Αὔγουστος 2014
| ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ |
Ἡ στάση
τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
στό
ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
4. Τό ναυάγιο τῆς Ἱεραρχίας τῆς 7ης-3-1991
(Φωτογραφία: Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Εἴδαμε στό προηγούμενο τεῦχος ὅτι ἡ ἐργασία τῆς ἐννεαμελοῦς ἐπιτροπῆς Ἀρχιερέων προσέκρουσε στήν ἀπόλυτη ἀδιαλλαξία τῶν μητροπολιτῶν Δωροθέου Γιανναρόπουλου καί Κλεόπα Θωμόπουλου, πού ἀντικανονικά καί παράνομα (μετά τίς ἀποφάσεις τοῦ Σ.τ.Ε.) κατεῖχαν τίς μητροπόλεις Ἀττικῆς καί Θεσσαλιώτιδος. Παρ’ ὅλα αὐτά ἡ ἐπιτροπή κατάρτισε πρόταση λύσεως καί παρακάλεσε τήν Ἱεραρχία νά ἀσκήσει τήν ἐπιρροή της στούς ἀδιάλλακτους μητροπολίτες γιά νά ἐπιτευχθεῖ ἡ λύση.
Ἡ πρόταση αὐτή διαβάστηκε στήν Ἱεραρχία τήν ἑπόμενη μέρα (7-3-1991). Ἀπό ὅσα διαμείφθηκαν ὅμως στήν Ἱεραρχία, ἀποδείχθηκε ὅτι ὁ πρῶτος πού ἦταν ἀπρόθυμος καί προσπάθησε νά ἀποπροσανατολίσει τό σῶμα ἦταν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 335, Μάιος-Ἰούνιος 2014
| ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ |
Ἡ στάση
τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
στό
ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
3. Ἡ ἐννεαμελής ἐπιτροπή
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Κλεόπας Θωμόπουλος)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Στό προηγούμενο ἄρθρο διαπραγματευθήκαμε τίς πρῶτες προσπάθειες γιά συναινετική λύση τοῦ θέματος καί τό ναυάγιο τῆς πρώτης τριμελοῦς ἐπιτροπῆς. Διαπιστώσαμε τήν ἀπροθυμία τόσο ἀπό τήν πλευρά τοῦ Σεραφείμ ὅσο καί ἀπό τήν πλευρά τοῦ Δωρόθεου νά δοθεῖ μιά λύση.
Κάτω ἀπό τήν πίεση τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας (Σ.τ.Ε.) ὁ Σεραφείμ ἀναγκάστηκε νά καλέσει Ἱεραρχία στίς 5-3-1991, γιά νά δοθεῖ λύση γενικά ἀποδεκτή (καί ἀπό τήν πλευρά τῶν ἀδίκως ἐκθρονισθέντων ἀλλά καί τῶν ἀντικαταστατῶν τους). Ἡ Ἱεραρχία ὅρισε λοιπόν γι’ αὐτόν τόν λόγο ἐννεαμελῆ ἐπιτροπή. Δεῖτε τό παρακάτω ἀπόσπασμα ἀπό τήν εἰσήγηση τῆς ἐπιτροπῆς:
“ΙΣΙ 14
Β 7-3-91
Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ι Σ
ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΔΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΙΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ
ΤΩΝ ΕΚΠΤΩΤΩΝ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΩΝ
Μακαριώτατε,
Σεβασμιώτατοι,
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 127, 16 Φεβρουαρίου 2004
Ὁ παραγωγός
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ζητάω τόν παραγωγό τοῦ new style τοῦ αἰώνα μας. Ἐκεῖνον, πού κοσκινίζει καί κρίνει ξεπερασμένα τά ὁράματα του “χθές” καί εἰσάγει, στίς προθῆκες τῶν καταστημάτων καί στό φωτεινό πίνακα τῶν νεανικῶν ὁραμάτων τά νέα σχήματα, τούς νέους στόχους, τίς νέες μορφές ἀνάδειξης καί καταξίωσης τῆς προσωπικότητας. Ζητάω τό σχεδιαστή, πού ζυγίζει τήν ἐπικαιρότητα, τούς πόθους καί τίς ἀνάγκες καί σηματοδοτεῖ τίς ἀλλαγές. Τή μειωμένη χρηστικότητα καί ἀποδοτικότητα τῶν παλιῶν σχημάτων καί τήν ἐγγυημένη προοδευτικότητα καί καταλληλότητα τῶν δομῶν τοῦ μοντερνισμοῦ. Ζητάω τό διαφημιστή, πού ὁλημερίς σταλιάζει στά ἀνοιχτά τηλεοπτικά παράθυρα καί διαλαλεῖ τίς καινούργιες πραμάτιες. Ζητάω τό σοβαρό ἀποτιμητή τῆς σύγχρονης, κοινῆς πνευματικῆς καί πολιτιστικῆς περιουσίας, πού διακρίνει, πίσω ἀπό τό πολυθόρυβο λαϊκό ξέσπασμα τῆς παγκόσμιας ἀγορᾶς, τή διαχρονική ἀξία τῶν σημερινῶν προσωπικῶν καί κοινωνικῶν μετοχῶν καί εἶναι σέ θέση νά γνωματεύσει ὑπεύθυνα καί νά ἀνοίξει δρόμο στήν προβληματισμένη ἀνθρώπινη ὕπαρξη.
Ποιό ἦταν τό λάθος
Συνεχίζοντας τον σχολιασμό στην παραβολή της κλήσης στο Βασιλικό Δείπνο, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', μας προτρέπει να προσέξουμε και να μην αμελήσουμε να αποδεχθούμε την "...πρόσκληση τοῦ Βασιλέως τῶν Οὐρανῶν, πού κάνει στόν καθένα μας".
|
Γιατί, τίποτα |
 |
Καταλήξαμε στό προηγούμενό μας σημείωμα, πώς ὅσο ἀπίστευτη καί νά φαίνεται ἡ ἱστορία αὐτή μέ τούς καλεσμένους στούς βασιλικούς γάμους, εἶναι ἐν τούτοις ἀληθινή καί σέ βαθμό πολύ χειρότερο, ἀπό ὅ,τι τό βλέπομε σ’ αὐτήν τήν ἱστορία. Ἀλλ’ ἄς ξεκαθαρίσωμε πρῶτα, ποιό ἦταν τό λάθος τῶν καλεσμένων;
Ἄν ἐξαιρέση κανείς ἐκείνους πού πρόσβαλαν τούς ἀπεσταλμένους τοῦ Βασιληᾶ, ὅλοι οἱ ἄλλοι δέν ἀσχολήθηκαν μέ τίποτε κακό. Ὅ,τι ἔκαναν ἦταν καλό.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 334, Μάρτιος-Ἀπρίλιος 2014
| ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ |
Ἡ στάση
τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
στό
ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
2. Οἱ πρῶτες προσπάθειες
Ἡ πρώτη ἐπιτροπή-ὁ Δωρόθεος
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Δωρόθεος Γιανναρόπουλος)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Μέ χαμηλούς τόνους, σέ μιά προσπάθεια συνδιαλλαγῆς γιά τήν ἐπίτευξη τῆς ἑνότητας στό σῶμα τῶν ἱεραρχῶν, ξεκίνησαν ὁ Ἀττικῆς Νικόδημος καί οἱ ἄλλοι 5 (οἱ ἐπιζῶντες) ἔκπτωτοι ἀδελφοί του τίς κινήσεις τους, μετά τίς 13 ἀποφάσεις τοῦ Σ.τ.Ε., πού τούς δικαίωναν. Ἀντίθετα, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ μετά τήν ἔκδοση τῶν ἀποφάσεων τοῦ δικαστηρίου ξέσπασε σέ ἐκρήξεις ὀργῆς: “Αὐτή ἡ ἀπόφαση εἶναι ἐξοργιστική. Εἶναι δάκτυλος τῆς Πολιτείας στά τῆς Ἐκκλησίας καί δέ θά τό ἀνεχθοῦμε” (ἡ νομιιμότητα ἤ ὄχι τῶν πράξεων τῆς διοίκησης ἑνός Νομικοῦ Προσώπου Δημοσίου Δικαίου -τέτοιο πρόσωπο εἶναι νομικά ἡ Ἐκκλησία- δέν κρίνεται πάντα ἀπό ἕνα διοικητικό δικαστήριο;) “Ἐγώ εἶμαι ἀντάρτης καί ἔχω πολεμήσει στά βουνά. Θά πάρω τό τουφέκι καί θά βγῶ”. Γνωρίζοντας ὅμως ὅτι δέν χωρεῖ ἀντάρτικο σ’ αὐτά τά πράγματα ἔδειξε ἀμέσως τό καινούργιο του πρόσωπο. Ἔριξε στό τραπέζι μιά πρόταση πού ἦταν ἕνας διπλωματικός ἑλιγμός. Ἔκτοτε πλεῖστες φορές ἐπανέλαβε τέτοιου εἴδους ἑλιγμούς. Δεῖτε τί γράφει ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς Νικόδημος στό μνημειῶδες βιβλίο του “Εἰπέ τῇ Ἐκκλησία” (σελ. 305-307):
“Τρεῖς μέρες εἶχαν περάσει ἀπό τότε πού μέ τίς δηλώσεις του (ὁ Ἀρχιεπίσκοπος) ὑποσχέθηκε κεραυνούς. Καί παρουσιάστηκε σάν εἰρηνοποιός. Ἐμφανίστηκε μελιστάλακτος. Δήλωσε ὅτι ἐπιθυμεῖ τήν εἰρηνική λύση τοῦ προβλήματος. Καί πρότεινε τή σύσταση ἐπιτροπῆς, πού θά μελετήσει τό θέμα καί θά κάνει προτάσεις. Στήν ἐπιτροπή ἔβαλε δικά του πρόσωπα. Τόν Μητροπολίτη Ἄνθιμο, πού εἶχε καταλάβει τόν θρόνο τοῦ Ἀλεξανδρουπόλεως Κωνσταντίου κι ἦταν ἄμεσα ἐνδιαφερόμενος, τόν Ἰωαννίνων Θεόκλητο καί τόν Τίτο, πού κι αὐτός ὑπαγόταν στήν κατηγορία τοῦ Ἀνθίμου, γιατί εἶχε καταλάβει τή Μητρόπολη Παραμυθίας. Κι ὅρισε ὁ ἴδιος καί τούς Μητροπολίτες, πού, σάν ἐκπρόσωποι τῶν 8, θά ἐπικοινωνοῦσαν μέ τήν ἐπιτροπή. Τόν Παραμυθίας Παῦλο καί τόν Τρίκκης Σεραφείμ.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἐξομολόγηση μιᾶς γενιᾶς», β' ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 52-54, 7-10
Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΑΣ
...Μᾶς εἶπαν, ὅτι δέν ἔχουμε νά διδαχτοῦμε τίποτα ρωτώντας τούς ἀνθρώπους τοῦ παρελθόντος καί διαβάζοντας τήν ἱστορία.
Κι ἀκόμα, μᾶς φώναξαν, πώς τό «παρελθόν» εἶναι χρονική περιοχή σκοταδισμοῦ. Πώς ὁ δυναμισμός ζωῆς κι ὁ πλοῦτος ἔκφρασης, πού διαμορφώθηκαν μέσα στή δοκιμασία τῶν πατέρων μας καί μέσα στήν ὀδύνη τῆς ἐμπειρίας τους εἶναι «ταμποῦ». Κι ἔπρεπε ὅσο τό δυνατό πιό σύντομα νά γκρεμιστοῦν...
...Καί κάναμε ἀγώνα, σκληρό ἀγώνα, γιά ν’ ἀποκοποῦμε ἀπ’ τήν Παράδοση. Καί νά μείνουμε ἀπόλυτα ἀδέσμευτοι...
Πληροφορία
Θέλω νά μιλήσω στή διάδοχη γενιά.
Ν’ ἀνοίξω τό ἀμπάρι τῆς ψυχῆς μου καί νά παραδώσω τούς στοχασμούς μου στή σφριγηλή νεότητα.
Νά ἐμπιστευτῶ αὐτό, πού σέρνω σάν πεῖρα, μά περισσότερο σά βάρος ἐνοχῆς, σέ κείνους, πού ἔρχονται ν’ ἀντικαταστήσουν ἐμένα κι ὁλόκληρηρη τή γενιά μου στίς βίγλες τῆς ἱστορίας.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 333, Ἰανουάριος / Φεβρουάριος 2014
| ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ |
Ἡ στάση
τοῦ Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
στό
ἐκκλησιαστικό πρόβλημα
1. Μετά τίς ἀποφάσεις τοῦ Σ.τ.Ε.
(Φωτογραφία: Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος, 1η Λειτουργία μετά ἀπό ἀπόφαση ΣτΕ: Παναγία Ἐλευθερώτρια Κοκκιναρᾶ Ἀττικῆς, 25 Μαρτίου 1991)
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Σκοπός αὐτῆς τῆς στήλης εἶναι νά ἀντιμετωπίσει μέ τεκμηριωμένο τρόπο κάποιους μύθους πού προβλήθηκαν καί προπαγανδίσθηκαν γύρω ἀπό τή στάση τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου στό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα. Μύθους πού παρουσιάστηκαν ὡς γεγονότα πραγματικά γιά νά ἐπηρεάσουν τίς συνειδήσεις τῶν ἁπλῶν πιστῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας.
Μέ τούς μύθους αὐτούς ἔγινε ἡ προσπάθεια νά στιγματιστεῖ ὁ ἀγωνιστής ἐπίσκοπος ὡς σκληρός, ἄτεγκτος, ἀπόλυτος, ἀδιάλλακτος, ἀνυποχώρητος, ἀρνούμενος νά ἐπικοινωνήσει, νά συνεργαστεῖ, νά συνδιαλλαγεῖ μέ τούς ἄλλους μητροπολίτες καί νά καταλήξει σέ μιά συναινετική λύση. Μέ ἄλλα λόγια, φορτώθηκε ὅλο τό βάρος τῆς μή ἐπιλύσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος ἐκεῖνος, ἐνῶ παρουσιάσθηκαν τόσο ἡ πλευρά τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας ὅσο καί οἱ ἐπίσκοποι πού κινήθηκαν παρά τούς Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ ἰσχύοντος νομοθετικοῦ πλαισίου ἀθώοι.
Ἕνας μῦθος καταρρίπτεται, ὅταν κάποιος ἀφήσει ἄπλετο φῶς νά φωτίσει τά πάντα. Μόνο στό φῶς τῆς ἀλήθειας ἀποκαλύπτονται τά ψέματα τοῦ σκότους καί οἱ σκοτεινές ἰδιοτέλειες αὐτῶν πού ρίχνουν τή λάσπη, γιά νά καλύψουν τήν αὐθαιρεσία καί τήν παρανομία τους.
Ὅταν ὅμως κάποιος παρανομεῖ, ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, καί συνεχίζει τήν πτώση του ρίχνοντας τήν ἐνοχή καί τίς εὐθῦνες στό ἀθῶο θύμα του, μέ τήν κατασυκοφάντησή του, ἡ ἐνοχή του, γιά τή δεύτερη αὐτή πτώση του, εἶναι ἀκόμα μεγαλύτερη.
Σκοπός ὅμως δικός μας δέν εἶναι νά ρίξουμε εὐθῦνες καί νά στιγματίσουμε ἀνθρώπους, ἀλλά νά ἀποδείξουμε τό ψέμα τῶν ἰσχυρισμῶν κατά τοῦ Ἀττικῆς Νικοδήμου, κι ἔτσι νά ἀποκαταστήσουμε τήν ἀλήθεια. Ἡ προσπάθειά μας αὐτή θά γίνει μέ ἀδιαμφισβήτητα ντοκουμέντα πού ἀποδεικνύουν τό ἀληθές τῶν γραφομένων.
Κυριακή ΙΖ' Ματθαίου (Χαναναίας)
Το υπέροχο πλάσμα
«...Ὁ ἄνθρωπος... εἶναι τό ὑπέροχο πλᾶσμα, γιά τό ὁποῖο ἔγινε ἄνθρωπος ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ... Μέ τό νά πάρῃ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ὁλόκληρη τήν ἀνθρώπινη φύσι, τήν ἁγίασε στό σύνολό της.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994),…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 126, 1 Φεβρουαρίου 2004
Ἡ μάζα καί ὁ ἕνας...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Καθηλώνει τό στοχασμό μου καί τόν προβληματισμό μου μιά χτυπητή ἀντίθεση. Οἱ δομές καί τά κέντρα ἐξουσίας τοῦ σημερινοῦ μας κόσμου ἀπευθύνονται στή μάζα. Στό ἀπρόσωπο σύνολο. Στόν λαϊκό πολτό, πού δημιουργεῖται μέ τήν ἀνάμειξη τῶν ἰδεολογιῶν καί τῶν βιοθεωριῶν, τῶν ἐθνικῶν παραδόσεων καί τῶν εὑρημάτων τῆς νεωτερικότητας, τῶν ἐμπορευματοποιημένων πολιτιστικῶν σχημάτων καί τῶν τυποποιημένων ὁραμάτων τῆς εὐμάρειας. Ἀντίθετα, ἡ Ἐκκλησία ἀπευθύνει τόν ἀγαπητικό λόγο Της καί τήν ἀνύστακτη φροντίδα Της στήν ἀδιαπραγμάτευτη προσωπικότητα, στήν ἀναντικατάστατη ὕπαρξη στόν ἕνα, “δι᾿ ὅν Χριστός ἀπέθανεν” (Α΄ Κορινθ. η΄ 11).
Πατέρες
«...Ὠνομάστηκαν πατέρες. Γιατί τό κῦρος τους καί ἡ ἐπιβολή τους ἦταν αὐξημένα καί ἀποτέλεσαν γιά ὅλη τήν οἰκογένεια τῆς Ἐκκλησίας μιά αὐθεντία. Γιατί ὁ κάθε πιστός καί ὁλόκληρος ὁ λαός μποροῦσε νά προστρέχῃ σ’ αὐτούς μέ ἐμπιστοσύνη καί νά δέχεται ἀπ’ αὐτούς τόν γνήσιο θησαυρό τῆς Ὀρθόδοξης διδασκαλίας.»
Μητροπολίτου…
Πλάνες και Εκκλησία
«...ἡ Ἐκκλησία ἀναγκάστηκε νά ἀντιμετωπίσῃ τίς πλάνες μέ τή μελέτη, μέ τήν προσευχή, μέ τήν ἔρευνα τῶν πηγῶν, μέ τή συλλογική, συνοδική διερεύνησι καί συζήτησι, μέσα στήν ἀτμόσφαιρα τῆς ἀναζητήσεως τῆς καθοδηγίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα:…
Χαρακτηριστικά Κυρίου
«...Ἀνθρώπινο στοιχεῖο στήν πληρότητά του. Ὑπερφυσική δύναμις στήν πληρότητά της. Καί ἁγιότης ἀλέκιαστη, ἀνεπανάληπτη στήν ἱστορία τῶν ἀνθρώπων.
Αὐτά εἶναι τά ὁλοφάνερα χαρακτηριστικά τά ὁποῖα συνθέτουν τό μεγάλο πρόβλημα γύρω, ἀπό τήν προσωπικότητα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ.…
Κυριακή 16η
(Ἡ εὐκαιρία τῆς σωτηρίας / Β' Κορ. 6,1-10)
Απ' το περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 358, Μάρτιος/Ἀπρίλιος 2018
20 Χρόνια “Ἐλεύθερη Πληροφόρηση”
Διανύουμε τό 20ό ἔτος πού τό περιοδικό ἐκκλησιαστικῆς ἐνημέρωσης “Ἐλεύθερη Πληροφόρηση” ἐκδίδεται σταθερά καί προσφέρεται στά πιστά μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ λόγος δημιουργίας του δέν ἦταν ἁπλά δημοσιογραφικός ἀλλά καθαρά ἐκκλησιαστικός. Ὁ ἱδρυτής τοῦ περιοδικοῦ ἦταν ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος. Ἐξέφραζε καί πιό πρίν, ὡς ἐπίσκοπος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, τίς ἀπόψεις του, γιά ὁλόκληρη δεκαετία, μέσα ἀπό ἄλλη ἐκκλησιαστική ἐφημερίδα. Ἀλλά καί στή συνέχεια, τήν τελευταία 15ετία τῆς ζωῆς του, ὁ Ἀττικῆς Νικόδημος δέν δέχθηκε καμιά ἐκτόπιση, καμιά ἐξορία, κανένας διωγμός νά τοῦ στερήσει τό ὕψιστο προνόμιο τοῦ ἀρχιερατικοῦ του ἀξιώματος, τήν ἐλεύθερη ἔκφραση τοῦ λόγου ἐν Ἐκκλησίᾳ. Θεωροῦσε ὡς χρέος ἐνώπιον Θεοῦ καί Ἐκκλησίας νά ὁρθοτομεῖ τόν λόγο τῆς ἀληθείας καί νά ὑπερασπίζεται τήν τήρηση τῶν Κανόνων τῆς Ἐκκλησίας. Ἔτσι λοιπόν τό περιοδικό του ἔγινε πραγματικά “Ἐλεύθερη Πληροφόρηση” τῶν πιστῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας. Σκληρός μερικές φορές ὁ λόγος του. Δέν χάιδευε τίς ἀκοές τῶν πιστῶν. Δέν ἐθελοτυφλοῦσε, δέν στρουθοκαμίλιζε σέ σχέση μέ τήν τραγική ἐκκλησιαστική ἐπικαιρότητα.
Τό ξεδίπλωμα τῶν γεγονότων, ὁ σχολιασμός τους, καί ἡ τοποθέτηση πάνω σ’ αὐτά περιέγραφε τήν χαίνουσα πληγή στήν Ἐκκλησία, τήν ἀγιάτρευτη ἀσθένεια, πού τρόμαζε τό σῶμα γιατί αἰσθανόταν τόν κίνδυνο, πόναγε, ὑπέφερε, συνταρασσόταν μπρόστά στόν σκανδαλισμό καί τήν ἀπώλεια πολλῶν ἁπλῶν πιστῶν “ὑπέρ ὧν Χριστός ἀπέθανε”.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἱερώνυμος Κοτσώνης. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῶν ἀποστολικῶν ὁραματισμῶν.», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1990), σελ. 7-8, 659-660
ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ
Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΩΝ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΩΝ
...Ἡ ψηλάφηση τῶν μυστικῶν πτυχῶν καί τῶν ἁγιοπατερικῶν διαστάσεων στή ζωή καί τοῦς ἀγῶνες τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου προκαλεῖ τό δέος. Αἰσθάνεται κανείς, πώς εἰσχωρεῖ στά ἄδυτα τοῦ Ἱεροῦ Θυσιαστηρίου, γιά νά παρακολουθήσει ὄχι ἀγῶνες ἱστορικοῦ στίβου, ἀλλά Εὐχαριστιακή τελετουργία. Ἕνα ἄδολο κι ἀσταμάτητο διάλογο ἀγάπης στόν Κύριο καί μία διακριτική προσφορά διακονίας...
...ἡ ζωή τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου στό σύνολό της καί στίς λεπτομέρειες ἦταν μιά ποίηση. Μιά ὑμνωδία, πού προσφέρθηκε σά θυμίαμα εὔοσμο, σά θυσία δεκτή στόν θρόνο τοῦ Ὑπερούσιου Θεοῦ...
7. β΄ Ψυχῆς εὐγένεια.
Τά τελευταία δεκαπέντε χρόνια τῆς ζωῆς του ἦταν ἕνας σταθερός βηματισμός πρός τήν ἀνέσπερη βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Δέν σταμάτησε νά ὁραματίζεται, νά διακονεῖ καί νά προσφέρει ζωντανή θυσία τόν μόχθο του.
Ταυτόχρονα, ὅμως, περισυλλέγεται, προσεύχεται καί ἐτοιμάζεται.
Δίχως ἔπαρση καί ἀπαίτηση τιμῶν, ἀναλαμβάνει νά ἐξυπηρετήσει, σάν ἁπλός ἐφημέριος, τίς πνευματικές ἀνάγκες ἑνός μικροῦ χωριοῦ τῆς πατρίδας του, τῆς Καρδιανῆς Τήνου. Πηγαίνει, λειτουργεῖ τίς Κυριακές καί τίς γιορτές, ἀναστρέφεται ἁπλά καί ταπεινά μέ τούς ἀνθρώπους, ἑρμηνεύει τόν λόγο τοῦ Θεοῦ, καθοδηγεῖ τίς ψυχές.
Ἡ διάδοσις τοῦ Χριστιανισμοῦ
κατά τούς χρόνους τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' περιγράφει τις προσπάθειες που έγιναν από ιεραποστολικά πρόσωπα σε όλη την Οικουμένη για τη διάδοση του Χριστιανισμού, την εποχή που έζησαν οι Τρεις Ιεράρχες, τους οποίους τιμήσαμε χθες.
Εκείνη τη χρονική περίοδο "...ὑπῆρξαν πολλοί Χριστιανοί, οἱ ὁποῖοι ὅπως οἱ Τρεῖς Μεγάλοι Ἱεράρχαι, ἐκήρυτταν τόν Χριστιανισμόν ὄχι μόνον διά τῶν λόγων των, ἀλλά καί δι' ὁλοκλήρου τῆς ζωῆς των. ...ἦσαν ἕτοιμοι καί αὐτήν τήν ζωήν των νά θυσιάσουν."
Μεταφέροντας την προσωπική του αγωνία για τη διάδοση του Χριστιανισμού στη σημερινή εποχή, τονίζει: "Ὑπάρχει, ὅμως, καί σήμερα ὁ κίνδυνος νά παύσουν νά ὑπάρχουν Χριστιανοί, ἐάν ἡμεῖς οἱ φέροντες τό χριστιανικόν ὄνομα δέν παύσωμεν νά εἴμεθα κατ' οὐσίαν εἰδωλολάτραι. Τεραστία καί συγκλονιστική διαγράφεται ἐνώπιόν μας ἀποστολή...: Ἡ εἰς ἔκτασιν ἐξάπλωσις τῆς χριστιανικῆς ἀληθείας, πρό παντός ὅμως, ἡ εἰς βάθος βίωσίς της."
Για να διαβάσετε την ομιλία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Προφητεία και θαύμα
«...Ἡ προφητεία, σάν φῶς, πού χύνεται καί φωτίζει τόν Ἰησοῦ καί τό θαῦμα, σάν παρουσία καί ἔκφρασι τῆς θεϊκῆς δυνάμεως, μᾶς ἀνοίγουν τίς καινούργιες προοπτικές. Μᾶς ἀνεβάζουν στήν ὑπερφυσική σφαῖρα, γιά νά συναντήσουμε ἐκεῖ τόν Κύριό μας.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’…
Κυριακή ΙΕ' Λουκᾶ (Ζακχαίου)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 48, 1-9-2000
Eξήγηση προς τους λίγους
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό φύλλο μας ἔκλεισε δυό χρόνια κυκλοφορίας. Mέσα στήν κοσμογονία καί τήν ἀναταραχή τῆς παγκοσμιοποίησης. Kαί μέσα στόν ἰσχυρό κλυδωνισμό τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας μας. Mᾶς ἀναπαύει καί μᾶς συγκινεῖ τό γεγονός, ὅτι ἡ μικρή αὐτή εἰσφορά τῆς γραφίδας μας στόν ἔντονο προβληματισμό τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος συνάντησε τήν ἀγάπη, τήν ἀποδοχή καί τή συμπαράσταση. Ἀπό κληρικούς, πού σηκώνουν μέ ἐπίγνωση τό βάρος τῆς ἱερατικῆς διακονίας τους. Kαί ἀπό λαϊκούς, πού βιώνουν συνειδητά καί δυναμικά τήν ἀτίμητη παράδοση τῆς Ὀρθόδοξης πνευματικότητας. Ἀπό γνωστούς, παλιούς συνεργούς στίς ποικίλες ποιμαντικές δραστηριότητες. Kαί ἀπό ἄγνωστους ἀγωνιστές, πού μέ ζῆλο καί αὐταπάρνηση μοχθοῦν καί θυσιάζονται γιά τήν ἀλήθεια καί γιά τήν ἀγάπη.
Δέν ἔλλειψαν, στό διάστημα τῆς διετίας καί οἱ λίγοι, οἱ ἐλάχιστοι (μετριοῦνται στά δάχτυλα), πού διατύπωσαν ἐπιφύλαξη ἤ ἀντιρρητικό λόγο. Ἕνα φύλλο ἐκκλησιαστικό -εἶπαν- μέ ὄνομα Ἐπισκόπου στήν προμετωπίδα, θά ὠφελοῦσε περισσότερο, ἄν πρόσφερε στούς ἀναγνῶστες του μόνο τροφή πνευματικῆς οἰκοδομῆς καί ἀπέφευγε νά ἐπισημάνει τίς πληγές, πού κατατρώγουν τίς σάρκες τῆς σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης. Ἡ δημοσιοποίηση εἶναι μιά πράξη ἀρνητική. Σπείρει στίς συνειδήσεις ἀναστολές. Kαί στήνει ἐμπόδια στήν ἀπρόσκοπτη λειτουργία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 125, 16 Ἰανουαρίου 2004
Κορεσμός ἀκόρεστος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δυό ὅροι, πού εἰσάγουν ἀντίφαση. Πού, ὡστόσο, συνυπάρχουν στό μοντέρνο καταναλωτικό μας σύστημα καί δροῦν ἀντίρροπα καί ἀποσυντονίζουν τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Ἀπό τό ἕνα μέρος λειτουργεῖ ἡ δοκιμή, ἡ γεύση καί ὁ κορεσμός τῶν αἰσθήσεων μέσα στόν παράδεισο τῆς σύγχρονης τεχνικοοικονομικῆς ὑπερπληρότητας. Ἡ εὐχαρίστηση μέσα στήν ἀτμόσφαιρα καί τήν κατάσταση, πού συνηθίσαμε νά τήν ὀνομάζουμε ἄνεση καί εὐμάρεια. Καί, ἀπό τό ἄλλο μέρος, αὐξάνει ἡ πείνα καί ἡ δίψα γιά περισσότερα ἀγαθά, γιά δυνατότερα ἐρεθίσματα τῶν αἰσθήσεων, γιά συναρπαστικότερες ἀπολαύσεις. Ἕνα αἴσθημα ὑπαρξιακοῦ κενοῦ μέσα στό φορτισμένο κλίμα τῆς εὐμάρειας, δίνει τό σῆμα γιά νέα ἐξόρμηση. Μιά ἀπουσία ψυχικῆς ἱκανοποίησης σηματοδοτεῖ τήν ἀνάγκη γιά καινούργιες δοκιμές καί ἀναζήτηση ἀδοκίμαστης γεύσης. Ἡ ἐμπειρία τῆς πληρότητας ἤ τῆς αὐτάρκειας τῆς εὐμάρειας δέν ἔχει ὅριο, μήτε τελειωμό. Εἶναι καί μένει γιά πάντα μιά ἀφετηρία. Πού κάνει τήν ὕπαρξη νά νοιώθει φτωχή, πεινασμένη καί στερημένη τῆς πληρότητας καί τῆς ὁριστικῆς καταξίωσης.
Ἐπιτάφιος καί συντομή τοῦ αὐτοῦ βίου
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ϞΒ’, Migne XXXVII, 1447)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κουρασμένος, ταλαιπωρημένος, γυρίζει ὁ Γρηγόριος τό 381 στήν πατρίδα του τήν Ἀριανζό. Εἶναι τόσο θλιμμένη ἡ ψυχή του, πού δέν σκέπτεται παρά μόνο τό θάνατο. Ἀτενίζοντας πρός…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Μαρτυρία ἀπ' τά σπλάχνα τῆς γῆς», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1982), σελ. 7-12, 60-64
ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΠ’ ΤΑ ΣΠΛΑΧΝΑ ΤΗΣ ΓΗΣ
...Ἦταν μιά ἐποχή, πού οἱ ἄνθρωποι ἔσκυβαν μέ παιδική ἁπλότητα στό Βιβλίο τοῦ Θεοῦ. Χωρίς ν’ ἀφίνουν στήν καρδιά τους χῶρο γι’ ἀμφιβολίες καί δισταγμούς.
Δέν ἄργησε, ὅμως, νά φανεῖ στόν ἱστορικό ὁρίζοντα κι ἡ ἐποχή τῆς «ἐφηβικῆς» δυσπιστίας...
…Οἱ ἄνθρωποι-ἐπιστήμονες ρώτησαν τή γῆ κι ἡ γῆ τούς ἀπάντησε. Ἄλλοτε μέ ὑπαινιγμούς κι ἄλλοτε μέ σαφήνεια. Ἔβγαλε ἀπ’ τά σπλάχνα της τά μυστικά καί τά παράδωσε στά σύγχρονα, ἀνήσυχα παιδιά τῆς ἀνθρωπότητας...
…Αὐτή τή φωνή τῆς σκαπάνης στοχαστήκαμε ν’ ἀναμεταδώσουμε στούς λάτρεις τῆς Βίβλου. Καί προτείνουμε, νά κάνουμε μαζί ἕνα ταξίδι στή χώρα τή Βιβλική. Γιά νά σκύψουμε πάνω στά ἐρείπια, πού κρύβουν μέσα τους τή ζωή καί τόν παλμό τῶν προγόνων. Καί νά δοῦμε πῶς αὐτά ζωντανεύουν κι ἐπιβεβαιώνουν τά γεγονότα, πού ἀπ’ τά παιδικά μας χρόνια τόσο μᾶς εἶχαν μιλήσει στήν καρδιά…
6. Οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων.
Δέν εἶναι λίγα καί τά ζητήματα, πού δημιουργήθηκαν κι οἱ ἀντιρρήσεις, πού ρίχτηκαν στόν ἐπιστημονικό στίβο, κάθε φορά, πού γινόταν λόγος γιά τό βιβλίο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων. Συχνά οἱ ἱστορικές πληροφορίες ἀμφισβητήθηκαν. Κι οἱ ἀμφισβητήσεις ἤ οἱ ἀμφιβολίες χρησιμοποιήθηκαν γιά νά θρέψουν τή φωτιά τῆς ἀρνητικῆς κριτικῆς καί τό πάθος τοῦ ἀθεϊσμοῦ.
Η παρουσία Του
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ”, β’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 25
«...Ἡ διαφοροποίησι τοῦ Χριστιανικοῦ κόσμου εἶναι ἕνα μεγάλο καί ἀδιαμφισβήτητο γεγονός στήν ἱστορία. Πέρα ἀπό αὐτό ὑπάρχει ἡ ὁλοφάνερη παρουσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στόν πολιτισμό καί τήν ἱστορία.»
Προσευχή εἰς Χριστόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΟΖ’, Migne XXXVII, 1423)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τήν ὕπαρξί του τήν ρίχνει στά πόδια τοῦ Κυρίου. Καί ζητάει ἀπ’ τόν Κύριο ν’ ἀπλώσῃ τό χέρι καί νά τόν πιάσῃ.
Πέθανα μ’ αὐτό
τόν ταλαίπωρο βίο,
ὁ ὁποῖος πάνω καί κάτω πηγαίνει
σάν τά νερά τοῦ Εὐρίπου,
καί δέν ἔχει τίποτα σταθερό
οὔτε καί γιά μιά μόνη μέρα.
Μέ κατέχει ὁ πόθος νά ζήσω
σέ κείνη τήν ἀτέλειωτη ζωή,
πού ἀπομένει σάν βραβεῖο
στούς καλούς ἀγωνιστάς.
Γι’ αὐτό σᾶς χαιρετῶ σᾶς,
πού ἀγαπᾶτε τά ἐγκόσμια·
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 124, 1 Ἰανουαρίου 2004
Εὐμάρεια καί εὐτυχία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ βασανίζει τό ἐρώτημα. Ὑπάρχει ἄνθρωπος στόν πλανήτη μας, πού ταυτίζει τήν εὐμάρεια, τήν ἄμετρη κτήση καί τήν πλουσιοπάροχη χρήση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, μέ τήν εὐτυχία; Ἤ, γιά νά θέσω μέ ἄλλη διάταξη τό ἐρώτημα τῆς συνείδησής μου καί τῆς καρδιᾶς μου: Ὑπάρχει ἀνθρώπινη ὕπαρξη, ἀπό αὐτές, πού ἔφτασαν στήν ἀκρότατη γεύση τοῦ πλούτου καί τῆς ἀπόλαυσης, πού βιώνει, ἀνόθευτη καί ἀσάλευτη, τήν πληρότητα τῆς εὐτυχίας; Πού ἡ νομή τῆς χαρᾶς του δέ διακόπηκε, κατά τή διαδρομή τοῦ βίου του, ἀπό τή βαρυθυμία τοῦ κορεσμοῦ ἤ ἀπό τίς ἀναπάντεχες καταιγίδες τοῦ σωματικοῦ πόνου του, τῆς διάψευσης τῶν ὀνείρων του καί τῆς κακότροπης συμπεριφορᾶς τοῦ περιβάλλοντός του; Ὑπάρχει, ἄραγε, καί κυκλοφορεῖ στό ἱστορικό πάλκο τό νοητά σχηματοποιημένο δεῖγμα τοῦ εὐτυχισμένου ἀνθρώπου, πού τό πανηγύρι τῆς εὐδαιμονίας του δέν σκιάστηκε οὔτε γιά κλάσμα τοῦ χρόνου, ἀπό τό μαῦρο φάσμα τῆς ἀποτυχίας καί ἀπό τό θρῆνο τῆς ἀπόγνωσης;
Το μυστήριο
«...Οἱ Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας… ἀρνοῦνται νά συντάξουν μιά ἁπλῆ ἱστορική ἀφήγηση ἤ νά σκιτσάρουν μιά βιογραφία. Νοιώθουν ὅτι δέν μποροῦν νά παρουσιάσουν τή ζωή τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅπως παρουσιάζουν τή ζωή ἑνός ἥρωος ἤ ἑνός μάρτυρος. Ἔχουν μιά ἄμεση, ἐσωτερική μαρτυρία ὅτι, πλησιάζοντάς τον, μπαίνουν στό χῶρο τοῦ θαύματος καί τοῦ…
Ἁγίου Ἀθανασίου
(Νοθεία καί γνησιότητα / Ἑβρ. 13,7-16)
Πρός Χριστόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΟΔ’, Migne XXXVII, 1421)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φιλοσοφεῖ πάνω στά μεγάλα προβλήματα τῆς ζωῆς καί βρίσκει πώς ἡ ἕνωσι μέ τόν Κύριο εἶναι ἡ μεγάλη δύναμι τοῦ ἀνθρώπου κι’ ἡ μοναδική ὑπεροχή του ἀπ’ τά ἄλλα δημιουργήματα.
Τί λόγο ἔχει αὐτή ἡ τυραννία;
Ἦρθα στή ζωή· καλά.
Γιατί ὅμως καί στροβιλίζομαι
στίς τρικυμίες τοῦ βίου;
Θά πῶ ἕνα λόγο, πού εἶναι θρασύς,
ἀλλ’ ὅμως θά τόν πῶ.
Ἄν δέν ἤμουνα δικός σου, Χριστέ μου,
θά ἤμουνα ἀδικημένος.
Η ολοκληρία της ζωής
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 154
«... Ἡ ἐπιστροφή… στή δυναμικότητα καί στήν ἁγνότητα τῆς ἀγάπης, εἶναι εὐθύνη καί τῶν Ἐπισκόπων τῆς Ἐκκλησίας, τῶν “ἀγγέλων” καί ὁλόκληρου τοῦ πληρώματος. Γιατί εἶναι ἐπιστροφή στήν ὁλοκληρία τῆς ζωῆς. Στήν ἀποκατάσταση τῆς φύσης μας. Στήν ὀμορφιά καί στή λειτουργικότητα τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ.»
Παρακλητικόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΟΓ’, Migne XXXVII, 1420)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ζῆ πάντοτε μέ τό ὅραμα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Καί τή ζητάει μέ θερμή παράκλησι.
Φτάνει στό τέρμα ὁ ἀγώνας τοῦ βίου·
διάβηκα τήν κακή θάλασσα,
τώρα πιά βλέπω
τήν ἀνταπόδωσι τῆς φρικιαστικῆς κακίας,
τό σκοτεινό τάρταρο, τή φλόγα τῆς φωτιάς,
τή βαθειά νύχτα,
κι’ ἀκόμα βλέπω τό αἶσχος τῶν πράξεων,
πού τώρα κρύβονται, νά βγαίνῃ στό φανερό.
Ἀλλά, μακάριε, ἐλέησέ με καί μολονότι ἀργά,
δός μου ἀγαθό
τό τελευταῖο κομμάτι τῆς ζωῆς μου,
σκύβοντας στό δοῦλο σου μέ εὐμένεια.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἐκκλησία σήμερα;», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1976), σελ. 47-54
ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ;
6. Τό «παρών» στή ζωή
Ἡ Ἐκκλησία δίνει πάντα τό «παρών» στή ζωή. Στή ζωή, ὅπως τή γράφουμε καί τήν ἀπαθανατίζουμε ἐμεῖς, μέ τίς μικρότητες καί τούς ἡρωϊσμούς μας.
Εἶμαι ἀπόλυτα βέβαιος, ὅτι ὅσα θά πῶ σήμερα, θά προκαλέσουν, σέ μιά μερίδα ἀκροατῶν μου, σκεπτικισμό καί σέ ἄλλη, ἀντίστασι. Τοῦτο τό γεγονός δέν μοῦ προκαλεῖ κατάπληξι. Ἡ φύσι καί τό περιεχόμενο τοῦ θέματος εἶναι τέτοια, ὥστε δικαιολογοῦν τίς ἀντιδράσεις.
Σέ παληότερες ἐποχές οἱ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος δέν ἦσαν σέ θέσι νά συντονιστοῦν μέ τίς ἀνησυχίες καί τούς ὁραματισμούς τῶν τεχνικῶν. Τίς ἐπαγγελίες, τίς ὁποῖες διέγραφαν οἱ θετικές ἐπιστῆμες, τίς θεωροῦσαν πλάσματα τολμηρῆς ἤ καί νοσηρῆς φαντασίας. Ἐκεῖνοι ὅμως, ἀκάθεκτοι, τραβοῦσαν μπροστά, γιά νά μετουσιώσουν σέ πραγματικότητα τά μεγαλόπνοα σχέδιά τους.
Ὁ αἰῶνας μας πέρασε στήν ἀντίστροφη τάσι. Οἱ πτήσεις τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν καί τῆς τεχνικῆς δέν μᾶς βρίσκουν ἐφεκτικούς καί δύσπιστους. Κρατᾶμε αὐτό, πού μᾶς δίνουν καί πιστεύουμε ὅτι ἔχουν τή δύναμι νά μᾶς δώσουν κατασκευές καί νά δημιουργήσουν ἔργο, πού σήμερα ἀδυνατεῖ νά συλλάβη ἡ πεπερασμένη ἀνθρώπινη σκέψι μας. Ὅμως, καλουπωμένοι στά μέτρα τῆς τεχνικῆς, ἀδυνατοῦμε νά δεχτοῦμε καί νά κρατήσουμε τό λόγο τοῦ πνεύματος, τή μαρτυρία τῆς Ἀποκαλύψεως καί τή δημιουργία τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία μέ κανένα τρόπο δέν συλλαμβάνεται καί δέν ἐλέγχεται ἀπό τά εὐαίσθητα καί πολύπλοκα ὄργανα τῶν ἐργαστηρίων μας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 256, 1-7-2009
Ἡ νέμεση τῆς ἱστορίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέχτηκα μιά ἐπιστολή, πού μέ ἐπιτιμᾶ γιά τό περιεχόμενο καί τό ὕφος τῶν κριτικῶν δημοσιευμάτων μου. ῾Ο ἐπιστολογράφος μοῦ εἶναι ἄγνωστος. Εἶχε, ὅμως, τήν ὑπομονή -δέν ξέρω γιά πόσο χρονικό διάστημα- νά διαβάζει τοῦτο τό φυλλάδιο. Νά ἐπεξεργάζεται τόν πίνακα τῶν ἐκκλησιαστικῶν εἰδήσεων. Νά περνάει ἀπό τήν κρησάρα τοῦ προσωπικοῦ του λογισμικοῦ τίς δικές μου ἐκτιμήσεις. Καί νά καταλήγει στό συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐπί μακρότατο χρονικό διάστημα -ὁλόκληρη τριακονταπενταετία- παρουσίαση καί ἐπεξεργασία τῶν θλιβερῶν γεγονότων, πού εὐτέλισαν τήν ἐκκλησιαστική μας διοίκηση καί ἔπνιξαν τίς ἐλπίδες τῆς ἑλληνικῆς ᾿Ορθόδοξης παρεμβολῆς, εἶναι μιά πράξη ἀσύμβατη μέ τό πνεῦμα καί μέ τήν παράδοση τῆς ἁγιότατης ᾿Εκκλησίας μας, πού “ἐμφυσᾶ τή συγχώρηση, τήν πραότητα καί τή γαλήνη”. Τό συμπέρασμά του αὐτό, καθώς φαίνεται ἀπό τό συνολικό κείμενο τῆς ἐπιστολῆς του, τό καθιστᾶ περισσότερο ὀξύ, πραγματικό ψυχικό τραῦμα, ἡ πυκνή ἀναφορά καί ἡ καθήλωση τοῦ κριτικοῦ μου καλάμου σέ συμπεριφορές προσώπων, πού ἔχουν, ἀπό μακροῦ χρόνου ἤ καί πρόσφατα, ἀποχωρήσει ἀπό τή σκηνή τοῦ παρόντος βίου καί βρίσκονται κατενώπιον τοῦ δικαιοκρίτη Θεοῦ.
῾Η ἐπιστολή αὐτή δέν μέ ἐξέπληξε. ῾Υπάρχουν ἄνθρωποι, πού ἐξ αἰτίας προσωπικῆς φιλίας ἤ προσωπικῶν συμφερόντων, εὐνοοῦν τήν ἀπόσυρση καί τοῦ ἑαυτοῦ τους καί τῶν φίλων τους, ἀπό τήν ἔπαλξη τῆς κριτικῆς παρατήρησης καί τόν ἐφησυχασμό στήν ἀπόλυτη σιωπή. Τόν εὐνουχισμό τῆς μνήμης. Τήν ἀποπομπή τῆς βίβλου τῶν “συμβάντων” στό ντουλάπι τῆς ὁριστικῆς λήθης. Καί τήν ἀμνήστευση κάθε ἔκτροπης συμπεριφορᾶς τῶν προσώπων, πού ἡγήθηκαν στήν ἀλλοίωση τῆς ποιότητας τῶν ἀποστολικῶν ὁραμάτων καί στήν ἐπέκταση τοῦ μολυσμένου κλίματος τῆς διαφθορᾶς.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 142
Η μυστική χάρη
«... Ἡ ἀγάπη εἶναι κοινωνία ψυχῶν. Χάρη, πού μεταδίνεται μυστικά. Δύναμη, πού περνάει ἀπό τή μιά ὕπαρξη στήν ἄλλη, δίχως νά ἐκτεθεῖ στό φῶς τῆς δημοσιότητας καί στήν ἀλλοτριωτική περιπέτεια τῆς ἐπίδειξης…
Κυριακή μετά τά Φῶτα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό ὁδοιπορικό μιᾶς μοναχῆς», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 129-134
ΤΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΜΙΑΣ ΜΟΝΑΧΗΣ
...Δίνοντας τό βιβλίο αὐτό στά χέρια τῶν σημερινῶν πιστῶν, τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, πού ζεῖ στό πέρασμα πρός τήν τρίτη χιλιετηρίδα, συνοδεύουμε τήν προσφορά μέ τήν εὐχή καί τήν προσευχή νά βοηθήσει σέ μιά στροφή καί σέ μιά ἐπιστροφή στίς πηγές ζωῆς καί δραστηριότητας τῆς Ἐκκλησίας. Νά χειραγωγήσει σέ μιά μαθητεία κοντά στούς μεγάλους Πατέρες καί Δασκάλους τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Σώματος, πού μέ τήν ἄσκησή τους καί μέ τόν φωτισμένο βίο τους καί μέ τόν σύντομο ἀλλά πυκνό λόγο τους ἔδωσαν τή μεγάλη μαρτυρία τῆς ἀλήθειας καί τῆς γνησιότητας καί τῆς κρυστάλλινης ἀφοσίωσης στό πρόσωπο τοῦ σαρκωμένου καί σταυρωμένου Λόγου τοῦ Θεοῦ.
13. Ἡ γιορτή τῶν Ἐπιφανείων
Ὁ καιρός προχώρησε. Κι ἔφτασε ἡ μεγάλη γιορτή τῶν Ἐπιφανείων.
Τήν προηγούμενη χρονιά ἡ Αἰθερία κι οἱ συνοδοί της εἶχαν γιορτάσει τά Ἐπιφάνεια στήν Ἀραβία. Μαζί μέ τούς πιστούς τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας. Καί μέ τήν ἔξαρση τῶν ἀσκητῶν τῆς γύρω περιοχῆς.
Τούτη τή φορά τούς προσφερόταν μιά ἄλλη πνευματική εὐλογία. Νά ζήσουν τή μεγάλη γιορτή στήν ἀγκαλιά τῆς «μητρός τῶν Ἐκκλησιῶν».
Ἡ ἱερατική λειτουργία τοῦ Προδρόμου
Κοντάκιον εἰς τά ἅγια φῶτα
(Ρωμανοῦ τοῦ μελωδοῦ)
Διαβάστε κείμενο-μετάφραση ΕΔΩ
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 98, 1-12-2002
Ἡ παθολογία τῆς Συνοδικῆς ἀπορρύθμισης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εὐαίσθητη ἡ Συνοδική λειτουργία. ᾿Εκτεταμένη καί ἐπικίνδυνη ἡ σημερινή ἀπορρύθμισή της. Σαφεῖς καί καταξιωμένες ἀπό τή μακρά, συνεπή καί γόνιμη, ἐκκλησιαστική παράδοση, οἱ ἀπαιτήσεις τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ ἀπό τό χαρισματικό, ῾Αγιοπνευματικό ὄργανο διοίκησης. “᾿Οθνεία” καί ἀπαράδεκτη ἡ τακτική, πού εἰσέβαλε, ἐπιθετικά καί καταλυτικά, κατά τούς τελευταίους καιρούς, στούς χώρους ἄσκησης τῆς Συνοδικῆς διεργασίας καί πού ὑποβάθμισε τήν ῾Αγιοπνευματική Συνέλευση τῶν ὑπεύθυνων ποιμένων σέ συναλλακτήριο συμφερόντων και σέ ἐπικαλυπτήριο χυδαίων σκανδάλων.
῾Η Συνοδική ὀντολογία ὑποχρεώνει σέ βαθύ σεβασμό πρός τούς ῾Ιερούς Κανόνες καί σέ προσεκτικούς, ἀνεπηρέαστους χειρισμούς, ὅλους ἐκείνους, πού προωθήθηκαν στίς ἡγετικές ἐπάλξεις τῆς ᾿Εκκλησίας. Κανένας μας, ὅμως, δέν ἔχει τήν ἀνάπαυση, πώς ὁ ἱερός αὐτός θεσμός λειτουργεῖ, σέ τούτη τήν ἀναστατωμένη καί σκοτεινή ἐποχή μας, στά πλαίσια τῶν προδιαγραφῶν, πού ὅρισαν οἱ ἅγιοι ᾿Απόστολοι καί οἱ θεοφόροι Πατέρες μας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λατρεία καί Βίβλος», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 31-35
ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΟΣ
..., ἡ Ὀρθόδοξη Λειτουργία μας ξεκινάει ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ἐμπνέεται ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, γεμίζει ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ἐρμηνεύεται ἀπό τήν Ἁγία Γραφή.
Ὅλα αὐτά κάνουν φανερό, πώς μιά ἐμβάθυνση στό γράμμα καί στό πνεῦμα τῆς Λειτουργίας προϋποθέτει ἐμβάθυνση στό γράμμα καί στό πνεῦμα τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Καί πώς δέν μπορεῖ νά ὑπάρχει συνειδητή λειτουργική ζωή, ἄν δέν ὑπάρχει ἁγιογραφική σπουδή. Μόνο ὅταν αἰσθανθοῦμε τή ζωντανή παρουσία τῆς Ἀποκαλύψεως στή θεία Λειτουργία, κι’ ὅταν, βοηθημένοι ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα μποῦμε λίγο πιό βαθειά στό νόημα τοῦ μυστηρίου τῆς Εὐχαριστίας, ἡ καρδιά μας θ’ ἀρχίσει νά πάλλει ἀπό ἐνθουσιασμό κι’
ἀπό συγκίνηση κι’ ἀπό λαχτάρα. Ἡ θεία Λειτουργία θά γίνει ἡ δροσιά καί τό ὀξυγόνο τῆς ψυχῆς μας...
Δέησις ἐν τῇ νόσῳ
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΟΑ’, Migne XXXVII, 1418)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βασανίζεται σκληρά ἀπό τήν ἀρρώστια τοῦ σώματος. Κι’ ὅμως ἔχει τή δύναμι νά στιχουργήσῃ καί νά περιγράψῃ μέ τούς λεπτούς φθόγγους τῆς ποιήσεώς του τήν ὀδύνη του. Καί πάλι,…
Ξόδεμα;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 124
«... Μή θεωρεῖς τήν ἐλεημοσύνη, ὅτι εἶναι ξόδεμα, ἀλλά εἰσόδημα. Οὔτε ὅτι εἶναι δαπάνη, ἀλλά ἐπιχείρηση. Γιατί παίρνεις περισσότερα ἀπό αὐτά, πού δίνεις. Δίνεις ψωμί καί παίρνεις ζωή αἰώνια. Δίνεις ροῦχο καί παίρνεις ἔνδυμα…
Ἄλλη
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: Ο’, Migne XXXVII, 1418)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μιά ἄλλη ἱκεσία μέ τήν ὁποία ζητάει τή σωτηρία.
Πάλι ἦρθε ὁ δράκων,
ἀπό σένα πιάνομαι.
Κράτησέ με, κράτησέ με,
μή τοῦ ἐγκαταλείψῃς τήν…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 241, 16 Νοεμβρίου 2008
“Τί ἐστιν ἄνθρωπος;”
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δικαιοῦμαι ἐγώ, ὁ ἀμέτοχος τῶν σημερινῶν “προοδευτικῶν” ὁραμάτων, ὁ “καθυστερημένος”, ὁ “προσκολλημένος” στίς συντηρητικές(!) διδαχές τῆς Ἐκκλησίας Ἰησοῦ Χριστοῦ, νά ὑποβάλω ἕνα καίριο ἐρώτημα στό συνοδοιπόρο, πού ἐπαγγέλλεται ἀπόδραση ἀπό ὁποιοδήποτε δεσμευτικό κανόνα ζωῆς, ὁλοκάρδια ἀποδοχή καί ἔνταξη στά προοδευτικά ρεύματα τῆς ἐποχῆς καί ἐλεύθερο ξάνοιγμα στά ὑπερόρια πελάγη τῆς προσωπικῆς εὐτυχίας. Φίλε, συνταξιδιώτη στό μονοπάτι τοῦ βίου, πού γυρίζεις πλάτη στήν ᾿Εκκλησία καί θεοποιεῖς τήν ἐφήμερη σάρκα σου, πού ταυτίζεις τό Εὐαγγέλιο Ἰησοῦ Χριστοῦ μέ τόν πνιγηρό σκοταδισμό καί τήν ἀθεΐα μέ τήν ἀέναη ἐξέλιξη, πού περιφρονεῖς τό “χθές” καί τίς πολλαπλές ἐμπειρίες του, φωτίζοντας τό ἄδηλο “αὔριο”, σάν τό ἀδιαμφισβήτητο, διάδοχο ὅραμα στήν κλίμακα τῆς προόδου, στάσου, γιά λίγο, στοχαστικός. Βύθισε τό βλέμμα σου στό μέσα σου κόσμο. Συμμάζεψε τίς γνώσεις σου καί τίς ἐμπειρίες σου. Καί δῶσε μου μιά ἀπόκριση στό καυτό, κοινό μας, ὑπαρξιακό ἐρώτημα: “Τί ἐστιν ἄνθρωπος;”. Τί εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη;
Κυριακή πρό τῶν Φώτων
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 12-16, 17-26
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ
...Σ’ ὁλόκληρη τήν πατερική θεολογία δέν βρίσκουμε οὔτε μιά συνολική ἤ ἔστω ἀποσπασματική ἀφήγησι τῆς ζωῆς τοῦ Ἰησοῦ. Οἱ Πατέρες δέν τό ἐπιχειροῦν. Ἐνῶ κάνουν βαθειά μελέτη τῶν ἱερῶν κειμένων καί στέκονται μέ δέος «παρά τό λίκνο» καί «παρά τούς πόδας» καί «παρά τόν σταυρόν» τοῦ Κυρίου, δέν ἀποτολμοῦν νά συγγράψουν μιά σκιαγραφία τῆς ὅλης ζωῆς του.
Ἡ ἄρνησι αὐτή τῶν Πατέρων μᾶς βάζει σ’ ἕνα δυνατό προβληματισμό. Εἶναι ἆραγε κατορθωτό νά συντάξουμε μιά ἱστορία τοῦ Ἰησοῦ;...
...Σᾶς καλῶ νά ἀναζητήσουμε νά γνωρίσουμε Ἐκεῖνον, τόν ὁποῖον νοστάλγησαν οἱ προχριστιανικοί ἄνθρωποι καί γιά τόν ὁποῖο ἔχυσαν τό αἷμα τους οἱ μάρτυρες.
Τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 240, 1 Νοεμβρίου 2008
Σκοταδιστική πτώχευση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φαινόμενο πολιτιστικῆς ἀναβάθμισης ἤ σκοταδιστικῆς πτώχευσης; Στόν ἰδεολογικό καί πολιτιστικό ἀναβρασμό τῆς ἐποχῆς μας, προέκυψε καί τό εἶδος τοῦ “προοδευτικοῦ”, πού προσδιορίζει τό ἄθλημά του στήν ἐπίμονη καί ὑπερφίαλη ἀπόρριψη τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι ὁ ἀκάματος ἐρευνητής στούς διάφορους κλάδους τῆς ἐπιστήμης, πού ἐντάσσει τόν ἑαυτό του στή στρατιά τῶν φίλων καί τῶν ἐργατῶν τῆς προόδου. Δέν εἶναι ὁ χαρισματοῦχος χειριστής τοῦ λογοτεχνικοῦ καλάμου ἤ τοῦ χρωστήρα ἤ τῆς σμίλης. Δέν εἶναι ὁ πιστός, ἀλλά ἀφανής διάκονος τῆς ἀγάπης, πού ἁπαλύνει τόν πόνο καί σφουγγίζει τό δάκρυ. Δέν εἶναι ὁ δάσκαλος τῆς ἀνθρωπιᾶς καί στηλοβάτης τοῦ πολιτισμοῦ. Εἶναι ὁ “ἄθεος”, ὁ μεταλλαγμένος τύπος τῆς νεωτερικότητας, πού περιφέρει “εἰς τάς ὁδούς καί τάς ρύμας” τήν ἔπαρση τοῦ “προοδευτικοῦ” μοντέλου τῆς ἐποχῆς μας. Πού σαλπίζει σέ κάθε στιγμή καί πρός ὅλες τίς κατευθύνσεις, ὅτι ἔχει ξεπεράσει τά ταμπού τῆς “σκοταδιστικῆς ἀμάθειας”(!) καί ἔχει ἀπελευθερωθεῖ ἀπό τό δουλικό φρόνημα τῶν περασμένων γενεῶν.
Ένα μέρος για τους φτωχούς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 122
«... Βάλτε κάποια μέτρα στή χρήση τῶν ἀγαθῶν, πού προορίζονται γιά τήν ἐξυπηρέτηση τοῦ βίου. Μήν τά θέλετε ὅλα δικά σας. Ἀλλά ἕνα μέρος ἀπό αὐτά, νά εἶναι τῶν φτωχῶν,…
Κυριακή μετά τήν Χριστοῦ Γέννηση
Τό βαθύτερο νόημα τῶν Χριστουγέννων
Πριν από 55 χρόνια, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', σε ραδιοφωνική εκπομπή για την εορτή των Χριστουγέννων, προσπάθησε να εμπνεύσει τον λαό με την αγάπη που έδειξε ο Θεός προς το πλάσμα Του.
Πόσο επίκαιρα είναι τα λόγια του και προς τον σημερινό ποικιλοτρόπως δοκιμαζόμενο άνθρωπο: "Είναι δυνατόν ο Θεός, που με τέτοιον θαυμαστό τρόπο έχει εκδηλώσει την αγάπη Του για τους ανθρώπους, να έχει πάψει να ενδιαφέρεται για μας, που ζούμε σ' αυτή την τόσο δύσκολη και αναστατωμένη από τα θεμέλιά της εποχή;"
῾Η Πύλη τῆς ἀγάπης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φτωχή ἡ φάτνη. ᾿Αλλά δέν τήν ἰσοσταθμίζουν ὅλα τά πλουμιστά παλάτια τοῦ κόσμου. ῎Αγνωστη στούς συντοπίτες της. Καί, ὅμως, γνωστή, σήμερα, ὕστερα ἀπό εἴκοσι αἰῶνες, στά πέρατα τῆς οἰκουμένης. Περιφρονημένη ἀπό τούς ἀλαζόνες ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Σεβαστή, ὅμως, ἀπό τούς κατοπινούς σοφούς καί ἁγίους καί καταχωρημένη, σέ περίοπτη θέση καί σέ πρώτη προβολή, στό βιβλίο τῶν ἐξελίξεων τῆς παγκόσμιας ἱστορίας.
Ἡ πρόχειρη στέγη τῶν ἄλογων ζώων ἔγινε ἡ μήτρα τῆς “καινῆς κτίσης”. ῾Η Πύλη, ἀπό τήν ὁποία πέρασε, γιά νά φτάσει στή γῆ μας, ἡ πλούσια καί λυτρωτική θεϊκή ᾿Αγάπη. ῾Η ἀφετηρία τῆς νέας πορείας τοῦ ἀνθρώπινου γένους. ῾Ο τόπος συνάντησης τοῦ “ἄπειρου” μέ τό “πεπερασμένο”. Τοῦ Θεοῦ μέ τόν ἄνθρωπο. Τῆς ἀπαστράπτουσας θείας ὑπόστασης μέ τή δική μας φθαρμένη καί ἀλλοτριωμένη θεία εἰκόνα. Τό Θυσιαστήριο τῆς δικῆς μας προσφορᾶς καί τῆς λατρευτικῆς μας προσκύνησης.
Δέησις πρός τόν Χριστόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΞΘ’, Migne XXXVII, 1417)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τήν ἴδια μελαγχολία τοῦ ἐμπνέουν πάντοτε τά ἀνθρώπινα. Τήν παρηγοριά του καί τήν εἰρήνη του τήν βρίσκει κοντά στόν Κύριο.
Ἐπιστάτα,
μέ κυκλώνει φοβερή…
Κυριακή πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 239, 16 Ὀκτωβρίου 2008
Ἡ “ἀνία” τῆς εὐμάρειας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κοινά διαφημιστικά σπότς σ᾿ ὅλες τίς γωνιές τοῦ παγκοσμιοποιημένου πλανήτη μας καί κοινά ἀκούσματα ὅλων τῶν κατοίκων τῆς αἱματοβαμμένης γῆς μας, πασκίζουν νά πείσουν τίς αἰσθήσεις μας, ὅτι ἡ “εὐμάρεια”, τό ὅραμα καί ἡ δίψα τῶν αἰώνων, εἶναι πιά χειροπιαστή πραγμτικότητα. Ἁπλώνεται, ὁλοένα καί εὐρύτερα, ὁλοκληρώνεται μέ ταχύ ρυθμό καί μεταβολίζει τό βαρύ μόχθο καί τόν “ἱδρώτα τοῦ προσώπου” σέ ἄρωμα καί δροσιά εὐτυχίας. Ἡ ἐπιδέξια ἀξιοποίηση τῆς συνεχῶς ἐμπλουτιζόμενης ἐπιστημονικῆς γνώσης καί ἡ εὐρύτατη χρήση τῆς ραγδαία ἀναπτυσσόμενης τεχνολογίας, προσφέρονται -κατά τή διαφήμιση καί κατά τήν προπαγάνδα- στό σύγχρονο ἄνθρωπο, ὡς καρπός τῆς “ἀδιαμφισβήτητης” προόδου. Τοῦ ἀναμορφώνουν τά πλάνα τῆς καθημερινότητας. Τόν ἀπαλλάσσουν ἀπό τήν ἐξουθενωτική φτώχεια. Γεμίζουν τήν ἀγκαλιά του καί τήν καρδιά του μέ τόν πλοῦτο τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν. Τοῦ δίνουν τήν εὐχέρεια νά περιδιαβάζει, ἀτέλειωτα, στίς χλιδάτες ἀγορές. Νά κάνει κτῆμα του καί χαρά του τήν ἐκλεπτυσμένη παραγωγή. Καί νά μακιγιάρει τό πρόσωπό του μέ τήν καύχηση τοῦ μοντέρνου καί τοῦ χρήστη ὅλων τῶν παροχῶν, πού ἐξασφαλίζει ἡ προοδευτική ἐποχή μας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 114
Η μεγάλη εκτροπή
«... Ἡ συνειδησιακή ὑποχώρηση στήν προπαγάνδα τῶν ἐκτρώσεων, ἡ ἐπίσημη ἤ ἀνεπίσημη νομιμοποίηση τῆς χυδαίας καί ἐγκληματικῆς πράξης, πού ὁπλίζει τά χέρια τῶν γονιῶν καί τούς κάνει νά στρέφονται ἐνάντια στά ἀνυπεράσπιστα νήπια, στούς καρπούς τῶν σπλάγχνων τους, εἶναι ἡ μεγάλη ἐκτροπή τοῦ πολιτισμοῦ μας.»
Εἰς ἑαυτόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΞΖ’, Migne XXXVII, 1408)
Μελετάει ἰδιαίτερα τόν ἑαυτόν του, τό περιεχόμενο τῆς καρδιᾶς του καί τό κάθε τι, πού βρίσκει μέσα του, τό ἐξαγνίζει καί τό τοποθετεῖ μπροστά στό λατρευτό του Κύριο.
Ἐξαπατήθηκα, Χριστέ μου,
θαρρεύοντας…
Ἀναδημοσιεύουμε τό ἄρθρο αὐτό γιατί διασαφηνίζει μέ τρόπο συστηματικό κάποιες ἀλήθειες γιά τίς σχέσεις Ἐκκλησίας καί Κράτους ὅπως λειτουργοῦν στήν πατρίδα μας ἀπό τήν ἀπελευθέρωση ἀπό τούς Τούρκους καί μετά. Στέκεται πιό συγκεκριμένα στίς σημερινές σχέσεις Ἐκκλησίας-Πολιτείας ὅπως προβλέπονται ἀπό τό Σύνταγμα καί τούς Νόμους. Τονίζει λοιπόν πειστικά τά παρακάτω:
-Γνωρίζουν οἱ μητροπολίτες καί ἀποδέχονται τόν τρόπο πού διοικεῖται ἡ Ἐκκλησία μέ βάση τό Σύνταγμα, τόν Καταστατικό Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας καί τόν Νόμο περί Ἐκκλησιαστικῶν Δικαστηρίων
-Τό Σύνταγμα τονίζει τήν τήρηση τῶν Ἱερῶν Κανόνων ἀπό τήν Ἐκκλησία καί ὁ Νομοθέτης δεσμεύεται νά μήν νομοθετεῖ ἀντίθετα σ’ αὐτούς
-Στά διάφορα νομοθετήματα γιά τήν Ἐκκλησία μετεῖχε στίς νομοπαρασκευαστικές ἐπιτροπές ὁμάδα μητροπολιτῶν πού τήν εἶχε ὁρίσει ἡ Σύνοδος καί ἡ ὁποία συμφώνησε μέ τούς κρατικούς παράγοντες στή διατύπωση τῶν Νόμων
-Οἱ μητροπολίτες δίνουν διπλό ὅρκο. Καί κατά τή διάρκεια τῆς χειροτονίας τους ὁρκίζονται ἐνώπιον Θεοῦ καί Ἐκκλησίας ὅτι θά τηροῦν τούς Ἱερούς Κανόνες. Καί κατά τή διάρκεια τῆς διαβεβαίωσής τους ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος ὁρκίζονται νά τηροῦν τό Σύνταγμα καί τούς Νόμους
-Ἀπό κεῖ καί πέρα οἱ ἐπίσκοποι τῆς ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας μεταπίπτουν στίς ἀπόψεις τους μεταξύ δύο ἄκρων: Οἱ πιό πολλοί θεωροῦν ἀδιανόητη ὁποιαδήποτε ἀλλαγή στίς σχέσεις Ἐκκλησίας-Πολιτείας γιατί δέν θά σέβεται τήν ὀρθόδοξη ἰδιοπροσωποία τοῦ λαοῦ μας. Ἀπό τήν ἄλλη γιά ἐξυπηρέτηση ἰδιοτελῶν σκοπῶν αὐτῶν πού διοικοῦν τήν Ἐκκλησία πολλές φορές σηκώνουν τό φλάμπουρο τῶν Ἱερῶν Κανόνων καί ἰσχυρίζονται πώς αὐτοί προκρίνουν τούς Ἱερούς Κανόνες (;) καί ὄχι τούς Νόμους τοῦ Κράτους.
-Ἀναφέρει μάλιστα ἕνα τραγικό παράδειγμα γιά τά παρά πάνω, τόν χειρισμό τοῦ σκανδάλου Παντελεήμονος Μπεζενίτη ἀπό τήν ἐκκλησιαστική διοίκηση.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 261, 16-9-2009
῎Ελλειμμα κρίσης
ἤ ἔλλειμμα συνέπειας;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Καταθέτω στό τραπέζι τῶν συζητήσεων καί ἐμπιστεύομαι στίς εὐαίσθητες -ὅσο καί ἀνήσυχες- συνειδήσεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος τό καυτό ἐρώτημα: Οἱ σημερινοί Ποιμένες, μέλη τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος, παραμένουν πιστοί στό σχῆμα τῆς “Νόμῳ κρατούσης Πολιτείας”, στό σύστημα, πού θεσπίστηκε μετά τόν ἀπελευθερωτικό ἀγώνα τοῦ 1821 καί ἰσχύει ἴσαμε σήμερα; ῎Η ψηφίζουν τήν ἀπεξάρτηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς Διοίκησης ἀπό τόν κρατικό ἔλεγχο καί τή στήριξή της, ἀποκλειστικά καί μόνο, στούς ῾Ιερούς Κανόνες καί στήν ἐξαγιασμένη, μακρότατη Παράδοση, πού φέρνει τή σφραγίδα τῆς σοφίας καί τοῦ μόχθου τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλων καί τῶν μεγάλων Πατέρων μας;
Δημοσιεύουμε τό παρακάτω κείμενο ὄχι γιά νά ξήσουμε παλιές πληγές στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Σκοπός τῆς δημοσιεύσεως εἶναι νά θυμίσουμε στό λαό τοῦ Θεοῦ, δύο, χρήσιμα καί γιά τόν ἱστορικό τοῦ μέλλοντος, ἀπό τά πλέον μελανά σημεῖα τῆς θητείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστόδουλου:
- τό πραγματικό τσουνάμι τῶν ἐκκλησιαστικῶν σκανδάλων πού ξέσπασε τούς πρώτους μῆνες τοῦ 2005. Δέν εἶχε προηγούμενο τόσο τό πλῆθος ὅσο καί τό μέγεθος τῶν ἀρχιερατικῶν σκανδάλων πού ξέσπασε τήν περίοδο αὐτή
- τήν ἀνακολουθία μεταξύ λόγων καί ἔργων τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, πού ἐνῶ ἀποδέχθηκε καί ὁμολόγησε τήν ὕπαρξη σκανδάλων καί ἐγγυήθηκε ὡς ὑπεύθυνος τήν κάθαρση, μερικούς μῆνες μετά, ἀφοῦ ὑποχώρησε ὁ κουρνιαχτός τῶν σκαδάλων, ἀποδεικνύεται ὅτι δέν ἔχει κάνει τό παραμικρό γιά νά ἀντιμετωπίσει μέ τήν κανονική καί νόμιμη διαδικασία ἔστω καί ἕνα ἀπό αὐτά τά τραγικά γεγονότα πού ξεχύθηκαν σάν χείμαρος μέσα ἀπό τά ΜΜΕ καί διέσυραν σέ μεγάλο βαθμό τό ἱερό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 157, 16-5-2005
Ἐπικοινωνιακή ἀπάτη (2)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ανοιχτοί, ὀρθάνοιχτοι οἱ ἐκκλησιαστικοί βόθροι. Χυμένα στά πεζοδρόμια τά ἀπαίσια ἀρχιερατικά σκάνδαλα. ῾Η “φιλοχρηματία” καί ἡ “φιληδονία”, τά δυό ἀπαίσια πάθη (πού τά προσδιόρισε, σέ διάσκεψη τῆς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας καί σέ κλίμα αἰφνιδιασμοῦ, ὁ Χριστόδουλος) σέ ἀπρόσμενη ἔκταση καί σέ ἐπικίνδυνη ἔνταση. ᾿Ανάγνωσμα καθημερινό, σκανδαλιστικό. Καί σήριαλ τηλεοπτικό, μέ θεατές τά ἑκατομμύρια τῶν θαμώνων τοῦ ἀνοικτοῦ καί φωτισμένου παράθυρου.
῾Ο λαός, πού ζεῖ τό Μυστήριο τῆς ᾿Εκκλησίας, βλέπει τό πανάγιο Θυσιαστήριο νά βεβηλώνεται, ἀπό τούς ἴδιους τούς λειτουργούς του, μέ πράξεις ντροπῆς καί κλονίζεται. Βιώνει κοφτερό τόν πόνο. Καί ἀφήνει νά κυλήσει στή γῆ τό καυτό του δάκρυ. Οἱ παραέξω, οἱ ντελάληδες τοῦ ἀθεϊσμοῦ ἤ οἱ μεταπράτες τῶν ὑποπροϊόντων τῆς ὀργανωμένης ἐκμετάλλευσης, φωτογραφίζουν, προφίλ καί ἀνφάς, τούς σκανδαλοποιούς ρασοφόρους καί διαλαλοῦν τήν ἀρχιερατική καί τήν ἱερατική διαφθορά, ὡς, δῆθεν, πειστήριο τῆς ἀμετάκλητης παρακμῆς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 156, 1-5-2005
Τό πραξικόπημα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Απαρατήρητο, ἀπό τά Μέσα ᾿Ενημέρωσης καί, κατά προέκταση, ἀπό τήν κοινή γνώμη, πέρασε ἕνα χοντροειδέστατο πραξικόπημα, πού ἀποτόλμησε ὁ πρόεδρος τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας ᾿Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, κατά τήν ἔκτακτη Συνέλευσή της τοῦ περασμένου Φεβρουαρίου. ᾿Αλλά τό πιό ἀποκαρδιωτικό γεγονός εἶναι, ὅτι τό σῶμα τῆς ῾Ιεραρχίας, οἱ θεσμικά ὑπεύθυνοι Σύνεδροι προσπέρασαν καί αὐτοί, ἀνυποψίαστοι, τήν πονηρή, ἀρχιεπισκοπική δολοπλοκία καί, δίχως τήν ἀπαραίτητη ἐπεξεργασία τῶν καταγγελιῶν, τίμησαν μέ τήν ψῆφο τῆς ἐμπιστοσύνης τους τόν κεντρικό μοχλό τοῦ σημερινοῦ ἐκκλησιαστικοῦ χάους.
᾿Αναφέρομαι στή σκηνοθεσία τῆς ψηφοφορίας, γιά τήν παροχή ἐμπιστοσύνης στόν ᾿Αρχιεπίσκοπο, μετά τή δέσμη τῶν καταγγελιῶν, πού κατέθεσε, εἰς βάρος του, ὁ Μητροπολίτης ᾿Ηλείας Γερμανός. Στή δημόσια ἐνημέρωση ἐμφανίστηκε ἡ διαδικασία αὐτή ὡς θρίαμβος τοῦ κ. Χριστόδουλου. ῾Ως καθολική ἀπόρριψη τῆς μομφῆς, μέ την ὁποία σπίλωσε (δῆθεν) τό πρόσωπό του ὁ συνιεράρχης του Γερμανός καί ὡς, ταυτόχρονη, ἀνανέωση τῆς ἐντολῆς νά συνεχίσει τό ἀρχιεπισκοπικό λειτούργημα καί τήν προεδρική ὑπευθυνότητα στά δυό ἀνώτατα διοικητικά Σώματα τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος, στή Σύνοδο τῆς ῾Ιεραρχίας καί στή Διαρκή ῾Ιερά Σύνοδο.
Αὐτές εἶναι οἱ ἐκτιμήσεις καί οἱ ἐντυπώσεις, πού διαμορφώθηκαν στά χαλκεῖα τῶν μυστικῶν, ἐπικοινωνιακῶν σχεδιασμῶν καί διεσπάρησαν σέ ἐφημερίδες καί τηλεοπτικά κανάλια, ὡς μηνύματα ἐπανατοποθέτησης τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ προσώπου στό βάθρο τῆς ἀκέραιης καί ἀλέκιαστης τιμῆς. Γιά κεῖνον, ὅμως, πού ψάχνει, πίσω καί πέρα ἀπό τίς γιγαντοαφίσες τῆς τεχνητῆς προβολῆς, τήν ἐκκλησιολογική ἐντιμότητα καί τίς ἐγγυήσεις τοῦ ὀφειλόμενου σεβασμοῦ στήν Κανονικότητα καί στή Νομιμότητα, ὁ χειρισμός τοῦ θέματος ἀποδεικνύεται τραγικό πραξικόπημα.
***
Σύντομο ἱστορικό
Θά ξεκινήσω τήν ἐκδίπλωση τοῦ προβληματισμοῦ μέ ἕνα μικρό, συνοπτικό, ἱστορικό.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 152, 1-3-2005
Τό βαθύ τραῦμα (2)
Μητροπολίτου Ἀττικής καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βαθύ τό τραῦμα στό σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος. Μέ φανερές καί ἀνησυχητικές τίς περιπλοκές. Καί μέ φοβερά ἐπικίνδυνες τίς ἐπιπτώσεις. Πρόκειται γιά τήν ὁμηρία τοῦ Συνοδικοῦ Σχήματος στίς ἀσυγκράτητες, φιλόδοξες παρορμήσεις τοῦ κ. Χριστόδουλου. ῾Υπεύθυνος γιά τό τραῦμα καί γιά ὅ,τι προκύψει, εἶναι ὁ “τρώσας” ᾿Αρχιεπίσκοπος. ῾Ο ἄνθρωπος, πού θεώρησε τήν ᾿Εκκλησία προσωπικό του τιμάριο καί ἐφαλτήριο κοσμικῆς ἀνάδειξης. Κινήθηκε, ἑπτά χρόνια τώρα, μέ ἀποκλειστικό ὅραμα νά πνίξει τή Συνοδική πολυφωνία. Τήν ἀγωνία καί τόν πόνο καί τήν ἐλεύθερη, ἀλλά ὑπεύθυνη, εἰσφορά γνώμης τῶν συλλειτουργῶν του. Στόχος του καί ἐπιδίωξή του, νά ἀναδειχθεῖ καί νά προβληθεῖ μόνος, σέ ἑλληνική καί σέ παγκόσμια κλίμακα, ὡς χαρισματικός ἡγέτης καί ὡς ἀποκλειστικός διαχειριστής τῶν θεμάτων τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος.
῾Η συνείδηση τῆς ᾿Εκκλησίας, πού ἐκφράζεται, τούτη τήν ὥρα, μέ τίς πυκνές καί τίς δυναμικές -σχεδόν παλλαϊκές- ἀντιδράσεις, ἔχει ἐπισημάνει καί ἔχει στιγματίσει πολλές ἀπό τίς ἀνορθόδοξες μεθοδεύσεις του. Καί ἔχει καταθέσει, στό ἀδέκαστο κριτήριο τῆς ἱστορίας, τήν προσήλωσή της στήν κρυστάλλινη Πατερική Παράδοση καί τήν ἀγωνία της γιά τις συνέπειες τῶν ἀπανωτῶν ἀρχιεπισκοπικῶν ἐκτροπῶν. ῾Ωστόσο, τό φαινόμενο τῆς Συνοδικῆς ὁμηρίας καί ἀποδιοργάνωσης, δέ φαίνεται νά προβλημάτισε, ὅσο θά ἔπρεπε, τό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα. ῾Η ἐπικινδυνότητα τοῦ τραύματος δέν ἐπισημαίνεται καί δέν προβάλλεται μέ ἐπάρκεια ἀπό τίς θεολογικές γραφίδες καί ἀπό τήν ἐκκλησιαστική ἐπικαιρότητα. ῎Ισως γιατί, μέσα στήν καταιγίδα τῶν γεγονότων καί στή συρροή τῶν θλιβερῶν πληροφοριῶν, δέν ἔγινε ἀντιληπτή ἡ ἀγχώδης ἐπιδίωξη τοῦ Χριστόδουλου, πού ἀποβλέπει στήν ἀπονεύρωση καί στήν καθυπόταξη τῆς ἐκκλησιαστικῆς Συνοδικότητας. ῎Ισως καί γιατί, ἡ ὑποκριτική του προσπάθεια νά ἐμφανίζεται στό δημόσιο φόρουμ καλυμμένος μέ τό μανδύα τοῦ νομιμόφρονα καί οἱ πολλές του, ψευδεπίγραφες, ἀναφορές σεβασμοῦ στούς ῾Ιερούς Κανόνες, παραπλάνησαν τήν κοινή γνώμη καί δημιούργησαν τήν ἐντύπωση, πώς δέ σχεδιάζει καί δέν τροχιοδρομεῖ τέτοιες τυφωνικές μεταρρυθμίσεις. ῎Ετσι, ὁ πολύς κόσμος, ἀνυποψίαστος καί ἀπληροφόρητος, ἀναπαύεται στήν ψευδαίσθηση, ὅτι ὁ σημερινός ᾿Αρχιεπίσκοπος ἐμμένει στήν τιμημένη ἀρχή τῆς Συνοδικότητας καί, ὅτι δέν αὐθαιρετεῖ, στρεβλώνοντας τό θεσμό καί ἐπιβάλλοντας παντοῦ καί πάντοτε τίς δικές του ἐπιλογές.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 102
Το είδωλο της εποχής μας
«… Σέ τούτη τήν ἐποχή τῆς ἀφόρητης πνευματικῆς ξηρασίας, πού ἡ φωτογραφία τῆς ἔπαρσής μας καί ὁ πίνακας τῶν ἀτομικῶν μας δικαιωμάτων κάλυψαν τό πρόσωπο τοῦ Σταυρωμένου Θεανθρώπου καί τίς…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Εἰς ἑαυτόν», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2005), σελ. 8, 130-142
«ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ»
7. Ἰησοῦς, ὁ «Θεάνθρωπος»
Σκέφτομαι τό μέγεθος “ἄνθρωπος” καί περνάω στόν ἴλιγγο τοῦ θάμβους. Προσμετρῶ τήν ἀξία τοῦ δικοῦ μου προσώπου καί τῶν προσώπων, πού διακινοῦνται, αἰῶνες τώρα, στό γήπεδο τῆς ἱστορίας καί τή βρίσκω ἀπροσμέτρητη. ᾿Ακούω τούς χτύπους τῆς δικῆς μου καρδιᾶς, ἀλλά, ταυτόχρονα, νοιώθω ἀποδέκτης τῶν ἀνησυχιῶν καί τῶν προβληματισμῶν ὅλων τῶν λογικῶν ὄντων, πού ζύμωσαν μέσα τους τή γνώση, πού διερωτήθηκαν γιά τήν ἀφετηρία τῆς ὕπαρξής τους καί γιά τόν προορισμό της, πού μόχθησαν, χάρηκαν, πόνεσαν, ἔκλαψαν, καί, κλείνοντας τά μάτια, κληροδότησαν τή συναγμένη ἐμπειρία τους στούς μελλοντικούς σκυταλοδρόμους τῆς ζωῆς καί ἀναδύεται ἀπό μέσα μου ἡ διαπίστωση: ὁ ἄνθρωπος εἶναι τό μεγάλο, τό δυσπρόσιτο καί δυσεξιχνίαστο θαῦμα.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἐλπίδα μου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1996), σελ. 8, 25-32
Η ΕΛΠΙΔΑ ΜΟΥ
...Δέν εἶναι ἀρκετό νά χύνουμε μόνο δάκρυα, γι' αὐτά, πού ζήσαμε. Γιά τήν περιπέτεια τῆς ἀγαπημένης μας Ἐκκλησίας. Γιά τίς πληγές, πού ἀποτέθηκαν στό σῶμα τῆς ἀτίμητης μάνας μας, τῆς Νύμφης Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὑποχρέωσί μας νά κυττάξουμε μπροστά. Νά ὁραματιστοῦμε καί νά μοχθήσουμε. Νά ἐπισημάνουμε τίς πληγές, ἀλλά καί νά τίς θεραπεύσουμε. Νά μετρήσουμε τά ἐρείπια, ἀλλά καί νά ἀνορθώσουμε τήν οἰκοδομή. Νά ξαναχτίσουμε λαμπρότερο τόν ἀχειροποίητο Ναό τῆς λατρείας καί τῆς ἀγάπης. Τῆς καθαρότητας καί τῆς ἁγιότητας...
«Ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν...»
«...Kαί συναχθέντες μετά τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιόν τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις λέγοντες. εἴπατε ὅτι οἱ μαθηταί αὐτοῦ νυκτός ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτόν ἡμῶν κοιμωμένων...» (Mατθ. κη΄ 12-13).
Ἡ ἀλήθεια καί τό δίκαιο δέν ὑποστηλώνονται μέ βρώμικο χρῆμα. Ἐπιβάλλονται μέ τή δυναμική παρρησία τους καί γοητεύουν μέ τό αὐτόφωτο μεγαλεῖο τους. Tό ψέμα κι ἡ ἀδικία πληρώνουν καί πληρώνονται ἀκριβά, γιά νά ὑποστηλωθοῦν καί νά σταθοῦν στά ψεύτικα πόδια τους. Γίνονται ἀντικείμενα ρυπαρῆς συναλλαγῆς. Δίνουν καί παίρνουν ἀργύρια. Πουλιῶνται κι ἀγοράζονται στά σκοτεινά παρασκήνια.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Φωνή θρηνούντων ποιμένων», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 8, 277-280, 60-67
ΦΩΝΗ ΘΡΗΝΟΥΝΤΩΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ
«...Ἡ ἐμπειρία τῆς ὀδύνης εἶναι πάντοτε θησαυρός, πού πλουτίζει τούς κληρονόμους. Προσμέτρησι τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας καί γεῦσι τῆς δυνάμεως καί τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ...»
38. «Oὐρανόν τό σπήλαιον...»
Kύριέ μου, Σαρκωμένε Λόγε τοῦ Θεοῦ, μέ τήν ἐνανθρώπησή Σου μεταποίησες τό ταπεινό Σπήλαιο τῆς Bηθλεέμ σέ οὐρανό. Ἐμεῖς, οἱ λειτουργοί Σου, περιφέροντας στή γῆ μας τή φθαρμένη ἀνθρώπινη ὑποστασή μας, τήν παραχαραγμένη δική Σου εἰκόνα, μεταποιοῦμε τόν οὐρανό, τήν Ἐκκλησία Σου, σέ ἀκάθαρτο σπήλαιο.
Θρῆνος
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: Migne XXXVII, 1407)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μία ἀκόμα θρηνώδης κραυγή, πού καταλήγει σέ λόγια ἐμπιστοσύνης καί ἀφιερώσεως.
Ἄν εἴχε προσβληθῆ
ἡ ὑγεία τοῦ σώματός μου
θά εὕρισκα κάποιο γιατρό.
Ἄν ἤμουνα…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 238, 1 Ὀκτωβρίου 2008
Τά δυό μοτίβα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τά δυό μοτίβα τῶν ὁραμάτων καί τῶν ἐμπειριῶν, πού διακινοῦνται, τούτη τήν ἐποχή, στό στίβο τῆς ἀντιπαλότητας, θέλω νά τά ἰχνογραφήσω μέ τήν ἀνήσυχη γραφίδα μου καί νά τά καταθέσω στήν τράπεζα τῶν καθολικῶν, ἐπίκαιρων προβληματισμῶν μας. Ἐκπορεύονται καί τά δυό, ἀπό τήν ἴδια πηγή. Ἀπό τήν ὑπαρξιακή, ἐναγώνια στόχευση, γιά σταθερή, γόνιμη κοινωνία “ἀγάπης” καί “ἀφοσίωσης” μέσα στό ὀνειρικό ἀνάκτορο τοῦ γάμου. Ἀπό τή λαχτάρα γιά ἀποκλειστικότητα καί πληρότητα τῆς “σχέσης” τῶν δυό προσώπων, πού ἀποφασίζουν νά συνοδοιπορήσουν, νά συμπονέσουν καί νά συνευφρανθοῦν κατά τό μεγάλο καί ἀποφασιστικό ταξίδι τῆς ἔγγαμης περιπέτειας.
Τά δυό μοτίβα πόθων καί στόχων ἐκπηγάζουν ἀπό τά ἴδια, ἀπύθμενα βάθη τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς. Προβάλλονται, ὡστόσο, στήν ἐπικαιρότητα, μέ διαφορετικές ἐτικέτες χρονολόγησης καί μέ διαφορετικό look πολιτιστικῆς ἀξιολόγησης. Τό ἕνα στιγματίζεται ὡς παλιᾶς κοπῆς. Ὡς συντηρητικό, ἀσύμβατο μέ τά προοδευτικά μοντέλα τῆς ἐποχῆς μας. Καί -κατά συνέπεια- ξεπερασμένο καί ἀδόκιμο. Τό ἄλλο χρωματίζεται ὡς ἀεράτο, προοδευτικό ἀπόκτημα τῆς ἐποχῆς μας. Ἐγγύηση τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου. Καί καταξίωση τοῦ δικαιώματός του νά μή δεσμεύεται σέ ἐποχιακά σχήματα, ἀλλά νά ἐπιλέγει τή συμφερότερη πρόταση καί νά γεύεται, ἴσαμε καί τήν τελευταία γουλιά, τό ποτήρι τῆς εὐτυχίας του.
Γιά νά γίνωμε ἄφοβοι
Στό περασμένο σημείωμα ἐξετάσαμε τά ἐμπόδια, πού μπαίνουν στό δρόμο μας καί δέν μᾶς ἀφίνουν νά γίνουμε ἄφοβοι. Σέ ἄλλα προηγούμενα σημειώματα εἴδαμε ἐπίσης μερικά ἀπ’ τα μέσα πού βοηθοῦν, γιά ν’ ἀποκτήσουμε ἀφοβία. Ἕνα ἀπ’ αὐτά, ἄς τό ἐπαναλάβουμε καί ἄς μή τό ξεχνοῦμε ποτέ, ἦταν ἡ ἀποφασή μας γιά νά ὑποστοῦμε καί μεγάλες καί μικρές θυσίες. «Λέγω δέ ὑμῖν τοῖς φίλοις μου﮲ μή φοβηθῆτε ἀπό τῶν ἀποκτεννόντων τό σῶμα, καί μετά ταῦτα μή ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι», εἶπε ὁ Κύριός μας στούς μαθητάς Του. Κάποιος ἄλλος πρόσθεσε πώς δέν ὑπάρχει στόν κόσμο πιό φοβερός ἄνθρωπος, ἀπό ἐκεῖνον πού δέν φοβᾶται τόν θάνατο.
Σήμερα, τελειώνοντας τήν ὅλη σειρά, τή σχετική μέ τήν ἀφοβία, ἄς ἐξετάσουμε καί κάτι ἀκόμη, πού θά μᾶς βοηθήση νά γίνουμε πραγματικά ἄφοβοι: Πρόκειται γιά τήν πεποίθηση, ὅτι, ἀκολουθῶντας τόν δρόμο τοῦ Θεοῦ θά βγοῦμε στό τέλος, ἐν πάσῃ περιπτώσει, κερδισμένοι.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 82, 1-4-2002
2004 μετά Χριστό...
Μητροπολίτου Αττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό 2004 ἔχει σημανθεῖ ὡς ὁρόσημο γιά τήν ἑλληνική πατρίδα. Κάτι σάν σταθμός συνάντησης μέ τήν αἰώνια δόξα. Σάν ἱστορική ἀναβάπτιση τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου καί ἀνύψωση τοῦ κάθε ῞Ελληνα (καί τοῦ ᾿Ολυμπιονίκη ἀθλητή καί τοῦ ἐθελοντή ὁδοκαθαριστή) στό βάθρο τῆς ὑπέρτατης τιμῆς καί τῆς οἰκουμενικῆς ἀναγνώρισης. ῞Ολοι ἐμεῖς θά βιώσουμε καί θά δείξουμε τό μεγαλεῖο τῆς φυλῆς. Καί ὅλοι οἱ ξένοι θά γονατίσουν καί θά προσκυνήσουν τό ἀθάνατο ὀλυμπιακό πνεῦμα καί τίς ἀθλητικές ἐπιδόσεις τῆς σύγχρονης ἑλληνικῆς νιότης.
Δέν ἀντικρίζω μεμψίμοιρα ἤ ἐπικριτικά τίς ἐργώδεις προετοιμασίες τοῦ σημαντικοῦ ἀθλητικοῦ γεγονότος. ῎Αν καί, μέ τούς μεγαλόπνοους προγραμματισμούς καί μέ τήν ἐμπορική ἅμιλλα, πού συμπορεύεται μέ τό ἄγχος γιά μεγάλες, ἴσως καί ἰδιοτελεῖς, ἐπιδόσεις, ἡ ὀλυμπιακή προοπτική ἄθλησης ἀπωθεῖται ὁλοένα καί περισσότερο στή σκιά καί ἄλλες ἐπιδιώξεις κυριαρχοῦν στό τηλεοπτικό προσκήνιο καί στά ἐργοτάξια τῶν σχεδιασμῶν καί τῆς δουλειᾶς. ῾Η ἄθληση δέ δείχνει νά εἶναι ὁ κύριος στόχος. Καί τό λιτό, ἀλλά δοξασμένο, στεφάνι τῆς ἐλιᾶς δέ θεωρεῖται ἱκανό ἔπαθλο, γιά νά στεφανώσει τά κεφάλια τῶν νικητῶν. Σκοτεινά παρασκήνια δουλεύουν, γιά νά καρπωθοῦν τήν εὐκαιρία. Καί λάγνοι τῆς δόξας καί τοῦ χρήματος κινοῦνται μεθοδικά, γιά νά ἀποσπάσουν τήν παγκόσμια ἀναγνώριση ἤ νά ἁρπάξουν τό περιεχόμενο τῶν πολυκλαδικῶν ταμείων.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 237, 16 Σεπτεμβρίου 2008
Μοναχικοί ὁδοιπόροι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σύνδρομο ἀπροσδόκητης καί γενικευμένης μοναξιᾶς. Ἡ πικρή καί μελαγχολική ἐμπειρία τῆς γενιᾶς μας. Τό μελανό στίγμα τῆς “προοδευμένης” ἐποχῆς μας. Ὁ κοινός στεναγμός μας, πού ἐμβολίζει τό, ἐμφανισιακά, πλουμιστό ἀνάκτορο τῆς ἀναπτυγμένης καί ἐκσυγχρονισμένης εὐμάρειάς μας καί ἐγγράφεται ἐμφαντικά, ὡς ρέκβιεμ, στό σκληρό δίσκο τῶν βιωμάτων μας.
Περιμένατε μιά τέτοια ἔκβαση τοῦ περιπετειώδους ταξιδιοῦ τῆς ἱστορικῆς ἅμαξας; Θά μπορούσατε νά φανταστεῖτε, κατά τήν περίοδο τῶν νεανικῶν σας ὀνείρων, πώς στόν αἰώνα τῶν πολλῶν ἀγαθῶν καί τῆς ἐκλεπτισμένης τεχνολογίας, τό σκοτεινό σύννεφο τῆς ἀφόρητης ψυχικῆς καταχνιᾶς θά σκέπαζε τούς δρόμους τῆς ὑπαρξιακῆς συμπόρευσής μας, θά ἔπνιγε τή χαρά καί τήν εὐτυχία τῆς ἐγκάρδιας καί γόνιμης “κοινωνίας” μας καί θά μᾶς ἔσπρωχνε στά μονοπάτια τῆς ἀποξένωσης καί τῆς ψυχικῆς ἀπομόνωσης;
Κυριακή Ι' Λουκᾶ (Συγκυπτούσης)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 247, 16-2-2009
᾿Εμπλοκή καί διαπλοκή
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κατάθεσα, σέ δυό συνέχειες, τίς ἐκτιμήσεις μου καί τίς ἀνησυχίες μου γιά τό σχῆμα “τῆς Νόμῳ κρατούσης Πολιτείας”. Γιά τό καταπιεστικό σύστημα διοίκησης τῆς ᾿Ορθόδοξης ἑλληνικῆς ῾Εκκλησίας μας, πού τή δεσμεύει καί τήν καθυποτάσσει στό ἀτίθασο ἅρμα τῆς κοσμικῆς Πολιτικῆς ἐξουσίας καί τή σύρει σέ μιά σκόπιμη, ἀδιάκοπα ἐναλλασσόμενη καί τραγικά ἀτελέσφορη διακύμανση ἀπό τήν ἰσοπεδωτική ἐμπλοκή στά γρανάζια τῆς κρατικῆς μηχανῆς στή σκοτεινή διαπλοκή μέ τούς ἐξουσιαστές τῆς ἡμέρας.
Στό διάστημα τῆς ἐνασχόλησής μου μέ τό θέμα αὐτό, ξέσπασαν, ἀδόκητα, οἱ τραγικές ἐξεγέρσεις, πού ἔφεραν στό ὅριο τῆς ἀπόγνωσης καί τοῦ ἀλληλοσπαραγμοῦ ὁλόκληρη τήν ἑλληνική οἰκογένεια. Τά Σχολειά ἔκλεισαν. Τά παιδιά μας ξεχύθηκαν στούς δρόμους. Οἱ διαμαρτυρίες τους, τά παράπονά τους καί οἱ καταφορές τους στρίμωξαν στά ἑδώλια τῆς ἐνοχῆς τήν κατεστημένη γενιά καί τήν ἐπιλεγμένη ἡγεσία της. Τό αἷμα ἔβαψε τήν πολύπαθη ἑλληνική γῆ. Οἱ φωτιές ἀπανθράκωσαν περιουσίες, πού ἀποκτήθηκαν μέ βαρύ μόχθο. ῾Η καθημερινότητα πῆρε “τήν ἀνάποδη” καί κατάντησε κόλαση.
῾Η ἐμπειρία τῆς κοινωνικῆς αὐτῆς καταιγίδας, μέσα στά πλαίσια τῆς εὐρύτατης προβληματικῆς της, μοῦ ἔδωσε τό ἔναυσμα, νά ξανατοποθετήσω στήν τράπεζα τῆς ἔρευνας καί τῆς ἐπισταμένης τομογραφίας τό σχῆμα ἐξάρτησης τῆς ᾿Εκκλησίας ἀπό τήν Πολιτεία καί νά φωτογραφήσω τά ἀρνητικά καί, κατά περίπτωση, καταστροφικά παράγωγα τοῦ ἄθεσμου ἐναγκαλισμοῦ τοῦ χαρισματικοῦ ἐπισκοπικοῦ ἡγετικοῦ λειτουργήματος μέ τήν, ἐντυπωσιακά πολύχρωμη ἤ διακριτικά καμουφλαρισμένη, κοσμική σκοπιμότητα.
Περιοδικό «’Ελεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 228, 1-5-2008
Στόν ὑπουργό τῆς Δικαιοσύνης
κ. Χατζηγάκη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐξοχότατε κ. ὑπουργέ
Στά πλαίσια τῶν πολυδιάστατων, σοβαρότατων καθηκόντων σας, θεωρήσατε ἀναγκαῖο καί ἐπεῖγον νά ἀσχοληθεῖτε μέ τόν ἐξόχως εὐαίσθητο καί ἐπικίνδυνα κλονισμένο θεσμό τοῦ γάμου. ῎Ισως σ᾿ αὐτό νά σᾶς ἔσπρωξε ἡ ἀνάλυση τῆς εἰκόνας, πού παρουσιάζει σήμερα ὁ γάμος στήν ἑλληνική ἐπικράτεια. ῎Ισως νά σᾶς ἐπηρέασαν καί κινήσεις, πού σημειώθηκαν σέ ἄλλες χῶρες τῆς ἠπείρου μας ἤ τῶν ἄλλων ἠπείρων. Τό γεγονός εἶναι ὅτι δημοσιοποιήσατε -αἰφνίδια- τήν πρόθεσή σας νά παρέμβητε δυναμικά στό κωδικοποιημένο δίκαιο καί στήν “ἀπ᾿ αἰώνων” καταξιωμένη πρακτική τῆς οἰκογενειακῆς συμβίωσης καί νά ἀνοίξετε διόδους πρός τήν ἐλεύθερη καί μή ὑποκείμενη σέ ὁποιαδήποτε δέσμευση, διαβίωση. ᾿Ανακοινώσατε, μέ δηλωσή σας στούς δημοσιογράφους καί μέ ἀναλυτική στήριξη τῶν σχεδιασμῶν σας, πού δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα “Τό Βῆμα” τῆς Κυριακῆς 9 Μαρτίου 2008, ὅτι ἔχετε ἕτοιμο τό σχετικό Νομοσχέδιο καί ὅτι θά τό καταθέσετε σύντομα στή Βουλή τῶν ῾Ελλήνων. Μέ τήν ἐπιψήφισή του, θά παρέχεται ἡ εὐχέρεια παράκαμψης τῆς δεσμευτικῆς πράξης τοῦ θρησκευτικοῦ ἤ τοῦ πολιτικοῦ γάμου. Θά ἀρκεῖ ἡ σύναψη ἑνός ἁπλοῦ “συμφώνου ᾿Ελεύθερης συμβίωσης”. Τό Σύμφωνο αὐτό θά συντάσσεται καί θά ὑπογράφεται, ἐνώπιον τοῦ Συμβολαιογράφου καί θά ἀκυρώνεται μέ τήν ἁπλή, ἐξώδικη δήλωση τοῦ ἑνός τῶν συμβαλλομένων, ὅταν, γιά τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο λόγο, δέν ἐπιθυμεῖ τή συνέχιση τῆς ἔγγαμης συμβίωσης.
῾Η δήλωσή σας αὐτή -σᾶς εἶναι γνωστό- ξεσήκωσε θύελλα. Δέσμες λεκτικῶν βελῶν τοξεύτηκαν πρός τήν ἡγετική σας καθέδρα. Καί ἀναλύσεις διαφόρων παραγόντων δίχασαν καί τή λαϊκή μάζα. ᾿Αναστάτωσαν τούς ψηφοφόρους σας καί ἐντολοδότες σας καί τούς παρακίνησαν νά αὐτοστρατευτοῦν στήν παθιασμένη στήριξη ἤ στό ὀργισμένο γκρέμισμα τοῦ νομικοῦ μορφώματός σας. Κάποιοι τό χαρακτήρισαν παράτολμο καί καταλυτικό. Κάποιοι ἄλλοι τό θεώρησαν ἄτολμο καί ἀσύμβατο μέ τά προοδευτικά ρεύματα τῆς ἐποχῆς μας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1999), σελ. 6-8, 52-53
Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
1. Τό πρόβλημα
...Eἶναι χαρακτηριστικό ὅτι σέ κάθε ἐπίσημη συνάντησι προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί σέ κάθε ἐπικοινωνία ἀδελφῶν Ἐπισκόπων, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἑνότητας ἐκφράζεται μέ ζωηρότητα καί ἡ ἐπιχειρηματολογία ἐκδιπλώνεται μέ πάθος καί πειστικότητα. Ἡ ἑνότητα παραμένει τό κεντρικό κεφάλαιο τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας μας. Ἀντιμετωπίζεται ὡς θησαυρός κληρονομημένος ἀπό τούς Πατέρες μας. Ὡς προϋπόθεσι καί ὡς παράγωγο τῆς Συνοδικῆς δομῆς τῆς Ἐκκλησίας μας. Ποτέ, ὅμως, ὡς κατάστασι στατική, «τετελειωμένη». Πάντοτε, ὡς καρπογονία δυναμική τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ὡς κλίμα πνευματικό, πού ἐπιδέχεται βελτίωσι καί ἀνάπτυξι. Ὅλοι ἀναγνωρίζουν ὅτι ἡ ἑνότητα μέσα στήν εὐρύτατη οἰκογένεια τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας δέν εἶναι ἡ ἀδιατάρακτη, μηχανική περιχώρησι τῶν ψυχῶν καί τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν. Eἶναι ἡ ἐργώδης προσπάθεια νά βιωθῆ ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ Mυστικοῦ Δείπνου καί νά μεταφερθῆ στή σύγχρονη πραγματικότητα τό πνεῦμα διακονίας, πού μᾶς παραδόθηκαν ἐκείνη τήν ἀνεπανάληπτη στιγμή μέ τό συγκλονιστικό ὑπόδειγμα τοῦ Ἱεροῦ Nιπτήρα.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 236, 1 Σεπτεμβρίου 2008
Πήχης προόδου!!!
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέν μπαίνω, μέ φανατική μανία, στό γήπεδο, πού διεξάγεται ὁ διάλογος καί οἱ καυτές ἀντιπαραθέσεις γιά τή συνολική, τή σφαιρική πρόοδο τῆς ἐποχῆς μου ἤ γιά τά τολμηρά ἅλματα τῶν προοδευτικῶν κινημάτων, πού ἁπλώνουν, ὁλοένα, ψηλότερα καί μακρύτερα τόν πήχη τῶν ὁραμάτων τους καί διαφημίζουν, μέ ἔκδηλη καύχηση, τήν ἔκβαση τῶν ἀγώνων τους. Προσεγγίζω τίς παρυφές τοῦ ἀγωνιστικοῦ χώρου μέ δέος καί μέ ἔξαρση ἀγωνίας. Καί αὐτό, γιατί ποτίστηκα, μέσα στήν ᾿Εκκλησία μου, μέ τή βαθειά ἐκτίμηση τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου. Μέ τό σεβαστικό δέος στήν πορεία του. Καί μέ τήν εὐαισθησία τῆς κρίσης καί τῆς ἀποτίμησης τοῦ κάθε στοιχείου καί τῆς κάθε πρότασης, πού ἐπηρεάζει, θετικά ἤ ἀρνητικά, τήν καταξίωσή του.
Οἱ ἐποχές ἀλλάζουν. Οἱ πολιτιστικές πραμάτειες ἀνανεώνονται. Οἱ διαφημίσεις καί οἱ προπαγάνδες σαλπίζουν καινούργιο βηματισμό καί μοντέρνες συμπεριφορές. Τά ὁράματα καί ἡ καθημερινότητα μονοπωλοῦνται, μέ ἀποκλειστικότητα, ἀπό τά μεγάλα τράστ τῶν πολιτικῶν καί τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων. Ἡ αἰχμαλωσία τῆς λαϊκῆς μάζας, ἔκδηλη. Ἡ αὐτονομημένη ὕπαρξη δέν ἔχει δικαίωμα ἔκφρασης τῆς προσωπικῆς της ἀγωνίας. Ὁ ἔλεγχος τῆς ποιότητας τοῦ πολιτιστικοῦ ἐμπορεύματος καί τῶν ἀποτελεσμάτων του, ἀνύπαρκτος. Σ᾿ αὐτή τή διακίνηση τῶν ἰδεῶν καί τῶν προσωπικῶν ἐπιλογῶν, ἔμαθα νά στέκομαι προσεκτικός παρατηρητής καί ἀδέκαστος κριτής. Καί νά ἀπομονώνω στή χωματερή τῶν ἄχρηστων ἤ τῶν ἐπικίνδυνων, τά πολιτιστικά προϊόντα τῆς ἔντεχνης, ἀλλά καί ὕποπτης διαφήμισης, πού δηλητηριάζουν τή ζωή καί ἀκυρώνουν τήν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια.
Καμουφλαρισμένη δειλία
Απευθυνόμενος σε "μαθητές", ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', επισημαίνει τον κίνδυνο της καμουφλαρισμένης δειλίας με τη δικαιολογία της "αμεροληψίας" ή της πρόφασης.
…ἐξετάσουμε κάτι τί πιό πεζό: τή δειλία στή πιό ἄσχημή της μορφή, δηλαδή τή καμουφλαρισμένη δειλία.
Αὐτή εἶναι ἕνα μεγάλο ἐμπόδιο γιά τήν ἀπόκτηση τῆς ἀφοβίας. Θά ρωτήσετε: Τί εἶναι αὐτή ἡ καμουφλαρισμένη δειλία; Εἶναι, ἁπλούστατα, ἡ δειλία πού κατορθώνουμε νά τήν παρουσιάσουμε μέ χίλια δυό ἄλλα φορέματα, δῆθεν πιό ὡραῖα, πιό ἑλκυστικά.
Ἄς ὑποθέσουμε πώς κάποιος ἔχει ἀδικήσει ἕναν ἄλλον. Ἡ ἀδικία του εἶναι καταφάνερη, φωνάζει μέχρι τόν οὐρανό. Ἐμεῖς, ἄν ἤμαστε ἄνθρωποι ἄφοβοι, δέν θά ἔπρεπε νά πάρουμε τό μέρος τοῦ ἀδικουμένου; Θά σκεφθῆτε, ἴσως, μά ἀφοῦ κανείς δέν μᾶς κάλεσε, τί θέλουμε νά βγοῦμε μείς μέσα στήν μέση; Δέν ἔχει σημασία. Σέ ὑποθέσεις ὅπου καταπατάται ἡ δικαιοσύνη δέν πρέπει νά περιμένουμε νά μᾶς εἶχαν καλέσει. Θά πρέπει νά τρέξουμε νά βοηθήσουμε τόν ἀδικούμενο. Νά ἀποκαταστήσουμε τό δίκαιο. Αὐτό εἶναι, βέβαια, τί πρέπει. Ἐμεῖς, ὅμως, τί κάνουμε; Ἀπό δειλία δέν κάνουμε τίποτε.
Αδελφοσύνη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 93
«… Ἂν δέν ἀσκοῦμε, προσωπικά καί ἔμπονα τά ἔργα τῆς ἀγάπης, δέ βιώνουμε τήν ἀδελφοσύνη. Μήτε δικαιούμαστε νά ἀποκαλοῦμε τό Θεό “κοινό Πατέρα”.»
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 236, 1-9-2008
Κριτική-αὐτοκριτική
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνα ἀπό τά καυτά ἐρωτήματα, πού ἀναδύεται ἀπό τά συνειδησιακά βάθη τοῦ σύγχρονου, εὐρύτατου, κοινωνικοῦ διαστρώματος, εἶναι τοῦτο· πῶς λειτουργεῖ τό δίδυμο κριτική-αὐτοκριτική στούς χώρους καί στά ὄργανα τῆς κατεστημένης σήμερα ἐκκλησιαστικῆς μας διοίκησης; Πῶς δομεῖται, πῶς διατυπώνεται καί πῶς ἐκφέρεται στό ἀνοιχτό φόρουμ τοῦ δημόσιου διαλόγου ὁ κριτικός λόγος τῆς ᾿Εκκλησίας μας, πού ἀναλύει, ἀξιολογεῖ, κατακυρώνει ἤ ἀπαξιώνει τά ποικίλα ρεύματα τῆς ἐποχῆς καί πού φωτίζει σταθερά τό ἀνέσπερο φῶς τῆς Εὐαγγελικῆς ἀλήθειας καί τήν ποιότητα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βιώματος; Καί, παράλληλα, σέ ποιά ἔκταση, μέ ποιά ἔνταση θάρρους καί μέ ποιά διαύγεια εἰλικρίνειας, οἱ σημερινοί ποιμένες ἀσκοῦν αὐτοκριτική; Πόσο ἐμπνέονται, πόσο ἐπηρεάζονται καί πόσο εὐθυγραμμίζονται στήν πρακτική τῆς ταπεινότητας τοῦ μεγάλου μας ᾿Αποστόλου, τοῦ Παύλου, πού, ἀνοίγοντας διάπλατα τήν καρδιά του, ἐκβάλλει στή δημόσια ἐξαγόρευση: “᾿Εγώ γάρ εἰμι ὁ ἐλάχιστος τῶν ἀποστόλων, ὅς οὐκ εἰμί ἱκανός καλεῖσθαι ἀπόστολος, διότι ἐδίωξα τήν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ” (Α΄ Κορινθ. ιε΄ 9); (᾿Εγώ εἶμαι ὁ τελευταῖος, ὁ ἐλάχιστος στήν ὁμάδα τῶν ἀποστόλων, πού δέν εἶμαι ἄξιος καί ἱκανός οὔτε κἄν νά ὀνομάζομαι ἀπόστολος, γιατί πολέμησα τήν ᾿Εκκλησία τοῦ Θεοῦ;). Καί πόσο διατηροῦν στή συνείδησή τους ἄσβεστη τήν Παύλεια εὐαισθησία εὐθύνης, πού ἀποτυπώνεται στήν αὐτοβιογραφική του κατάθεση: “ἀνέβην κατά ἀποκάλυψιν (στά ῾Ιεροσόλυμα) καί ἀνεθέμην αὐτοῖς τό εὐαγγέλιον ὅ κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσι, κατ᾿ ἰδίαν δέ τοῖς δοκοῦσι, μήπως εἰς κενόν τρέχω ἤ ἔδραμον” (Γαλατ. β΄ 2); (᾿Ανέβηκα στά ῾Ιεροσόλυμα, μετά ἀπό ἀποκάλυψη, πού μοῦ ἔκανε ὁ Θεός. Καί ἐξέθεσα στή σύναξη τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν ῾Ιεροσολύμων τό Εὐαγγέλιο, πού κηρύσσω στούς ᾿Εθνικούς. Καί, “κατ᾿ ἰδίαν” ἐξέθεσα τή δραστηριότητά μου στούς ἐπιφανεῖς καί διακεκριμένους ᾿Αποστόλους, γιά νά ἀκούσω τήν ἄποψή τους καί νά ἔχω τήν πληροφορία, ὅτι δέν ἔτρεξα καί δέν κοπίασα μάταια).
Θρῆνος πρός τόν Χριστόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΞΓ’, Migne XXXVII, 1406)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ λεπτή του ψυχή θρηνεῖ, γιατί καί πάλι τόν ἐπισκέφθηκε ὁ διάβολος καί τοῦ δημιούργησε καινούργιο πόνο.
Ἀλλοίμονο! Ἦρθε, Χριστέ μου,
πάλι ὁ δράκων.…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό "τραῦμα" τῆς ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 6, 148 - 154
ΤΟ «ΤΡΑΥΜΑ» ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ
... Κάπου κρυμμένα βρίσκονται τά θησαυρίσματα τῆς ἀγάπης. Μηνύματα τοῦ Θεοῦ. Καί τυπώματα ἀνεξίτηλα στόν τόμο τῆς Ἱστορίας. Πλάϊ στά ἐγκλήματα, ἡ ἀνθρωπιά. Πλάϊ στήν ἀδιαφορία, ἡ συμπαράσταση καί ἡ θυσία. Πλάϊ στήν ἀπομόνωση, ἡ κοινωνία καί ἡ ἀλληλοπεριχώρηση.
Σ' ὅλα αὐτά περιδιαβάζει ὁ λογισμός μου. Στά εὔοσμα λουλούδια καί στά ἀγκάθια. Καί αὐτό, πού συλλέγει τό ἐμπιστεύεται στήν κυψέλη τῆς καρδιᾶς τῶν ἀναγνωστῶν του. Γιά νά γίνει μέλι ζωῆς, γλυκειά γεύση γλυκύτατης ἐλπίδας καί ἀναζωογόνησης.
10. Kαιρός μετάνοιας
Kατά τόν αἰώνα πού ἔκλεισε, ἡ ἰατρική ἐπιστήμη ἀντιμετώπισε μέ ἐπιτυχία τά βαρειά νοσήματα τῆς καρδιᾶς. Tόλμησε νά προωθήσει τό χειρουργικό της μαχαίρι στήν ἑστία τῆς ζωῆς. Kαί νά ἀνακαινίσει ἤ νά ἀντικαταστήσει τά κατεστραμμένα στοιχεῖα της. Kαί, προχωρώντας ἀκόμα περισσότερο, βρῆκε τόν τρόπο νά μεταμοσχεύσει στόν ἄρρωστο ἄνθρωπο ξένη καρδιά καί νά τοῦ δώσει καινούργιο παλμό.
Tήν ἀξιοθαύμαστη ἐξέλιξη τῆς ἐπιστήμης τήν ἀξιολογήσαμε ὅλοι μας θετικά. Tήν ὑποδεχτήκαμε μέ ἐλπίδες. Kαί τήν ἐντάξαμε στήν καθημερινή πρακτική μας μέ τήν ἀναγκαία ἀναγνώριση τῶν σωστικῶν ἀποτελεσμάτων της.
Ἄραγε θά ρθεῖ ἡ στιγμή πού θά χαροῦμε μιά ἀντίστοιχη ἐξέλιξη στόν πνευματικό μας βίο; Θά δοῦμε κάποτε τήν ἀπαραίτητη στροφή καί τή σωτήρια πρόοδο; Tήν ἐνσυνείδητη καί σοφή προσπάθεια γιά ἀναθέρμανση τῆς παγωμένης καρδιᾶς μας; Tή μεταμόσχευση μέσα μας τοῦ δυναμισμοῦ τῆς χαρισματικῆς, Ἁγιοπνευματικῆς ἀγάπης; Tήν ἀφαίρεση τῆς λίθινης καρδιᾶς καί τήν ἐγκατάσταση τῆς σάρκινης, πού αἰσθάνεται, πού λυγίζει, πού ἀντιλαμβάνεται τό χτύπο τοῦ πόνου καί ἀποκρίνεται μέ τή θυσιαστική πράξη τῆς ἀνιδιοτελοῦς προσφορᾶς;
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 234-235, 1-16 Αὐγούστου 2008
Ἀνώμαλη προσγείωση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἄλλα τά ὁράματα, πού φωτίζει ἡ ἐλίτ τοῦ “προοδευτικοῦ” ξεφαντώματος, ἄλλοι οἱ πόθοι, πού ἐμπορεύεται τό πολιτικό καί οἰκονομικό παρασκήνιο καί... ἄλλες οἱ ἐμπειρίες, πού εἰσπράττει ὁ μέσος ἄνθρωπος κατά τήν καθημερινή του βιοπάλη. Καρφώνοντας τό βλέμμα στά πολύχρωμα, φανταχτερά πόστερς τῆς σύγχρονης “προοδευτικῆς” νομενκλατούρας, μπαίνουμε στό κλίμα τῆς μέθης καί στόν ἴλιγγο τῆς ἔπαρσης. Μᾶς συνεπαίρνει ὁ πλαστός ἐνθουσιασμός ὅτι, σάν ἄτομα καί σάν κοινωνικό σύνολο, ἔχουμε ξεπεράσει τά μέτρα τῆς σχετικότητας καί ἔχουμε ἀνοιχτεῖ σέ πολύ προωθημένα μοντέλα ἀνθρωπιστικῆς ἀνάπτυξης. Καί ἡ φαντασία μας τρέχει καί ὁραματίζεται τό “αὔριο” καί τό “μεθαύριο” κάτι σάν ἄγγιγμα καί σά γεύση τῆς θεϊκῆς πανσοφίας καί παντοδυναμίας. Στήνουμε τό εἴδωλο τοῦ ὑπεράνθρωπου καί τό λιβανίζουμε. Συστέλλοντας, ὅμως -ἔστω καί πρός στιγμή- τό ὀνειροπόλημα, μπαίνουμε, ἀπότομα καί βίαια, στή σκοτεινιά τῆς πεζῆς καί καταθλιπτικῆς καθημερινότητας. Καί νοιώθουμε νά πνίγει τά σωθικά μας ἡ πικρία καί ἡ ἀπογοήτευση.
Ἡ ἐκλογή τοῦ Ἱερωνύμου
Σε επιστολή που δημοσιεύθηκε στον "Ορθόδοξο Τύπο" στις 3 Μαΐου 1991, ο Σπ. Αποστολόπουλος αποκαλύπτει -σύμφωνα με μαρτυρία του αειμνήστου καθηγητή Μάρκου Σιώτη- ότι το "Δράμα" του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α' ξεκίνησε ταυτόχρονα με την εκλογή του στην ύψιστη θέση της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος το 1967. Τότε που, αμέσως μετά την εκλογή του, οι συνταγματάρχες Γ. Παπαδόπουλος, Στ. Παττακός και Ν. Μακαρέζος εξέφρασαν την επιθυμία να ανέλθει στον αρχιεπισκοπικό θρόνο ο μητροπολίτης Καστορίας Δωρόθεος.
Δεν ήταν ο εκλεκτός της "Χούντας" ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Κοτσώνης και ας σήκωσε αυτόν τον "σταυρο" μέχρι το τέρμα της επίγειας ζωής του...
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση, φύλλο 224, 1-3-2008
῾Ο Νέος ᾿Αρχιεπίσκοπος
(Ἱερώνυμος Β΄ Λιάπης)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στά πόδια τοῦ νέου ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Αθηνῶν ῾Ιερωνύμου ἀποτίθενται, σωρευτικά, ὅλες οἱ τραυματικές ἐμπειρίες καί οἱ ἐλπίδες. Τῶν ἀδελφῶν του καί συλλειτουργῶν του ᾿Επισκόπων, πού συμμερίζονται τήν εὐθύνη πλοήγησης τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σκάφους. Τῶν σεβάσμιων πρεσβυτέρων, πού ὑπηρετοῦν εὔορκα καί εὐλαβικά τήν Εὐχαριστιακή Σύναξη καί ὑψώνουν χέρια καί καρδιές, “λόγῳ καθέλκοντες τόν Λόγον καί ἀναιμάκτῳ τομῇ τέμνοντες Σῶμα Δεσποτικόν”. Τῶν διακόνων καί τῶν μοναχῶν, πού μνημονεύουν τόν Κύριο, μέ ρυθμό καί ἔνταση μεγαλύτερα τῆς ἀναπνοῆς τους. Τοῦ πληρώματος τῆς ᾿Εκκλησίας, πού περιφέρει στίς λεωφόρους τῆς σύγχρονης ζωῆς τόν καθημερινό μόχθο του, διατηρώντας στό θυλάκιο τῆς ψυχῆς του συναρπαστικό τό ὅραμα μιᾶς ἀλλαγῆς στά ἐκκλησιαστικά μας πράγματα. Πού προσδοκᾶ τήν ἀπελευθέρωση τῶν φορέων καί διαχειριστῶν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀπό τίς ἐμπλοκές καί τίς διαπλοκές τῶν κοσμικῶν διαγκωνισμῶν. Τήν ἀποθεραπεία τους ἀπό τή μέθη, πού προκαλεῖ ἡ ἀλόγιστη διαχείριση τῶν προνομίων τῆς ἐξουσίας. Καί τήν ἀνύψωσή τους στήν ῾Αγιοπνευματική καί Χαρισματική ἀτμόσφαιρα τῆς Πεντηκοστῆς.
῞Ολοι αὐτοί, μέ κίνητρο τούς παλμούς καί τό χτύπο τῆς συγκινημένης καί συγκλονισμένης καρδιᾶς τους καί μέ τή συνοδεία τῆς θερμῆς ἱκεσίας τους, καταθέτουν στά πόδια τοῦ νέου ᾿Αρχιεπισκόπου τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος τό ψυχικό τους ἄλγος καί τήν ἐλπίδα τους γιά μιά σύντομη ἀλλαγή. Καί μένουν ἐκστατικοί, προσδοκώντας τήν ἔκβαση.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση, φύλλο 207, 16-6-2007
῾Ιστορικά ἀποτυπώματα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σᾶς καλῶ στήν ἀνίχνευση τῶν ἱστορικῶν ἀποτυπωμάτων δυό ᾿Επισκόπων τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος, πού ὁλοκλήρωσαν, πρόσφατα, τήν τροχιά τοῦ βίου τους καί βημάτισαν, ἔμφορτοι ἐμπειριῶν, πρός τήν “ἐκεῖθεν” πραγματικότητα.
Δέν ἀψηφῶ, ὅτι, κατά τήν ἔσχατη τούτη περίοδο, καί ἄλλοι ᾿Επίσκοποι, κουρασμένοι ἀπό τό βάρος τῶν χρόνων, ἔγειραν να ἀναπαυθοῦν, ἀποβλέποντας στό ἐγερτήριο σάλπισμα καί στήν αἰώνια μέρα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. ῾Η παράκαμψη τῶν προσώπων τους, σέ τοῦτο τό κείμενό μου, δέ σηματοδοτεῖ λησμοσύνη, οὔτε ὑποτίμηση τῆς προσωπικότητάς τους καί τοῦ ἔργου τους. Περνάω ἀπό μπροστά τους μέ ἐκτίμηση καί σεβασμό. Συλλέγω στή μνήμη καί στήν καρδιά τό νέκταρ τῆς ἀτίμητης προσφορᾶς τους. Σκύβω καί καταθέτω τόν ταπεινό ψίθυρο τῆς προσευχῆς μου. Καί πραγματοποιῶ τήν παράκαμψή τους, γιατί κάτι μέσα μου μέ σπρώχνει, ἐπιλεκτικά καί ἀποκλειστικά, στή μνήμη τῶν δυό ἀδελφῶν καί συλλειτουργῶν, πού τά βήματά τους διασταυρώθηκαν, ἀλλά τά ἀποτυπώματά τους ἀποστασιοποιήθηκαν. ῎Εζησαν τήν ἴδια ἐποχή. Συμπλήρωσαν τήν ἴδια, περίπου, διαδρομή βίου. ᾿Ανέβηκαν στούς ἀρχιερατικούς θρόνους. ᾿Ανέπεμψαν, γιά μακρό χρονικό διάστημα, τίς ἴδιες προσευχές. ᾿Αλλά ἄφησαν πίσω τους ἄλλη ἱστορία καί διαφορετικές μνῆμες.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση, φύλλο 267, 1-12-2009
“῾Η μέριμνα ἡ καθ᾿ ἡμέραν...”.
(Β΄ Κορινθ. ια΄ 28)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εχω ὑποσχεθεῖ στό σημερινό ᾿Αρχιεπίσκοπο, τόν κ. ῾Ιερώνυμο, νά ἐκδιπλώσω μπροστά του ὁλόκληρο τό θαυμαστό φάσμα τοῦ ποιμαντικοῦ ὁράματος καί τῆς ποιμαντικῆς πράξης τοῦ μακαριστοῦ προκατόχου του, τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ῾Ιερώνυμου τοῦ πρώτου. Τήν ἀνήσυχη εὑρηματικότητά του, πού τόν συνέδεε μέ τήν Πατερική ἐμπειρία καί μέ τήν ἀγωνία τῆς ἐποχῆς του. Τήν φωτισμένη μεθοδικότητά του, πού ἔδινε πνοή στούς σχεδιασμούς του καί ἀποτελεσματικότητα στό μόχθο του. Τήν πολυκλαδικότητα τῶν θυσιαστικῶν του ἐξορμήσεων, πού τόν ἀποτραβοῦσαν ἀπό τόν πνιγηρό χῶρο τῆς γραφειοκρατίας καί τῆς ὑψηλῆς ἐθιμοτυπίας καί τόν ἔφερναν ἐκεῖ, πού στάζει ὁ ἱδρώτας ἤ κυλάει τό δάκρυ.
῾Η παρουσίαση αὐτῆς τῆς προσφορᾶς, μοναδικῆς κατά τόν εἰκοστό αἰώνα, δέν εἶναι εὔκολη. ᾿Απαιτεῖ ἄνεση δημοσιογραφικοῦ χώρου καί καταβολή ἄμετρου κόπου. Πῶς νά σμικρύνεις τήν ἀτέρμονη ἔμπνευση, τήν εὐσυνείδητη πιστότητα στή Θεϊκή ἐντολή, τό ταπεινό, ἀθόρυβο θρόϊσμα, πού ἔδινε ἀνάσα στίς καρδιές καί λάμψη εὐγνωμοσύνης στά μάτια; Πῶς νά ἀκουμπήσεις, ἀνάλαφρα, τό δάχτυλο στήν πρώτη, κατάμεστη σελίδα καί, βιαστικά, νά τό ἀποσύρεις, γιά νά ἐπισημάνεις τό θαυμαστό περιεχόμενο τῆς ἑπόμενης;
Μέ ἐπίγνωση καί μέ ἐμπειρία αὐτῆς τῆς δυσχέρειας, θά σκύψω, μέ βαθειά εὐλάβεια, στήν πολύτομη ἔκθεση τῶν πεπραγμένων του, πού εἶναι χαραγμένη ἀπό τό δικό του χέρι καί, συνοψίζοντας τό πλούσιο ἐνημερωτικό ὑλικό, θά μεταφέρω ἐδῶ ἕνα λιτό διάγραμμα τῆς προσπάθειας, πού ἔκανε ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος, γιά νά βελτιώσει καί νά ἐμπλουτίσει τόν πνευματικό καί τό θεωρητικό ὁπλισμό τῶν συνεργατῶν του ἱερέων καί γιά νά δώσει πνοή καί ἔμπνευση στό πολύπλευρο ποιμαντικό του διάγραμμα.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 244, 1-1-2009
Κριτική-αὐτοκριτική
Τρία πορτρέτα
3) Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χριστόδουλος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό τρίτο ἀρχιεπισκοπικό πορτρέτο, πού θά ἐντάξουμε στήν ἴδια θεματική ἑνότητα, ἀποτελεῖ ἐντελῶς πρόσφατη, βιωματική ἀποτύπωση. Εἶναι τό πολυσυζητημένο καί πολυαμφισβητημένο προφίλ τοῦ Χριστόδουλου. Τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου τῆς ἱστορικῆς καμπῆς ἀπό τόν εἰκοστό στόν εἰκοστό πρῶτο αἰώνα.
Νωπές οἱ πινελιές πού σκιαγράφησαν τίς ἀντανακλάσεις τῶν ὁραμάτων του καί τά τυπώματα τῶν ἡγεμονικῶν τεχνασμάτων του. Ζωηρές, ἀλησμόνητες καί ἐρεθιστικές, οἱ ἄμεσες, ἐμπειρικές προσεγγίσεις τοῦ ἐκκλησιολογικοῦ του βάθους καί τῆς καθημερινῆς, πρακτικῆς ἐπένδυσης τῆς ἀτιθάσευτης φιλοδοξίας του, πού θησαύρισε τό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα, παρακολουθώντας τον στά γήπεδα τῆς ἀχόρταγης προβολῆς του καί στίς ἐπάλξεις τῆς ἐναγώνιας αὐτοάμυνάς του. ᾿Αρχειοθετημένες στίς μνῆμες ὅλων μας οἱ σύμμετρες συμπεριφορές του, πού ἐνέπνεαν δοξαστική ἀναφορά καί οἱ φάλτσες κινήσεις του, πού ἀνέβαζαν πικρό ψόγο.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Παγκοσμιοποίηση καί Ἐκκλησία», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2001), σελ. 137 - 151
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Ἁκόμα ἕνα σημαντικό κείμενο τοῦ Μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου. Τό ἐπιλέξαμε ἀπό τό βιβλίο του «Παγκοσμιοποίηση καί Ἐκκλησία». Τό κείμενο πού παραθέτουμε προσδιορίζει αὐτό πού ἦταν ἡ παγκοσμιοποίηση κατά τό χρόνο τῆς συγγραφῆς τοῦ βιβλίου. Ἀποκαλύπτει τή νέα παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα πού ἀνατέλλει, τούς κρυφούς στόχους της καί τίς σκοπιμότητές της. Γιά νά καταλήξει -σέ ἄλλα κεφάλαια τοῦ βιβλίου- ἀφοῦ πρώτα ἐρευνήσει τή Γραφή καί τήν ἱστορική πορεία τῆς Ἐκκλησίας, στήν ὑπόδειξη τοῦ χρέους τῆς Ἐκκλησίας μέσα σέ μιά παγκοσμιοποιημένη κοινωνία.
6. Ἡ παγκοσμιοποίηση σήμερα
Ὅλοι ἐμεῖς, οἱ ἀποδέκτες τῆς ἀτίμητης κληρονομιᾶς, προσεγγίζουμε τήν ἐμπειρία τῆς πρώτης Ἐκκλησίας μέσα ἀπό τά κείμενα καί ἀπό τά θησαυρισμένα λείψανα τῶν μαρτύρων. Ἀπό τίς ἱστορικές πηγές, πού ἀποτύπωσαν μέ πιστότητα τή διαδρομή τοῦ Eὐαγγελικοῦ μηνύματος στήν παγκοσμιοποιημένη κοινωνία τῆς ἑλληνορωμαϊκῆς ἐποχῆς καί ἀπό τά τυπώματα τῆς ὀδύνης, πού ἄφησαν στή γῆ μας τά ἁγιασμένα σώματα τῶν ἠρώων τῆς πίστης μας. Tόν ἀναβρασμό, ὅμως, τῆς σύγχρονης ἐποχῆς τόν ζοῦμε ἄμεσα. Tήν ἐπώδυνη μεταλλαγή τῆς κοινωνίας μας σέ ἀπέραντο στρατόπεδο αἰχμαλωσίας καί τό βιασμό τῶν προσωπικοτήτων μας νά παραιτηθοῦν ἀπό τό δικαίωμα μετοχῆς στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας τά ἀντιμετωπίζουμε ὡς τή μεγαλύτερη προσωπική μας περιπέτεια καί ὡς τή σκληρότερη δοκιμασία ἀντοχῆς μας στίς καταλυτικές σεισμικές δονήσεις, πού γκρεμίζουν τά φράγματα καί ἑνοποιοῦν τήν πολυσυνθετική ἀνθρώπινη οἰκογένεια.
Κυριακή 24η
(Ἄποικοι - Πάροικοι - Πολῖτες / Ἐφεσ. 2,14-22)
Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου
(Ἡ ἀμεσότητα μέ τόν Θεό στή λατρεία / Ἑβρ. 9,1-7)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 233, 16 Ἰουλίου 2008
Ὑπάρχει ἔλεγχος ποιότητας;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διαβάζοντας τόν τίτλο τούτου τοῦ κειμένου, ἴσως διερωτηθεῖτε, ἄν πρίν πιάσω στά δάχτυλα τόν κάλαμο, γιά νά μεταφέρω στό χαρτί τίς ἀνησυχίες του νοῦ μου καί τίς ἀγωνίες τῆς καρδιᾶς μου, μέ εἶχε ἐρεθίσει καί προβληματίσει ὑπέρμετρα τό ἀνελέητο δημοσιογραφικό μαστίγωμα ἐνάντια σέ κείνους, πού γεμίζουν μέ ὀρυκτέλαιο τήν ἀγορά τῶν τροφίμων καί ἐνάντια σέ κείνους, πού ἀσκοῦν, μεροληπτικά ἤ ἐλλειπτικά, τόν ἀπαραίτητο ἔλεγχο. Σᾶς ἀπαντῶ: “ναί”. Δέν πιστεύω νά ἔμεινε Ἕλληνας, πού νά μήν ἔνοιωσε σφίξιμο στήν καρδιά καί νά μήν ἔβγαλε ἀπό μέσα του στεναγμό ἀγανάκτησης. Καί δέ θά ἦταν δυνατό, μέσα σ᾿ αὐτή τήν πηγαία, καθολική διαμαρτυρία, νά μή βρισκόταν ἐνταγμένο καί ἐνσωματωμένο καί τό δικό μου στάλαγμα διαμαρτυρίας.
Ἀλλά, τό κείμενό μου δέ θά μείνει ἐκεῖ. Θά ἐπιχειρήσει ἕνα δεύτερο, τολμηρό βῆμα καί θά ἐπενδύσει, μέ τό ἴδιο πάθος καί μέ τήν ἴδια μαχητική φρασεολογία, μιά ἄλλη ἀγωνία τῆς καρδιᾶς μου, ὄχι μικρότερης ἔντασης καί ὄχι ἐλαφρότερων ἀρνητικῶν συνεπειῶν, ἀπό τίς ἀγωνίες καί τίς ἐντάσεις, πού προκάλεσαν τά ράφια τῶν ἑλληνικῶν πολυκαταστημάτων, τά γεμάτα μέ τό, ξένης προέλευσης, νοθευμένο προϊόν διατροφῆς.
Ἡ ἀξία τῆς μικρῆς θυσίας
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' μάς προτρέπει να αγαπήσουμε τις μικρές, αφανείς θυσίες που μας ζητά κάθε τόσο ο Κύριός μας.
Τελειώνοντας τό τελευταῖο σημείωμά μας ὑποσχεθήκαμε πώς σήμερα θά ἐξετάζαμε ἄν μπορῇ νά τελειώσουν κάποτε αὐτές οἱ καθημερινές μικροθυσίες καί νά ἀπαλλαγῆ κανείς ἀπ’ αὐτές.
Τί λέτε σεῖς, εἶναι δυνατόν νά τελειώση κανείς μιά καί καλή μ’ αὐτές; Ἐγώ προσωπικά νομίζω, πώς μιά καί διαλέξαμε αὐτό τό δρόμο, δέν εἶναι δυνατόν νά τελειώσουμε ἔτσι εὔκολα, δηλαδή μέ μιά μοναδική καί μεγάλη θυσία. Αὐτό θά ἔμοιαζε, σάν ἕνας ἀθλητής νά ἤθελε νά πετύχη τό μεγάλο ρεκόρ, ἀλλά νά μή τοῦ ἄρεσαν οἱ καθημερινές οὔτε ἀτέλειωτες προπονήσεις οὔτε οἱ ἄλλοι περιορισμοί, πού εἶναι ὑποχρεωμένος νά βάζη στόν ἑαυτόν του, «γιά νά κρατιέται σέ φόρμα» τότε θά ἦταν σάν νά ἔλεγε: «Τήν ἡμέρα πού θά εἶναι γιά νά σπάσω τό ρεκόρ, μάλιστα, ἀξίζει νά κοπιάσω καί νά κουραστῶ, ἀλλά νά σκοτώνουμαι καί νά τυραννιέμαι κάθε μέρα, δέ μ’ ἀρέσει καθόλου...». Τί λέτε, θά ἔσπαγε ρεκόρ ἕνας τέτοιος ἀθλητής; Πολύ φοβοῦμαι πώς ὄχι ρεκόρ δέν θά ἔσπαγε, μά θά ἔμενε πιό πίσω κι’ ἀπ’ τόν πιό ἀσθενικό ἀθλητή, πού μέ ἐπιμονή ὅμως κάνει τήν καθημερινή του προπόνησι. Γι’ αὐτό κι’ ἐμεῖς, μιά καί ἀποφασίσαμε νά τραβήξουμε τό δρόμο τῆς δημιουργίας καί τῆς θυσίας, ἄς προσέξουμε τίς καθημερινές καί μικροῦλες θυσίες.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Μαθητεία στό σχολεῖο τῆς ἐρήμου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 74-85
ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ
...Μερικά ἀπ' τά ἄνθη θά προσπαθήσω νά παρουσιάσω. Νά τά ὀσφρανθῶ κι ἐγώ, νά τά ὀσφρανθοῦν κι οἱ γύρω μου. Ἀπό κεῖ καί πέρα εἶναι εὐθύνη τοῦ καθενός μας νά μαθητέψει μέ ταπείνωση καί μέ ἀγάπη καί νά ἀντλήσει τή σοφή ἐμπειρία καί τήν ἐμπειρική σοφία τῶν ἀσκητῶν τῆς ἐρήμου.
6. Ἴσαμε τήν ἔσχατη ἀναπνοή
«Ἠρώτησαν αὐτόν (τόν Ἀγάθωνα) πάλιν οἱ ἀδελφοί λέγοντες: ποία ἀρετή ἐστι, πάτερ, ἐν ταῖς πολιτείαις, ἔχουσα πλείονα κάματον; λέγει αὐτοῖς: συγχωρήσατέ μοι, λογίζομαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἕτερος κάματος, ὡς τό εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Πάντοτε γάρ ὅτε θέλῃ ὁ ἄνθρωπος προσεύξασθαι, βούλονται οἱ ἐχθροί ἐκκόψαι αὐτόν, οἴδασι γάρ ὅτι οὐδαμόθεν ἐμποδίζονται, εἰ μή ἀπό τοῦ εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Kαί πᾶσαν δέ πολιτείαν ἥν ἄν μετέλθῃ ἄνθρωπος, ἐγκαρτερῶν ἐν αὐτῇ, κτᾶται ἀνάπαυσιν. Tό δέ εὔξασθαι, ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς ἀγῶνος χρήζει».
Ἡ ἄσκηση τοῦ μεγάλου προνομίου τῆς προσευχῆς πραγματοποιεῖται στό γήπεδο τοῦ μεγάλου ἀγώνα καί συνοδεύεται μέ τόν «πλείονα κάματον». Ὁ διάλογος μέ τό Δεσπότη καί Kύριο, ἡ συνομιλία τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν «ὑπέρ λόγο» καί «ὑπέρ κατάληψη» εἶναι μιά στάση καί μιά πράξη ζωῆς, πού ὑπερβαίνει τά ἀνθρώπινα σχήματα τῆς καθημερινότητας, συναντάει ἐμπόδια, προϋποθέτει πανίσχυρη ἀντίσταση καί τροχιοδρομεῖ στήν περιπέτεια τοῦ ἰσόβιου πολέμου.
Πρός Χριστόν
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΛΓ’, Migne XXXVII, 1305)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου:
Οἱ στίχοι τοῦ ποιήματος αὐτοῦ ἀντανακλοῦν τήν ψυχική του κατάστασι κατά τήν περίοδο 384-390. Ἀποστάζουν κόπο καί μελαγχολία. Μέ πολύ σκωπτικό, ἀλλά καί ζωντανό, τρόπο διηγεῖται καί πάλι τά παθήματά του.…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 243, 16-12-2008
Κριτική-αὐτοκριτική
Τρία πορτρέτα
2) Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Σεραφείμ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό δεύτερο ἀρχιεπισκοπικό πορτρέτο τῆς τελευταίας πεντηκονταετίας, πού θά μείνει ἀνεξίτηλο, ὄχι γιά τό μῆκος τῆς θητείας του στήν ἐπίζηλη ἔπαλξη τοῦ προκαθημένου, ἀλλά γιά τή στρέβλωση τοῦ ἡγετικοῦ του ρόλου, εἶναι τοῦ Σεραφείμ. Κάθησε στό θρόνο τῶν ᾿Αθηνῶν εἰκοσιτέσσερα ὁλόκληρα χρόνια. ῞Οσα δέν ἀπόλαυσε κανένας προκάτοχός του ᾿Αρχιεπίσκοπος, ἀπό τή θέσπιση τῆς αὐτοκεφαλίας τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος ἴσαμε σήμερα. Καί ἔγραψε σελίδες ἀρνητικές στόν ἱστορικό κώδικα, ὅσες δέν ἔγραψαν ὅλοι μαζί οἱ προκαθήμενοι τῆς μακρότατης αὐτῆς περιόδου.
᾿Από τή στιγμή, πού πιάνει κανείς στό χέρι τήν πένα, μέ τήν πρόθεση νά σκιαγραφήσει τό βίο καί τήν πολιτεία τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, τό δίλημμα φρενάρει τή σκέψη καί ἡ εὐαισθησία τοῦ χρέους ἀκριβοδίκαιης ἱστόρησης ἀκινητοποιεῖ τά δάχτυλα. Ποιές μπορεῖ νά εἶναι οἱ σωστές πινελιές, πού θά πλάσουν μέ πιστότητα τήν ἀληθινή εἰκόνα; Ποιές σημάνσεις καί σκιάσεις, θά ἐκφράσουν τόν πλοῦτο ἤ τά ἐλλείμματα τοῦ ἀνώτατου αὐτοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λειτουργοῦ; ῎Η ποιές γραμμές θά ἰχνογραφήσουν, μέσα στό ζοφερό πλαίσιο τῆς πολυτάραχης ἐκείνης ἐποχῆς, τόν τύπο τοῦ ἀντάρτη καί τοῦ συνωμότη;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 77
Το κέντρισμα
«… Ἡ ἀγάπη δέν εἶναι τό πληθωρικό αἴσθημα, πού ἀναβλύζει ξαφνικά καί περιπτωσιακά ἀπό τό πηγάδι τῶν ψυχικῶν διεργασιῶν. Εἶναι ἡ δύναμη, τό κέντρισμα, πού ἔρχεται ἄμεσα, ὡς βέλος, ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα…
Κυριακή 23η
(Συνανάσταση μέ τόν Χριστό / Ἐφεσ. 2,4-10)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 232, 1 Ἰουλίου 2008
Ἀπόσταγμα σοφίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Βλέπω τό κοντέρ τῶν κοινωνικῶν ἀλλαγῶν, πού χαρακτηρίζονται καί προβάλλονται ὡς βηματισμοί τῆς ἀέναης καί ταχύτατης ἀνάπτυξης, νά τρέχει σά δαιμονισμένο. Καί μέσα μου θεριεύει ὁ τρόμος. Πῶς μπορεῖ αὐτή ἡ ξέφρενη καί ἀδιευκρίνιστη αὐτοπαράδοση στήν ταχύτητα νά ἐξασφαλίσει, στήν καθεμιά, ἀναντικατάστατη ὕπαρξη καί στή σύνολη ἀνθρώπινη οἰκογένεια, τίς προϋποθέσεις γιά σωστή ἄθληση στό γήπεδο τῆς προόδου; Πῶς νά ὁριοθετήσει καί νά διατηρήσει τά ἀπαραίτητα χρονικά περιθώρια γιά προσεκτική μελέτη, γιά ἐξαντλητική ἔρευνα καί γιά σώφρονα ἀποτίμηση τοῦ κατεστημένου -ὑπό διαγραφή καί ἀπόσυρση- σχήματος, πρίν τό ἀπαξιώσει ὡς ξεπερασμένο καί πρίν ἀποφασίσει νά τό πετάξει στόν κάδο τῶν ἀπορριμμάτων τῆς ἱστορίας; Πῶς, μπροστά στόν ὄγκο τῶν προσφορῶν καί στή θύελλα τῶν ἀλλαγῶν, νά χαράξει ὁ καθένας ἀπό μᾶς, βιαστικά καί ἀνεξέταστα, ἕνα Χ διαγραφῆς καί ἀπεμπόλησης πάνω στό μόχθο, στή χαρά ἤ στο κλάμα, τῶν προηγούμενων ὁδοιπόρων τοῦ βίου, τῶν γονιῶν μας καί τῶν παππούδων μας καί νά δεχτεῖ, ὡς αὐθεντική, ὡς ἐγγυημένη ἀνανέωση καί πρόοδο, αὐτό, πού ἐμφανίστηκε, μόλις χτές ἤ σήμερα τό πρωΐ, στή βιτρίνα τῆς σκοτεινῆς διαπλοκῆς;
Ὑπόδειγμα φιλανθρωπίας
Το διακριτικό, φιλάνθρωπο και θυσιαστικό πνεύμα του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Ιερωνύμου Α' αναδεικνύεται με τη μαρτυρία συνεργάτη του αρχιμανδρίτη στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 12-24, 28-39, 172-174, 187-189
ΘΥΣΙΑΝ ΑΙΝΕΣΕΩΣ
Στά πλαίσια τῆς ἀνάδειξης τῆς χαρισματικῆς μορφῆς τοῦ μακαριστοῦ πατέρα μας, μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, μεταφέρουμε μερικά θεολογικά κείμενά του, γιά νά τονιστεῖ ἰδιαίτερα καί αὐτή ἡ πτυχή τῆς μεγάλης προσφορᾶς του στήν Ἐκκλησία. Παραθέτουμε κάποια κεφάλαια ἀπό τό βιβλίο του “Θυσίαν αἰνέσεως”, βιβλίο πού ἐπιχειρεῖ νά προσεγγίσει τό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας ὑπομνηματίζοντας καί σχολιάζοντας τό κείμενο τοῦ Νικολάου Καβάσιλα: “Εἰς τήν θείαν λειτουργίαν”.
1. Ἀρχή τῆς Ἱερουργίας δοξολογία
«Ἀρχή δέ αὐτῷ τῆς ἱερουργίας δοξολογία· “Eὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Yἱοῦ καί τοῦ ἁγίου Πνεύματος”».
Ἡ ἐναρκτήρια προσευχή τοῦ ἱερέα κατά τήν τέλεση τῆς Λειτουργικῆς Ἱερουργίας εἶναι ἡ δοξολογία: «Eὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Yἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος».
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 231, 16 Ἰουνίου 2008
Τό ἱστορικό ἀπόκτημα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στήν ἀγορά τῆς καθημερινότητας πέφτουν βροχή τά ροδοπέταλα τῶν “ἀνανεωτικῶν” ὑποσχέσεων. Διαχέουν, ἀπ᾿ ἄκρη σ᾿ ἄκρη τοῦ πλανήτη, καινούργιες, μεθυστικές ἀρωματικές συνθέσεις “προοδευτικῆς” ἐμπειρίας. Καί διεγείρουν τίς πλατειές μάζες γιά νέα δοκιμή καί πλουσιότερη ἀπόλαυση. Ἡ πρόκληση, πανίσχυρη. Ὁ ἐπηρεασμός καί ἡ αἰχμαλωσία τῶν αἰσθήσεων, ἄμεσα. Τό χτεσινό σταμπάρεται, μονομιᾶς, ὡς ἐντελῶς ξεπερασμένο. Ἀσύμβατο μέ τά ὁράματα τῆς ραγδαίας, ἐξελικτικῆς πορείας καί, εἰδικότερα, τῆς ἀνάγκης ἀδέσμευτης καί ἀπεριόριστης, κλιμακωτῆς ἀναβάθμισης τοῦ ἀτόμου. Καί ἀπορρίπτεται, δίχως τήν παραμικρή ἀναστολή. Τό σημερινό, ἡ ἰδεολογία ἤ τό ἐμπόρευμα τῆς φωτισμένης, μαγευτικῆς βιτρίνας, γίνεται ἀποδεκτό, ὡς χρηστικό τῆς προόδου καί τῆς ἐγγυημένης καταξίωσης. Ἀλλά καί αὐτό, μόνο ὅσο διαρκεῖ ἡ ἡμέρα τῆς διαφήμισης. Γιατί ἐλπίζεται καί προσδοκᾶται, ὅτι ἡ ἀνατολή τῆς ἑπόμενης, τῆς “αὐριανῆς” ἡμέρας, θά φέρει ἀνανεωμένες προτάσεις καί νεότερα, ἐντελῶς ἐκμοντερνισμένα σχήματα βίου.
Κυριακή Ζ' Λουκᾶ (Αἱμορροούσης)
Πόθος τοῦ θανάτου (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΛΑ’, Migne XXXVII, 1299)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὅσο προχωρεῖ ὁ καιρός τόσο καί ἡ μελαγχολία του αὐξάνει. Τά ἀνθρώπινα πράγματα δέν ἐμπνέουν καμμιά ἐλπίδα. Μέ τό παρακάτω ποίημα, γραμμένο κατά τό τέλος τοῦ 383, φανερώνει τά ἀπαισιόδοξα…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ.52
Ὑπόδειγμα ἀγάπης
«… Ἀγαπᾶμε, γιατί τήν καρδιά μας τήν ἔχουμε ἀκουμπήσει στήν καρδιά τοῦ Θεοῦ. Γιατί βρισκόμαστε σέ ἄμεση κοινωνία μαζί Του. Γιατί ἡ σάρκωση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ ἔφερε καί ἔστησε μπροστά μας τό ὑπέρτατο ὑπόδειγμα τῆς ἀγάπης.»
Ὁ φόβος τῆς μικρῆς θυσίας
Συγκινητική προτροπή να εφαρμόζουμε την απόφασή μας για "Θυσία" όλων για το γενικό καλό και στις μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής μας ζωής, μας δίνει με το κείμενο που ακολουθεί ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α'.
Ὅλοι, ἀσφαλῶς, θά ἐπιθυμούσαμε ν’ ἀποκτήσουμε τήν ἡρωική αὐτή ἰδιότητα, νά εἴμαστε ἄφοβοι καί ἀτρόμητοι. Ὅλοι ἐπίσης θά ἔχωμε ὀνειρευτεῖ νά ἰδοῦμε ἕναν καλύτερο καί ὡραιότερο κόσμο καί νά ζήσουμε μέσα σ’ αὐτόν. Γιατί ποιός ἀπό μᾶς δέν θἄθελε νά δῆ μέσα στήν οἰκογένειά του νά βασιλεύη πάντα ἡ ἀγάπη, ἡ χαρά καί ἡ εὐτυχία. Ποιός δέ θά ποθοῦσε μέσα στό σχολεῖο νά εἶναι ὅλοι σάν ἀδέλφια, νά μαθαίνουν ὅσο τό δυνατόν περισσότερα πράγματα καί ν’ ἀναπτύσσωνται ὅσο τό δυνατόν πιό πολύ. Ποιός δέ θἄθελε στή δουλειά, ὅπου τυχόν ἐργάζεται, οἱ συνθῆκες νά εἶναι πιό ἀνθρώπινες, οἱ ἀμοιβές νά εἶναι πιό δίκαιες, νά ὑπάρχη ἀλληλεγγύη καί συνεργασία καί νά μή συμβαίνη ἐκεῖνο πού λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: ὁ ἕνας δέν ἔχει νά φάη, ἐνῷ ὁ ἄλλος ἀσωτεύει κι’ εἶναι πάντα μεθυσμένος. Ποιός δέν ἔχει ὀνειρευθῇ μιά κοινωνία ὅπου ἔχει φύγει ἡ σκληρότης, ὅπου ἐπικρατεῖ τό στοργικό ἐνδιαφέρον τοῦ ἑνός γιά τόν ἄλλον, ὅπου ὅλοι ζοῦν σάν μιά οἰκογένεια. Τέλος ὑπάρχει κανένας, πού δέν θά ἤθελε νά ἰδῇ μιά μέρα νά παύσουν οἱ πόλεμοι καί οἱ αἱματοχυσίες καί τά ἔθνη νά ζοῦν σάν μιά παγκόσμια ὁμοσπονδία;
Κάθε ἄνθρωπος ἀσφαλῶς τά ποθεῖ ὅλ’ αὐτά τά πράγματα. Τό κακό εἶναι μόνο, πώς ὅταν ἔλθη ἡ ὥρα, πού γιά νά γίνουν ὅλ’ αὐτά θά ἀπαιτηθοῦν θυσίες, δηλαδή θά πρέπει νά μή κυττάζη κανείς τόν ἑαυτό του, τότε πολλοί θυμοῦνται μόνο τόν ἑαυτούλη τους.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 48
Ὁ κώδικας τῆς ἀγάπης
«… Ἡ Καινή Διαθήκη, ἱστορικό θησαύρισμα τῆς παρουσίας τοῦ ἀπρόσιτου καί ἀνέγγιχτου Λόγου τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσα στήν ἀνθρώπινη οἰκογένειά μας, εἶναι ὁ μοναδικός, παγκόσμιος κώδικας τῆς ἀγάπης… Ἡ κάθε σελίδα της…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό ἀλφαβητάριο τῆς προσευχῆς», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 6, 42 - 50
ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
...Οἱ ὁμιλἰες πού ἀκολουθοῦν, εἶναι μιά ἀπόπειρα ἀναλύσεως τοῦ δικοῦ μας, τοῦ άνθρώπινου λόγου. Κεντρικό θέμα, σ' ὅλες τίς ὁμιλίες, εἶναι ἡ προσευχή, ὁ λόγος, πού ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἀναφέρουμε στόν Κύριο.
Θεμελιακά κείμενα, πού τοποθετοῦνται σά βάθρα τῶν ὁμιλιῶν, εἶναι οἱ κυριακάτικες Εὐαγγελικές περικοπές, ἀπό τήν Κυριακή τῆς Χαναναίας ἴσαμε τό τέλος τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς...
Ἡ προσευχή τῆς ἔσχατης ὥρας
«Kύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καί ἐθρέψαμεν;»
H ΠPOOΠTIKH τῆς ἔσχατης ὥρας.
Kι ἡ προσευχή τῆς ἔσχατης ὥρας.
Συναγμένοι, τούτη τή στιγμή, στήν Πνευματοκίνητη καί πνευματοφόρα Σύναξη τῆς Eὐχαριστίας μας, παίρνουμε τήν προσταγή ἀπ᾽ τό Ἱερό μας Eὐαγγέλιο νά προωθήσουμε τή σκέψη μας καί τόν προβληματισμό μας σέ κείνη τή Σύναξη, πού ὁριοθετεῖ τό «ἐδῶ» καί τό «ἐπέκεινα».
Tότε, «συναχθήσεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τά ἔθνη» (Mατθ. κε΄ 32).
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 36-37
Γνήσια ἀγάπη
«… Ἡ ἀγάπη, στήν πραγματική τῆς διάσταση καί στή γνήσια ποιότητά της, δέν περιορίζεται σέ στενό κύκλο προσώπων, ἢ σέ περιπτωσιακές ἐκδηλώσεις στιγμιαίων αἰσθημάτων, ἀλλά προχωρεῖ σέ ὑπέρβαση τοῦ ἀτομισμοῦ, σέ πράξεις προσφορᾶς,…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 230, 1 Ἰουνίου 2008
Ὅραμα μέ ἀπόρρητη ταυτότητα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τό ὅραμα τῆς προόδου τό βρίσκουμε διάχυτο στά ταμπλώ τῆς σύγχρονης ἐνημέρωσης. Καί τό εἰσπράττουμε, σάν παλμό διεγερτικό, πού ἀναμοχλεύει τά ἀπύθμενα βάθη τῶν καρδιῶν μας. Ἐκεῖνο, πού δέ βρίσκουμε, μήτε στή σπάταλη φλυαρία τῶν ἐπικοινωνιακῶν συστημάτων μας, μήτε στό προσωπικό, ἀνήσυχο, συνειδησιακό μας ἀρχεῖο, εἶναι ὁ κεντρικός ἐπεξεργαστής τῶν ὑπαρξιακῶν μας ταλαντεύσεων καί ὁ πομπός, πού ἐνεργοποιεῖται, γιά νά μεταφέρει στήν ἐπικαιρότητα, ὡς φιλτραρισμένη πρόταση, ἔντιμους καί σοφά ἐπιλεγμένους σχεδιασμούς. Εἶναι κάποιος φωτισμένος νοῦς ἤ κάποια πανίσχυρη ἀλλά καί παμπόνηρη θέληση, πού -στούς καιρούς μας- ἀνοίγει τά μονοπάτια τῆς προοδευτικῆς μας ἐξέλιξης;
Η αγωνία του Αρχιεπισκόπου
Την αγωνία και τον αγώνα του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Ιερωνύμου Α' για την αναβάθμιση του Ιερατείου, την κάθαρση της Εκκλησίας και την προώθηση στο ύπατο αξίωμα της ιερωσύνης καταξιωμένων Κληρικών αναδεικνύει το δημοσίευμα του εντύπου "Απολύτρωσις", τον Ιανουάριο του 1989.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 34
Ἡ πνοή τοῦ Θεοῦ
«…Ἐγγίζουμε τήν ψυχή. Τό μυστικό κόσμο τῆς ὕπαρξης. Καί διαπιστώνουμε, ἀπό τήν πρώτη στιγμή, πώς ὁ χῶρος αὐτός παραμένει ἀπρόσιτος. Ὅσο καί ἂν οἱ σχετικές ἐπιστῆμες, πασχίζουν νά ἐξιχνιάσουν τό βάθος…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Καταφιλήσω...», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1992), σελ. 7 - 9, 41-51
ΚΑΤΑΦΙΛΗΣΩ
...Οἱ μοναχοί εἶναι οἱ περιφρονημένοι ἀπ’ τόν κόσμο, ἀλλά ἐκλεκτοί στήν οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ, στήν Ἐκκλησία...
...Αὐτό, πού εἶδα κι’ αὐτό, πού γνώρισα στά φωτεινά παραδείγματα τοῦ συγχρόνου μοναχισμοῦ κι’ αὐτό, πού ἀξιώθηκα νά διαβάσω στά σοφά συγγράματα τῶν ὁσίων Πατέρων, τό ἐμπιστεύθηκα μέ τή μορφή τῆς ὁμιλίας στά ἀδέλφια μου, τούς μοναχούς. Καί τοῦτο, μέ μόνη τή φιλοδοξία τοῦ κηπουροῦ, πού συλλέγει απ’ τόν ἀπέραντο ἀνθόκηπο τά εὐωδιαστά τριαντάφυλλα, γιά νά τά προσφέρει στά ἀγαπημένα του πρόσωπα.
Λίγες ἀπ’ τίς ὁμιλίες ἐκεῖνες, τίς παραδίνω τώρα στή δημοσιότητα...
ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΥ ΜΑΣ
14 Μαΐου 1970
Ἡ μοναχική ζωή δέν εἶναι μιά κατάσταση στατική. Δέν εἶναι μόνο ἕνα ροῦχο, πού τό φορᾶμε στήν ἐπίσημη τελετή τῆς Κουρᾶς κι’ ἕνα ὄνομα, πού τό παίρνουμε, σέ ἀντικατάστασι τοῦ βαφτιστικοῦ μας ὀνόματος. Ἡ μοναχική πολιτεία εἶναι πορεία, ἀγώνας, ἄσκησι, ἀναμέτρησι μέ τόν ἐχθρό τῆς ψυχῆς μας καί ἀνηφορικός βηματισμός στό Θαβώρ τῆς μεταμορφώσεως.
Αὐτό σημαίνει, πώς κάθε μάχη εἶναι κι’ ἕνας σταθμός καί κάθε βῆμα καί μιά ἀνανέωσι καί ἀνακαίνισι.
Ὅποιος ζεῖ στατικά τό Μοναχισμό, μόνο σάν μιά ἀναστροφή καί σάν μιά διακονία στόν κλειστό χῶρο τοῦ Μοναστηριοῦ καί δέν ἀνανεώνει τίς σκέψεις του καί τίς ἀποφάσεις του καί δέν ἀνανεώνεται κι’ ὁ ἴδιος σάν ἄνθρωπος ἀφιερωμένος καί σάν ἀσκητής, δέν γεύεται τή γλυκύτητα τῆς ἐρημίας καί δέν μεταμορφώνεται «ἀπό δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπό Κυρίου Πνεύματος» (Β΄ Κορινθ. γ΄ 18).
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 29
Ἀμοιβαία πιστότητα καί ἐκσυγχρονισμός
«… Τό ὅτι, αὐτή τή στιγμή, σέ καθεστώς ἀπόλυτης σεξουαλικῆς ἐλευθερίας, πού ξεπερνάει κατά πολύ ἀκόμα καί τά ὅρια τῆς ξέφρενης ἀσυδοσίας, οἱ ἄνθρωποι δέν ἀπολαμβάνουν τή χαρά τῆς κοινωνίας καί…
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 229, 16 Μαΐου 2008
Πατήματα καί στραβοπατήματα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μαγεμένοι οἱ πολλοί ἀπό τό ὅραμα τῆς ἀσταμάτητης, προοδευτικῆς ἐναλλαγῆς ἐμπειριῶν κατά τήν κούρσα τους στό γήπεδο τῆς ἱστορίας. Καί καταγοητευμένοι ἀπό τήν πολυχρωμία καί τή συναρπαστική δομή τῶν ἐπαγγελιῶν, πού εἰσάγουν καθημερινά τά ἀνανεωμένα διαφημιστικά σπότς τῆς σύγχρονης, ἀδιάκοπα φρεσκαριζόμενης κουλτούρας. Μέ ἄνεση, μέ προθυμία καί μέ ἀπερίσκεπτη βιασύνη, ἀποσύρουν νοῦ καί καρδιά ἀπό τά, μόλις χτεσινά, ἐντυπωσιακά πλάνα, πού τούς εἶχαν καθηλώσει καί τούς εἶχαν κερδίσει. Καί ἀνασυνθέτουν τά ὁράματά τους καί τήν πορεία τους, σύμφωνα μέ τίς ἐξτρεμιστικά νεόκοπες, ἐντελῶς ἀδοκίμαστες, προδιαγραφές, πού ὑπόσχονται καινούργια ἀνοίγματα περιπετειώδους ἐξερεύνησης τοῦ ἀπέραντου ἀγροῦ τῆς εὐτυχίας καί καινούργιες γεύσεις ὀνειρικῆς ἱκανοποίησης.
Ἡ σύγχρονη διαφημιστική βιομηχανία καί ἡ ἐξαρτημένη πρακτική ἰχνογραφοῦν τήν πρόοδο ὡς μιά ἀέναη, τρελλή, κίνηση. Πυκνή ἐναλλαγή πλάνων ζωῆς. Διαδοχική δοκιμή παραστάσεων, ὁραμάτων, κατακτήσεων καί ἐπιδιώξεων, πού ἐκτυλίγεται καί ἐπιβάλλεται μέ τό ρυθμό μιᾶς αὐτοματοποιημένης μηχανῆς. Δίχως νά ἀφήνονται περιθώρια ἀξιολόγησης καί ἀποτίμησης τῆς καινούργιας πρότασης. Καί δίχως νά ἐπιτρέπει στόν ἑαυτό του ὁ δοκιμαστής ἄνθρωπος τόν, ἔστω, στιγμιαῖο γλυκασμό ἀπό τό χτεσινό ἀγώνα του καί ἀπό τή βιαστικά θησαυρισμένη δόση τῆς ἐμπειρίας του. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ εἰκοστοῦ πρώτου αἰώνα σύρεται βιαστικά καί ἐκβιαστικά ἀπό τό “χτές” στό “σήμερα”, ἀπό τό πλάνο τῆς εὐτυχίας, πού διαφημιζόταν καί πρυτάνευε, μόλις χτές, στήν προθήκη τῶν σημερινῶν ἑλκυστικῶν προτάσεων τῆς παγκοσμιοποιημένης ἀγορᾶς. Στό πλάνο, πού σκαρώθηκε καί προβλήθηκε σήμερα τό πρωΐ, μέ τήν προοπτική νά ὑποσταλεῖ καί νά σβήσει μέσα στήν πρώτη σκιά τῆς ἐρχόμενης νύχτας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 242, 1-12-2008
Κριτική-αὐτοκριτική
Τρία πορτρέτα
1) Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος Κοτσώνης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέν εἶναι εὔκολο νά εἰκονίσεις, μέ πληρότητα καί πειστικότητα, τή διακύμανση τοῦ δίδυμου “κριτική-αὐτοκριτική” στή λειτουργία τῶν δυό διοικητικῶν Σωμάτων τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος, τῆς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας καί τοῦ ἐξουσιοδοτημένου ἀπό αὐτήν ὀργάνου, τῆς Διαρκοῦς ῾Ιερᾶς Συνόδου. Πρέπει νά ἀπομονώσεις τίς ἱστορικές περιόδους. Καί νά προωθήσεις στή βάσανο τῆς ἀνάλυσης καί τῆς κριτικῆς σου τίς συμπεριφορές τῶν κορυφαίων, σημαιοφόρων ἡγετικῶν παραγόντων, πού, μέ τόν προσωπικό τους δυναμισμό ἤ μέ τήν πολύχρωμη ἀδυναμία τους, χάραξαν τό ἰδιόμορφο στίγμα τῆς ἐποχῆς. Τά Συνοδικά σχήματα λειτουργοῦν σέ ἀτέρμονο μῆκος χρόνου. ᾿Αλλά τά πρόσωπα βηματίζουν σέ σχηματισμό συνεχοῦς διαδοχῆς. Καί ἡ ἐναλλαγή τῶν ἡγετικῶν ᾿Επισκοπικῶν στελεχῶν, σηματοδοτεῖ τροποποίηση ἤ καί ἀνατροπή τοῦ προηγούμενου modus potestatis καί εἰσαγωγή νέου ὁράματος καί νέων ἀντιδράσεων στίς προκλήσεις τῆς ἐπικαιρότητας. Σέ περίπτωση, πού δέ θά ψυχογραφήσεις, μέ πιστότητα, τήν ἄλλη προσωπικότητα καί, παράλληλα, πού δέ θά φωτογραφήσεις τόν ἄλλο τρόπο διαχείρισης τοῦ ποιμαντικοῦ λειτουργήματος και τό ἄλλο φάσμα τῶν προσωπικῶν συμπεριφορῶν, κατά τή διαδοχή τῶν προκλήσεων τῆς καθεμιᾶς μέρας, δέ θά κατορθώσεις νά προσδιορίσεις ἄν καί μέ πόση εὐσυνειδησία ἀνταποκρινόταν ἡ ἡγεσία τοῦ “χθές” καί ἀνταποκρίνεται ἡ διάδοχη φρουρά τοῦ “σήμερα” στό ἐπιτακτικό χρέος τῆς ἐλεύθερης κριτικῆς τῶν ποιμαντικῶν σχεδιασμῶν καί τῆς ταπεινόφρονης, ἐνσυνείδητης αὐτοκριτικῆς, στίς περιπτώσεις ἐλλείψεων ἤ καί ὀλισθημάτων.
Ἐπικήδειος Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Χρυσοστόμου Β'
Την αιώνια ευγνωμοσύνη του, εκ μέρους όλων των Ελλήνων, για όσα έπραξε ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομος Β' (Χατζησταύρου) για την Εκκλησία και το Έθνος (κυρίως στη Μακεδονία και στη Μικρά Ασία) εκφράζει με τον επικήδειό λόγο του ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α'.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 164, 1-9-2005
Ἡ λαϊκή ἀπόρριψη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σταθερά ἀντιμέτωπος, ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, μέ τή λαϊκή ἀπόρριψη. ᾿Εκεῖνος, σέ κάθε του βῆμα, ἐνεργοποιεῖ τό μηχανισμό τῆς δημόσιας προβολῆς του καί στρέφει ὁλοῦθε τό βλέμμα, ἀναζητώντας τόν κροταλισμό τοῦ χειροκροτήματος. Καί ὁ λαός, κουρασμένος, ἀπογοητευμένος ἤ καί ἀηδιασμένος, ἐξ αἰτίας τῶν ἀφόρητων ἀναθυμιάσεων τῶν δεσποτικῶν βόθρων, ἀποκρίνεται, εἴτε μέ τήν ἐκφραστική σιωπή του, εἴτε μέ τίς συμπεριφορές, πού δηλώνουν καθολική ἀπόρριψη τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς ἔπαρσης.
Τό καλοκαίρι, πού πέρασε, ἦταν, γιά τόν ᾿Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, περίοδος πρωταθλητισμοῦ στό ἀγώνισμα τῆς μηχανορραφίας. ᾿Εκτόξευσε μύδρους ἐνάντια στούς ῞Ελληνες καί Χριστιανούς πολίτες, πού τόλμησαν νά δακτυλοδεικτήσουν τούς ἐπίορκους ρασοφόρους καί νά ζητήσουν τήν κάθαρση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ περίβολου. Χρησιμοποίησε κάθε μέσο, θεμιτό καί ἀθέμιτο, γιά νά καλύψει, ἔστω καί ἀδέξια, τόν ἀνοιχτό βόθρο τῶν δεσποτικῶν ἀχρειοτήτων. ῎Εσπρωξε βαθειά, στή χοάνη τοῦ Συνοδικοῦ ἀρχείου, τίς καυτές καταγγελίες καί, τήν ἀκόμα πιό ζεματιστή, ἀγωνία τοῦ εὐσυνείδητου πλήθους.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἐκκλησία σήμερα;», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1976), σελ. 7 - 11, 23 - 30
ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ;
...Ἄν μοῦ δίνετε τό δικαίωμα νά συνομιλήσω μαζῆ σας σ’ ἕνα τόνο καθαρά φιλικό, νά σᾶς κάνω μετόχους τῆς προσωπικῆς μου ἀνησυχίας καί νά συζητήσω τή δική σας, ἐγκαινιάζω τό διάλογό μας μέ μιά σαφῆ ἀρνητική τοποθέτησι, μέ τή δήλωσι πώς μέ κανένα τρόπο δέν μπορῶ νά πιστέψω καί νά ἐμπιστευτῶ τήν ὕπαρξί μου στίς σύγχρονες «κατεστημένες» κατασκευές. Δέν πιστεύω καί δέν ἐμπιστεύομαι στούς παράγοντες ἐκείνους, τούς ὁποίους ὁ εἰκοστός αἰώνας φώτισε μέ τούς ὑπερμεγέθεις τεχνητούς προβολεῖς του καί τούς πρόβαλε σάν τούς μοναδικούς ρυθμιστές τῆς ζωῆς καί τῆς ἱστορίας τῶν ἀνθρώπων...
...Δέν πιστεύω καί δέν έμπιστεύομαι στή σύγχρονη τεχνική...
…Δέν πιστεύω καί δέν ἐμπιστεύομαι στόν ἀκροβάτη φιλοσοφικό στοχασμό...
...δέν πιστεύω καί δέν ἐμπιστεύομαι στήν εὐημερία, στό γοητευτικό σύνθημα τῆς μεταπολεμικῆς ἐποχῆς...
3. Μᾶζα – προσωπικότης – κοινωνία
Ἡ Ἐκκλησία εἶναι κοινωνία.
Ὁ κόσμος εἶναι μᾶζα, μηχανικό ἄθροισμα μονάδων, πού ἐξουθενώνει τήν προσωπικότητα.
Αὐτή ἡ ἀβυσσώδης διαφορά προβάλλει ὁλοφάνερη ἀπό τήν μελέτη τῶν κειμένων καί ἰδιαίτερα ἀπό τήν ἱστορική ἐμπειρία τῶν δυό τελευταίων αἰώνων. Οἱ αἰῶνες αὐτοί, ἐνῶ προώθησαν σέ ἀφάνταστο βαθμό τήν ἐπιστημονική γνῶσι καί ἀνέβασαν τό βιωτικό ἐπίπεδο, ἔπνιξαν τήν προσωπικότητα κι’ ἐδημιούργησαν μᾶζες, κοπάδια ἀνθρώπων κι’ ὄχι κοινωνίες ψυχῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 218, 1-12-2007
Ὁ στεναγμός ἑνός μάρτυρα
Τό κείμενο, πού ἀκολουθεῖ εἶναι ὁ στεναγμός μιᾶς ἁγιασμένης καί μαρτυρικῆς καρδιᾶς, τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Χαλκίδος Νικολάου. Τήν ἔγραψε στίς 6 Αὐγούστου τοῦ 1974. Ὅταν ἡ ἐκκλησιαστική διοίκηση, σέ συνεργασία μέ τό στυγνό δικτάτορα Ἰωαννίδη, τόν ἀπομάκρυνε ἀπό τό ἀγαπημένο ποίμνιό του, χωρίς νά διατυπώσει σοβαρή κατηγορία σέ βάρος του, χωρίς νά τόν καλέσει σέ ἀπολογία, χωρίς νά τόν δικάσει, ἔστω καί γιά τά μάτια τοῦ κόσμου. Καί τήν ἀπηύθυνε σέ ὅλους ἐκείνους τούς Μητροπολίτες, πού συνέπραξαν στό ἐκκλησιαστικό ἔγκλημα καί στήν κατάφωρη παραβίαση τῶν ἐπισκοπικῶν ὅρκων.
Ἀγαπητέ ἐν Χριστῷ ἀδελφέ, Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε,
Αὐτό τό “πάντοτε” τοῦ μεγάλου ᾿Αποστόλου, τοῦ πολλάκις διωχθέντος διά τήν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, προσλαμβάνει ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τήν τελευταίαν δοκιμασίαν μου τήν ὁποίαν ὁ Παντοδύναμος ἐπέτρεψεν.
Λέγω ὅτι εἶναι παραχώρησις Κυρίου ὅσα συμβαίνουν τελευταίως εἰς τήν Ἑλλαδικήν Ἐκκλησίαν, ἀλλά δέν ἀφίσταται ὁ λογισμός μου καί τῆς σκέψεως, ὅτι εἶναι καρπός παθῶν.
Γράφει ὁ ἱστορικός Εὐσέβιος εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν του ἱστορίαν (βιβλ. 1,8) ὅτι ἡ φιλαρχία καί ὁ ἐγωισμός προκαλεῖ μεταξύ τῶν ἐπισκόπων φθόνον, ἔχθραν, μίσος, ἔριδας καί ἀπειλάς. Ποιός ἠμπορεῖ νά ἀμφισβητήση ὅτι αὐτά δέν συμβαίνουν καί σήμερον;
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 226, 1 Ἀπριλίου 2008
Ἡ ἀδόκιμη δοκιμή
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐκδιπλώσαμε καί σχολιάσαμε, μέ τό προηγούμενο σημείωμά μας, κάτι πού τό θεωροῦμε αὐτονόητο, ἀλλά πού φαίνεται νά μή λειτουργεῖ, ὅταν τροχιοδρομοῦμε τίς ἀνησυχίες μας καί τήν ἔρευνά μας σέ ὑπαρξιακούς προβληματισμούς καί, κυρίως, στό ἐρώτημα ποιό εἶναι ἤ ποιό μπορεῖ νά εἶναι τό νόημα τοῦ βίου. Ἐπισημάναμε, ὅτι ἡ ὁποιαδήποτε ἀλλαγή στήν ἐπιστήμη, στήν τεχνολογία ἤ καί στήν κοινωνική διαστρωμάτωση, γιά νά ἐκτιμηθεῖ ὡς πρόοδος, πρέπει νά εἶναι ἀποτέλεσμα καί ἐκτύπωμα λιπαρῆς μελέτης καί μακρᾶς, προσεκτικῆς καί ἀνεπηρέαστης ἀπό σκοπιμότητες δοκιμῆς. Ἄν τά κίνητρα δέν εἶναι “κεκαθαρμένα” καί ἄν ὁ μόχθος δέ συμπληρώσει τόν ἀπαραίτητο κύκλο του, τό σκαλοπάτι τῆς γνώσης ἤ τῆς τεχνικῆς δεξιότητας δέ δικαιοῦται νά ἐγγραφεῖ ὡς πρόοδος “ὑπαρκτική” τοῦ ἐρευνητῆ ἀνθρώπου καί τῆς γενιᾶς του. Καταντάει ἀπροσδιόριστο ἐξόγκωμα στό γήπεδο τῆς ἱστορίας, ἐπικίνδυνο γιά κεῖνον, πού ἀνοίγεται, μέ ἐλπίδες, στήν κούρσα τοῦ βίου.
Πίστη μας βαθειά καί ἀταλάντευτη εἶναι, πώς τό ἴδιο ἀξίωμα, φορτισμένο μέ περισσή ἐπίγνωση εὐθύνης καί μέ διάθεση ἀναφορᾶς σέ ἀνοιχτούς ὑπαρξιακούς ὁρίζοντες, πρέπει νά πρυτανεύει καί κατά τήν ἀξιολόγηση τῶν προτάσεων βίου, πού ἐμφανίζονται στήν ἀγορά τῆς καθημερινότητας μέ τήν ἐτικέτα τῆς προοδευτικῆς ἀναπροσαρμογῆς καί τῆς ἀνύψωσης τοῦ πολιτιστικοῦ ἐπιπέδου. Δέν εἶναι νοητό, δέν εἶναι ἐξυπηρετικό τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας, τό ὁποιοδήποτε life style, πού διαφημίζεται ὡς καινούργιο, ὡς προοδευτικό καί χαρισματικό, νά μήν ἔχει περάσει ἀπό τή βάσανο τοῦ προσεκτικοῦ, ἐπίμονου ἐλέγχου καί νά μή συνοδεύεται μέ τίς ἀπαραίτητες ἐγγυήσεις τῆς ἀναβαθμισμένης ποιότητάς του.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος πρώην Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος Βιογραφικά στοιχεῖα
"Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος νυχθημερόν κατέβαλε πολύν κόπον πρός πραγμάτωσιν τῶν ὁραματισμῶν του..." σύμφωνα με το δημοσίευμα του περιοδικού της Εκκλησίας της Ελλάδος "ΕΚΚΛΗΣΙΑ", το Δεκέμβριο του 1988, στο οποίο παρουσιάζονται συνοπτικά βιογραφικά στοιχεία του μακαριστού αρχιεπισκόπου. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας του άρθρου, ο καθηγητής Θεολογίας Ευάγγελος Δ.…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Προσέγγιση στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 10 - 12, 7 - 9
ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
...Ὁρμητικά ἀναδύονται ἀπό μέσα μου τό πάθος κι’ ὁ λόγος γιά τήν Ἐκκλησία.
Ζητάω τήν ἐπαφή μέ τό συνάνθρωπο. Νοιώθω τήν ἀνάγκη ν’ ἀνοίξω μαζῆ του διάλογο. Νά μιλήσω σ’ αὐτόν, πού ὁδοιποροῦμε μαζί στούς δρόμους τῆς γῆς καί γράφουμε μ’ ἕνα κοινό μόχθο τή σύγχρονη ἱστορία. Νά τοῦ ἐμπιστευτῶ αὐτό, πού γνώρισα κι’ αὐτό, πού ἔζησα, σάν μέλος καί σάν ποιμένας τῆς Ἐκκλησίας...
...Δέν φοβάμαι ν’ ἀντικρύσω καί τήν δυσπιστία τῆς ἐποχῆς μου καί τά λάθη τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἐκκλησίας μου. Αὐτό εἶναι τό κλῖμα, στό ὁποῖο ἀναπτύχθηκα κι’ ἐγώ καί τ’ ἀδέρφια μου. Εἶναι ἡ ἴδια ἡ ζωή μας. Καί τό τίμιο κύτταγμα τῆς πραγματικότητας καί τῶν προβλημάτων εἶναι τό πρῶτο βῆμα γιά τήν ὑπέρβαση τῶν δυσκολιῶν καί τήν προσπέλαση στήν περιοχή τῆς γνησιότητας...
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 225, 16 Μαρτίου 2008
Ἐπιλογές... “στό πόδι”
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὄραμα ἡ πρόοδος. Καθολικό καί διαχρονικό. Ὄχι, ἀποκλειστικά, σημερινό. Καί ὄχι προνόμιο μιᾶς ἐλίτ. Σύμφυτο μέ τή λογική ἀνθρώπινη ὕπαρξη, τό βασιλιά καί διαχειριστή τῆς σύνολης, ἀπέραντης Δημιουργίας. Μέ ἄνοιγμα χρόνου, ὅση ἡ ἡλικία τοῦ ἀνεξερεύνητου σύμπαντος καί ὅση ἡ ἱστορική διαδρομή τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Ἀπό τότε, πού ὁ ἄνθρωπος σήκωσε τό βλέμμα γιά νά θαυμάσει τούς οὐρανούς, ἀπό τότε, πού ἅπλωσε τό χέρι του, γιά νά ψαύσει τό χορτάρι τοῦ ἀγροῦ ἤ τή σκληρή πέτρα, ἀπό τότε, πού σμίλεψε τό πρῶτο, χοντροκομμένο ἐργαλεῖο του καί ἔκρυψε στή γῆ τόν πρῶτο σπόρο, ἡ κούρσα τῆς γνωστικῆς ἀνάπτυξης, τῆς τεχνολογικῆς ἐξέλιξης καί τῆς πολιτιστικῆς προόδου μπῆκε σέ ρυθμό ἐπιτάχυνσης. Ἀπό μέρα σέ μέρα, ἀπό χρόνο σέ χρόνο, ἀπό αἰώνα σέ αἰώνα ἡ γνώση διογκώνεται. Καί ἡ ἀξιοποίηση τῶν φανερῶν καί κρυμμένων θησαυρῶν τοῦ πλανήτη μας καί τοῦ σύμπαντος, γίνεται καθημερινός μόχθος, μέ στόχο τήν ἐκμετάλλευση καί τήν ἀπόλαυση.
Πρός τό Δ' Πανελλήνιον Συνέδριον Θεολόγων
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' χαιρετίζει και ευλογεί την έναρξη του Δ' Πανελλήνιου Συνεδρίου Θεολόγων με θέμα των συνάξεων: "Ἐκκλησιαστικοί Πατέρες καί Παιδεία", στις 31 Μαΐου 1969.
Για να διαβάσετε τον χαιρετισμό, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λαός τοῦ Θεοῦ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 7 - 9
ΛΑΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Σκέφτηκα νά προσφέρω μέ ἀγάπη στά μέλη τῆς ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας μιά δέσμη λειτουργικῶν ἐμπειριῶν καί Θεολογικῶν ἀναλύσεων τεσσάρων ἐκλεκτῶν ἀδελφῶν μας τῆς μαρτυρικῆς ρωσικῆς διασπορᾶς.
Τή ροή τοῦ στοχασμοῦ τους καί τῶν Εὐχαριστιακῶν βιωμάτων τους στήν αὐλή τῆς Ἐκκλησίας μας τή θεωρῶ σά ροή ὁλοπόρφυρου αἵματος. Τήν κυκλοφορία τῆς Θεολογίας τους στό χῶρο τῆς Λατρείας μας καί τῆς συναρμολογῆς μας στό Σῶμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τήν ἀποδέχομαι καί τή χαίρομαι σά δῶρο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Τό κοινό χαρακτηριστικό τῶν τεσσάρων δοκιμίων, εἶναι, πώς δέν ἐπιχειροῦν «ἀνούσια» «τεχνική» διερεύνηση τῶν ἱστορικῶν πηγῶν καί τῶν κειμένων καί τῶν τυπικῶν διατάξεων τῆς Λειτουργίας. Ψηλαφοῦν τό πνεῦμα. Μετροῦν τή ζωή. Φέρνουν στά χείλη μας τούς χυμούς. Σταλάζουν στίς ψυχές μας τό νέκταρ τῆς Εὐχαριστιακῆς Θεολογίας.
Κυριακή Σπορέως (Δ' Λουκᾶ)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 224, 1 Μαρτίου 2008
Ἐπικαλοῦμαι τήν κρίση σας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Συνοδοιπορήσαμε στήν ἐκτίμηση, πώς ἡ ραγδαία ἐπιστημονική ἀνάπτυξη τῶν τριῶν τελευταίων αἰώνων καί, παράλληλα, ἡ ἰλιγγιώδης ἐπιτάχυνση τῶν τεχνολογικῶν ἐφαρμογῶν, ἄνοιξαν τούς ὁρίζοντες τῆς γνώσης καί ἔλυσαν πολλά προβλήματα τῆς καθημερινότητας. Καί φαντάζομαι, πώς κανένας ἄνθρωπος στόν πλανήτη μας, μελετητής τῶν θαυμασίων τῆς ὑλικῆς Δημιουργίας ἤ χρήστης τῶν δεδομένων τῆς ἐπιστήμης καί τῶν διευκολύνσεων τῆς τεχνολογίας, δέ θά διανοηθεῖ νά ἀμφισβητήσει, πώς ἡ ἐξέλιξη αὐτή πρέπει νά καταγραφεῖ ὡς στοιχεῖο προόδου τῆς ἔρευνας καί τῶν ποικίλων πρακτικῶν ἐφαρμογῶν. Πώς ἀποτελεῖ ἔνδειξη καί ἀπεικόνιση τῆς χαρισματικῆς ἱκανότητας τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ ἀνήσυχου νοῦ του καί τῶν ἐπιδέξιων χεριῶν του, νά βυθίζεται ὁλοένα καί βαθύτερα στό μυστηριώδη κόσμο μας καί νά λειτουργεῖ ὡς διαχειριστής τοῦ κοσμικοῦ πλούτου καί ὡς προνομιοῦχος συνδημιουργός.
Ὠστόσο, βγαίνοντας ἔξω ἀπό τό ἐπιστημονικό ἐργαστήρι ἤ ἀπό τόν κολοσσό τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καί συναντώντας τόν ἁπλό συνάνθρωπο, τό σεμνό συνοδίτη τοῦ μόχθου ἤ τόν ἀγέρωχο διαχειριστή τῆς περισσῆς εὐμάρειας, νοιώθουμε νά παρεμβαίνει στό διάλογό μας ἕνας δεύτερος, ἀπρόσμενος προβληματισμός, πού σκιάζει τόν ὁρίζοντα, ἀφήνει ἕνα βάρος νά πιέσει τίς καρδιές καί σπρώχνει στήν, “ἀπό συμφώνου”, διατύπωση καί καταλογογράφηση μιᾶς ἄλλης ποιότητας ἐμπειριῶν καί συμπερασμάτων.
Ἔπεσεν ἡ δρῦς
Τον διακαή πόθο του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α', ο οποίος "...Εἰργάζετο νυχθημερόν καί ἐσκέπτετο πῶς νά βοηθήσῃ τήν Ἐκκλησίαν..." παρουσιάζει το δημοσίευμα της Ιεράς Μητροπόλεως Σιδηροκάστρου τον Ιανουάριο του 1989.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 240
Ανήκουμε στον Εσταυρωμένο
«... Ἡ ὑπόμνηση, ὅτι εἴμαστε κληρονομιά τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἀνήκουμε στό σταυρωμένο Κύριό μας, ὅπως γίνεται ἀμέσως μετά τή θεία μας Κοινωνία, ἀνανεώνει τή σχέση μας μαζί Του καί ὁριοθετεῖ τήν πορεία μας.»
Θρῆνος
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΚΖ’, Migne XXXVII, 1286)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ εὐαίσθητη ψυχή του ματώνει καθώς τή σφίγγουν τ’ ἀγκάθια τοῦ κακοῦ καί τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων. Καί χύνει τίς σταγόνες τοῦ θρήνου στά πόδια τοῦ Ἐσταυρωμένου.
Ἀλλοίμονο, ἀλλοίμονο τά πάθη!
Τί, λοιπόν, ἁμαρτάνω; ἤ ἆραγε ἐγώ μόνος
ἐγγίζω ἀνόσια
τίς δικές σου καθαρές θυσίες;
Μήπως μ’ ἐξαγνίζῃς μέ τά πάθη, καθαρώτατε,
ἤ μήπως τήν ἔπαρσι τῶν ἄλλων
σταματᾷς ἤ
μπροστά στόν ἀντίπαλο μέ φέρνῃς γυμνό;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 19
Το όραμα της "κοινωνίας"
«… Μιά κοινωνία… ἅμα δέ θεμελιώνεται στήν ἀγάπη, στήν ἀλληλοπροσέγγιση, καί στήν ἀλληλοκατανόηση, εἶναι μιά τερατογένεση… Δέν πραγματώνει τό ὅραμα τῆς “κοινωνίας”. Οἱ ἄνθρωποι περπατοῦν στούς ἴδιους δρόμους. Ἀλλά παραμένουν ξένοι.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 230
Ελπίδα αιώνιας ζωής
«... Ὅπως ὁ ἄρτος, πού προέρχεται ἀπό τή γῆ, ὅταν δεχτεῖ τήν ἔκκληση τή δική μας καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ, δέν εἶναι πιά κοινός ἄρτος, ἀλλ’ Εὐχαριστία, πού συνίσταται ἀπό δύο πράγματα, ἐπίγειο…
Δέησις πρός Χριστόν τῇ ἐπαύριον
(Ἔπη ἱστορικά: ΚΣΤ’, Migne XXXVII, 1285)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τήν ἐπομένη μέρα ξαναγυρίζει πίσω στό ἴδιο θέμα. Φανερώνει τόν πόθο καί τή λαχτάρα του, νά ζήσῃ τήν καινούργια μέρα μέ ἁγιασμό.
Ζημιώθηκα, Χριστέ μου,
τή χθεσινή μέρα.
Ἦρθε ἡ ὀργή
κι’ ὁλόκληρο μέ παρέσυρε.
Εἴθε τή σημερινή μου μέρα
νά τήν ζήσω φωτεινή.
Θυμήσου τόν ἑαυτό σου (Γρηγόριε)
μήν ἀστοχήσῃς στό νά βλέπῃς τό Θεό.
Ὡρκίστηκες.
Θυμήσου τή σωτηρία.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 103, 16-2-2003
Δυό πλάνα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ μεγάλες κουβέντες κουβαλοῦν καί μεγάλες εὐθῦνες. ῎Η παραπέμπουν σέ δοξασμένα κεφάλαια τῆς προσωπικῆς καί τῆς κοινῆς ἱστορίας ἤ ἐγγίζουν τό δάχτυλο σέ βαθειές, ἀθεράπευτες πληγές.
Διάβασα (ὁμολογῶ, μέ ἐνδιαφέρον καί προσοχή) ὅσα εἶπε ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στή Συνέλευση τῆς ῾Ιεραρχίας τοῦ περασμένου ᾿Οκτωβρίου, σχετικά μέ τίς μοναστικές ἀδελφότητες καί μέ κάποιες ὑπερβολές ἤ ἐκτροπές γερόντων, πού τείνουν νά ὑποκαταστήσουν καί νά ἀντικαταστήσουν τήν ἐπισκοπική ἡγεσία τῆς ᾿Εκκλησίας, ἀνεβάζοντας τόν ἑαυτό τους στό βάθρο τῆς ἄκρας αὐθεντίας. Καί, σά νά λειτούργησε μέσα μου κάποιος αὐτοματισμός, ἔνοιωσα ἀδήριτη τήν ἀνάγκη νά γυρίσω πίσω. Στίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ ᾿60. Τότε, πού ἡ σημερινή λευκασμένη γενιά τῶν λειτουργῶν τῆς ᾿Εκκλησίας, ἔκανε τά πρῶτα της βήματα. Τότε, πού, οἱ σημερινοί ᾿Επίσκοποι ἦταν μοναχοί ἤ κληρικοί (διάκονοι καί πρεσβύτεροι) σέ σχέση ἐξάρτησης καί ὑποταγῆς στούς ἡγουμένους τους καί στούς ᾿Επισκόπους τους. Καί διαμόρφωναν το κλίμα, τόν τελευταῖο κρίκο τῆς παράδοσης, πού τόν παρέλαβε καί τόν λιτανεύει, ἀκόμα καί σήμερα, ἡ διάδοχη γενιά τῶν ἡγουμένων καί τῶν μοναχῶν.
Τό “ὄχι” τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου
Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ εἶναι μιά ἐπιστολή τοῦ τότε ᾿Αρχιμανδρίτη ῾Ιερώνυμου Κοτσώνη (μετέπειτα ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Αθηνῶν), πού τήν ἔστειλε στίς 17 ᾿Απριλίου του 1950 στήν ἐφημερίδα “᾿Εθνικός Κήρυξ”. Καταθέτει τήν δική του προσωπική μαρτυρία γιά τήν ἄρνηση τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Αθηνῶν Χρυσάνθου νά ὁρκίσει τήν κατοχική Κυβέρνηση Τσολάκογλου, πού τή διόρισαν, ἀμέσως μετά τήν πτώση τοῦ μετώπου, οἱ Γερμανοί κατακτητές.
᾿Εντύπωση προκαλεῖ ἡ σταθερότητα, ἡρεμία καί ἀποφασιστικότητα τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, κατά τήν κρίσιμη στιγμή. Αὐτό πού τόν συνέχει, εἶναι τό χρέος ἐμμονῆς στήν παράδοση τῆς ᾿Εκκλησίας καί στό συμφέρον τοῦ ῎Εθνους. ῾Ως ἐκκλησιαστικός ἡγέτης, θεωρεῖ ἐμπαιγμό καί προδοσία, νά ὁρκίζει, γιά πίστη στήν πατρίδα, κυβέρνηση πού ἐκπροσωπεῖ τόν κατακτητή.
Τό ὑπεροχικό καί συγκλονιστικό, στή συμπεριφορά τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου, ἦταν ὅτι ἀρνήθηκε τήν ὁρκωμοσία γνωρίζοντας τίς συνέπειες αὐτῆς τῆς δυναμικῆς στάσεώς του. ῏Ηταν ἕτοιμος ἀκόμα καί νά ἀποθάνει. Τελικά ἡ γενναία του πράξη τοῦ στοίχισε τήν ἀπώλεια τοῦ ᾿Αρχιεπισκοπικοῦ θρόνου.
Σήμερα ἔχουμε μεγάλη ἀνάγκη ἀπό τέτοιες ἐκκλησιαστικές προσωπικότητες. ᾿Από ἡγέτες πού, μέ αὐτοθυσία, θά βάζουν, μπροστά ἀπό τά προσωπικά τους συμφέροντα καί τίς θέσεις ἐξουσίας, τήν πιστότητα στίς θεμελιακές ἀρχές τῆς ἡγετικῆς ἀξιοπρέπειας καί στό χρέος ἐναρμόνισης τῶν κινήσεών τους μέ τίς ἐπιταγές τῆς ᾿Ορθοδόξου συνειδήσεώς τους.
“Εἰς τό Πηδάλιον τῆς ᾿Εκκλησίας”, τόμ. β΄ σελ. 167
Ἐκλογή Μητροπολιτῶν ἐπί
Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος
“᾿Από τοῦ Μαΐου τοῦ 1967 μέχρι σήμερον, ἐγένετο ἡ ἐκλογή, ἡ χειροτονία καί ἡ ἐνθρόνισις 29 Μητροπολιτῶν εἰς τάς κατά τόν Μάϊον τοῦ 1967 εὑρεθείσας κενάς ἤ εἰς κενωθείσας ἐν τῷ μεταξύ Μητροπόλεις. ᾿Επί πλέον, ἐγένετο ἡ ἐκλογή καί ἡ χειροτονία πέντε Βοηθῶν ᾿Επισκόπων.
᾿Αναφερόμενοι εἰς τά κριτήρια καί τό σύστημα ἐκλογῆς τῶν ᾿Αρχιερέων, εἴχομεν γράψει εἰς τό “Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”.
“Οὐδέν σύστημα ἐκλογῆς τῶν ἐπισκόπων εἶναι τέλειον. Πάντα τά συστήματα ἔχουν τάς ἐλλείψεις των καί τά ἐλαττώματά των. ᾿Εκεῖνο, τό ὁποῖον ἀποτελεῖ πλήρη καί τελείαν διασφάλισιν διά τήν ἀνάδειξιν τῶν ἀρίστων εἰς τό ὕπατον τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα, εἶναι ἡ βαθυτάτη συναίσθησις τῶν ἐκλεκτόρων, ὅτι διά τῆς ψήφου των εἶναι δυνατόν εἴτε νά εὐεργετήσουν τήν ᾿Εκκλησίαν, εἴτε νά κακουργήσουν κατ᾿ αὐτῆς καί τοῦ πληρώματός της καί νά γίνουν αἴτιοι εἴτε νά δοξάζηται εἴτε νά βλασφημῆται τό ὄνομα τοῦ Κυρίου.
Κατά ταῦτα πρῶτον, οἱ πρός ἀρχιερατείαν ἐκλόγιμοι δέν θά προβάλλουν οἱ ἴδιοι τήν ὑποψηφιότητά των. ᾿Εάν ἡ ῾Ιεραρχία δέν γνωρίζῃ τούς κληρικούς τούτους, σημαίνει, ὅτι δέν εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν δρᾶσιν τοιαύτην, ὥστε νά εἶναι ἀρκετή νά τούς ἀναδείξη Μητροπολίτας. Τοῦτο βεβαίως δέν σημαίνει, ὅτι ἡ ῾Ιεραρχία δέν θά λαμβάνη ὑπ᾿ ὄψιν ὡρισμένα αὐτῶν προσόντα, ἀλλά τά ἀποδεικτικά τῶν προσόντων τούτων πρέπει νά ἀναζητῆ καί νά τά εὑρίσκη ἡ ἁρμοδία ἐκκλησιαστική ἀρχή εἴτε αὐτή αὕτη νά προσκαλῆ ὀνομαστικῶς τούς ὑποψηφίους, ἵνα τά ὑποβάλουν”.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἀγωνία ἑνός ἱερέως», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 173 - 176
Η ΑΓΩΝΙΑ ΕΝΟΣ ΙΕΡΕΩΣ
Νεαρός διάκονος, τότε, παραμονές τῆς χειροτονίας του σέ πρεσβύτερο (χειροτονήθηκε τό 1959), ὁ π. Νικόδημος Γκατζιρούλης συνέγραψε ἕνα σημαντικό θεολογικό κείμενο. «Ἡ ἀγωνία ἑνός ἱερέως» ἦταν ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου, πού ἔδειχνε τή δική του ἀγωνία γιά νά ἀνταποκριθεῖ στό μέγιστο μυστήριο τῆς ἱερωσύνης. Ἕνα κείμενο μέ μεστό θεολογικό καί πατερικό λόγο, πού μέ ἁπλότητα καί αὐθορμητισμό περιγράφει πῶς ἐμπειρικά ἐκεῖνος ὀνειρευόταν καί ὁραματιζόταν τήν ἱερωσύνη. Μέσα στόν ὁραματισμό του αὐτόν ἦταν καί ἡ τελευταία του λειτουργία.
Πενηντατέσσερα ὁλόκληρα χρόνια μετά τή χειροτονία του σέ πρεσβύτερο, μιά μέρα πρίν τήν κοίμησή του (31-03-2013), στό ἡσυχαστήριό του, πού ἦταν καί ὁ τόπος τῆς ἐξορίας του, κατεύθυνε μέ πολλή δυσκολία τά βήματά του στό ἅγιο θυσιαστήριο καί, γιά τελευταία φορά, τεμάχισε μέ τά τρεμάμενα χέρια του τόν ἀμνό καί κοινώνησε τό Ἅγιο Σῶμα τοῦ Κυρίου, τήν ὑπερούσια τροφή, πού μᾶς δόθηκε «εἰς ἐφόδιον ζωῆς αἰωνίου», καί πῆρε στά χέρια του τό Ποτήριο καί μετέλαβε τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου, πού μᾶς χαρίσθηκε «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον». Κι ἔτσι, μέ αὐτά τά ἐφόδια, μέ αὐτή τήν οὐράνια τροφή, τήν ἑπόμενη μέρα παρέδωσε τό πνεῦμα του καί εἰσῆλθε στήν οὐράνια βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Μεταφέρουμε ἐδῶ τό τελευταῖο κεφάλαιο ἀπό τό βιβλίο του «Ἡ ἀγωνία ἑνός ἱερέως», πού ἔχει τίτλο: «Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ».
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 87, 16-6-2002
Ἐκσυγχρονισμός ἤ μιμητισμός;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό ἐπίκεντρο τῆς σύγχρονης ἱστορικῆς μετάλλαξης καί τοῦ ἄγχους, πού προκαλεῖ ἡ σχετική προβληματική, τό πιεστικό ἐρώτημα: Αὐτό, πού δεχόμαστε ὅλοι μας ὡς ἔμπνευση ἤ ὡς ἐντολή, ἀπό κάποιες μυστικές καί ἀπροσπέλαστες πηγές καί πού τό ὑλοποιοῦμε μέ κόπους καί μέ θυσίες, εἶναι ἐκσυγχρονισμός ἤ εἶναι στεῖρος καί ἐξουθενωτικός μιμητισμός; ῾Η πορεία τοῦ προσώπου καί τοῦ κοινωνικοῦ σχήματος, στόν αἰώνα τῶν κοσμογονικῶν ἀνακατατάξεων, εἶναι ἐξέλιξη ἀπό τό ἀτελέστερο στό τελειότερο, ἀπό τό βάρβαρο στό ἀνθρωπινότερο, ἀπό τό ἐνστικτῶδες στήν αὐτοσυνειδησία καί στήν ἐλευθερία; Μπορεῖ κανείς, σήμερα, νά βάλει τό χέρι στήν καρδιά καί νά ἀναπαύσει τή συνείδησή του καί τήν ἀνησυχία τοῦ περιβάλλοντός του, βεβαιώνοντας, πώς ἀκολουθοῦμε, μελετημένα καί αὐτόβουλα, “ἀνάντη”, ἀνηφορικό δρόμο, πού ἡ κάθε του στροφή ἀποκαλύπτει ὁρίζοντες εὐρύτερους, καθαρότερους καί φωτεινότερους;
Τό σύνθημα “ἐκσυγχρονισμός” εἶναι κυρίαρχο στό σύγχρονο γλωσσάριο. Καί τό ἐπιστημονικό καί τό τεχνολογικό, ἀλλά καί τό “πνευματικό”. ῞Ολες οἱ ἀνθρώπινες προσπάθειες, ἀκόμα καί οἱ ἑλιγμοί τῆς σκοπιμότητας καί οἱ κομπίνες τῆς σκοτεινῆς διαπλοκῆς, καταλογογραφοῦνται στά κατάστιχα τοῦ “ἐκσυγχρονιστικοῦ μετασχηματισμοῦ” καί διαφημίζονται στίς πλατειές, ἀνυποψίαστες, μάζες σάν κατακτήσεις, μεθοδικές καί ἠλεγμένες, πού καταξιώνουν τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη καί προωθοῦν τό ἅρμα τοῦ πολιτισμοῦ σέ ἀποκάθαρση τῆς ποιότητας καί σέ σταδιακή προσέγγιση τῆς πληρότητας.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 223, 15 Φεβρουαρίου 2008
Οἱ κοινές μας ἐπιφυλάξεις
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πρόθυμοι, ὅλοι μας στήν ἀποδοχή τῆς πλατειᾶς καί βαθειᾶς ἐπιστημονικῆς γνώσης καί τῆς θησαυρισμένης τεχνογνωσίας. Μέ ἀνοιχτή τή διάθεση σπουδῆς. Καί μέ ἁπλωμένα τά χέρια στίς πολλαπλές, εὐεργετικές ἐξυπηρετήσεις τους. ᾿Αλλά, παράλληλα καί μέ δηλωμένες τίς ἐπιφυλάξεις μας -σέ προσωπική, σέ τοπική, ἀκόμα καί σέ παγκόσμια κλίμακα- στό φαινόμενο τῆς ἀσύγγνωστης ἀπολυτοποίησης καί θεοποίησης τῆς ἐπιστημονικῆς ἐρευνητικῆς μονάδας καί τοῦ ἐξειδικευμένου τεχνολογικοῦ ἐργαστηρίου. Τρυγοῦμε τά ἀγαθά, χωρίς νά μᾶς διαφεύγουν οἱ κίνδυνοι, πού, ἀπειλητικά, πολλαπλασιάζονται, διογκώνονται καί θολώνουν τόν ὁρίζοντα τῆς αὐριανῆς, ἱστορικῆς μας πορείας.
Κατά τή ροή τῶν δυό τελευταίων αἰώνων, πού γοήτεψαν καί μέθυσαν τίς πλατειές μάζες μέ τίς διαδοχικές, ἐκρηκτικές ἀναγγελίες προόδου τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν, ὁ ἱστορικός ὁρίζοντας ἔδειχνε μόνο ἐλλάμψεις καί τό “αὔριο” πρόβαλε πλημμυρισμένο στίς ἀνταύγειες τῶν ἐλπίδων. Ἡ θριαμβική προέλαση τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης δέν ἄφηνε πίσω της τήν παραμικρή σκιά. Φόρτιζε, μονάχα, τήν αὐτοπεποίθηση καί ἐμπλούτιζε τά ὄνειρα γιά τήν ἑπόμενη μέρα. Καί ἡ χρήση τῆς ὁλοένα καί περισσότερο τελειοποιημένης μηχανῆς δέν προκαλοῦσε τήν παραμικρή θολή ὑποψία, πώς μποροῦσε νά λειτουργήσει ὡς ὄργανο ἀφανισμοῦ. Δέ συνοδευόταν μέ ὁδηγίες προσεκτικῆς προφύλαξης, οὔτε μέ προμηνύματα βιβλικῶν καταστροφῶν.
Κυριακή Β' Λουκᾶ (Ἀγάπη εἰς ἐχθρούς)
Περιοδικό «’Ελεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 86, 1-6-2002
Ἡ ἄλλη δίαιτα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Καταγεμάτες οἱ ἀγορές μέ τά τυποποιημένα ἤ τά μεταλλαγμένα προϊόντα. ῾Αλυσίδα οἱ διαφημίσεις, πού ἐρεθίζουν τό γευστικό αἰσθητήριο καί προκαλοῦν σέ δοκιμή καί σέ ὑπερκατανάλωση. Πανίσχυρη, ὅμως, καί ἀκαταπόνητη, στήν κούρσα τῆς ἐνημέρωσης καί τῆς δημιουργίας μετώπου ἀντίστασης, ἡ διαιτητική ὑπόμνηση. ῾Ο λόγος ὁ ἐπιστημονικός ἤ ἐπιστημονικοφανής, πού ἀναστέλλει τή βουλιμία, ὑψώνοντας, ἀνασχετικό ἀνάχωμα στήν ἄμετρη χρήση, τούς κανόνες τῆς ὑγιεινῆς διατροφῆς. Τή συμβουλή τῆς ἀποφυγῆς ὅλων ἐκείνων τῶν προϊόντων καί τῶν παρασκευασμάτων, πού ἐξυπηρετοῦν μέν τή διαπλοκή τοῦ ἐμπορίου, ἀλλά δηλητηριάζουν τόν ἀνθρώπινο ὀργανισμό καί τόν ὁδηγοῦν, ἀπό τό δρομολόγιο τῆς ταχείας κυκλοφορίας, στήν πύλη τῆς ἔσχατης πνοῆς.
Τά ἐπιχειρήματα τῆς διαιτητικῆς ἀγωγῆς πολλά, πειστικά καί πανίσχυρα. Καλύπτουν ὁλόκληρο τό φάσμα τοῦ προβληματισμοῦ. ᾿Αναλύουν τόν τρόπο τῆς σύγχρονης καλλιέργειας καί τῆς διατήρησης τῶν ὀπωροκηπευτικῶν καί τίς βλαπτικές ἐπιδράσεις τῶν φαρμάκων, πού αὐξάνουν τήν παραγωγή, ἀλλά σταλάζουν τό θάνατο στόν ἀνυποψίαστο χρήστη. Μιλοῦν γιά τίς μετρήσεις τῶν στοιχείων τοῦ αἵματος, πού αὐξομειώνονται, καθώς ἡ ὑπερβολή ἤ ὁ αὐτοπεριορισμός στή γεύση μετακινοῦν τό δείκτη τῆς ὑγείας ἤ τῆς νοσηρότητας. ᾿Αραδιάζουν τίς γνῶμες τῶν εἰδικῶν καί τίς ἐμπειρίες τῶν ὀπαδῶν τῆς αὐτοσυγκράτησης, πού καταξιώνουν τήν ἀπελευθέρωση ἀπό τή μαγεία καί τήν τυραννία τῆς γεύσης, δίνοντας τό στίγμα τῆς σταθερῆς βιολογικῆς ἰσορροπίας καί τῆς ἄνεσης στήν κίνηση καί στή δημιουργία.
Ὁμιλία ἀρχιεπ. Ἱερωνύμου Α' σέ συνέδριο Ἑλλήνων ποῦ ζοῦν στήν Ἀμερική
Καλωσορίζοντας Έλληνες που ζουν στην Αμερική σε συνέδριο τους που οργανώθηκε στην Ελλάδα, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' καλεί όλους να αγωνιζόμαστε για τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη και να γίνουμε "...Πρεσβευταί τοῦ Χριστοῦ εἰς ὁλόκληρον τήν Οἰκουμένην...".
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 85, 16-5-2002
Λόγος περί διαφθορᾶς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὀξύς καί στηλιτευτικός ὁ λόγος “περί διαφθορᾶς”, πού βομβαρδίζει τοῦτο τόν καιρό τίς ἀκοές μας. ᾿Εξαγγέλλεται ἐπίσημα ἀπό τά πολιτικά μεγάφωνα. Ντουμπλάρεται, μέ τή διαλεκτική τοῦ πιθηκισμοῦ, ἀπό τούς ἀχθοφόρους τῶν “προοδευτικῶν” μηνυμάτων. Σιγοντάρεται, “κατά καθῆκον”, ἀπό τήν πληρωμένη καί ἐξαγορασμένη ἐνημέρωση. Μηρυκάζεται, ἄκριτα, ἀπό τήν πλατειά μάζα, τή στρατευμένη στό εὐρύ χρωματικό φάσμα τῆς σύγχρονης πολιτικῆς καί κοινωνικῆς ἀναμέτρησης.
Ὁμολογῶ, πώς ὁ φλύαρος λόγος γιά τή διαφθορά ἠχεῖ μέσα μου ἀρνητικά. Δέν μέ πείθει, πώς πίσω ἀπό τή γυάλινη ὀθόνη ἤ τά μικρόφωνα, πού ἐντυπωσιάζουν καί αἰχμαλωτίζουν τήν ἀνήσυχη καί ἐπαναστατημένη λαϊκή ψυχή, βρίσκονται στημένες καρδιές γενναῖες καί ἀπροσκύνητες. Παράγοντες, πού πραγματικά ἀγωνιοῦν. ῎Ανθρωποι, πού ἐκφράζονται ἀπό περιουσία κρυστάλλινης εὐσυνειδησίας καί ἀπό σκοπιά πηγαίας ἀγωνίας γιά τήν πορεία τοῦ ἅρματος τοῦ πολιτισμοῦ μας. Κάπου ἐκεῖ, πίσω ἀπό τά τηλεοπτικά παράθυρα καί πίσω ἀπό τά ραδιοφωνικά μικρόφωνα, διακρίνω στημένη τήν εὑρηματική ὑποκρισία. Τήν κοπή καί κυκλοφορία κάλπικων συνθημάτων. Τήν προμελετημένη ἐκμετάλλευση τῆς λαϊκῆς ἀγανάκτησης. Καί τήν ἀνομολόγητη πρόθεση παγίδευσης τοῦ ἀνθρώπινου δυναμικοῦ στήν ἀράχνη τῆς στημένης πολιτικῆς ἤ οἰκονομικῆς διαφήμισης.
Ὅταν παρακολουθῶ, ὅλους καί σέ ὅλες τίς στιγμές, νά ξεσποῦν σέ ἀόριστες καί γενικευμένες διαμαρτυρίες, σέ ἀσαφεῖς ἐγκλήσεις καί σέ δελφικούς ἀφορισμούς ἐνάντια στό φαινόμενο τῆς διαφθορᾶς, πού ἐκφυλλίζει καί ἀλλοτριώνει τή σύγχρονη κοινωνία, νοιώθω νά ἐπικαλύπτει τή ζωή μας ἡ σύγχυση. ᾿Αντί γιά τήν ἀνάλυση καί τήν ἀποσαφήνιση, διαχέεται γύρω μου καί γύρω στούς διπλανούς μου τό πηχτό σκοτάδι τῆς συγκάλυψης. Προσπαθῶ, δίχως ἀποτέλεσμα, νά μαντέψω τό ψυχικό ὑπέδαφος τῆς καταφορᾶς καί τοῦ στιγματισμοῦ τῆς ποικίλης διαφθορᾶς. Καί δέ βρίσκω ἄκρη. Κάπου ὑπάρχει ἕνας κόμπος. ῞Ενα δέσιμο, μυστικό ἀλλά δυνατό, τῶν στηλιτευτῶν τῆς διαφθορᾶς μέ τούς ἐργάτες τῆς ἀθλιότητας. Τῆς φαινομενικῆς ἤ τῆς ἐποχιακῆς ἐπαναστατικότητας μέ τά ἐνδιαφέροντα ἤ τά συμφέροντα, πού ἀπομυζοῦν τόν πλανήτη.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Μνησθείη Κύριος ὁ Θεός», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 284 - 294
ΜΝΗΣΘΕΙΗ ΚΥΡΙΟΣ Ο ΘΕΟΣ
Λόγω τῆς δυσκολίας πού παρουσιάζει τό ἐγχείρημα νά σκιαγραφήσει κανείς μιά πολυσύνθετη καί πολυτάλαντη προσωπικότητα ὅπως ἦταν ὁ μακαριστός ἐπίσκοπος Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος, σκεφθήκαμε νά ἀφήσουμε τόν ἴδιο νά μᾶς μιλήσει γιά τόν ἑαυτό του, γιά τήν ἀρχιερωσύνη του, γιά τήν σταυρωμένη ἀρχιερωσύνη του. Παραθέτουμε ἐδῶ ἕνα ὑπέροχο κείμενό του ἀπό τό βιβλίο του: “Μνησθείη Κύριος ὁ Θεός”.
Ἡ σταυρωμένη ἀρχιερωσύνη μου
Kατά τίς γλυκές ὧρες τῆς ἱερατικῆς διακονίας μου ἔσκυψα στή ζωή καί στή βιωματική ποίηση τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Nαζιανζηνοῦ. Mέ συγκίνησε ἡ ποιητική ἀποτύπωση τῶν ἐμπειριῶν τοῦ φωτεινοῦ αὐτοῦ ἀστέρα τῆς Ἐκκλησίας μας καί μέ γοήτευσε ὁ στίχος του. Ἡ κάθε ἔκφραση εἶναι μιά «ἐκ βαθέων» ἐξομολόγηση. Ἡ κάθε λέξη εἶναι σταλαγματιά αἵματος, πού βγαίνει ἀπό τήν πληγωμένη καρδιά του.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 89, 16-7-2002
Πρόταση ζωῆς, ἤ πρόταση χλιδῆς;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀδιευκρίνιστη μέσα μου ἡ ἀπορία. Αὐτό, πού παρακολουθοῦμε νά διαφημίζεται καί νά ἐμφανίζεται σάν σύγχρονη, προηγμένη πρόταση ζωῆς, εἶναι πραγματική εἰσφορά στήν πρόοδο; Γνήσια ἀνταπόκριση στήν ἐναγώνια ἀναζήτηση ὅλων μας, γιά βελτίωση τῆ ποιότητας τοῦ πολιτισμοῦ μας καί ἐμπλουτισμό τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας μέ ἐξευγενισμένα ὁράματα καί μέ ἀδιαμφισβήτητο ἦθος; ῎Η ἀποτελεῖ, ἁπλῶς, μιά πρόσθετη πρόταση χλιδῆς; ῾Υποταγή στίς ἀπαιτήσεις τῶν οἰκονομικῶν ὑπερκολοσσῶν καί συντονισμό στή διαλεκτική τῆς ὑπερκατανάλωσης; Εἶναι βηματισμός, ἀποφασιστικός καί ἀποδοτικός πρός τήν ἀνθοφορία τοῦ πνεύματος καί πρός τήν καρποφορία τῶν χαρισμάτων καί τῶν δυνατοτήτων, πού χάρισε ὁ Δημιουργός στόν ἄνθρωπο; ῎Η εἶναι συνταγή γιά καλλιέργεια τῆς ἀκόρεστης γεύσης καί ἐξωραϊσμένη προπαγάνδα, γιά ὑπέρμετρη κατασπατάληση τῶν ἀγαθῶν, πού ἐξαντλεῖ τό βαλάντιο τοῦ φτωχοῦ καί ὑπερφορτώνει τά ταμεῖα τῆς δυναστικῆς, οἰκονομικά, ὀλιγαρχίας;
Ἀποτελεῖ κοινό τόπο ἡ μονομέρεια καί ἡ ἀνεπάρκεια τῆς συνθηματολογίας. ῞Ολοι ὅσοι ἐμφανίζονται στή δημοσιά τῆς πληροφόρησης καί τῆς διαφήμισης, ἐπικεντρώνουν τίς ἐπαγγελίες τους στή βελτίωση τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν καί στήν ἐξασφάλιση τοῦ δικαιώματος τῆς μετοχῆς στό παιχνίδι τῆς ἀέναης κατανάλωσης. Στό τρίπτυχο τῆς ἀγορᾶς, τῆς δοκιμῆς καί τῆς ἀχρήστευσης. ῾Η ὑπόσχεση εἶναι, πώς θά φτάσει στιγμή, πού, ὅλοι οἱ ἑταῖροι τῆς πολιτιστικῆς λέσχης, θά χαίρονται ὄχι τά ἴδια τά ὑλικά ἀγαθά, μέσα στή διαδικασία τῆς ἰσόρροπης χρήσης, ἀλλά τήν τεχνική τῆς ἀπόκτησης καί τῆς ἀπόρριψης.
Τό παράξενο εἶναι, πώς αὐτή ἡ διαδικασία, πού μεθοδεύεται καί διασφημίζεται ἀπό τά κέντρα ἀποφάσεων τῆς ἄψυχης καί ἀπάνθρωπης οἰκονομικῆς μηχανῆς, λανσάρεται μέ τή λεζάντα τῆς πολιτιστικῆς ἀνάπλασης καί ἀναβάθμισης. ῞Οταν καταναλώνουμε, γινόμαστε περισσότερο πολιτισμένοι!! ᾿Εξευγενισμένες προσωπικότητες!! ᾿Ανεβάζουμε τό δείκτη νοημοσύνης μας καί δημιουργικότητας καί πλάθουμε ἀθάνατα ἔργα ἔμπνευσης καί λεπτουργίας.
Το Άγιο Πνεύμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 217
«... τό Ἅγιο Πνεῦμα “συγκροτεῖ” τήν Ἐκκλησία, τήν τροφοδοτεῖ μέ τήν οὐράνια Χάρη, τήν κατευθύνει, τήν ἁγιάζει, τήν ἀναδεικνύει Κιβωτό τῆς σωτηρίας, Οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ.»
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 2, 1-12-1998
«Λέγουσι καί οὐ ποιοῦσι...»
Στό βάθρο τῶν πρωταγωνιστῶν, κατά τίς τελετές ἀποκαταστάσεως τοῦ ἁγίου Nεκταρίου, ὁ προκαθήμενος Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος. Ὁ δεύτερος, μετά τόν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Πέτρο, πού διεκήρυξε τήν ἀντικανονικότητα τῆς βίαιης ἀποπομπῆς τοῦ ἁγίου ἀπό τήν ἐπισκοπική του ἔπαλξι, πρίν ἀπό ἑκατόν ὀκτώ χρόνια. Kαί ὁ πρῶτος σέ χαρακτηρισμούς σκληρούς καί σέ κριτική ἀνελέητη, ἐναντίον ἐκείνων, πού ἀποτόλμησαν νά παραβιάσουν τούς Ἱερούς Kανόνες καί νά διορίσουν ὁδηγό καί ὑποβολέα τῶν πράξεών τους τήν ἐμπάθεια καί τήν ἀναξιοπρέπεια.
Eἶπε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος καί ἐσάλπισε, ἐνώπιον ἑνός πολυπληθέστατου ἀκροατηρίου:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 2, 1-12-1998
Tό σκάφος τῆς Ἐκκλησίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ τυπολογία τοῦ σκάφους χρησιμοποιήθηκε γιά νά εἰκονίση τή λειτουργικότητα καί τήν ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας. Ἀφετηρία αὐτῆς τῆς τυπολογίας, ἡ κλῆσι τοῦ κορυφαίου μαθητῆ, τοῦ Πέτρου, νά ἐγκαταλείψη τό μικρό πλοιάριο καί νά ἀκολουθήση τόν Kύριο. Kαί ἡ ἐπαγγελία τοῦ Kυρίου: «Mή φοβοῦ· ἀπό τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔση ζωγρῶν» (Λουκ. ε΄ 10).
Ἡ ἐκκλησιολογική ἐπεξεργασία αὐτῆς τῆς τυπολογίας κληροδοτήθηκε ἀπό γενιά σέ γενιά. Γονιμοποίησε τόν Πατερικό στοχασμό. Kαί πλούτισε τήν Ἐκκλησία μέ εἰκόνες, πού ἀποσαφηνίζουν τό μέγα Mυστήριο τῆς ἑνώσεως τοῦ ἀνθρώπου μέ τό Θεό μέσα στήν ἀτμόσφαιρα τῆς Eὐχαριστιακῆς κοινωνίας.
Στή σύγχρονη ἐκκλησιαστική πραγματικότητα ἡ τυπολογία τοῦ σκάφους εἶναι καί γνώριμη καί καταξιωμένη. Ὡστόσο, ἐκδηλώνεται ἀπροθυμία στήν ἀνάληψι τῶν εὐθυνῶν ἐκ μέρους τῶν προσώπων, πού ταξιδεύουν μέ τήν ἱερή «ὁλκάδα» πρός τό ἀκύμαντο λιμάνι τῆς Bασιλείας τῶν Oὐρανῶν.
Oἱ πολλοί ἀναθέτουν τήν εὐθύνη καί ἀποθέτουν τίς ἐλπίδες στά πρόσωπα τῶν «κυβερνητῶν» ἐπισκόπων. Στούς ἐκπροσώπους τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, πού μέ τή μυστηριακή ἱερωσύνη καί ἀρχιερωσύνη τους ἔχουν προαχθῆ καί ἐγκατασταθῆ στό θάλαμο πλοηγήσεως καί κρατοῦν μέ ἐπιδεξιότητα ἤ μέ προκλητική ἀδεξιότητα τό τιμόνι τοῦ σκάφους. Kαί αὐτοί ἀναπαύονται στό χαυνωτικό λογισμό, ὅτι ἀρκεῖ, πού βρίσκονται μέσα στήν «ὁλκάδα». ὅτι, μέ μόνη τήν παθητική μετοχή τους ἔχουν μπῆ στόν κανόνα τῆς πειθαρχίας, πού ὁριοθετοῦν οἱ κυβερνῆτες ἐπίσκοποι. Kαί ὅτι, μέ τόν ἀκύμαντο ὁραματισμό τους, πλέουν σταθερά πρός τό ποθητό λιμάνι τῆς γαλήνης καί τῆς κοινωνίας μέ τόν Kύριο.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 222, 1 Φεβρουαρίου 2008
Κοινές διαδρομές
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στέκομαι, πρός καιρό, στήν ἐξέδρα τῆς νηφάλιας οὐδετερότητας. Δίχως παθιασμένη εὔνοια στό “προοδευτικό” κίνημα ἤ στή συνεσταλμένη “συντήρηση”. Καί ὑποβάλλω κοινό, πηγαῖο, ἐρώτημα καί στή μιά καί στήν ἄλλη ἔπαλξη. Στούς μαχητές, πού καυχῶνται, μέ λόγο αὐτοθαυμαστικό, γιά τήν εὐρύτητα τοῦ μυαλοῦ τους καί γιά τά σύγχρονα, προοδευτικά τους, ἀνοίγματα. Καί στούς ἀμυνόμενους, πού ταπεινωμένοι, σκύβουν τό σκυθρωπό τους πρόσωπο καί, μέ κόμπο λαλιᾶς, προσπαθοῦν νά ἀνατρέψουν τή βαρειά κατηγόρια, ὅτι παραμένουν, σά στρείδι, κολλημένοι στήν ἀτολμία καί στήν “καθυστέρηση”.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῆς Ἀγάπης
Τις αρετές του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερώνυμου Α' καθώς και το βάθος της Αγάπης του σκιαγραφεί το άρθρο που δημοσιεύθηκε στη μηνιαία έκδοση του Ορθόδοξου Χριστιανικού Συλλόγου "Ιωάννης ο Βαπτιστής" το Δεκέμβριο του 1988.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τόν «ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΤΥΠΟ» (13-6-1997)
ΔOPYΦOPIKA
Tό παράσημο
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπός μας τιμήθηκε μέ τό ἀνώτατο παράσημο τῆς ἑλληνικῆς Δημοκρατίας. Mέ τό μεγαλόσταυρο τοῦ τάγματος τῆς τιμῆς. Ἔτσι ἔγραψαν οἱ ἐφημερίδες. Kαί ἔτσι παρουσίασαν τά τηλεοπτικά κανάλια. Tό θέαμα ἦταν ἐντυπωσιακό ἄν μή καί φρικτό. Ἕνα ἀνθρώπινο ἀπομεινάρι, μέ ὄψι κατάμαυρη, μέ κορμί, πού ταλαντευόταν σάν τό σπασμένο κλαρί, μέ φωνή, πού δέν ἀκουγόταν μήτε στούς γύρω του, στάθηκε μπροστά στόν ἐπίσημο ἐπισκέπτη του, στόν ἐκπρόσωπο τοῦ Προέδρου τῆς ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καί περίμενε νά τοῦ κρεμάση τό παράσημο. Kανένας ἀπό τούς τηλεθεατές δέν μπόρεσε νά διακρίνη, ἄν εἶχε ἐπίγνωσι τῶν διαδραματιζομένων ἤ ἄν ἦταν στηλωμένος σάν κούτσουρο. Eὐτυχῶς βρισκόταν πλάϊ του καί -ποιός ἄλλος;- ὁ γνωστός καί μή ἐξαιρετέος πρώην Δωδώνης Xρυσόστομος. Aὐτός μέ τήν παρουσία του ἔδωσε τόν τόνο στό ταμπλώ τῆς τελετῆς, ἀποκάλυψε στούς τηλεθεατές τό στίγμα τῆς σοβαρότητας, πού πρυτανεύει στά ἐνδιαιτήματα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς, καί ἐξυπηρέτησε τόν Ἀρχιεπίσκοπο στό κρέμασμα τῆς τιμητικῆς ταινίας.
Ἔψαξα ὅλες τίς ἐφημερίδες, γιά νά βρῶ ποιά ῆταν ἡ ἀφορμή, πού παρακίνησε τούς ἁρμόδιους παράγοντες τῆς Προεδρείας τῆς Δημοκρατίας νά προτείνουν στόν Ἀνώτατο Ἄρχοντα τήν ἀπονομή τῆς ἀνώτατης διακρίσεως στόν Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ. Ποιές ὑπῆρξαν οἱ μεγάλες του πράξεις. Ποιά ἡ συμβολή του στήν ἐνεργοποίηση τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας στήν περιοχή τῆς Bαλκανικῆς καί στό χῶρο τῆς ἑνωμένης Eὐρώπης. Mέ παραξένεψε τό γεγονός, ὅτι οἱ ἐφημερίδες δέν ἔδωσαν καμμιά ἑρμηνεία. Λαλίστατοι δημοσιογράφοι, πού εἴκοσι χρόνια περνοῦν καί ξαναπερνοῦν ἀπό τά γραφεῖα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς καί σερβίρονται «ἐν φακέλλῳ» τίς προσφορές τῆς τιμῆς, δέν αἰσθάνθηκαν ὑποχρεωμένοι νά δώσουν εὐρύτερο ρεπορτάζ καί νά ποῦν στό λαό τί ἔκανε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί τιμήθηκε μέ τήν ἀνώτατη διάκρισι.
Κυριακή Α' Λουκᾶ (Θαυμαστή ἁλιεία)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Γράμματα σ' ἕνα νέο Ἱερέα», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 9-10 καί 52-63
ΓΡΑΜΜΑΤΑ Σ’ ΕΝΑ ΝΕΟ ΙΕΡΕΑ
... Τά κείμενα, πού ἀκολουθοῦν, στόν τύπο τῶν ἐπιστολῶν, εἶναι ὁ φτωχός καρπός τοῦ προσωπικοῦ μου στοχασμοῦ καί τῆς ἀδελφικῆς κοινωνίας μέ τούς νέους λειτουργούς τῆς Ἐκκλησίας...
... Τίς σκέψεις μου τίς εἶχα διατυπώσει καί προφορικά σέ νέους ἱερεῖς. Τίς ἀποθέτω τώρα καί γραπτά στά χέρια καί στίς καρδιές ὅλων τῶν νέων ἱερέων τῆς Οἰκουμενικῆς Ὀρθοδοξίας.
Τό περιεχόμενο τῆς κάθε ἐπιστολῆς εἶναι ἕνας λόγος, πού ἀπευθύνθηκε σέ κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο. Μέ τήν ἴδια ὅμως ἄνεση καί μέ τήν ἴδια ἀγάπη ἀπευθύνεται στόν κάθε νέο ἱερέα, πού ἀξιώνεται νά δοθεῖ καί νά ἀφοσιωθεῖ στό τρισμέγιστο λειτούργημα...
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 221, 16 Ἰανουαρίου 2008
Σημαῖες δίχως ταυτότητες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σέ καθημερινή, ἐπίμονη προβολή καί σέ ἀδιάλειπτη χρήση, ἐξοργιστκά ἀντιθετική, οἱ δυό ὅροι. Ὁ ὅρος “πρόοδος”, μέσα στήν ὀνειρική ἴριδα τῆς ὑπερτροφικῆς φαντασίας καί τῆς βεβαιότητας τῆς νίκης. Καί ὁ ὅρος “συντήρηση”, μέ τήν περιφρονητική ἐπένδυση τῆς ἀπαξίας καί τῆς ἀχρησίας. Ὅπου νά πᾶς καί ὅπου νά σταθεῖς, τό πολεμικό θούριο τῆς προοδευτικῆς ἐπέλασης θά γεμίσει τήν ἀκοή σου. Καί, ἀντίστροφα, τό μελαγχολικό ρέκβιεμ τῆς ὁριστικῆς ἥττας τῶν “σκουριασμένων” ἀντιλήψεων καί τῶν ξεπερασμένων δομῶν, θά καταπλακώσει τήν καρδιά σου.
Ἀπό τό Κοινοβούλιο, τόν “ἱερό βωμό”(!!), στόν ὁποῖο θυμιατίζονται καί καταξιώνονται τά νέα ἰδεολογικά καί ἀναπτυξιακά πρότυπα, ἴσαμε τά ἐξειδικευμένα τηλεοπτικά πάνελ, πού ἐκλαϊκεύουν τίς “μοντέρνες” ἰδέες καί τίς ἐκθέτουν στούς πάγκους τῆς διαφήμισης καί ἀπό τά καφενεῖα τῆς γειτονιᾶς, πού πλέκουν τή γεροντική ἀνία ἤ τή νεανική ραστώνη μέ τήν ἔπαρση τῆς παγγνωσίας, ἴσαμε τίς καφετέριες καί τά νυκτερινά κλάμπς, πού διαπλέκουν τίς ναρκωτικές οὐσίες μέ τά “λαμπρά” ὄνειρα, παντοῦ ὑμνεῖται ἡ “προοδευτικότητα” καί παντοῦ ἀποδοκιμάζεται ἤ χλευάζεται ἡ “συντήρηση”.
΄Αρθρο στον ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΤΥΠΟ (28-8-1998)
ΔOPYΦOPIKA
Ἡ καταγγελία τῆς σιμωνίας
Kαταγγελία ἀπό τόν τάφο. Ἀπό τό ψυχρό μνῆμα ἡ φωνή τῆς διαμαρτυρίας καί ἡ κατάθεσι τῆς ἐγκλήσεως στό ἁρμόδιο δικαστικό ὄργανο. Ὁ μακαριστός Mητροπολίτης Kοζάνης Διονύσιος, μέ ἐντολή του, πού τήν ἔδωσε πρίν τά γερατειά καί ἡ ἀρρώστια νά τοῦ κλέψουν τή νηφαλιότητα, ὥρισε νά δοθῆ στή δημοσιότητα, μετά τό θάνατό του καί μετά τό θάνατο τοῦ Σεραφείμ ἡ συγκλονιστική μαρτυρία του, πού ἐπέχει θέσι καταγγελίας ἐναντίον τῶν προσώπων καί τῶν μεθόδων, πού πρόδωσαν τήν ἀρχιερατική ἀξιοπρέπεια καί ἐγκατέστησαν κλίμα διαφθορᾶς καί ἀντικανονικότητας στήν ἑλληνική Ἐκκλησία.
Σαφής καί κατηγορηματική ἡ καταγγελία. Ἀναφέρεται στήν ἀνώμαλη ἀναρρίχησι τοῦ Σεραφείμ στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο. Kαί σέ ὄλες τίς συναλλαγές, πού προηγήθηκαν καί ἀκολούθησαν τήν ἀτυχέστατη ἀρχιεπισκοπική ἐκλογή.
«Ὅλος ὁ κόσμος ἠξεύρει καί ἐνθυμεῖται πότε ἐξελέγητε Ἀρχιεπίσκοπος. Mερικοί ἀντελήφθησαν τότε καί τό πῶς ἐξελέγητε, ἔπειτα δέ τό ἐκατάλαβαν σχεδόν ὅλοι, ὅταν μέ τήν περίφημον 7 Συντακτικήν πρᾶξιν ἀνεστατώθη ἡ Ἐκκλησία, μέ τάς ἀθρόας ἐκπτώσεις, ἐκλογάς καί μεταθέσεις. Kυρίως αἱ τελευταῖαι ὑπῆρξαν σκανδαλώδεις, ἱκαναί νά προσάψουν εἰς τήν ἐκλογήν σας τήν κατηγορίαν τῆς σιμωνιακῆς πράξεως, ἐφ᾽ ὅσον ἐκ προτέρου συνεφωνήθη τό ἀντάλλαγμα τῆς ψήφου τῶν μετατεθέντων».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Γίνε ἱερεύς μου», γ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 7-8 καί 58-63
ΓΙΝΕ ΙΕΡΕΥΣ ΜΟΥ
Στίς σελίδες, πού ἀκολουθοῦν, μπορεῖ νά βρῇ κανείς μερικές σκέψεις, πού ἀναφέρονται στήν πρόσκλησι, πού ὁ Χριστός ἀπευθύνει στούς Λειτουργούς του: «γίνε ὁ ἱερεύς μου»...
... Δέν πρόκειται γιά μιά πραγματεία τοῦ ἱερατικοῦ λειτουργήματος. Οἱ λεπτομέρειες, δογματικῆς, ἠθικῆς, ποιμαντικῆς καί λειτουργικῆς φύσεως ἀπουσιάζουν. Ἐκεῖνο, πού μπορεῖ κανείς νά βρῇ, εἶναι μερικοί γενικοί προσανατολισμοί, μερικές ἀρχές...
Ἄρθρο ἀπό τόν ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΤΥΠΟ (25-10-1996)
ΠIEΣEIΣ-EMΠΛOKAI-ANAΣTOΛAI
Eἰς σύγχυσιν καί εἰς ἀμηχανίαν ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος.
Ἀποφεύγει νά προσδιορίση τό ἐπιβληθέν ἐπιτίμιον τῆς ἀκοινωνησίας.
Σκοπιμότητες διατηροῦν τήν ἀνωμαλίαν καί τήν διαίρεσιν.
Eἰς ἀδιέξοδον περιέρχεται ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος, καθώς ἐπίσης καί ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κατά πᾶσαν περίπτωσιν, κατά τήν ὁποίαν τό ἐκκλησιαστικόν πρόβλημα ἔρχεται εἰς τήν τράπεζαν τῶν συζητήσεων. Kαί τοῦτο συμβαίνει εἰς πᾶσαν συνεδρίασιν. Διότι, λόγῳ τῆς ὀξύτητός του, τό πρόβλημα τοῦτο δημιουργεῖ συνεχῶς παρενεργείας καί ἐμπλοκάς καί ἀναγκάζει τά διοικητικά σώματα νά ἐπανέρχονται καί νά ἀναμοχλεύουν τά πάθη καί τάς μικρότητας.
Ἐσχάτως, κατά τήν συνεδρίασιν τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς 8ης Ὀκτωβρίου, ἀνεγνώσθη ἀναφορά τοῦ φερομένου ὡς Mητροπολίτου Λαρίσης κ. Ἰγνατίου Λάπα. Ὁ κ. Λάπας, ἄγνωστον ἐάν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας ἤ πιεσθείς ὑπό ἰσχυρῶν παραγόντων τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ περιβάλλοντος, ἔθεσεν εἰς τήν Σύνοδον τό ἐρώτημα, κατά πόσον οἱ Ἱεροί Nαοί τῆς Mητροπολιτικῆς περιφερείας Λαρίσης, Πλαταμῶνος καί Tυρνάβου, οἵτινες ἐνεκαινιάσθησαν ὑπό τοῦ μακαριστοῦ Mητροπολίτου Λαρίσης Θεολόγου, πρέπει νά θεωρηθοῦν κανονικῶς ἐγκαινιασμένοι, ἤ πρέπει νά ἐπαναλάβη αὐτός τήν τελετήν τῶν ἐγκαινίων.
Πρός ἑσπέραν θρῆνος (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΚΕ’, Migne XXXVII, 1285)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Χαριτωμένο γιά τήν ἀφελότητά του εἶναι τοῦτο τό ποίημα. Χωρίς ἑλιγμούς καί συσκοτισμούς ὁμολογεῖ στόν Κύριο τά λάθη του.
Εἶπα ψέμα σέ σένα,
πού εἶσαι ἡ ἀλήθεια,…
Αγιασμός
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 201
«... Ἅγιοι δέν εἶναι μόνο οἱ “τελειωμένοι” καί “ὡλοκληρωμένοι”. “Ἀλλά καί ὅσοι πρός τήν τελειότητα ἐκείνην ἐπείγονται μέν, λείπονται δέ ἔτι”.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, [ὅ.π.] σελ. 205
«... Ὁ ἁγιασμός μας εἶναι…
Κυριακή μετά τήν Ὕψωση
Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως
Ἀπό τήν αρθρογραφία τοῦ μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου στήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος»
Προσφώνηση τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου πρός Ἁγιορεῖτες Μοναχούς, πού ἐφιστᾶ τόν κίνδυνο ἡ ἴδια ἡ Σύνοδος νά συστήσει φατρία, μέ σκοπό, μόνον, τήν ἀπόκτηση κοσμικῆς δυνάμεως. Μιά τέτοια Σύνοδος προσπαθεῖ τίς ἀποφάσεις της νά τίς ἀνυψώσει στήν περιωπή τοῦ ἀλαθήτου, ἐνῶ στήν οὐσία καί τούς ἄλλους Ἱεράρχες πιέζουν γιά τή δημιουργία τεχνητῆς πλειοψηφίας καί ἀπό τό λαό ἀπαιτοῦν γιά τήν ἀποδοχή τῶν ἀντικανονικῶν αὐτῶν ἀποφάσεων. Νουθεσίες, ἀπό πατριαρχικό στόμα, γιά τά οσα εἶχε ἐπανειλημμένως διαπράξει στή σύνοδο τό Σεραφειμικό καθεστώς.
ΠATPIAPXIKAI NOYΘEΣIAI
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἀλήθεια δέν περνάει ἀπό τήν ψῆφον τῆς πλειοψηφίας.
Oἱ κυνηγοί τῆς ἐξουσίας δημιουργοῦν φατρίας.
Eἰς τό περιοδικόν «Ἐκκλησία» ἐδημοσιεύθη ἡ προσφώνησις τοῦ Πατριάρχου Bαρθολομαίου, τήν ὁποίαν ἀπηύθυνεν εἰς τήν ἐπιτροπήν τῶν Ἁγιορειτῶν Mοναχῶν, τῶν ἐπισκεφθέντων τό Φανάριον κατά τόν παρελθόντα Δεκέμβριον. Ἐκ τῆς προσφωνήσεως ταύτης ἀποσπῶμεν μικρόν τμῆμα, τό ὁποῖον ἀποτελεῖ καί ἀπάντησιν εἰς φληναφήματα ἡμετέρων ἐκκλησιαστικῶν παραγόντων, τά ὁποῖα διαστρέφουν κυριολεκτικῶς τήν Ὀρθόδοξον Θεολογίαν καί πλάθουν μύθους, διά νά καλύψουν τάς ἐκτροπάς καί τάς αὐθαιρεσίας τῆς φατρίας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ.
Τό κείμενο γράφηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ (ἔτος 1997)
Tά γραπτά μένουν. Kαί προδίδουν.
Ὁ δημοσιογράφος τῆς Σεραφειμικῆς φατρίας Σπῦρος Ἀλεξίου αὐτοαναιρεῖται μέσα ἀπό τά δημοσιεύματά του.
Ἐπί ἔτη ὁ δημοσιογράφος Σπῦρος Ἀλεξίου, ὁ ὁποῖος συμπορεύεται πάντοτε μέ τό ἑκάστοτε κατεστημένον, προσπαθεῖ νά στηρίξη τάς παρανομίας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ καί τῆς ἀκολουθίας του μέ σαθρά ἐπιχειρήματα. Eἰς τό πελωρίων διαστάσεων ἐκκλησιαστικόν πρόβλημα, τό ὁποῖον συνταράσσει ἐπί δύο δωδεκαετίας τό πλήρωμα τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, στρατεύεται συνεχῶς ὄχι μέ τήν φάλαγγα τῆς ἀληθείας καί τῆς νομιμότητος, ἀλλά μέ τήν φάλαγγα τῆς σκοπιμότητος. Bεβαίως, ἠμπορεῖ τό συμφέρον του νά τοῦ ὑπαγορεύη αὐτήν τήν τακτικήν. Πρέπει, ὅμως, νά γνωρίζη, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαβάζουν τά κείμενά του, τά κρίνουν ἀντικειμενικῶς καί ὄχι ἀπό τήν ὁπτικήν γωνίαν τοῦ ἰδικοῦ του συμφέροντος.
Ἀπό τό 1974 ἕως τό 1997, ἐπί εἰκοσιτέσσαρα συνεχῆ ἔτη, ὁ δημοσιογράφος Ἀλεξίου ὑποστηρίζει, ὅτι καλῶς ἐξεδιώχθησαν οἱ δώδεκα Mητροπολῖται χωρίς δίκην καί χωρίς ἀπολογίαν. Ὅτι δέν ἐχρειάζετο νά ἀπαγγελθῆ κατ᾽ αὐτῶν κατηγορία, διά νά δικασθοῦν καί ὅτι ἐπερίττευεν ἡ διενέργεια ἀνακρίσεων καί ἡ παροχή τοῦ δικαιώματος πρός ἀπολογίαν. Ὅλα ἐγένοντο καλῶς παρά τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας τοῦ κ. Σεραφείμ. Kαί τό μόνον, τό ὁποῖον ἐχρειάζετο, ἦτο νά συμμορφωθοῦν οἱ Mητροπολῖται πρός τάς ἀποφάσεις τῆς Συνόδου.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 220, 1 Ἰανουαρίου 2008
Πρόοδος ἤ συντήρηση;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀκροβολισμένος στήν ἐπικίνδυνη ἐξέδρα τῆς βαθειᾶς περίσκεψης καί τῆς τολμηρῆς ἐπιλογῆς, ὁ κάθε σύγχρονος ἄνθρωπος. Ἐκεῖνος, πού διακινεῖ τό ἄγχος καί τό ἄχθος τῆς σκληρῆς βιοπάλης στίς χαρακτηρισμένες ὡς ἀναπτυγμένες καί ἐκσυγχρονισμένες κοινωνίες μας. Καί ἐκεῖνος, πού σέρνει τό κάτισχνο κορμί του καί τήν πλησμονή τῆς θλίψης του στά ὑπανάπτυκτα διαμερίσματα τοῦ πλανήτη μας. Παντοῦ, τό σύνθημα τῆς προόδου σαλπίζεται. Παντοῦ ὁ συναγερμός ἐρεθίζει τίς προσδοκίες. Καί παντοῦ ἡ ἀπογοήτευση καί ἡ μελαγχολία ἀποθέτουν χαρακιές στά σκοτεινιασμένα πρόσωπα.
Ἡ θολή συνθηματολογία τῶν δηλωμένων ἐραστῶν τῆς “προόδου” μᾶς βομβαρδίζει καθημερινά. Γεμίζει τίς ἀκοές μας. Στήνει στό διάβα μας ἄγχος. Κλέβει ἀπό τίς ψυχές μας τή χαρά τῆς στιγμῆς.
Ἐπιστολή ἀρχιεπ. Ἱερωνύμου Α' γιά πολιτικούς κρατουμένους-1970
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α΄ επανέρχεται εντονώτερα, τον Μάρτιο του 1970, με τη νέα επιστολή που παρουσιάζουμε, προς τον πρόεδρο της κυβέρνησης της Δικτατορίας, σχετικά με "...τάς κακουχίας καί τά μαρτύρια..." των πολιτικών κρατουμένων.
Ελέγχει δριμύτερα τους κυβερνώντας και ως έσχατο όπλο ανακοινώνει την απόφασή του "...νά μεταφερθεῖ πλησίον των..." εγκαταλείποντας τον αρχιεπισκοπικό θρόνο, αν δεν αλλάξει άρδην η κατάσταση.
Για να διαβάσετε την επιστολή, πατήστε τα παρακάτω εικονίδια:
Ἐπιστολή ἀρχιεπ. Ἱερωνύμου Α' γιά πολιτικούς κρατουμένους-1969
Ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α΄ διαμαρτύρεται, τον Αύγουστο του 1969, με την επιστολή που παρουσιάζουμε, προς τον πρόεδρο της κυβέρνησης της Δικτατορίας, για τις περιπέτειες των πολιτικών κρατουμένων και των οικογενειών τους. Ελέγχει τους κυβερνώντας επειδή διολίσθησαν στη θέση "...τοῦ καταπιέζοντος καί τοῦ δυνάστου...".
Για να διαβάσετε την επιστολή, πατήστε τα παρακάτω εικονίδια:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 242, 1 Δεκεμβρίου 2008
Λαχανιασμένοι δρομεῖς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Θέλω νά πλησιάσω, γιά μιά ἀκόμα φορά, τόν ἄθεο συνοδίτη, εἰσφέροντας στήν τράπεζα τῶν ἀνησυχιῶν του μιά δήλωση ἀπόλυτης συμφωνίας καί, ταυτόχρονα, ρίχνοντας στό καλάθι τῶν πολυδιαφημισμένων “ἀγώνων” του, μιά εἰσφορά ρητῆς, τεκμηριωμένης διαφωνίας.
Εἶμαι ἀπόλυτα σύμφωνος καί συνοδοιπορῶ μέ τόν ὀργισμένο, ἄθεο μαχητή, στήν ἔμφαση τῆς διαμαρτυρίας του καί στόν ἀγώνα του κατά τοῦ ρατσισμοῦ καί κατά τοῦ οἰκονομικοῦ ἤ τοῦ πολιτιστικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ. Εἶναι κοινή, ὀδυνηρή ἐμπειρία τῶν σκεπτόμενων ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς μας, ὅτι κατά τούς τελευταίους, ὑλοκρατούμενους αἰῶνες, ἡ ἀξία “ἄνθρωπος” ὑποβαθμίστηκε ἀπελπιστικά, ἴσαμε τήν πλήρη ἰσοπέδωση καί ἐξουθένωσή της. Κατάντησε -ἤ, σωστότερα, τόν κατάντησαν- στοιχεῖο μικροσκοπικό τῆς ὀγκωδέστατης μάζας καί ἁπλό ἐξάρτημα τῆς κολοσσιαίας πλουτοπαραγωγικῆς μηχανῆς. Τοῦ μηχανικοῦ συγκροτήματος, πού ἀναβαθμίζει, ἀδιάκοπα καί ἀπεριόριστα, τήν εὐμάρεια τῶν Κροίσων καί τήν ὑπεροψία τῶν δυναστῶν, μειώνοντας τά στεγνά καί σκυθρωπά πρόσωπα τῶν ἀδύναμων, πού διακινοῦνται στή σκιά τῆς ἐξάρτησης καί τῆς ὑποδούλωσης.
Ἡ ἐκδημία τοῦ π. Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν (Ἱερωνύμου Α')
Ως "πρότυπο προς μίμησιν" παρουσιάζει ο δημοσιογράφος της εφημερίδος "Χριστιανική" τον μακαριστό αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο Α΄.
Πέρα από το πολυσχιδές έργο του, που συνοπτικά αναδεικνύεται, ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αναφορά στην αντίδραση του μακαριστού αρχιεπισκόπου προς την ηγεσία της Δικτατορίας μέχρις σημείου "...νά αὐτοεξοριστεῖ καί αὐτός μέ τούς ἄλλους πολιτικούς ἐξόριστους...".
Για να διαβάσετε το δημοσίευμα του Νοεμβρίου 1988 της "ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ", πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄλλο (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ϞΘ’, Migne XXXVII, 1451)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνα δεύτερο ἐπιτάφιο ἐπίγραμμα, πολύ πιό σύντομο, πού ἀντανακλᾶ τά αἰσθήματα μέ τά ὁποῖα ἦταν ἕτοιμος νά παραδώσῃ τήν ψυχή του στά χέρια τοῦ Πλάστου.
Ἄγγελοι ἀστραφτεροί,
…
Προσευχόμενοι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 189
«... Ἀνάμεσα σέ μᾶς καί στό Θεό δέν ὑπάρχει χάσμα. Δέ λειτουργεῖ ἐμπόδιο, πού νά ἀνακόπτει τήν ἐπικοινωνία καί τό διάλογο. Δέν ὑψώνονται φράγματα ἀδιαπέραστα, πού νά μειώνουν καί νά ἀποδυναμώνουν τήν ἔνταση τῶν ἱκεσιῶν μας…
Εὐχή Ἐωθινή (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΚΔ’, Migne XXXVII, 1284)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ τό ἄνοιγμα τῆς ἡμέρας παραδίδει τόν ἑαυτό του στόν Κύριο. Τοῦ ἐμπιστεύεται τό μεγάλο του πόθο, νά ζήσῃ σάν ἅγιος.
Εἶναι ὄρθρος,
καί σέ…
Κυριακή 13η
(Ἡ χριστιανική οἰκογένεια στόν κόσμο / Α' Κορ. 16,13-24)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 228, 1 Μαΐου 2008
Μάταιος μόχθος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στήν πλήμμυρα τῆς ἀναστάσιμης φωτοχυσίας, στό πλαίσιο τῆς δοξολογικῆς ὑπόκλισης μπροστά στό κενό μνημεῖο, πού φιλοξένησε γιά κλάσμα χρόνου τό νεκρό Σῶμα τοῦ Ἐσταυρωμένου Κυρίου μας, στό ἀπεριόριστο ἄνοιγμα τῶν ὑπαρξιακῶν ὁριζόντων μας καί στήν ἄμετρη, ἀτέρμονη χαρά μας, τό παλιό, ξεχασμένο ἐρέθισμα τῆς κάποιας πικρίας καί τοῦ συνοδευτικοῦ αἰσθήματος οἴκτου, γιά τούς ἐκπρόσωπους τοῦ ἀθεϊστικοῦ φονταμενταλισμοῦ, ξαναχτύπησε μέσα μου. Σέ στιγμές, πού σέ συνεπαίρνει, κυριολεκτικά, ἡ χαρά, ἀναδύονται, δειλά, οἱ ἀναμνήσεις τῆς ὁποιασδήποτε ὀδυνηρῆς ἔκπληξης καί δρομολογοῦνται οἱ κρίσεις καί οἱ συγκρίσεις.
Κάλεσμα σε πνευματική επιστράτευση
Σε πνευματική επιστράτευση, με πνεύμα ενότητος και θυσίας, καλεί ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α' όλους τους συνεργάτες της Εκκλησίας, κατά την ομιλία του στις 9 Ιανουαρίου 1972 στα εγκαίνια του νέου κτιρίου του "Αποστόλου Παύλου" (Καρύτση 14).
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ πύλη τοῦ Οὐρανοῦ», γ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 6-7 καί 37-43
Η ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
…Ἡ ἐργασία τοῦ ναοῦ σιωπηλή, ἀλλά καί πέρα γιά πέρα δυναμική. Ὑψώνει φραγμό στό κακό. Δημιουργεῖ ἀντίδρασι στίς ἐπιδημικές καί θανατηφόρες ἰδιότητες τῆς ἁμαρτίας...
Τώρα, κάθε φορά πού ἡ ζωή μας γίνεται πνικτική, κάθε φορά πού οἱ ἐκδηλώσεις μας παίρνουν ἕνα μελανό χρῶμα κατωτερότητος καί ἡ πνευματική μας ζωή πέφτει σέ ὑπόστασι, ἀπό τά παράθυρα τοῦ οὐρανοῦ, ἀπό τούς ἱερούς πνεύμονες, τούς ναούς, διοχετεύεται στόν ἀρρωστημένο κοινωνικό μας ὀργανισμό τό μικροβιοκτόνο καί ζωογόνο οὐράνιο στοιχεῖο, ἡ θεία Χάρις. Καί ἡ τρεμάμενη φλόγα τῆς ψυχικῆς μας ὑγείας καί τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς τονώνεται καί ζωογονεῖται…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 3-4 καί 79-83
ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ
Τό μικρό αὐτό βιβλίο μπορεῖ νά διαβαστῇ ὅπως γράφτηκε. Σάν στοχασμοί τῆς ἡμέρας τοῦ Σαββάτου. Σάν προετοιμασία γιά τήν μεγάλη ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως, τήν Κυριακή, κατά τήν ὁποία οἱ πῦλες τοῦ Ναοῦ ἀνοίγονται καί δέχονται τήν Ἐκκλησία, τή σύναξι τῆς λατρείας καί τῆς Εὐχαριστίας...
... Ἄν ὁ ἀναγνώστης ἀπομονώσῃ τό κάθε κομμάτι καί τό διαβάσῃ σέ ἀτμόσφαιρα γαλήνης καί προσευχῆς κατά τήν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου, ἴσως αὐτό νά γίνῃ ἕνα ἁπλό ξεκίνημα γιά βαθύτερη μελέτη καί περισσότερη προσέγγισι πρός τόν Ἐσταυρωμένο ἀρχηγό τῆς Ἐκκλησίας. Ἴσως ὁ δικός του στοχασμός νά προχωρήσῃ ἐκεῖ πού ἔφταναν οἱ ἅγιοι καί νά γευτῇ τά δικά τους αἰσθήματα...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», δ΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 3-4 καί 79-83
ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ
Τό μικρό αὐτό βιβλίο μπορεῖ νά διαβαστῇ ὅπως γράφτηκε. Σάν στοχασμοί τῆς ἡμέρας τοῦ Σαββάτου. Σάν προετοιμασία γιά τήν μεγάλη ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως, τήν Κυριακή, κατά τήν ὁποία οἱ πῦλες τοῦ Ναοῦ ἀνοίγονται καί δέχονται τήν Ἐκκλησία, τή σύναξι τῆς λατρείας καί τῆς Εὐχαριστίας...
... Ἄν ὁ ἀναγνώστης ἀπομονώσῃ τό κάθε κομμάτι καί τό διαβάσῃ σέ ἀτμόσφαιρα γαλήνης καί προσευχῆς κατά τήν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου, ἴσως αὐτό νά γίνῃ ἕνα ἁπλό ξεκίνημα γιά βαθύτερη μελέτη καί περισσότερη προσέγγισι πρός τόν Ἐσταυρωμένο ἀρχηγό τῆς Ἐκκλησίας. Ἴσως ὁ δικός του στοχασμός νά προχωρήσῃ ἐκεῖ πού ἔφταναν οἱ ἅγιοι καί νά γευτῇ τά δικά τους αἰσθήματα...
ΠΑΛΕΨΑ ΣΗΜΕΡΑ
Χριστέ μου,
Τήν προετοιμασία μου γιά τήν αὐριανή Κυριακάτικη Λειτουργία τήν ἔζησα σήμερα σάν μιά πάλη. Σάν μιά σκληρή, ἀδυσώπητη πάλη. Ἀπ’ τό πρωΐ πάλεψα σῶμα μέ σῶμα μέ τό ἴδιο τό πάθος μου. Μέ τό βάρβαρο πάθος τῆς ἀντιπαθείας, πού μέ ἔκανε νά βράζω ἀπό τό θυμό καί νά μή βρίσκω θέσι στήν καρδιά μου γιά ἕνα ἄνθρωπο, γιά ἕνα ἀδελφό μου. Μά, Χριστέ μου, μέ τή δύναμί σου νίκησα.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Συναγμένοι στήν Εὐχαριστία», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 48 καί 8-16
ΣΥΝΑΓΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ
…Φορτωμένος μέ τό ἀνάλαφρο βάρος τῆς συγκίνησης τῶν ἁγίων, μέ τή γνήσια παράδοση καί τό βίωμα τῆς μαρτυρικῆς Ἐκκλησίας, μέ τό λόγο τῆς καθοδήγησης τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων καί μέ τό προσωπικό μου αἴσθημα, τό αἴσθημα τοῦ ἀνθρώπου τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα, ἔρριξα ἕνα βλέμμα γύρω, χάρηκα τήν παρουσία τῶν ἀδελφῶν μου, καί προχώρησα νά ἀρχίσω τήν Κυριακάτικη λατρεία.
Καθώς βημάτιζα δειλά, τά χείλη μου ἔνοιωσαν τήν ἀνάγκη νά προφέρουν μια προσευχή, πού τήν εἶχαν συνθέσει οἱ ἀσκητές τῆς ἐρήμου, γιά νά ἐκφράσουν τή χαρά τῆς συνάντησης στό Ναό τοῦ Θεοῦ λίγες μέρες πρίν τήν ὀδύνη τοῦ Γολγοθᾶ καί τήν ἀνείπωτη εὐτυχία τῆς Ἀνάστασης. Πίστεψα πώς ἡ προσευχή αὐτή ἐκφράζει καί τό βίωμα καί τή χαρά κάθε σύναξής μας, πού γίνεται μέ σκοπό τήν ἱερουργία τῆς Εὐχαριστίας καί μέ ὁραματισμό τήν κοινωνία μέ τό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Χριστό μας.
«Σήμερον ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἡμᾶς συνήγαγε…»…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Έγκληση κατά των Συνοδικών Αρχιερέων
για την κηδεία του Λαρίσης Θεολόγου
Πρός τήν Ἱερά Σύνοδο
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
Kηφισιά 5 Aὐγούστου 1996
Συνοδικοί συνεπίσκοποι,
Δέν σᾶς ἀρνοῦμαι τήν ἐλευθερία νά ἐξευτελίζετε τό προσωπικό σας κῦρος. Ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔχει τό δικαίωμα νά γράφη μέ τούς χαρακτῆρες τῆς προτιμήσεώς του τήν ἀτομική του ἱστορία. Δέν σᾶς ἐξουσιοδοτῶ, ὅμως, νά ἐξευτελίζετε τό κῦρος τοῦ συνοδικοῦ σώματος, στό ὁποῖο θητεύετε. Kαί πολύ περισσότερο δέν σᾶς παραχωρῶ τή συγκατάθεσι νά ἀσχημονῆτε μπροστά στό φέρετρο ἑνός πρεσβύτερου συλλειτουργοῦ σας.
Ἡ πρᾶξι σας τῆς 2ας Aὐγούστου ὑπῆρξε κατάπτυστη καί καταγέλαστη. Δέν εἶναι μόνο προσωπική μου κρίσι αὐτή. Tά τηλεοπτικά Mέσα Ἑνημερώσεως τοῦ λαοῦ σᾶς χλεύασαν. Kαί ὁ καθημερινός Tύπος στιγμάτισε μέ ἰδιαίτερη ἔμφασι τήν ἄπρεπη συμπεριφορά σας. Mίλησαν πολλοί ἀνοιχτά γιά «πρόστυχη ἀπόφασι» καί γιά «πρόστυχη ἀνακοίνωσι». Ἄλλοι κάγχασαν γιά τά τερτίπια σας. Kαί πολλοί ἀγανάκτησαν γιά τήν κατάπτωσί σας.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ».
Μιά σύγκριση πού μᾶς λυπεῖ...
ΔOPYΦOPIKA
Tότε καί τώρα!
Ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος γύρισε τά φύλλα τοῦ ἡμερολογίου ἀνάστροφα. Στίς μνῆμες, τίς ταξινομημένες στά ράφια τῆς ἱστορίας. Kαί σέ μιά στιλπνή προσωπικότητα, πού, ἐδῶ καί ἑξῆντα χρόνια ἀναπαύεται στόν οὐρανό. Mέ ἕνα ἐκτενές κείμενο, μέ φωτογραφίες καί μέ μιά εἰδική ἀφιέρωσι, πού καταχωρήθηκαν στά «Δίπτυχα» τοῦ ἔτους 1998, ἔφερε στή σύγχρονη γενιά τή μορφή τοῦ ἀείμνηστου Ἀρχιεπισκόπου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Xρυσοστόμου Παπαδοπούλου, πού κάλυψε μέ τήν παρουσία του καί τή δρᾶσι του τή δεκαπενταετία ἀπό τό 1923 ἴσαμε τό 1938.
Mέ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον ἔπιασα νά μελετῶ τή βιογραφία τοῦ σεπτοῦ Ἱεράρχη. Προβληματισμένος ἀπό τίς σαρακοφαγωμένες ἱεραρχικές ἀπεικονίσεις τῆς σύγχρονης ἐποχῆς, ἀναζήτησα στό πρόσωπο τοῦ προκαθημένου τῶν δεκαετιῶν τοῦ 1920 καί τοῦ 1930 τήν ἄλλη παρουσία, πού θά μποροῦσε νά παρηγορήση τό λογισμό μου καί νά μου δώση κάποιο μήνυμα διαφορετικό, ἀπό αὐτό, πού μοῦ δίνει ἡ γύρω μου πραγματικότητα.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ
μοχλός τῆς δικτατορίας
Tί καταθέτει ὁ στρατηγός Φ. Γκιζίκης, πρόεδρος τῆς δημοκρατίας κατά τήν περίοδο τῆς δικτατορίας Ἰωαννίδη.
«Ὅταν ὁρκίστηκα ἐγώ, Mακαριώτατος ἦταν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος. Ἐπειδή ὁ Ἰωαννίδης δέν εἶχε πλέον ἐμπιστοσύνη στόν Ἱερώνυμο, ὅτι ἦταν δυνατόν νά ὁρκίσει ἐμένα, ἔφερε τόν Σεραφείμ, πού τότε ἦταν μητροπολίτης Ἰωαννίνων. Ἐπελέγη ὁ Σεραφείμ γιά νά ὁρκίσει ἐμένα. Ἰωαννίδης καί Σεραφείμ γνωριζόντουσαν καλά, ἦταν μάλιστα κι οἱ δύο ἀντάρτες τοῦ Zέρβα!!! Tήν ἡμέρα τῆς ὁρκωμοσίας μου εἶχε κατεβάσει τόν Σεραφείμ στά ἀνάκτορα χωρίς νά τοῦ ἔχει πεῖ τό λόγο πού τόν ἤθελε. Tόν κρατοῦσε σέ διπλανό γραφεῖο μέχρι τίς 10 τό βράδυ, πού μέ ὄρκισε!!!».
Ἀρχή Ἰνδίκτου
Κυριακή ΙΒ' Ματθαίου (Πλούσιου νεανίσκου)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 218, 1 Δεκεμβρίου 2007
Τό κολύμπι στήν ἀκροθαλασσιά
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, διαβάζω, κάθε τόσο, στόν ἡμερήσιο τύπο, ἀπόψεις, πού διατυπώνονται, σέ στύλ φονταμενταλιστικῆς ἀνελαστικότητας, ἀπό γραφίδες τοῦ περιβάλλοντός σου. Ἀπό ἀνθρώπους, πού μάχονται, γιά τήν προώθηση τοῦ ἀθεϊστικοῦ μοντέλου σέ εὐρύτερα κοινωνικά στρώματα. Δημοσιογραφοῦν μέ αὐτή τήν ἀπολυτότητα, ἴσως γιατί πιστεύουν πώς, προνομιακά αὐτοί, ἔχουν ἀποθησαυρίσει ὅλο τό νέκταρ τῆς ἐπιστημονικῆς ἐμπειρίας καί ἔχουν ἀποκρυπτογραφήσει τό πυκνό μυστήριο τοῦ ὑλικοῦ σύμπαντος καί τό κρυφό νόημα τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Ἴσως καί γιατί τήν ἀθεϊστική προπαγάνδα τούς τήν ἐπιβάλλει φορτικά κάποια ἀπό τίς ὁρατές ἤ τίς ἀόρατες σύγχρονες σκοπιμότητες. Μελετῶ μέ προσοχή τή διαλεκτική τους. Μέ ὅση ἀμεροληψία διαθέτω ἤ μοῦ ἐμπνέουν, κείνη τήν ὥρα, τά κείμενα. ῾Ωστόσο -σοῦ τό λέω ἀνοιχτά- δέ συγκατανεύω νά παραιτηθῶ ἀπό τό ἀναφαίρετο δικαίωμα τῆς κριτικῆς ἐπεξεργασίας τῶν δομικῶν ἰσχυρισμῶν τους καί τῶν τελικῶν συμπερασμάτων τους.
Θύμιση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου
Με αφορμή το ετήσιο μνημόσυνο του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α', το περιοδικό "Ὁ κόσμος τῆς Ἑλληνίδος" φιλοξένησε, τον Μάρτιο του 1989, σκέψεις αναγνώστριας για το πρόσωπό του: "...μέ τήν ζωή σου, μέ τήν ταπείνωσή σου, τά βιβλία σου καί τίς συμβουλές σου, μέ τήν γεμάτη ἄρωμα Χριστοῦ παρουσία σου ...μᾶς τραβοῦσες ἀπ' τό χέρι πάντα πρός Αὐτόν...".
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 217, 16 Νοεμβρίου 2007
Γιατί οἱ ἐκρήξεις;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, παρακολουθῶ, μέ ἐνδιαφέρον καί μέ κάποια περιέργεια, τά δημοσιεύματα τῶν φίλων σου καί τῶν ἐκπροσώπων τῆς ὑπαρξιακῆς τοποθέτησής σου, πού παρελαύνουν στά μέσα τῆς λαϊκῆς ἐνημέρωσης. Τά διαβάζω μέ πολλή προσοχή. Καί προσπαθῶ νά διακρίνω, ὅσο μοῦ εἶναι δυνατό, τό πνευματικό καί ψυχικό βάθος, πού εἶναι ἡ μήτρα τῶν ἀθεϊστικῶν πεποιθήσεων καί τῆς λογικῆς στήριξής τους.
Γιά τήν ἔντιμη ἤ τή μή ἔντιμη στράτευση τῆς λογικῆς ἀπό τούς ἐκπρόσωπους τοῦ ἀθεϊστικοῦ κινήματος, τό λέω και τό διακηρύττω ἀνοιχτά, ἔχω τίς ἐπιφυλάξεις μου. Καί τίς ἔχω ἀποτυπώσει σέ πολλά κείμενά μου. Δέν εἶναι δυνατό, μέ τήν ἐπίκληση τῆς λογικῆς, νά ἀποφαινόμαστε, πώς τό κάθε πολιτιστικό μας δημιούργημα, ἀπό μόνο του, μέ τήν προβολή τῆς ὀμορφιᾶς του ἤ τῆς κακογουστιᾶς του, παραπέμπει στή σοφία, στήν ἐπιδεξιότητα ἤ στήν ἀτζαμοσύνη τοῦ δημιουργοῦ του καί μέ τήν ἴδια διεργασία τῆς λογικῆς, νά ἰσχυριζόμαστε, ὅτι τό ἀπροσμέτρητο καί ἀπροσπέλαστο σύμπαν, ὁ κόσμος τῆς ἄπειρης δύναμης καί τῆς ἀνέκφραστης ὀμορφιᾶς, στήθηκε μόνος του, ἐντελῶς τυχαία καί δίχως τήν παραμικρή ἐπέμβαση τῆς ἄμετρης δύναμης καί τῆς ἄπειρης σοφίας.
Τό πολίτευμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας
Μια κατατοπιστική και εμπεριστατωμένη ανάλυση για τις βασικές αρχές που διέπουν την οργάνωση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, προσφέρει σε όλους μας ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α'.
Θέματα όπως: Κανονικό Δίκαιο, Πατριαρχεία και Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, Σύνοδοι, κλήρος και λαός, πνευματική διοίκηση, εκκλησιαστική δικαιοσύνη, μοναχισμός κ.ά. αναπτύσσονται εν συντομία και μας βοηθούν να κατανοήσουμε τη διοργάνωση σε όλα τα επίπεδα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Για να διαβάσετε το πόνημα αυτό του αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α', πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 216, 1 Νοεμβρίου 2007
Στήν παρυφή τοῦ παράλογου
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, παρακολουθῶ, τοῦτο τόν τελευταῖο καιρό μιά μαχητική, ἀθεϊστική προέλαση, στά μέσα τῆς ἑλληνικῆς πληροφόρησης. Οἱ σημαιοφόροι τοῦ ἀγώνα δέν εἶναι πολλοί. Εἶναι, ὅμως, ἰδιαίτερα ἐπιθετικοί. Μέ σκληρό ὕφος, μέ γραφίδα βουτηγμένη στήν καυτή ἔξαψη, ἐνοχοποιοῦν κάθε ἄνθρωπο, γνωστό ἤ ἄγνωστο, πού ἀνοίγει τό νοῦ καί τήν καρδιά, σέ θαυμασμό τῆς παγκόσμιας ἁρμονίας καί σέ λατρευτικό προσκύνημα τοῦ πάνσοφου καί παντοδύναμου Δημιουργοῦ.
Κεντρικό μοτίβο τῆς διαλεκτικῆς τους καί τῆς συνθηματολογίας τους, εἶναι ἡ ὑπερέξαρση τοῦ ἀνθρώπινου λογικοῦ. Ὁ “ὀρθός λόγος” εἶναι ὁ κινητήριος μοχλός τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης, τῆς ἔρευνας καί τῆς σπουδῆς τῆς παγκόσμιας πραγματικότητας καί ὁ ὁδηγός κατά τήν ἐπεξεργασία τῶν εὑρημάτων καί τῶν συμπερασμάτων καί τή διατύπωση τῆς ἀλήθειας. Κάθε πληροφορία καί κάθε γνώση, πού δέν ἐκπορεύεται ἀπό τό ἐρευνητικό ἐργαστήριο καί δέν ἐπισημοποιεῖται ἀπό τήν καταξιωμένη, σύγχρονη ἐπιστημονική οἰκογένεια, ἀπορρίπτεται ὁριστικά καί πεισματικά.
Το "ενέχυρο"
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 171
«... ὁ Θεός καταθέτει ἐνέχυρο, γιά νά βεβαιώσει τή φιλάνθρωπη διάθεσή Του καί γιά νά πείσει τόν ἄνθρωπο, πώς τόν ἔχει προορίσει γιά τήν αἰώνια Βασιλεία. Καί αὐτό τό “ἐνέχυρο” τῆς ὁριστικῆς σωτηρίας καί τῆς…
Ἱκετήριον
(Ἔπη ἱστορικά: ΚΒ’, Migne XXXVII, 1281)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ καιρός περνάει. Φτάνουμε στό 382 μέ 383. Ὁ πόνος του ὅμως ἐξακολουθεῖ νά εἶναι ὀξύς. Τόν ξανακυττάει κατάματα, τόν συνειδητοποιεῖ καί καταφεύγει μέ πολλή ἐμπιστοσύνη στό Θεό, πού εἶναι ὁ πύρινος στύλος τῆς ζωῆς του, γιά νά ζητήσῃ ἤ νά τοῦ δώσῃ βοήθεια καί σωτηρία ἤ νά τοῦ ἀφανίσῃ τή μνήμη τῶν παθημάτων.
Χριστέ, τό φῶς τῶν ἀνθρώπων,
πύρινε στύλε τῆς ψυχῆς τοῦ Γρηγορίου,
πού πλανιέται
στήν πικρή ἐρημιά τοῦ βίου,
κράτησέ με ἀπ’ τόν πανοῦργο Φαραώ
κι’ ἀπ’ τούς ἀναίσχυντους ἐργοδιῶκτες·
καί λῦσε με ἀπ’ τά δεσμά τῆς πλιθιᾶς
κι’ ἀπ’ τήν πιεστική Αἴγυπτο
λύτρωσέ με,
ἀφοῦ μέ ὑπερβολικές πληγές δαμάσῃς
τούς δύστροπους, καί δρόμο ὁμαλό δῶσε μου.
Θεία Κοινωνία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 161-162
«... Ὁ καθαγιασμένος Ἄρτος καί τό καθαγιασμένο Ποτήριο δέν ἀποτελοῦν τύπο ἤ σύμβολο. Εἰκόνες ἤ ἁπλές ἀναμνήσεις τῶν γεγονότων, πού πραγματοποιήθηκαν στό ἀνώγαιο τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου καί στό Γολγοθά. Δέν ἀναπαριστάνουν τά στάδια τῆς μεγάλης ἐκείνης…
Ἐμπειρίες ἰατροῦ μέ τόν ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο
Τη σκιαγραφία της πολυδιάστατης και ανεπανάληπτα δημιουργικής προσωπικότητας του μακαριστού αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Α', μέσα από τις προσωπικές του εμπειρίες ως θεράποντος γιατρού και ως συνεργάτη γιατρού, αναπτύσει σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στον Ορθόδοξο Τύπο τον Ιανουάριο του 1989, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Βασίλειος Κέκης.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Εἰς τόν πονηρόν (Ἔπη ἱστορικά: ΚΑ’, Migne XXXVII, 1280)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ τήν ἱκεσία αὐτή παρακαλεῖ θερμά τόν Κύριο νά τόν λυτρώσῃ ἀπ’ τή δουλεία τοῦ ἐχθροῦ διαβόλου.
Ἅρπαξέ με, ἅρπαξέ με, ἀθάνατε
ἀπ’ τό ἐχθρικό χέρι,
νά μή στενάζω…
"Ας σκεφτόμαστε τα άνω"
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 151
«... Ἄς ἀνεβάσουμε τίς καρδιές μας ψηλά. Ἄς σκεφτόμαστε τά ἄνω, τά οὐράνια. Ὄχι τά γήϊνα... Ἐκεῖ, πού βρίσκεται καί ὁ θησαυρός μας. Ἐκεῖ, πού βρίσκεται θρονιασμένος ὁ Χριστός, στά δεξιά τοῦ Πατέρα...»
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 215, 16 Ὀκτωβρίου 2007
Ἀπό τό ἴδιο ἐφαλτήριο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, κάπου ἐκεῖ, στήν ἀφετηρία τῶν προβληματισμῶν μας καί σύ καί ἐγώ, πατᾶμε στό ἴδιο ἐφαλτήριο. Στήν ἀγωνία γιά τό νόημα τῆς ὕπαρξης. Καί στή λαχτάρα νά δοῦμε μπροστά μας, φωτισμένο, τό σκοτεινό μυστήριο τῆς ζωῆς. Μέ τά πρῶτα, ὅμως, βήματά μας, τά μονοπάτια διχάζονται. Ὁ καθένας μας, μέ τήν ἐλεύθερη θέλησή του καί μέ ὁράματα, ἐντελῶς προσωπικά, γεννήματα καί ἀναπτύγματα τῆς ψυχῆς του, χαράζει τό δικό του δρομολόγιο. Καί ἀρχίζει νά ἀνεβοκατεβαίνει στόν πυκνό δρυμό τῆς ζωῆς, στίς ὀμορφιές καί στίς κακοτοπιές, πού οἱ ἐναλλαγές τῶν ἐμπειριῶν ξεδιπλώνουν μπροστά του.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 213, 1 Ὀκτωβρίου 2007
Ἐπιλογές εὐθύνης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, μετράω, δίχως τόνο ἐχθρότητας, τίς ὑπαρξιακές σου ἀναταράξεις. Καί λογίζομαι, πώς ἡ πεισματική σου προσκόλληση στήν ἄρνηση ἤ καί στήν πλήρη ἀπόρριψη τῆς θεϊκῆς σοφίας καί τῆς θεϊκῆς ἀγάπης δέν ἐκπορεύεται ἀπό ἀδιάσειστη βεβαιότητα, πώς ὁ κόσμος μας εἶναι τυχαῖο συμβάν καί ὁ λογικός ἄνθρωπος, ὁ εὐγενικός ἄρχοντας τῆς Δημιουργίας, στεγνή μετεξέλιξη τῆς ἄλογης κτίσης. Ὅσες φορές εἶχα τήν εὐκαιρία νά βρεθῶ, πρόσωπο πρός πρόσωπο, μέ συνοδοιπόρους καί συνυποστηρικτές τῶν ἄθεων θεωρημάτων σου, διέκρινα, πίσω ἀπό τό στημένο ὄγκο τῶν ἀναπόδεικτων ἐπιχειρημάτων τους, τήν ἀγωνία γιά τό μυστήριο τῆς ζωῆς καί τόν προβληματισμό τους γιά τή συμβατική ἤ τήν οὐσιαστική ἀξία τῆς ὕπαρξης.
Ἡ εὐθύνη τῶν δημοσιογράφων
Απευθυνόμενος στους δημοσιογράφους τον Οκτώβριο του 1969, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', τονίζει την τεράστια ευθύνη την οποία έχουν οι δημοσιογράφοι όχι μόνο στη διάπλαση της κοινής γνώμης αλλά και κυρίως ενώπιον του Θεού.
Για να διαβάσετε την ομιλία του αρχιεπισκόπου στην ΕΣΗΕΑ, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Νοσοῦντος εὐχή πρός Χριστόν (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: Κ’, Migne XXXVII, 1279)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Κρᾶσι ἀσθενική, συχνά πάλευε στῆθος πρός στῆθος μέ τό δαίμονα τῆς ἀρρώστιας. Καί σ’ αὐτές τίς στιγμές ζητάει μέ θερμή ἱκεσία τή θεία βοήθεια.
Χριστέ…
Παράκληση (Οἱ ζάλες τοῦ βίου)
Παράκληση (Χαρά)
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 213, 16 Σεπτεμβρίου 2007
Ἐνταγμένη καί στρατευμένη ἀθεΐα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλε ἄθεε, μαχητή ἄθεε, ὑποψιάζομαι, ἤ, ἀκριβέστερα, φοβᾶμαι, ὅτι λειτουργεῖς, μαντρωμένος, στή διαλεκτική τῶν πολιτικῶν -καί μόνο- σχημάτων τῆς ἐποχῆς μας. Ὅτι ἡ ἀθεΐα σου δέν εἶναι ἀπόσταγμα ὑπαρξιακῆς ἀνησυχίας καί λιπαρῆς μελέτης τῶν κορυφαίων προβληματισμῶν, πού θέτουν στή συνείδηση ἡ ἁρμονία τοῦ πολύπλοκου “σύμπαντος κόσμου”, τό μυστήριο τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου καί ἡ ἐκδίπλωση τῆς πολυσύνθετης ἀνθρώπινης ἱστορίας. Ὁ μονοκόμματος, στεγνός -καί θά πρόσθετα στυγνός- ἀθεϊσμός σου δέν οἰκοδομεῖται σέ ἐπιστημονική πλατφόρμα. Μήτε εἶναι ἐκχείλισμα γόνιμου στοχασμοῦ, πού ἀγωνιᾶ νά ἐγγίσει, ἔστω καί «ἄκρῳ δακτύλῳ”, τήν «κεκρυμμένη» ἀλήθεια. Ἄλλωστε, ἄν σέ εἶχε συνεπάρει ἡ δίψα τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης, θά διέκρινες, ἀπό τά πρῶτα βήματα τῆς σπουδῆς σου, ὅτι οἱ ἀνθρώπινες ἔρευνές μας δέν ὑπερβαίνουν -δέν μποροῦν νά ὑπερβοῦν- τά «περατά» «πέρατα» τοῦ φυσικοῦ κόσμου καί δέ δικαιοῦνται νά ἀπολυτοποιήσουν τή γόνιμη, ἀλλά σχετική καί σέ διαρκή ἐξέλιξη, ἐπιστημονική ἐμπειρία μας. Ὁ ἀθεϊσμός -πού σέ μαγεύει καί σέ στρατεύει- ὑπαγορεύεται ἀπό δυνάμεις καί σχήματα, πού διακινοῦνται ἔξω καί μακριά ἀπό τό ἀνήσυχο ἐργαστήρι τῆς ἐπιστήμης. Γεννιέται, ἀνδρώνεται καί μάχεται στό γήπεδο, πού διαπλέκονται τά ἀθεράπευτα καί καταλυτικά παγκόσμια συμφέροντα καί μεθοδεύεται ἡ αἰχμαλωσία καί ἡ ἐκμετάλλευση τῆς ἀνυποψίαστης ἀνθρώπινης μάζας.
Παράκληση (Μεσιτεία)
Ομολογία πίστεως
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 140
«... Ἡ ὁμολογία τῆς Πίστης εἶναι τό χρέος τῶν πιστῶν. Αὐτῶν, πού δέχτηκαν τό Βάπτισμα καί μετέχουν στή Μυσταγωγία τῆς Εὐχαριστίας.»
Πρός τούς φθονοῦντας
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου,Ἔπη ἱστορικά: Η’, Migne XXXVII, 1025)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τοῦτο τό ποίημα γράφτηκε τόν Ἰούνιο μέ Ἰούλιο τοῦ 381, στήν περίοδο πού ἡ δοκιμασία του βρισκόταν στό κορύφωμά της. Ὁ φθόνος ἀπροσχημάτιστα εἶχε μεταβληθῆ σέ πόλεμο ἐναντίον του. Οἱ ἀντίπαλοί του ἐπεδίωκαν μέ κάθε τρόπο νά τόν ἀπομακρύνουν ἀπό τό θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Κι’ ἐκεῖνος δοκιμάζεται, θλίβεται καί μεταφράζει σέ στίχους τή βαθειά του λύπη.
Τριάς σῶσε με·
καί πάλι σέ παρακαλῶ, Τριάς.
Γιατί ἐσένα προτείνοντας,
ἀγόρασα τό φθόνο.
Μιά μεγάλη μορφή
Στη μεγάλη μορφή του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α' αναφέρεται η νεκρολογία που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΤΑ ΝΕΙΑΤΑ", τον Ιανουάριο του 1989. Τονίζεται, ιδιαίτερα, το μεγάλο παράδειγμα της πνευματικής καλλιέργειάς του καθώς και η δημιουργική προσφορά του που άφησε στην κοινωνία, και ιδιαίτερα στα νειάτα.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο πού πήραμε ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος»
Ἡ διελκυστίνδα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό γήπεδο τῆς Λάρισας ἀναμετριέται ἡ ἁγνή συνείδησι τῆς Ἐκκλησίας μέ τή γυμνή ἐμπάθεια τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου. Ὁ σεβασμός, πού τρέφει ὁ λαός στήν ἁγιότητα τοῦ μάρτυρα ἐπισκόπου Θεολόγου μέ τήν ἀπροκάλυπτη μανία, πού δέν ὑποχώρησε καί δέν ξεθώριασε ἀκόμα καί μετά τό θάνατο τοῦ σεπτοῦ ποιμενάρχη.
Ὁ ἄσπιλος λειτουργός τῶν ἁγίων Mυστηρίων ἔκλεισε τά μάτια στή γῆ, γιά νά τά ἀνοίξη στούς ἡλιόφωτους κόσμους του παραδείσου. Mέ γαλήνη, μέ ἐμπιστοσύνη στόν Σταυρωμένο Kύριο, ἀλλά καί μέ τή γεῦσι τῆς πικρίας στά ἀρχιερατικά του χείλη.
Oἱ διῶκτες ἄφησαν νά βγῆ ἀπό μέσα τους θριαμβευτική ἰαχή. Σάλπισαν, πώς ὅλα τέλειωσαν. Πώς ἔσπασαν τό στῦλο τῆς πίστεως. Πώς γκρέμισαν τό θυσιαστήριο τῆς ἁγνότητας. Kαί πώς εἶναι πιά εὔκολο νά κυριέψουν τό στίβο.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 212, 1 Σεπτεμβρίου 2007
Ἡ θεοποίηση τῆς ἐξουσίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέν μέ αἰφνιδιάζει ἡ τόλμη τοῦ μπλόκ τῶν σημερινῶν ἀθέων, πού τούς βλέπω καί τούς ἀκούω νά ἀνυψώνουν, προκλητικά, στήν περιωπή τῆς θεότητας τό ἄτομό τους καί νά ἐπιδίδονται στή νοσηρή πρακτική τῆς αὐτολατρείας. Ὅταν ἡ ὕπαρξη ἀπολέσει τή γλυκειά γεύση τοῦ διαλόγου μέ τόν “ὑπέρ λόγο καί ἔννοια” Θεό, εὔκολα διολισθαίνει στήν ἄλογη ἔπαρση. Αὐτοανακηρύσσεται ὑπέρτατη αὐθεντία. Καί αὐτοθαυμάζεται, ὡς εἰδωλικό πορτραῖτο δύναμης καί σοφίας.
Ἡ τόλμη τῶν σύγχρονων ἀθέων ἀνακαλεῖ στό λογισμό σελίδες τῆς παγκόσμιας ἱστορίας, κυριαρχημένες ἀπό τά βλοσυρά πρόσωπα τῶν αὐτοθεοποιημένων ἐξουσιαστῶν. Συνειρμικά, ἀνανεώνει στίς ψυχές τήν ἀπέχθεια, πού προκάλεσε καί συνεχίζει νά προκαλεῖ ἡ θεοποιημένη ἔπαρση. Καί ἀνεβάζει στό βλέμμα τή συνοφρύωση τοῦ στεναγμοῦ, πού γέννησε καί γεννάει ἡ ἀνάμνηση τῶν λουσμένων στό μαῦρο δάκρυ καί στό πορφυρό αἷμα θυμάτων τῆς ἀπολυτοποιημένης ἐξουσίας.
Κήρυγμα Παράκλησης
Παρρησία
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 210/211, 1/16 Αὐγούστου 2007
Ἀσυμμάζευτη ἔπαρση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μόλις συγκατανεύσεις σέ διάλογο μέ τόν ἄθεο συνοδίτη σου, θά ἀντιμετωπίσεις, σκληρή καί ἀδιαπραγμάτευτη, τούτη τή μονόχνωτη διακήρυξη: ῾Η πίστη στό Θεό εἶναι ὑποπροϊόν τῆς ἀμάθειας. Στίς μέρες μας, τήν καθέδρα, πού -σέ περιόδους σκοταδισμοῦ- τή “σφετεριζόταν”(!!!) καί τήν κάλυπτε ὁ Θεός, τήν κατάκτησε, μέ τήν προοδευτική γνώση του καί μέ τούς τίμιους, ἀπελευθερωτικούς του ἀγῶνες, ὁ ἀνυποχώρητος μαχητής τῆς ἱστορίας, ὁ ἄνθρωπος. Ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη, γιά τόν αἰώνα μας καί -ὁπωσδήποτε- γιά τούς αἰῶνες πού ἔρχονται, διαφημίζεται ὡς ἡ πρώτη καί ὑπέρτατη ἀξία. Ὁ ἀπόλυτος κυρίαρχος τῶν χαρισμάτων του καί τῆς τύχης του. Ὁ μοναχικός δρομέας τῆς ἱστορίας, πού δέν ἔχει ἀνάγκη νά σκύψει τό κεφάλι στήν ὑπερούσια καί ὑπέρλογη παρουσία τοῦ Θεοῦ καί νά λειτουργήσει ὡς ἐκτελεστής τῶν θεϊκῶν Του προσταγμάτων.
Κείμενο πού πήραμε ἀπό τόν «Ὀρθόδοξο Τῦπο», ἔτος 1998
Tά δυό ντοκουμέντα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tελευταία εἶδαν τό φῶς τῆς δημοσιότητας δυό κείμενα, πού ἀποτελοῦν ἱστορικά ντοκουμέντα. Ἀναφέρονται καί τά δυό στή ἴδια χρονική περίοδο. Στό 1974. Στό λυκόφως τῆς δικτατορίας, πού ὑπῆρξε καί τό λυκαυγές τῆς θητείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Tό ἕνα κείμενο εἶναι νωπό ἀπό τήν ἄποψι τῆς παραγωγῆς. Σχεδιάστηκε καί διατυπώθηκε ἀπό τόν κοντυλοφόρο τοῦ Mητροπολίτη Kαλαβρύτων καί Aἰγιαλείας Ἀμβρόσιο τό Mάϊο τοῦ 1998, μέσα στό κλίμα τῆς εὐφορίας, πού δημιούργησε ἡ ἐκλογή τοῦ νέου Ἀρχιεπισκόπου. Ἀλλά ἐμφανίζεται ξεθυμασμένο, ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης χρονικῆς ἀποστάσεως άπό τήν ἐποχή στήν ὁποια ἀναφέρεται. Tό δεύτερο, εἶναι κείμενο ψυγείου. Ἔχει καταστρωθῆ πρίν ἀπό εἰκοσιτρία χρόνια. Ἀλλά πρόβαλε στή δημοσιότητα μόλις τώρα. Ψυχρό καί περιθωριακό ὡς πρός τό σημερινό προβληματισμό, διατηρεῖ τήν ἀμεσότητα πρός τά γεγονότα καί τήν εὐθυκρισία τῆς ὡριμότητας, πού διέθετε τότε ὁ συγγραφέας. Πρόκειται γιά ἕνα μικρό τεῦχος, πού περιέχει δυό ἐπιστολές, τίς ὁποῖες ὁ ἀείμνηστος Mητροπολίτης Kοζάνης Διονύσιος ἔστειλε κατά τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 1975 στόν Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, διατυπώνοντας τήν ἀμερόληπτη, ἀλλά καί σκληρή κριτική του γιά τήν ἐκκλησιαστική πολιτική καί ἐκφράζοντας τήν ὁδύνη του καί τούς φόβους του.
Τό παρακάτω ἄρθρο τό πήραμε ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 80, 1 Μαρτίου 2002. Ἐπιδιώκει νά στρέψει τήν προσοχή τοῦ ἀπομονωμένου σημερινοῦ ἀνθρώπου στήν κοινωνία ἀγάπης πού βιώνει ἡ Ἐκκλησία.
Kοινωνία ἤ ἀπομόνωση;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Προσπαθῶ νά βάλω σέ παράλληλες στῆλες τίς δυό ἱστορικές πρακτικές καί τίς ἀντίστοιχες ἐμπειρίες. Στή μιά στήλη τό Eὐαγγελικό μήνυμα καί τήν ἐκκλησιαστική Eὐχαριστιακή προέκταση τῆς κοινωνίας τῶν ἀνθρώπων, τῆς συνοδοιπορίας μέσα στόν κόσμο, μέσα στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Kαί στή δεύτερη στήλη, τίς σύγχρονες διακηρύξεις γιά τήν ἀτομική ἐλευθερία, τά προσωπικά δεδομένα καί τά ἀναφαίρετα καί ἀναπαλλοτρίωτα δικαιώματα.
Ἡ συγκριτική μελέτη μοῦ ἑρμηνεύει τή σημερινή κοινωνική εἰκόνα, ἀλλά, ταυτόχρονα, μέ σύρει στό κλίμα τῆς ἀθεράπευτης μελαγχολίας. Ὁ σύγχρονος κόσμος, ὁ κόσμος μου, ἀγωνίστηκε μέ πεῖσμα νά κόψει τό νῆμα, πού τόν ἔδενε μέ τό Θεό. Kαί ἔστρεψε τά νῶτα στή ζεστή οἰκογενειακή ἀγκάλη, πού συλλέγει τά τέκνα της, «ὅν τρόπον ἐπισυνάγει ὄρνις τά νοσσία ἑαυτῆς ὑπό τάς πτέρυγας» (Mατθ. κγ΄ 37). Ἡ ἐκκλησιαστική ἐμπειρία τῆς κοινωνίας, τῆς ἀδέλφωσης καί τοῦ θυσιαστικοῦ ἀνοίγματος τοῦ ἑνός προσώπου στό ἄλλο, εἶναι σήμερα μιά ἄγνωστη γεύση. Eἰκόνα ξεθωριασμένη. Tυπωμένη στά βιβλία, πού διασώζουν τό κλίμα ἄλλων ἐποχῶν. Ἀλλά ἐντελῶς ἀποξενωμένη ἀπό τή σύγχρονη δομή. Kαί, στήν εὐμενέστερη ἐκδοχή, ἀπωθημένη καί ταξινομημένη στό ὑλικό τοῦ ἀρχείου. Σήμερα δεσπόζει, στίς συνειδήσεις καί στήν πρακτική, τό δόγμα τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων. Ἡ ἀπόλυτη ἐλευθερία ἐπιλογῆς στόχων καί ποιότητας ζωῆς.
Ἕνα ὑπέροχο ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 79, 16 Φεβρουαρίου 2001. Ἀντιδιαστέλλει τόν ὅρο «κοινωνία» μέ τήν ἔννοια πού ἔχει σήμερα ἀπό τήν ξεχωριστή ἀγαπητική κοινωνία πού βιώνουν οἱ πιστοί μέσα στήν Ἐκκλησία.
«Kοινωνία»...
δίχως κοινωνία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φταίει ἡ νοηματική μετάλλαξη τῶν λέξεων στίς νεώτερες ἐποχές; Φταίει τό ξεθώριασμα τῶν πνευματικῶν τυπωμάτων τῶν ψυχῶν μας καί ἡ συρρίκνωση τῶν ἐμπειριῶν μας στήν τυπική γεύση τῆς εὐμάρειας; Φταίει ἡ συνθηματολογία τῶν καιρῶν μας, πού ἀποπροσανατολίζει ἀπό τήν ἀλήθεια καί τή γνησιότητα τοῦ ἀνθρώπινου βιώματος καί προσανατολίζει στούς στόχους τῶν συμφερόντων τῆς παγκόσμιας διαπλοκῆς; Tό γεγονός εἶναι ὅτι ἡ σημασία καί ἡ ἐμπειρία τῆς λέξης «κοινωνία» ἔχει ἀλλάξει στή σκέψη μας καί στή ζωή μας. Ἀλλιῶς τή βρίσκουμε στά βιβλία τῆς Ὀρθόδοξης παράδοσής μας καί στήν καθημερινή πρακτική τῶν ἁγίων μας. Kαί ἀλλιῶς τή συναντᾶμε στή δομή, στή νοοτροπία, στήν κλιμάκωση τῶν ἐπιδιώξεων καί στήν ἀξιολόγηση τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς μας.
Σήμερα, ἡ ἔννοια τοῦ πολυσήμαντου καί πολυδυναμικοῦ ἑλληνικοῦ ὅρου «κοινωνία» ἐγκλωβίστηκε ἐπικίνδυνα στή σημασιολογία, πού ἀποδέχονται οἱ Eὐρωπαῖοι ἑταῖροι μας, ὅταν στίς κοινωνιολογικές τους ἐξερευνήσεις καί στίς καθημερινές τους ἀναστροφές χρησιμοποιοῦν τή λέξη «société», «society». Tήν κοινότητα τῶν ἀνθρώπων, πού ζοῦν στήν ἴδια γεωγραφική περιοχή καί προωθοῦν τό ἅρμα τῆς κοινῆς ἱστορίας καί τῶν κοινῶν συμφερόντων. Ἡ ἀνησυχία τῆς πλατειᾶς μάζας δέν προωθεῖται βαθύτερα. Kαί ὁ λογισμός τοῦ «μεταμοντέρνου» ἀνθρώπου δέ σκάβει τό μεταλλεῖο τῆς ἐμπειρίας τῶν ἁγίων μας, γιά νά ἀνακαλύψει μέσα σ᾽ αὐτή τήν ἀτίμητη ἐμπειρία, πού εἶναι ὑφασμένη μέ τή γνώση καί μέ τήν πράξη, τό εὖρος καί τό ὕψος καί τό βάθος τοῦ καταξιωμένου ὅρου «κοινωνία».
Ομιλία στη Ριζάρειο Σχολή
για τον Αθηνών Χρυσόστομο Παπαδόπουλο
Επί τη συμπληρώσει 30 ετών από την κοίμηση του αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσόστομου Παπαδόπουλου, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ιερώνυμος Α' ανέπτυξε στη Ριζάρειο Σχολή τις αρετές και τα προσόντα του, λόγω των οποίων αναδείχθηκε πολύτιμο κεφάλαιο και για την Εκκλησία και για την Πολιτεία.
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 117, 16-9-2003
Ἐκκλησία
καί Εὐρωπαϊκός Πολιτισμός
Τοῦ Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Ὁ ἀναβρασμός, πού προκλήθηκε σέ ἐκκλησιαστικούς κύκλους ἀπό τή μή ἀναφορά τοῦ χριστιανικοῦ παρελθόντος τῆς Εὐρώπης στό σχεδιαζόμενο εὐρωπαϊκό Σύνταγμα, δημιουργεῖ σέ πολλούς πιστούς ἔντονο προβληματισμό. Ποιοί πρέπει νά εἶναι οἱ στόχοι τῶν Χριστιανῶν τῆς Εὐρώπης καί τῶν ἡγεσιῶν τους κατά τήν παροῦσα φάση τῆς πορείας πρός τήν εὐρωπαϊκή ὁλοκλήρωση; Εἶναι ἀρκετό νά λάβει συνταγματική καθιέρωση ὁ Χριστιανισμός ὡς ἡ κυρίαρχη εὐρωπαϊκή θρησκεία, λόγῳ τῆς γνωστῆς πολιτισμικῆς σφραγίδας του στή ἱστορία τῆς Εὐρώπης, ὅπως ὁ Μωαμεθανισμός στούς ῎Αραβες, ὁ ᾿Ινδουϊσμός στούς ᾿Ινδούς, κ.ο.κ, ἤ τό ζητούμενο εἶναι νά διακηρύξουν οἱ Εὐρωπαῖοι στόν κόσμο τόν Χριστιανισμό ὡς βίωμα; Βεβαίως, ἄν τούς δεχθοῦμε ὑπόδειγμα Χριστιανῶν, τό ἐρώτημα περιττεύει. Μήπως, ὅμως, ὅλη ἡ ἀντιδικία ἔγκειται μόνο στό ἄν, ἀπό σεβασμό πρός τό παρελθόν, θά χαρακτηρισθεῖ ὁ Χριστιανισμός διατηρητέο εὐρωπαϊκό πολιτιστικό μνημεῖο, ἤ ὄχι;
῾Υπῆρξε, λοιπόν, ἡ Εὐρώπη ποτέ χριστιανική; Μπορεῖ νά σταθεῖ ὁ ἰσχυρισμός ὅτι ὁ εὐρωπαϊκός πολιτισμός ἀκτινοβολεῖ διαχρονικά τό φῶς τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο; ῞Οτι οἱ Εὐρωπαῖοι κινήθηκαν στήν παγκόσμια σκηνή καί πολιτεύτηκαν ὡς ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ; Φοβόμαστε ὅτι οἱ ἀπαντήσεις στά ἐρωτήματα αὐτά δέν εἶναι καί τόσο κολακευτικές γιά τό “χριστιανικό” πολιτισμό τῆς Εὐρώπης. Οἱ ἄθεοι χρησιμοποιοῦν ἀκριβῶς σκοτεινές σελίδες ἀπό τήν εὐρωπαϊκή ἱστορία, γιά νά διαβάλουν τό Χριστό καί τήν ᾿Εκκλησία Του ὅτι ἔβλαψαν τάχα, παρά ὠφέλησαν τούς λαούς. Καί δέν κάνουν λάθος στήν κριτική τους στάση ἀπέναντι στήν εὐρωπαϊκή ἱστορία. Θά ἦταν ἄστοχο νά προσπαθήσει κανείς νά τούς ἀντικρούσει προβάλλοντας τά μεγαλουργήματα τῆς Εὐρώπης, πού φέρουν σφαγίδα χριστιανική. ῞Οταν πρόκειται γιά ἰδεολογικές ἀποτιμήσεις καί συγκρούσεις πολιτισμῶν δέν ἔχει νόημα νά ἀναζητήσει κανείς μέτρο συγκρίσεως. ῞Ολα γίνονται σχετικά. Δέν μπορεῖς νά ἀρνηθεῖς ὅτι πολιτιστικά ἐπιτεύγματα ἔχουν νά ἐπιδείξουν καί ἄλλοι λαοί, μή χριστιανικοί, καί στήν ἀρχαιότητα καί στή σύγχρονη ἐποχή. Αὐτό, πού δέν μποροῦν νά δοῦν ἤ δέν θέλουν, κακόπιστα, νά ἀποδεχθοῦν οἱ ἐχθροί τοῦ Χριστοῦ εἶναι, ὅτι ἄλλο Χριστιανισμός καί ᾿Εκκλησία Χριστοῦ καί ἄλλο Εὐρώπη μέ τήν ἱστορία καί τόν πολιτισμό της.
Ὁ δικαιωμένος ἀδικαίωτος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ σεπτός Mητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος παραμένει ἀδικαίωτος μέσα στήν αὐλή τῆς ἀρχιερατικῆς ἀνωμαλίας. Kαί τιμᾶται δικαιωμένος καί στεφανωμένος ἀπό τό πλήρωμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί ἀπό τήν ἀδέκαστη ἱστορία. Mέ τήν εὐκαιρία τῆς ἐτήσιας ἐπιμνημόσυνης προσευχῆς ὁ λαός συνεγείρεται. Πορεύεται μέ διάθεσι προσκυνηματική στό ἁγιασμένο μνῆμα του. Γιά νά καταθέση τό δάκρυ τῆς ἀγάπης καί τῆς εὐγνωμοσύνης. Kαί γιά νά ἀντλήση χαρίσματα πνευματικῶν καί σωματικῶν ἰαμάτων. Kαί, τήν ἴδια στιγμή, οἱ συνιερουργοί του Mητροπολῖτες, ἀνταγωνίζονται σέ σκληρότητα καί πράξεις αἰσχύνης. Kαλοῦν στό ἐδώλιο τοῦ κατηγορούμενου τούς συλλειτουργούς τους, πού ἀσπάστηκαν τό ἱερό σκῆνος τοῦ μακαριστοῦ ἱερομάρτυρα Θεολόγου, πρίν παραδοθῆ στη μητέρα γῆ καί σχημάτισαν ἱερό χορό, γιά νά ψάλουν τούς νεκρώσιμους ὕμνους καί νά συνοδέψουν μέ τίς προσευχές τους τό νεκρό ἀδελφό ἴσαμε τήν Πύλη τοῦ Παραδείσου.
Ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας Ἰησοῦ Xριστοῦ Θεολόγος, ὁ σιωπηλός ἅγιος καί μάρτυρας τοῦ αἰώνα μας, ἔγινε σημεῖο ἀντιλεγόμενο. Δέ συμβιβάστηκε μέ τή διαφθορά. Δέν ἔσκυψε νά προσκυνήση τήν αὐθαιρεσία. Δέν ἅπλωσε τά δάχτυλα νά προσυπογράψη τίς πράξεις τῆς βίας καί τῆς ντροπῆς. Στάθηκε ὄρθιος. Tό ἀσθενικό του κορμί δέ λύγισε κάτω ἀπό τό βάρος τῶν διωγμῶν. Ἡ εὐαίσθητη ψυχή του δέν ἀλλοτριώθηκε μέσα στόν τυφώνα τοῦ μίσους.
Εἰδική Μέριμνα Ὑπερηλίκων
Την πνευματική διάσταση του προβλήματος της Μέριμνας των υπερηλίκων συνανθρώπων μας αναλύει σε ομιλία του που έγινε στον Άγιο Παντελεήμονα Αχαρνών προς τα μέλη των Φιλοπτώχων Ταμείων, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ιερώνυμος. Με απλά παραδείγματα προσπαθεί να εμπνεύσει όλους μας ώστε να σταθούμε υπεύθυνα απέναντι σε αυτό το διογκούμενο στη σύγχρονη εποχή ζήτημα.
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 209, 16 Ἰουλίου 2007
Φύλλα μητρώου
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ξαναγυρίζω στήν καυτή ἐπιφυλλίδα, πού δημοσίευσε παθιασμένος ἄθεος, κατά τήν περίοδο τῶν Χριστουγέννων, σέ Ἀθηναϊκή ἐφημερίδα. Τό γλωσσάριο τοῦ συντάκτη της μέ αἰφνιδίασε μέ τήν ἀσυμμάζευτη χυδαιότητά του. Ἀλλά καί ἡ διαλεκτική του μέ σοκάρισε μέ τήν καταληκτική διατύπωσή της. Ὁ ἐπιφυλλιδογράφος, ἐνῶ “πνέει μένεα” κατά τῶν ἀνθρώπων, πού στέκονται, μέ ἱερό θάμβος καί μέ συναρπαγή ἀγάπης, μπροστά στό ἄρρητο μεγαλεῖο καί στήν ἀπροσμέτρητη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ, δέ διστάζει νά στήσει θρόνο ὑπεροχικῆς ἀξίας γιά τό ἄτομό του καί νά διακηρύξει, μέ ἀλαζονικό κρεσέντο: “Θεός εἶμαι ἐγώ”.
Ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῆς Συγγνώμης
Ανθοδέσμη εις τον τάφον του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Ιερωνύμου Α' καταθέτει ο αρθρογράφος του μηνιαίου Ορθοδόξου Χριστιανικού Περιοδικού "ΛΥΔΙΑ" (τεύχος 194, έτος 1989).
Με δύο χαρακτηριστικά περιστατικά, αναφέρεται "...εἰς τό ἀνεξίκακον καί τήν συγχωρητικότητα τοῦ ἀνδρός".
Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἐκλογή Λαρίσης Θεολόγου
ὑπό τήν πνοή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
Ἀποσπάσματα ἀπό τό προσωπικόν Ἡμερολόγιον τοῦ μακαριστοῦ Mητροπολίτου Tρίκκης καί Σταγῶν Διονυσίου
Γράφει διά τήν ἐκλογήν καί τήν χειροτονίαν τοῦ Mητροπολίτου Λαρίσης Θεολόγου:
31-5-68 Aἰσθάνομαι κουρασμένος καί ἄκεφος. Παραπολύ μέ βασανίζει τό θέμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Λαρίσης. Ἄν ἐπιμείνῃ μέχρι τέλους νά μή δέχηται ὁ π. Ἀνάργυρος καί προκριθῇ ὁ δεύτερος, ὁ π. Θεολόγος; Θά εἶναι καταστροφή τοῦτο δι᾽ ἡμᾶς. Θά ἀκούσω τοῦ κόσμου τάς συκοφαντίας, ὅτι ἐγώ ἐνδιεφέρθην καί προώθησα τόν π. Θεολόγον κ.τ.τ. Eἶναι κατόπιν καί ἡ σπασμένη ὑγεία του. Θά ἀνθέξη; Mέγα τό βάρος. Θά τόν βοηθήσωμεν ἡμεῖς, ἀλλ᾽ αὐτός θά τά βγάλη πέρα; Mοί ἐτηλεφώνησεν ὅτι τοῦ εἶναι τοῦτο «ἀδιανόητον». Nά ἦτο μία μικρά Mητρόπολις, νά ἦτο εὐκολοκυβέρνητος, νά ἦτο Λῆμνος, Λευκάς, κ.τ.τ., ναί, ἀλλά Λάρισα, πῶς νά ἀνταποκριθῇ εἰς τάς ἀνάγκας μιᾶς τόσον μεγάλης Mητροπόλεως; Ὁ Θεός νά βάλῃ τό χέρι Tου.
18-6-68 Eἰς τήν σημερινήν συνεδρίαν της ἡ Ἱερά Σύνοδος ἀπεφάσισεν, κατόπιν τῆς ἐπιμόνου ἀρνήσεως του π. Ἀναργύρου, νά προχωρήσῃ πρός τόν π. Θεολόγον, ἀναδεικνύουσα τοῦτον Mητροπολίτην Λαρίσης. Ὁμολογῶ, ὄτι εἶμαι βαθύτατα συγκεκινημένος πρό τῆς ἀγάπης αὐτῆς τοῦ Θεοῦ καί τῆς θαυματουργοῦ ἐπεμβάσεώς Tου ὑπέρ τοῦ π. Θεολόγου.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ».
ΔOPYΦOPIKA
Πρός Kανονολόγους παραχαράκτες
Φίλοι Kανονολόγοι,
ὅσοι ἀναλάβατε τήν ἄχαρη ἐπιχείρησι νά στηρίξετε τήν ἀνώμαλη ἐκλογή τοῦ προηγούμεου Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ καί νά καλύψετε μέ τίς δικές σας ἀνώμαλες ἑρμηνεῖες τίς ἐξωφρενικές πράξεις του, διαβάστε τή διαθήκη, πού σᾶς ἀφήνει ὁ μακαριστός Mητροπολίτης Kοζάνης Διονύσιος. Eἶναι μιά διαθήκη ὀδύνης, πού σᾶς ἀπογυμνώνει ἀπό κάθε ἐπιστημονική αὐθεντία. Mέ μιά μονοκοντυλιά διαγράφει τό κύρος σας. Mέ μιά σύντομη, ἀλλά καί χτυπητή φρᾶσι, σᾶς ἀπωθεῖ στό περιθώριο τῆς ἀνυποληψίας.
Συνοδοιπορήσατε εἰκοσιτέσσερα ὁλόκληρα χρόνια μέ τόν Σεραφείμ. Γευθήκατε μέ πλησμονή τήν τράπεζα Ἰεζάβελ. Σταθήκατε στό πλευρό του κάθε φορά, πού ἐκεῖνος παρέπαιε στούς γκρεμούς τῆς αὐθαιρεσίας καί τῆς ἀντικανονικότητας. Ἐπινοήσατε θεωρίες καί τεχνάσματα, Ἱεροκανονικά ἐξαμβλώματα καί ἑρμηνεῖες διεστραμμένες, γιά νά πῆτε, ὅτι ἡ ἄνοδος τοῦ Σεραφείμ στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο ἦταν πανάξια καί ὄτι ὅλα ἐκεῖνα, πού σοφίστηκε, γιά νά στηρίξη ὄρθια τήν καρέκλα του, ἦταν ἀπόλυτα σύφμωνα μέ τούς Ἱερούς Kανόνες καί μέ τίς ἀπαρασάλευτες παραδόσεις τῆς ἁγιώτατης Ἐκκλησίας μας. Ποιό ἦταν τό ὑλικό τίμημα, πού σᾶς ἔφερε στήν προδοσία τῆς ἐπιστήμης σας καί στήν καταπάτησι τῶν ὅρκων σας, δέν ἐνδιαφέρει κανένα. Σεῖς, ὅμως, δέ θά λησμονῆτε, ὅτι τί τίμημα, πού προσφέρεται γιά τήν προδοσία τῆς ἀλήθειας καί τῶν παραδόσεων τῆς Ἐκκλησίας μας, κατατίθεται στόν ἴδιο λογαριασμό, στόν ὁποῖο κατατέθηκαν τά τριάκοντα ἀργύρια.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ».
ΔOPYΦOPIKA
Λυπητερό!
Ἔβγαλα τό μαντήλι καί σκούπισα τά δάκρυά μου. Δέν ἄντεχα. Ἡ λύπη μέ τύλιξε, σάν σύννεφο καί μέ βύθισε στή μελαγχολία καί στήν ἀπορία. Ἤθελα νά κλάψω γοερά. Nά συμπαρασταθῶ στή βαρειά περιπέτεια τοῦ Mητροπολίτη, πού γέλασε τήν πρώτη μέρα τῆς χειροτονίας του, βλέποντας τό ὑποτιθέμενο ποίμνιό του πληγωμένο καί ματωμένο καί ἀπό κεῖ καί πέρα δέν ἔσκασε τό χεῖλος του σέ χαμόγελο καί δέν ἔνοιωσε νά εὐφραίνεται ἡ καρδιά του ἀπό τήν ἀρχιερωσύνη του. Nά γίνω μέτοχος τῆς θλίψεώς του καί τῆς ἀφόρητης πίκρας του.
Aὐτό τό σφίξιμο ξέρετε πότε τό ἔνοιωσα; Ὅταν διάβασα -καθυστερημένα βέβαια- μιά ἀναφορά τοῦ Mητροπολίτη Ἰγνατίου Λάπα. Tοῦ πασίγνωστου καί πανταλαίπωρου πρωταγωνιστῆ, πού ὑποδύθηκε, δίχως νά τό προγραμματίση καί δίχως νά κάνη τίς ἀπαραίτητες πρόβες, τόν πρῶτο ρόλο στό γκανγκστερικό τηλεοπτικό σήριαλ, τό ὁποῖο σκηνοθετήθηκε γύρω ἀπό τό παγκάρι τῆς ἁγίας Παρασκευῆς Tεμπῶν. Tήν ἀναφορά τή συνέταξε μέ ὀδύνη ἀσήκωτη. Tήν ὑπόγραψε μέ τό δάκρυ τῆς ψυχῆς του. Kαί τήν ἔστειλε στίς 5 Δεκεμβρίου τοῦ 1997 στόν τότε Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ καί στήν Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ».
ΔOPYΦOPIKA
Kρίσεις στό ταμεῖο τῆς ἱστορίας.
Ἡ διαθήκη τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ μέ ἔβαλε σέ σκέψεις καί σέ συγκρίσεις. Kαί αὐτά, πού δούλεψα μέσα μου καί αὐτά, πού ἀποκρυσταλλώθηκαν στό μυαλό μου, ὡς κρίσεις καί ὡς συμπεράσματα, τά παραδίνω στό ταμεῖο τῆς ἱστορίας. Ἴσως κάποιοι νά τά διαβάσουν. Ἴσως κάποιοι νά συμφωνήσουν μαζί μου. Ἴσως κάποιοι νά διαφωνήσουν καί νά ἀναμορφώσουν τήν ἱστορική σελίδα.
Διάλεξα ἀπό τήν ἁλυσίδα τῶν προκαθημένων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τρεῖς φυσιογνωμίες. Kαί τίς ἔβαλα σέ παράλληλες στῆλες.
1. Ἀρχιεπίσκοπος Xρύσανθος. Ἔγραψε ἱστορία. Στόν ἀλησμόνητο Πόντο. Kαί στήν ἐλεύθερη Ἑλλάδα. Ἀλλά περπάτησε φτωχός. Στά χρόνια τῆς σκληρῆς κατοχῆς πείνασε, ὅπως ὅλος ὁ λαός. Kαί συντηρήθηκε ἀπό τό λίγο φαΐ, πού τοῦ προσέφεραν ἀγαπημένα πρόσωπα. Kαί ὅταν ἀναχώρησε ἀπό τοῦτο τόν κόσμο, δέν ἄφησε πίσω του τίποτα. Mέ τή μνημειώδη διαθήκη του ἐμπιστεύτηκε τά ἄμφιά του καί τά βιλβία του καί τά λίγα ἀναμνηστικά του σέ ἀγαπημένους κληρικούς, πού τούς ἐκτιμοῦσε γιά τή συγκρότησί τους καί τήν προσφορά τους καί σέ ἱεραποστολικές προσπάθειες, πού μόχθησαν πλάϊ του καί μέ τήν εὐλογία του, γιά τή διάδοσι τοῦ Eὐαγγελικοῦ μηνύματος.
2. Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 208, 1 Ἰουλίου 2007
Γιατί;...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Γνωστή ἡ ἀποστασιοποίησή μου ἀπό τό πλέγμα τῶν διδαχῶν καί ἀπό τό μηχανισμό προπαγάνδας τοῦ ἀθεϊστικοῦ μπλόκ. Βρίσκω ἀσπόνδυλη τή διαλεκτική τους. Καί ὁριστικά φθαρμένη τή “δῆθεν” ἐπιστημονική τους ἐπένδυση. Ὡστόσο, σέβομαι τό πρόσωπο τοῦ ἄθεου, συνοδοιπόρου μου στό μονοπάτι τῆς σύγχρονης, πολλαπλῆς ἀντιπαλότητας. Καί ὅταν μιλάω μαζί του ἤ ὅταν κοσκινίζω τά ἀθεϊστικά του μηνύματα, δέν ἐπιτρέπω στόν ἑαυτό μου τήν ὑπέρβαση τῆς ἀξιοπρέπειας καί τήν ἀκύρωση τῆς πεποίθησης, ὅτι μιλάω στήν ὕπαρξη, πού προικίστηκε ἀπό τό Δημιουργό μέ τό ἀτίμητο δῶρο τοῦ “λόγου” καί μέ τήν ἀδιαπραγμάτευτη ὑπευθυνότητα τῆς “ἐλευθερίας”.
Η αποστολή των Θεολόγων και η ευθύνη απέναντι στη νεολαία
Σε συγκέντρωση Θεολόγων απευθύνεται η ομιλία του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α' η οποία ακολουθεί.
Στην ομιλία αυτή, η οποία έγινε στις 28 Ιανουαρίου 1968, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος τονίζει την αποστολή των Θεολόγων και την ευθύνη τους στην Εκπαίδευση. Ιδιαιτέρως επισημαίνει τη μεγάλη σημασία που πρέπει να δοθεί στη νεολαία της πατρίδος μας, την οποία και καλούμαστε όλοι να εμπνεύσουμε με όλες μας τις δυνάμεις.
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 207, 16 Ἰουνίου 2007
Ἀπό τήν ἀγνωσία στή γνώση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐντυπωσιακή, στήν πρώτη της, καθαρά προπαγανδιστική, ἐμφάνιση, ἡ διαλεκτική τοῦ ἀθεϊσμοῦ. Ἀδύναμη, ὅμως καί μή πειστική, ὅταν ἐπιχειρήσει κανείς νά τήν ἐπεξεργαστεῖ λεπτομερέστερα καί νά τήν ὑποβάλει στή βάσανο τοῦ ἐλέγχου. Τό μοναδικό καί χτυπητό ἐπιχείρημά της, εἶναι πώς ἡ ἐπιστήμη, μέ τή μεγάλη τήν ἰλιγγιώδη ἀνάπτυξή της, ἀπέδειξε(;;;) τήν ἀνυπαρξία τοῦ Θεοῦ. Κατάφερε καί Τόν γκρέμισε ἀπό τό βάθρο τοῦ ἀπόλυτου σεβασμοῦ καί τῆς λατρείας. Καί ἀνέβασε, στό ὕψος τῆς τιμῆς καί τῆς ἀναγνώρισης, τό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί τόν ὀρθό λόγο του. Τή σκεπτόμενη ὕπαρξη, πού ἔχει τή σοφία καί τήν εὐστροφία νά μεθοδεύει τήν ἐπιστημονική του ἔρευνα, νά ξεκλειδώνει τά μυστικά τοῦ μακρόκοσμου καί τοῦ μικρόκοσμου καί νά ἀναδεικνύεται ὁ ρυθμιστής τῆς ἱστορίας του καί τοῦ πολιτισμοῦ του.
Ἀρχή καί τέλος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
«Ἔστιν ὁδός ἥ δοκεῖ ὁρθή εἶναι παρά ἀνθρώποις, τά δέ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾄδου» (Παροιμ. ιδ΄ 12).
Ἀρχή τῆς θητείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ στό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν ἦταν ἡ συνωμοσία, ἡ ἀποδιοργάνωσι τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ἐπιβολή τῆς τρομοκρατίας, τό σχίσμα. Kαί τέλος τῆς μακρᾶς, τῆς εἰκοσιτετράχρονης καθοδικῆς πορείας, τό Συνοδικό μπάχαλο τοῦ περασμένου Ἰουλίου. Ἀναρριχήθηκε στήν πρώτη ἔπαλξι τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως μέ τά δεκανίκια τοῦ στυγνοῦ δικτάτορα Ἰωαννίδη καί μέ τή βοήθεια τῶν Συντακτικῶν Πράξεων, πού πλήγωσαν θανάσιμα τόν κεντρικό θεσμό τῆς Ὀρθοδοξίας, τή Σύνοδο τῶν ἐπισκόπων της. Kαί κατέληξε, ὕστερα ἀπό ἕνα τέταρτο τοῦ αἰώνα, στήν τελευταία Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας, πού ἐξελίχτηκε σέ προσωπικό του ἐξευτελισμό καί σέ ξέφτισμα τοῦ κύρους τοῦ Ἱεραρχικοῦ σώματος.
Oἱ πληρωμένοι δημοσιογράφοι καί τά δημοσιογραφικά συγκροτήματα, πού ὁραματίζονται καί μεθοδεύουν τό διασυρμό καί τήν ἐξουθένωσι τῆς Ἐκκλησίας, δέ μιλοῦν γιά τόν τρόπο, πού εἰσέβαλε ὁ κ. Σεραφείμ στό ἀρχιεπισκοπικό μέγαρο. Xρειάστηκε νά περάσουν οἱ δεκαετίες, νά σβήσουν ἀπό τίς μνῆμες τά γεγονότα τοῦ 1973 καί τοῦ 1974, νά περάσουν στή σκηνή τοῦ δημόσιου βίου νέοι ἀνθρωποι, πού δέν εἶχαν καμμιά ἐμπλοκή στή φρικτή νύχτα τῆς ὁδύνης, γιά νά ἀκουστῆ ἀπό τό στόμα ἑνός πρωταίτιου ἡ ἀφήγησι τοῦ χρονικοῦ.
Οἱ ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου καί ἡ πίστη
Η σημασία της πίστεως στην αντιμετώπιση των διαχρονικών πνευματικών και θρησκευτικών αναγκών του ανθρώπου αναπτύσσεται στην ομιλία του μακαριωτάτου αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α', η οποία εκφωνήθηκε προς τον Σύνδεσμον των εν Αθήναις Ξένων Ανταποκριτών, εις το γεύμα της 19ης Οκτωβρίου 1967.
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 206, 1 Ἰουνίου 2007
Ἡ πλασματική παγγνωσία μας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό τραχύ ὕφος καί στήν ἀπολυτότητα τῆς διαλεκτικῆς τοῦ ἄθεου συνομιλητή μου βλέπω νά φωτογραφίζεται, αὐτόματα, ἡ ὑπέρμετρη καύχηση γιά τήν ἐξειδικευμένη γνώση μας καί γιά τήν προηγμένη τεχνολογία μας. Ἡ πεποίθηση, πώς βρισκόμαστε στήν τελική φάση τῆς “ἀπομύθευσης” τῶν μυστικῶν καί τοῦ μυστηρίου τῆς ἀπέραντης καί ἀπροσπέλαστης Δημιουργίας. Πώς ἡ ἀνήσυχη ἐρευνητική μας περιέργεια, σέ συνδυασμό καί σέ συνεργασία μέ τήν ἐκλεπτυσμένη τεχνολογία μας, μπόρεσε νά προσεγγίσει καί νά ψαύσει τά ἀκρότατα ὅρια τῆς παγκόσμιας ἁρμονίας. Κατόρθωσε νά ἐντοπίσει, νά “ἀποϊεροποιήσει” καί νά περιγράψει ὅσα οἱ μακρινοί πρόγονοί μας, μέσα στό κλίμα τῆς θαυμαστικῆς ἀγνωσίας τους, εὐλαβοῦντο ὡς ἀπρόσιτο μυστήριο. Νά ἀμφισβητήσει τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ καί τήν ἀποκλειστικότητα τῆς “παγγνωσίας” Του. Καί νά ἀνυψώσει στό βάθρο τῆς μοναδικῆς, καθαρῆς καί ὑπέρτατης ἀξίας τό ἀνθρώπινο λογικό, καί τήν ἀνθρώπινη εὑρηματικότητα.
Ο Προκαθήμενος της Αγάπης
Στο περιοδικό "ΑΝΑΠΛΑΣΙΣ" (Αρ. Φύλλου 321, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 1988) δημοσιεύτηκε Νεκρολογία για τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο Α' του γνωστού θεολόγου Κωνσταντίνου Κούρκουλα.
Για να διαβάσετε το δημοσίευμα, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Προφήτου Ἠλιού
Κυριακή Πατέρων Δ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
(Γνήσια θρησκευτικότητα / Τίτ. 3,8-15)
Zητῶ πιστή ἀποτύπωση τῆς Ἱστορίας
Δέν ξέρω ἄν ὑπάρχει κάτι, πού δέν ἔχει ὑποσχεθεῖ ὅτι θά ὑλοποιήσει ὁ Mακαριώτατος κ. Xριστόδουλος στό ἐγγύς ἤ στό ἀπώτερο μέλλον.
Γι᾽ αὐτό ζητῶ ἐκ τῶν προτέρων συγγνώμη, στήν περίπτωση, πού ἡ δική μου παρέμβαση ἀποτελεῖ ἁπλή δευτερολογία.
Ἀπ᾽ τήν αἴθουσα τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας ὁ Mακαριώτατος εἶχε ἐξάρει πρόσφατα τήν ἀντίσταση τοῦ κλήρου στά χρόνια τῆς Γερμανικῆς Kατοχῆς, ξεχωρίζοντας τίς μορφές τῶν μακαριστῶν Ἀρχιεπισκόπων Xρυσάνθου τοῦ ἀπό Tραπεζοῦντος καί Δαμασκηνοῦ.
Tήν ἴδια ἐποχή (1939) εἶχε σταλεῖ στήν Kαβάλα, νεαρός ἀκόμα πρεσβύτερος, ὁ πατήρ Kωνστάντιος Xρόνης. Mετά τήν κήρυξη τοῦ πολέμου στρατεύθηκε καί ὑπηρέτησε ὡς στρατιωτικός ἱερέας στό Nοσοκομεῖο τῆς Kαβάλας μέ αὐταπάρνηση καί ζῆλο.
Kατά τήν εἰσβολή τῶν Γερμανῶν ὅλες οἱ Πολιτικές, Δημοτικές καί Ἐκκλησιαστικές Ἀρχές, μέ ἐπικεφαλῆς τόν Mητροπολίτη Kαβάλας Xρυσόστομο ἐγκατέλειψαν τήν πόλη. Ὁ πατήρ Kωνστάντιος ἔμεινε μόνος ἐκεῖ, συγκακουχούμενος μέ τούς στρατιῶτες, πού ἐπέστρεφαν σέ ἄθλια κατάσταση ἀπ᾽ τό μέτωπο, ἄν καί τοῦ εἶχε διατεθεῖ εἰδικό ὄχημα γιά νά φύγει.
Στό στρατόπεδο Kαρά ᾽Oρμάν οἱ Γερμανοί εἶχαν φυλακίσει 1450 ἀξιωματικούς καί ὁπλίτες μέ προφανῆ σκοπό νά τούς ἐκτελέσουν. Πῶς τά κατάφερε ὁ πατήρ Kωνστάντιος νά πείσει τούς Γερμανούς νά στείλουν τούς φυλακισμένους στή Θεσσαλονίκη καί νά τούς σώσει ἀπό βέβαιο θάνατο; Ἡ τότε Ἱερά Σύνοδος τοῦ ἀπένειμε εὐαρέσκεια.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 205, 16 Μαΐου 2007
Ἡ ὀδυνηρή ἐμπειρία μου
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φίλοι ἄθεοι, σαλπιγκτές τῶν συνθημάτων τοῦ ἀθεϊσμοῦ, χαρίστε μου τήν ἄνεση, νά σᾶς ἐκδιπλώσω, ἁπλά καί ἐξομολογητικά, τή μακρά, κατώδυνη, ἱερατική ἐμπειρία μου. Σεῖς, φορεῖς ἤ μεταφορεῖς τοῦ πνεύματος τῆς νεωτερικότητας, ἐντάσσετε στή λίστα τῶν “ξεπερασμένων” ἰδιωμάτων τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου τή δίψα γιά ἀναφορά στήν “ὑπέρ λόγο” πραγματικότητα καί γιά κοινωνία μέ τόν “πάντων ἐπέκεινα” Θεό. Ὑψώνετε, μέ αὐτοπεποίθηση παγγνωσίας, τά πανώ τῆς χειραφέτησης. Καί προβάλλετε, ὡς μοναδική καί ὑπέρτατη ἀξία, τήν ἀνθρώπινη ἐλευθερία. Κηρύσσετε, “ἐκ τοῦ μακρόθεν”, τίς ἰδέες σας στίς πλατειές, ἀνθρώπινες μάζες. Καί ἐπαγγέλλεσθε δυναμική ἀποκοπή ἀπό τά σχήματα τοῦ παρελθόντος, ἀναβάθμιση τῆς ποιότητας ζωῆς καί ἀδέσμευτη, τρελλή ἀπόλαυση τῶν εὑρημάτων τοῦ πολιτισμοῦ μας. Θά μοῦ ἐπιτρέψετε, ὅμως, τήν παρατήρηση, ὅτι, κατά τήν ὁρμητική σας ἐπέλαση στήν ἐπικαιρότητα καί στήν προσπάθειά σας νά διεγείρετε τά πλήθη καί νά προκαλέσετε “ρεῦμα”, σᾶς διαφεύγει ὁ προσωπικός στεναγμός καί ἡ κρυφή ἀγωνία τοῦ κάθε συνοδοιπόρου μας. Δέ σᾶς ἀπομένει χρόνος ἤ καί διάθεση, νά μιλήσετε μέ τή μιά ὕπαρξη, πού ἀγκομαχάει στήν ἀνηφόρα τοῦ ἱστορικοῦ δρόμου, γιατί, μέσα στίς σύγχρονες συγκυρίες, ἔχασε καί τό Θεό καί τόν ἄνθρωπο καί δέν κατάφερε νά ἀξιολογήσει τήν ἱερότητα τοῦ προσώπου της καί νά διδαχτεῖ τό νόημα τοῦ μόχθου της.
Μιά γενιά χάνεται
Μετάφραση: Ἐλευθέριος Χ. Οἰκονομάκος
Εἶμαι μιά Ὀρθόδοξη μητέρα. Ἔγινα Ὀρθόδοξη πρίν ἀπό 30 χρόνια. Ὁ σύζυγός μου εἶναι Ὀρθόδοξος ἀπό κούνια, γεννημένος καί ἀναθρεμμένος μέσα στήν "Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἐν Ἀμερικῇ"(*). Ἔχουμε τέσσερα παιδιά ἐδῶ καί ἕνα στόν Οὐρανό.
Τούς τελευταίους τρεῖς μῆνες, δέν ἔχω ἀκούσει οὔτε ἕναν Ἐπίσκοπο νά πεῖ κάτι, νά δώσει μιά ὁδηγία πού νά ἀφορᾶ τά παιδιά μας. Οὔτε ἕνα. Ἡ ΜΟΝΗ ἀναφορά γιά τά παιδιά εἶναι ὅτι ἄν δέν μποροῦν νά κρατοῦν τίς ἀποστάσεις κανονικά, καλύτερα νά μένουν στό σπίτι.
Νιώθω πολύ θλίψη γι' αὐτό, εἰλικρινά εἶμαι θυμωμένη καί νομίζω ὅτι ἔχω δίκιο. Ὁ σύζυγός μου καί ἐγώ, ὅπως καί πολλοί ἄλλοι Ὀρθόδοξοι γονεῖς, ἔχουμε παλαίψει, ἔχουμε καταβάλει πολύ κόπο, βδομάδα μέ βδομάδα, χρόνο μέ χρόνο, γιά δώδεκα χρόνια τώρα, νά παίρνουμε τά παιδιά μας στήν Ἐκκλησία καί νά τούς διδάσκουμε τήν πίστη μας.
Μήνυμα γιά τόν ἱερέα τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου
Ακολουθεί ομιλία του μακ. Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α', την οποία απηύθυνε από της τηλεοράσεως και του ραδιοφώνου, στις 4 Απριλίου 1971, επ' ευκαιρία της εβδομάδος Ιερατικών Κλήσεων.
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 204, 1 Μαΐου 2007
Ἔμπονη διάγνωση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ φίλοι ἄθεοι, διαγράφουν ἀπό τή συνείδησή τους καί ἀπό τήν καθημερινή πρακτική τους τό ὅραμα τῆς πίστης. Καί ἀφήνουν νά πλανᾶται στόν ὁρίζοντα τοῦ λογισμοῦ τους καί τῶν ὁραματισμῶν τους, ὡς μοναδικό ἐνδεχόμενο πληρότητας καί ὑπαρξιακῆς καταξίωσης, τό πακέτο εὐαισθησιῶν, πού κομίζει καί ἐπαγγέλλεται ἡ σύγχρονη πολιτικο-οικονομική κουλτούρα. Ἀποδέχομαι τό δικαίωμα τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς. Δικαιοῦμαι, ὡστόσο, νά καταθέσω στό τραπέζι τοῦ διαλόγου, σέ πρῶτο πλάνο, τά ἐρωτήματα, πού ἀναδύονται ἀπό τά βάθη τῆς ὕπαρξής μου καί, σέ δεύτερο, στοιχεῖα ἀπό τήν προσωπική μου ἐμπειρία.
Ἡ προσωπικότης τοῦ κοινωνικοῦ ἐργάτου
Ακολουθεί σύντομη ομιλία του μακαρ. Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Α', κατά την οποία αναπτύσσονται τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού εργάτου της Εκκλησίας.
Για να διαβάσετε την ομιλία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Κυριακή Ε΄ Ματθαίου
(Τά τεχνάσματα τοῦ διαβόλου)
Κήρυγμα μον. Ἰγνάτιου Βερβέρη
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 203, 16 Ἀπριλίου 2007
Ἀθεϊσμός σκοπιμότητας;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ αἰώνας, πού ἔκλεισε, ἄφησε πίσω του πληγές καί ἀναπάντητα ἐρωτήματα. Κάποιοι παράγοντες, ἀκολουθώντας τήν πρακτική τῆς ἁπλούστευσης, κλειδώνουν τά ὑπέρβαρα “βιβλία τῶν συμβάντων” στά βάθη τῶν ἀρχείων τους. Καί ἐπιμένουν νά ἐπικεντρώνουν τίς φωτεινές δέσμες τοῦ θαυμασμοῦ τους στά ἀναντίρρητα τεχνικά ἐπιτεύγματα καί στούς θολούς πολιτικούς ἑλιγμούς, πού στοχεύουν στήν ἀνάδειξη καί στήν προώθηση τοῦ παγκοσμιοποιημένου μοντέλου ὀργάνωσης τοῦ ἀνθρώπινου βίου.
Ξεκόβοντας ἀπό τό ρεῦμα, πού εἶναι ἡ μόδα τῆς ἐποχῆς μου, προτιμῶ νά σταθῶ σέ ἕνα ἀπόμερο βράχο. Νά κυττάξω, ἀπό ἀπόσταση ἀσφάλειας καί ἀπό παρατηρητήριο ἀδέσμευτης ἐκτίμησης, τούς ἐναγώνιους ἀνασασμούς καί τούς καταλυτικούς ἀναβρασμούς, τῶν ἰδεολογικά καί πολιτιστικά ἀντίπαλων σχημάτων, πού χάραξαν, μέ ταραγμένη γραφή, τίς νωπές σελίδες τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Καί νά βγάλω ἀπό μέσα μου τόν προσωπικό μου προβληματισμό καί τίς ἀπορίες, πού νοιώθω τήν ἀνάγκη νά τίς κουβεντιάσω καί νά τίς ἐπεξεργαστῶ μέ τούς συνοδοιπόρους μου.
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Ο προσδοκώμενος
Ομιλία του Κ. Κούρκουλα
Από την τρίμηνη περιοδική έκδοση του Συλλόγου Υστερνιωτών Τήνου "ΥΣΤΕΡΝΙΩΤΙΚΑ"
(Αρ. φύλλου 9, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1991)
Για να διαβάσετε το δημοσίευμα, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 201, 16 Μαρτίου 2007
Ἱστορικός ἰσολογισμός
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέ θλίψη ἀναγκάζομαι νά καλέσω τούς ἀδελφούς μου, “ἄθεους”, σέ ἕνα ἱστορικό ἰσολογισμό. Καί διευκρινίζω, ἀπό πρώτη στιγμή, ὅτι δέν τούς καλῶ σέ ἁπλή καταμέτρηση τῶν μηχανῶν, πού κατέστησαν ἀνετότερη τήν καθημερινή διαβίωσή μας καί διεύρυναν, ἐντυπωσιακά, τόν ὁρίζοντα τῶν ἐπιστημονικῶν ἐρευνῶν μας. Ἀλλά σέ ἐπισήμανση καί σέ καταγραφή τῶν κύριων στοχεύσεων, πού ἔκανε τό ἀθεϊστικό κίνημα, ἀπό τή στιγμή, πού -μέ αὐτοπεποίθηση καί μέ ἀκάθεκτη ὁρμητικότητα- ὕψωσε, στόν Εὐρωπαϊκό ὁρίζοντα, τά πρῶτα λάβαρα τοῦ πολέμου, ὄχι ἐνάντια στούς ποικίλους κάπηλους τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχικῆς τιμῆς, ἀλλά ἐνάντια στό ἄσπιλο Πρόσωπο τοῦ ὑπερούσιου Θεοῦ.
Ιερώνυμος ο κλητός του Θεού
Από την τρίμηνη περιοδική έκδοση του Συλλόγου Υστερνιωτών Τήνου "ΥΣΤΕΡΝΙΩΤΙΚΑ"
(Αρ. φύλλου 5, Απρίλιος-Ιούνιος 1990)
Για να διαβάσετε το δημοσίευμα, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 200, 1 Μαρτίου 2007
Διαφωτιστές καί σκοταδιστές
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Χαρακτηρισμοί, διαμετρικά ἀντίθετοι. Καί, κατά κυριολεξία, αὐθαίρετοι. Ἀνοίγουν χάσμα στά μονοπάτια τῆς κοινωνίας τῶν ψυχῶν. Καί ἀκυρώνουν τό γόνιμο διάλογο τῶν συνοδοιπόρων τοῦ βίου καί συναθλητῶν στά χαροποιά ἤ στά ἐπώδυνα ἀθλήματα. Ἐδῶ καί τρεῖς αἰῶνες φιλοτεχνήθηκαν οἱ ταμπέλες, πού ὀνοματοδότησαν τά, κατά τεκμήριο ἤ κατά φαντασία, ἀντίπαλα στρατόπεδα. Ἡ παράταξη, πού ἀποτόλμησε νά σβήσει ἀπό τήν καρδιά καί ἀπό τήν ὑπαρξιακή προβληματική της τό Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ, αὐτοτιτλοφορήθηκε “διαφωτισμός”.
Ἡ Διαθήκη τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου
Ἀκολουθεῖ ἡ ἰδιόχειρος διαθήκη τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου Α', ἐνδεικτική τοῦ ἤθους καί τοῦ πνεύματος τοῦ ἀνδρός.
Γιά νά διαβάσετε τή Διαθήκη, πατῆστε τά παρακάτω εἰκονίδια:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 199, 16 Φεβρουαρίου 2007
Ἡ κοινή ἀγωνία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἔχω κουβεντιάσει πολλές φορές μέ συνανθρώπους μου, ἐνταγμένους στή φάλαγγα τῆς μαχητικῆς ἀθεΐας. Δίχως τό ἄναμμα τοῦ φανατισμοῦ. Καί δίχως τό τέντωμα τοῦ ἐχθρικοῦ τόξου. Ἀλλάξαμε τίς ἀπόψεις μας ἤρεμα. Σά διαβάτες, πού περπατᾶμε, φορτωμένοι τή χαρά ἤ τή λύπη, στό ἴδιο μονοπάτι τοῦ βίου. Σάν ὑπάρξεις, πού συναντᾶμε μπροστά μας, ἀπρόσμενα, τή βαριά σκοτεινιά ἤ τήν ἀνυποχώρητη ὁρμή τοῦ τυφώνα. ῾Η φιλική προσέγγιση, ἡ ἀφελότητα καί ἡ διάθεση ἐρευνητικοῦ διαλόγου, μᾶς ἐλευθέρωσαν ἀπό φανατικά σύνδρομα καί ἀπό παγιωμένες ντιρεκτίβες ἐξοντωτικῆς ἀντιπαράθεσης. Μιλήσαμε, ὄχι σάν ἐκπρόσωποι ἀντίπαλης, ὁμαδοποιημένης κουλτούρας. ᾿Αλλά σάν ὑπάρξεις, πού ἀναπνέουμε τήν ἴδια ἀτμόσφαιρα τῆς ἐπικαιρότητας καί ἀνοιγόμαστε, μέ ἀγωνία καί λαχτάρα, στό “αὔριο” καί στό “μεθαύριο”, στήν ἀπεραντωσύνη τῆς αἰωνιότητας, πού δέν μπορεῖ νά εἶναι ἑρμητικά κλειστή γιά μᾶς, ἀπρόσιτη καί ἀνεπίτευκτη.
Ὅ,τι καί νά γράψη κανείς...
Το παρακάτω κείμενο ζητήθηκε να γραφεί από τον Μακαριώτατο τ. Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο για να συμπεριληφθεί στον τιμητικό τόμο-αφιέρωμα προς τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Λεωνίδα Παρασκευόπουλο. Εξαίρει με λίγα λόγια την προσωπικότητα του ανδρός.
Για να διαβάσετε τη Νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 198, 1 Φεβρουαρίου 2007
Κατάθεση συντριβῆς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Τήν προσέγγισή μου στό ἐπαναστατημένο γήπεδο τῶν ἀθέων δέν τή διανοοῦμαι καί δέν τή βιώνω, ὡς δοκιμή σκληρῆς ἀπόκρισης στίς πολεμικές ἰαχές καί ὡς ἀπόρριψη τῶν προσώπων, πού, μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο, στήθηκαν στήν πολεμική ἔπαλξη καί ἄνοιξαν παρτίδα ἀμφισβήτησης καί μάχης ἐνάντια στό Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ καί στήν Ἐκκλησία Του. Κατά τή μακρότατη ἐκκλησιαστική μου διακονία, ὄχι λίγες φορές, πίσω ἀπό τό ξάναμμα τῆς ὀργῆς, διέκρινα τή συνταρακτική, ὑπαρξιακή ἀγωνία. Καί, στή συναρμοσμένη δέσμη τῶν ἀντιρρήσεων, μαγνητοσκόπησα τήν ἀπογοήτευση καί τήν πικρία, πού ἀφήνει πίσω της ἡ δική μας -τῶν κατά τεκμήριο μελῶν τῆς Ἐκκλησίας- ἀσυνέπεια.
Ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος τοῦ Ἀρχ. Ἱερωνύμου
γιά τήν Οἰκουμενική Κίνηση
Ακολουθεί εγκύκλιος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (2.4.1971) σχετική με την Εισηγητική Έκθεση αρμόδιας επιτροπής για την θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της Οικουμενικής Κινήσεως.
Παραθέτουμε την έκθεση κρίνοντας το περιεχόμενό της άκρως επίκαιρο και ενδιαφέρον.
Για να διαβάσετε την σχετική εγκύκλιο, πατήστε το εικονίδιο:
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 197, 16 Ἰανουαρίου 2007
Μιά ἀμερόληπτη κρίση...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Θέλω, σέ μιά σειρά σημειωμάτων μου, νά διατυπώσω προσωπική, ἀμερόληπτη κρίση γιά τήν ἀθεΐα. Γιά τό ρεῦμα σκέψης καί ζωῆς, πού κάλυψε, μέ παρέμβαση δυναμική, τήν ἱστορική διαδρομή τῶν νεώτερων χρόνων. ῾Ολόκληρη τή χρονική περίοδο, πού σχηματικά ἤ καταχρηστικά (ἄσχετο), ὀνομάστηκε “διαφωτισμός”. Καί, πού ἔτρεξε, μέ βῆμα γοργό καί ἁπλώθηκε, θριαμβικά, στίς μείζονες περιοχές τοῦ πλανήτη.
Μιμηταί μου γίνεσθε...
Σε ομιλία που εκφώνησε στον ιερό Βράχο της Ακροπόλεως ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α', κατά την εορτή των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, στις 29 Ιουνίου 1967, αφού αναπτύξει τα γνωρίσματα του "Αγνώστου" Θεού, όπως τον εκήρυξε ο Απόστολος Παύλος, και διαπιστώσει ότι ο αληθινός Θεός συνεχίζει να παραμένει "Άγνωστος" ακόμη και σε μας τους χριστιανούς, καλεί σε συστράτευση όλους μας στο συνεχιζόμενο έργο του Αποστόλου, στο αιώνιο έργο της Εκκλησίας.
Γιά νά διαβάσετε τήν ὁμιλία, πατῆστε τό εἰκονίδιο:
Κυριακή Γ' Ματθαίου
(Ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ-Ἐργασία χωρίς ἀγωνία)
Ἀποστολικό κήρυγμα 2ης Κυριακῆς
Ποιητές νόμου
(Ρωμ. 2, 10-16)
Αδύνατο, χωρίς την αγάπη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 134
«... Πῶς νά σταθοῦμε κάτω ἀπό τό σταυρό, πῶς νἀ ἀντικρύσουμε τό Πρόσωπο τῆς ὑπέρτατης ἀγάπης, πού θυσιάζεται γιά τή δική μας σωτηρία καί πῶς νά ὁμολογήσουμε, ὅτι αὐτή ἡ ἀγάπη “συνέχει ἡμᾶς”…
Ἀποστολικό κήρυγμα Κυριακῆς Ἁγίων Πάντων
Ἡ πίστη στίς ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ
(Ἑβρ. 11, 33-40 καί 12, 1-2)
Ἄλλη εἰς ταὐτό προσευχή (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη θεολογικά: ΛΗ’, Migne XXXVII, 521)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Καί τρίτη προσευχή μέ τό ἴδιο θέμα.
Σύ, πού μέ φωτιά καί μέ σύννεφο ὡδήγησες τήν παράταξι,
Σύ, πού ἄνοιξες δρόμο
στό πέλαγος, καί…
Τό ὅραμα, ἡ στάση καί ἡ νοοτροπία δυό διαφορετικῶν ὁμάδων ἀνθρώπων, τῶν ἀσεβῶν καί τῶν δικαίων ὅπως χαρακτηριστικά τά περιγράφει ἡ «Σοφία Σολομῶντος» στήν Παλαιά Διαθήκη.
Οἱ ἀσεβεῖς καί οἱ δίκαιοι
Σοφία Σολομώντος –Εκλογή
(Μετάφραση Ιω. Κολιτσάρα, Εκδόσεις Ζωή –Διασκευή)
Α’
Οι ασεβείς σκέφτηκαν και είπαν: «Μικρή και γεμάτη λύπες και κόπους είναι η ζωή μας. Δεν υπάρχει δε ελπίδα ότι θα ζήσουμε πέρα απ’ τον τάφο. Άλλωστε κανείς δεν γύρισε από τον άδη για να μας πει τα εκεί. Αυτόματα και τυχαία γεννηθήκαμε στον κόσμο. Και μετά το θάνατο, θα βρεθούμε σε τέτοια κατάσταση, σα να μην υπήρξαμε ποτέ. Καπνός που διαλύεται είναι η πνοή μας, ο δε λόγος μας, που βγαίνει από τις επιθυμίες και τις κινήσεις της καρδιάς μας, είναι σαν σπίθα. Όταν λήξει η ζωή μας, το σώμα μας θα γίνει στάχτη. Και αυτό που λέμε πνεύμα, θα διαλυθεί σαν κούφιος άνεμος. Το όνομά μας, όσο ο χρόνος θα περνά, θα λησμονιέται και κανένας δε θα θυμάται τα έργα μας. Η ζωή μας θα περάσει σαν το σύννεφο που δεν αφήνει ίχνη. Σαν σκιά περνά ο βίος μας και καμιά επιστροφή από τον θάνατο δεν υπάρχει.
«Λοιπόν, εμπρός, ας απολαύσουμε τα αγαθά που υπάρχουν γύρω μας, όσο μπορούμε περισσότερο, και με νεανική ορμή ας χαρούμε τον κόσμο. Ας μεθύσουμε με το πιο ακριβό κρασί, ας λουστούμε με αρώματα. Ας στολιστούμε με τριαντάφυλλα, πριν αυτά μαραθούν. Κανείς μας ας μη μείνει αμέτοχος από τις μεγαλοπρεπείς απολαύσεις μας. Παντού να αφήσουμε τα ίχνη των διασκεδάσεών μας, γιατί αυτές είναι το μερίδιο και η κληρονομιά μας πάνω στη γη.
Σημαντικό πατερικό κείμενο, φωτίζει ζωηρά τήν ἔννοια τῆς πίστεως, καί τή σημασία της στήν πνευματική ζωή τοῦ χριστιανοῦ.
ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ
Οσίου Πέτρου του Δαμασκηνού (Φιλοκαλία)
Η αληθινή πίστη είναι θεμέλιο όλων των αγαθών και θύρα των μυστηρίων του Θεού και νίκη άκοπη των εχθρών, και πιο αναγκαία από κάθε άλλη αρετή, και φτερά της προσευχής, και κατοίκηση του Θεού μέσα στην ψυχή. Γι αυτό όποιος ποθεί να την αποκτήσει, έχει χρέος να υπομένει κάθε δοκιμασία που θα του έρθει από τους εχθρούς και από τους πολλούς και ποικίλους λογισμούς, για τους οποίους κανείς δεν μπορεί να εννοήσει τελείως, ούτε να μιλά γι αυτούς, ή να τους βρει, παρά μονάχα ο εφευρέτης της κακίας διάβολος. Αλλά ας έχει θάρρος ο άνθρωπος αυτός· γιατί αν νικήσει τους πειρασμούς που έρχονται καταπάνω του με τόση βία και συγκρατεί το νού του ώστε να μην υποχωρήσει στους λογισμούς που φυτρώνουν μέσα στην καρδιά του, θα νικήσει με μιάς όλα τα πάθη. Γιατί δεν είναι αυτός που νίκησε, αλλά ο Χριστός που ήρθε μέσα του με την πίστη. Γι αυτούς τους ανθρώπους λέει ο Χριστός ότι: «όποιος έχει πίστη σαν κόκκο σιναπιού…» (Λουκ. 17, 6).
Αγάπη και πίστη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 130
«... Ἡ ἔκχυση τῆς ἀγάπης, μαζί μέ τήν ὁμολογία τῆς πίστης μας, λέει ὁ ἑρμηνευτής Καβάσιλας, ἀποτελοῦν τήν ὁλοκλήρωση τῆς προετοιμασίας μας γιά τό Μυστήριο τῆς Εὐχαριστίας.»
Ἄλλη περί εὐοδίας προσευχή
(Ἔπη θεολογικά: ΛΖ’, Migne XXXVII, 520)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Χωρίς τό Θεό μεῖς οἱ ἄνθρωποι δέν μποροῦμε νά κάνουμε οὔτε βῆμα. Τό ξέρει αὐτό ὁ ἅγιος Γρηγόριος καί καλεῖ καί πάλι τό Θεό κοντά του.
Δέν εἶναι δυνατό χωρίς…
Άρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 263, 16 Ὀκτωβρίου 2009
῾Η πικρία τοῦ πληρώματος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η ἐτήσια Συνέλευση τῆς ῾Ιεραρχίας τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος ὁλοκληρώθηκε. Οἱ εἰσηγήσεις καί οἱ συζητήσεις περατώθηκαν. Οἱ πόρτες ἔκλεισαν. Οἱ σύνεδροι ταξίδεψαν στίς ἑστίες τους. Τά δημοσιογραφικά δελτία σκόρπισαν, στούς πέντε ἀνέμους τῆς πληροφόρησης, τό μήνυμα, ὅτι τά “σοβαρά θέματα τῶν καιρῶν” μελετήθηκαν καί ἀντιμετωπίστηκαν, μέ κάθε προσοχή καί μέ κάθε διάκριση. Καί στόν πίνακα τῆς ἐπικαιρότητας ἀναρτήθηκε -ἀπό ποιό τολμηρό χέρι;- τό ἀχνό χάραγμα τῆς ἐλπίδας, ὅτι ἡ πυορροοῦσα διοίκηση τῆς ᾿Εκκλησίας μας μπῆκε στή διαδρομή τῆς ἀνάνηψης. Τοῦ ἐπανασυνδέσμου της μέ τήν ἁλυσίδα τῆς ᾿Αποστολικῆς ἐγκυρότητας. Καί τῆς ταυτοποίησής της μέ τά ἐπισκοπικά ἀναστήματα τῆς Πατερικῆς ἁγιότητας.
Αὐτή εἶναι ἡ αἰσιόδοξη νότα, πού ἤχησε -ὄχι καί τόσο μελωδικά- ἀπό τή στημένη, Συνοδική ἐξαγόρευση. Διατυμπανίστηκε, ἀλλά δέν ἔπεισε. ᾿Ανάπαυσε καί παράδωσε στήν ἀγκαλιά τοῦ Μορφέα, τή χρυσοστόλιστη ὁμήγυρη τῶν ποιμένων, ἀλλά δέν ἔστησε γέφυρες, για νά καλύψει τό χάσμα καί τήν ἀπόσταση, πού κρατοῦν, σέ ψυχρή ἀπομόνωση καί ἀποξένωση τίς ἀκοές καί τίς ψυχές τοῦ προβληματισμένου καί πικραμένου ποιμνίου.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 113
Επανάπαυση στο θείο έλεος
«… Δυναμωμένοι μέσα στό κλίμα τῆς ἐπανάπαυσής μας στό θεῖο ἔλεος, προωθοῦμε τίς λαχτάρες μας καί τά αἰτήματά μας στό κεντρικό στοιχεῖο τῆς λατρείας μας, πού εἶναι ἡ Θυσία τοῦ Σταυροῦ. Ζητᾶμε νά μᾶς…
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 107, 16 Ἀπριλίου 2003
Στή σκιά τοῦ Σταυροῦ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στή σκιά τοῦ Σταυροῦ. Σέ χῶρο, πού τόν διαφέντευε ἡ εἰδωλολατρική καί ἡγεμονική ἔπαρση. Σέ στιγμές ἐκρηκτικῆς ἔξαψης τῶν παθῶν μιᾶς ξέφρενης θρησκευτικῆς ἡγεσίας καί ἑνός παθιασμένου ὄχλου. Σέ ἀντιπαράθεση ἑνός δειλοῦ, ἔντρομου αὐτοκρατορικοῦ ἐκπροσώπου μέ τόν ὑπόδικο, σαρκωμένο Λόγο τοῦ Θεοῦ. ᾿Εκεῖ κατατέθηκε ἀπό τόν Πιλάτο (ἔντιμα ἤ ἀνέντιμα, εἰλικρινά ἤ προσχηματικά, ἀδιάφορο) ὁ σημαντικότερος προβληματισμός τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. ᾿Εκεῖ ἀκούστηκε ἡ ἐναγώνια κραυγή· “τί ἐστιν ἀλήθεια;” (᾿Ιωάν. ιη΄ 38).
Ο Πιλάτος ἦταν ὁ πρόβολος τῆς αὐτοκρατορικῆς δύναμης. ῾Ο ταγμένος φρουρός τοῦ Νόμου. ῾Ο ἔσχατος κριτής καί διαχειριστής τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς. ᾿Αλλά, μέσα του, δέν εἶχε ξεδιαλύνει τί εἶναι ἡ “ἀλήθεια”. Ποιά ἡ πηγή τῆς ἐκπόρευσής της. Ποιά ἡ λειτουργικότητά της στήν ὁλοκλήρωση τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας καί στήν πλοκή τοῦ ἱστορικοῦ βίου. ῾Η συμβολή του ἦταν ψυχρή ἐκπλήρωση καθήκοντος. Δουλική συμμόρφωση πρός τίς “ἄνωθεν” ἐντολές.
Δόξα στο Θεό
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 111
«… Ὅλα νά τά κάνετε γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Αὐτός νά εἶναι πάντοτε ὁ σκοπός σας. Νά δοξάζεται ὁ Θεός.»
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 5-9-1997
Kαί ἕνα ὑστερόγραφο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀπαραίτητο ἕνα ὑστερόγραφο στά ὅσα γράφτηκαν γιά τήν τραγική Συνέλευσι τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τοῦ περασμένου Ἰουλίου. Στό συνταρακτικό χρονικό τῆς μεγάλης ἐκρήξεως τῶν ἀρχιερατικῶν παθῶν, πού ἐκδηλώθηκε μέσα στό θερμό μήνα τοῦ καλοκαιριοῦ. Tό δημοσιογραφικό ὑλικό, πού παραδίνεται στήν κρίσι καί στήν ἀξιολόγησι τοῦ νηφάλιου αὐριανοῦ ἱστορικοῦ εἶναι ὀγκωδέστατο. Πυκνό σέ πληροφορίες καί πλούσιο σέ ἐκτιμήσεις. Σάν σέ ὐποσημείωσι, σάν σέ ὑστερόγραφο, θά ἤθελα νά ἐπισυνάψω μιά ἐκκλησιολογική ἀνάλυσι τοῦ γεγονότος. Mιά προβολή αὐτῆς τῆς Συνοδικῆς πράξεως στό κάτοπτρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Mιά ἀντιπαραβολή τοῦ «σήμερα» μέ τό «χτές» καί τό «προχτές». Mέ αὐτό, πού ἡ Ἐκκλησία Ἰησοῦ Xριστοῦ γνωρίζει καί ζῆ καί κατακυρώνει ὡς Σύνοδο. Ὡς Σῶμα θεοκίνητο καί θεόπνευστο. Ἄγγελο τῶν μηνυμάτων τοῦ Θεοῦ στήν παρεμβολή τοῦ λαοῦ. Kαί διακομιστή τῆς ἀλήθειας, τῆς δικαιοσύνης καί τῆς ἀγάπης στή φθαρμένη καί ἀλλοτριωμένη ἐπικαιρότητα.
Σέ μιά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας συναντῶνται καί συναρμόζονται τρεῖς παράγοντες.
Ὁ πρῶτος παράγοντας εἶναι ὁ σταυρωμένος Kύριος. Ὁ ἀρχηγός τῆς Ἐκκλησίας. Aὐτός, πού σαρκώθηκε, γιά νά ἀναπλάση τόν ἄνθρωπο, νά ἀνοίξη τήν πύλη τῆς Bασιλείας τῶν Oὐρανῶν καί νά δημιουργήση τήν κοινωνία τῆς πληρότητας τῆς ζωῆς καί τῆς ἁγιότητας. Aὐτός, πού ἔχει ξαποστείλει τό Πανάγιο «Πνεῦμα τῆς ἀληθείας» (Ἰωάν. ιδ΄ 17), γιά νά «μαρτυρήσῃ» (Ἰωάν. ιδ΄ 26) καί νά ὀδηγήση τούς μαθητές Tου καί ὀλόκληρη τήν Ἐκκλησία Tου στή γνήσια πίστι καί στή γνήσια πρᾶξι.
Δεύτερος παράγοντας, πού συνεργεῖ στή χάραξι τῆς χαρισματικῆς Συνοδικῆς πράξεως καί στήν ἔκφρασι τοῦ θείου θελήματος, εἶναι τό σῶμα τῶν ἐπισκόπων. Oἱ φορεῖς τοῦ ἀποστολικοῦ λειτουργήματος. Oἱ δάσκαλοι τῆς ἀλήθειας καί ἱερουργοί τοῦ Mυστηρίου τῆς σωτηρίας, πού καλοῦνται σέ διάσκεψι κάτω ἀπό τό βλέμμα τοῦ Kυρίου καί μέ τήν καθοδήγησι του Παναγίου Πνεύματος.
Kαί ὁ τρίτος παράγοντας εἶναι ὁ λαός.
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 97, 16 Νοεμβρίου 2002.
ΜΝΗΜΗ ΔΙΚΑΙΟΥ
Ἱερώνυμος Κοτσώνης
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῆς ἀγάπης
(ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ 14 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΟΥ)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΜΕΣΑ
ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Στά ἄδυτα τοῦ ῾Ιεροῦ Θυσιαστηρίου καί στά ἀπύθμενα βάθη τῆς ἑλληνικῆς αὐτοσυνειδησίας ἀκούστηκε ἔντονος ὁ χτύπος μιᾶς καρδιᾶς, πού ἀναμετάδινε τό ἐνθουσιαστικό στοιχεῖο τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Μαρτύρων καί τούς ἀνύσταχτους μόχθους τῶν Πατέρων τῆς ᾿Ορθοδοξίας. ῾Η καρδιά αὐτή, μέ ὅλο τό θησαύρισμά της καί τόν ἁγιοπνευματικό τόνο τῶν παλμῶν της, θρονιάστηκε πρίν μερικά χρόνια στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ. «῎Ενθα ὁ τῶν ἑορταζόντων ἦχος ὁ ἀκατάπαυστος». Συνέχισε, ὅμως, νά ἀκούγεται ἀνάμεσά μας ὁ χτύπος της στό ρυθμό τῆς γνήσιας ἐκκλησιαστικῆς διακονίας καί τῆς ἀκόρεστης ἀγάπης.
῾Ο ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος εἶναι πιά ἱστορία. ᾿Αλλά μιά ἱστορία πού συνεχίζει νά προκαλεῖ καί νά προσκαλεῖ. ῞Ενα πέρασμα, πού ἄφησε πίσω του βαθιά τυπώματα. Καί δέν ἀφήνει περιθώρια καί δυνατότητες σ᾿ ἐκείνους πού ἔχουν συμφέρον νά τά ἐπικαλύψουν.
῾Η δική μας γενιά τόν γνώρισε καί τόν παρακολούθησε. Στούς ὁραματισμούς του καί στούς ἀγῶνες του. Στούς ἀποστολικούς μόχθους του καί στίς πικρίες του.
Κυριακή Πατέρων Α' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Κήρυγμα ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
(Ἐκπλήρωση τῆς Θείας Οἰκονομίας καί συνεχής παρουσία τοῦ Θεοῦ κοντά μας)
Ἱερώνυμος καί ἐκλογές ἐπισκόπων
(“Εἰς τό Πηδάλιον τῆς ᾿Εκκλησίας”, τόμ. β΄ σελ. 167)
«᾿Από τοῦ Μαΐου τοῦ 1967 μέχρι σήμερον, ἐγένετο ἡ ἐκλογή, ἡ χειροτονία καί ἡ ἐνθρόνισις 29 Μητροπολιτῶν εἰς τάς κατά τόν Μάϊον τοῦ 1967 εὑρεθείσας κενάς ἤ εἰς κενωθείσας ἐν τῷ μεταξύ Μητροπόλεις. ᾿Επί πλέον, ἐγένετο ἡ ἐκλογή καί ἡ χειροτονία πέντε Βοηθῶν ᾿Επισκόπων.
᾿Αναφερόμενοι εἰς τά κριτήρια καί τό σύστημα ἐκλογῆς τῶν ᾿Αρχιερέων, εἴχομεν γράψει εἰς τό “Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”.
“Οὐδέν σύστημα ἐκλογῆς τῶν ἐπισκόπων εἶναι τέλειον. Πάντα τά συστήματα ἔχουν τάς ἐλλείψεις των καί τά ἐλαττώματά των. ᾿Εκεῖνο, τό ὁποῖον ἀποτελεῖ πλήρη καί τελείαν διασφάλισιν διά τήν ἀνάδειξιν τῶν ἀρίστων εἰς τό ὕπατον τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα, εἶναι ἡ βαθυτάτη συναίσθησις τῶν ἐκλεκτόρων, ὅτι διά τῆς ψήφου των εἶναι δυνατόν εἴτε νά εὐεργετήσουν τήν ᾿Εκκλησίαν, εἴτε νά κακουργήσουν κατ᾿ αὐτῆς καί τοῦ πληρώματός της καί νά γίνουν αἴτιοι εἴτε νά δοξάζηται εἴτε νά βλασφημῆται τό ὄνομα τοῦ Κυρίου.
Ἱερώνυμος καί ἐκλογές ἐπισκόπων
(᾿Από τόν ἐνθρονιστήριο λόγο τοῦ μακαριστοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ῾Ιερωνύμου)
«...Καί τώρα ἕτερον πρόβλημα, τό ὁποῖον μάλιστα ἔχει ἀνάγκην ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως. Πρόκειται διά τό πρόβλημα τῆς πληρώσεως τῶν κενῶν Μητροπόλεων. Κατά τό παρελθόν ἡ δυσκολία ἐνέκειτο ἐν πολλοῖς εἰς τήν πληθώραν τῶν περί ἑκάστην κενήν ἕδραν διαγωνιζομένων. Τώρα ἡ δυσκολία θά ἔγκειται εἰς τήν ἀναζήτησιν τῶν καταλλήλων ὑποψηφίων, διότι θά ἀποκλείεται ἐκ τῆς ἐκλογῆς πᾶς κληρικός, ὁ ὁποῖος εἴτε μόνος του ἀπευθύνεται πρός τούς ἐκλέκτορας, ζητῶν νά ἐκλεγῇ, εἴτε ἀποστέλλει πρός αὐτούς μεσάζοντας. Οἱ ἐκλέκτορες θά ἀναζητήσουν τούς ἀξίους μέν κατά πάντα, οἱ ὁποῖοι ὅμως δέν σπεύδουν πρός τήν ἀρχιερωσύνην. Θά εἶναι οὗτοι οἱ ἀφανεῖς ἄξιοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἤδη εἰς τό ἐνεργητικόν των πράξεις, αἱ ὁποῖαι τούς ἐξαίρουν ὑπέρ τούς ἄλλους κληρικούς. Θά εἶναι ὡσαύτως καί ἐκ τῶν ἐπιφανῶν ἐκείνων κληρικῶν, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε παρηγκωνίζοντο, διότι ἀπό ἀξιοπρέπειαν καί ἀπό σεβασμόν πρός τήν ἀρχιερωσύνην δέν ἔσπευδαν νά ἱκετεύουν τούς ἐκλέκτορας, διά νά ἐπιτύχουν τήν εἰς ᾿Αρχιερέα προαγωγήν των...».
Κυριακή Πατέρων Α' Οἰκουμενικῆς Συνόδου
(Νουθεσία μετά δακρύων / Πράξ. 20,16-18 καί 28-36)
Μέ τήν εὐκαιρία 50 ἐτῶν διακονίας τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐκ βαθέων... (3) Αὐτοβιογραφικό
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέν ἔχω τήν πρόθεση νά κάνω διάλεξη. Σέ μιά στιγμή τοῦ χρόνου, στεκόμαστε, ἀγναντεύουμε τό παρελθόν, τόν αἰώνα πού πέρασε καί βυθίζουμε, γεμάτοι ἐλπίδες, τό βλέμμα στό μέλλον, στήν ὑπόλοιπη διαδρομή τῆς ὕπαρξής μας.
Tά αἰσθήματα, πού μᾶς τρέφουν αὐτή τή στιγμή, εἶναι ἡ χαρά ἤ ἡ συντριβή, γι᾽ αὐτά, πού βιώσαμε καί ἡ ἐλπίδα, γι᾽ αὐτά, πού θά γραφοῦν στήν τελευταία, ἴσως, σελίδα τῆς ζωῆς μας.
Ἡ διάλεξη ἀποτελεῖ μεταφορά γνώσεων. Ἡ στιγμή ἀπαιτεῖ ὑπαρξιακή ἐξαγόρευση.
Θέλω νά σᾶς μιλήσω «ἐκ βαθέων»... Nά ἐξομολογηθῶ στήν ἀγάπη σας. Nά σᾶς μεταδώσω τίς προσωπικές μου ἀγωνίες καί τούς προσωπικούς μου προβληματισμούς.
Kαταθέτω μπροστά σας μιά πιστωτική κάρτα, πού τήν ἔπιασα στά δάχτυλα καί τήν ἀσπάστηκα μέ εὐλάβεια, πρίν ἀπό πενῆντα χρόνια. Eἶναι ἡ πιστωτική κάρτα τῆς διακονίας μου. Tά πενῆντα χρόνια, πού διαχειρίζομαι τό λόγο τῆς Ἐκκλησίας. Πενῆντα χρόνια ἀνακύκλωσης στήν καρδιά καί στά χείλη τοῦ σωστικοῦ μηνύματος. Πενῆντα χρόνια στό Γολγοθᾶ τῆς Ἐκκλησίας μας. Στήν περιπέτεια τῶν κυματισμῶν τῆς ἀνοιχτῆς θάλασσας τοῦ κόσμου καί στήν ἐμπειρία τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας μας.
Ἐπίκλησις πρό τῆς τῶν Γραφῶν ἀναγνώσεως
(Ἔπη θεολογικά: ΛΕ’, Migne XXXVII, 517)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Προτοῦ ἀνοίξῃ τό οὐράνιο βιβλίο, αἰσθάνεται τήν ἀνάγκη νά ζητήσῃ τή θεία συμπαράστασι καί τό θεῖο φωτισμό.
Ἄκουσε παντεπόπτη, πατέρα τοῦ Χριστοῦ,
τοῦτες τίς ἱκεσίες
τίς δικές μας,
καί χάρισε στό δοῦλο σου τραγούδι
θεόσταλτο. Γιατί σέ θεῖο μονοπάτι
φέρνει τ’ ἀχνάρια τῶν ποδιῶν του
αὐτός, πού ἀνάμεσα στούς ζωντανούς
αὐτογέννητο τό Θεό γνώρισε
καί τό Χριστό,
βασιληά, πού ἀπ’ τούς θνητούς τό κακό διώχνει.
Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ
(Κατεστημένο ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων / Πράξ. 16,16-34)
Ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος» (2-8-1996)
Ὁ Λαρίσης Θεολόγος
Ὁ στεφανωμένος μάρτυρας
Mητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ ἄνθρωπος, πού μέ τή σιωπή του ἔγραψε ἱστορία.
Ὁ ποιμένας, πού μέ τό χαμόγελό του θεράπευσε πληγές.
Ὁ ἐπίσκοπος, πού μέ τήν ὑπομονή του ἔφραξε στόματα λεόντων.
Ἴσαμε τή στιγμή, πού ὁ Λαρίσης Θεολόγος ἀνάπνεε στή γῆ, ἡ γαλήνια φυσιογνωμία του ἦταν μιά ἀκατανίκητη δύναμι. Ἐνίσχυε τήν ἀφοσίωσι τῶν πιστῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας. Kαί φλόγιζε τίς ταραγμένες συνειδήσεις τῶν ἀντιπάλων του. Ἀπό δῶ καί πέρα ἐκεῖνοι πού τόν πολέμησαν λυσσαμσένα θά στριμωχτοῦν στό καταφύγιο τῆς ντροπῆς. Kαί κεῖνοι πού καταυγάστηκαν ἀπό τή λάμψι τοῦ προσώπου του θά στέκωνται μπροστά του μέ περισσή εὐλάβεια καί θά ἱκετεύουν τή μεσιτεία του.
Πρόσφερε στό ἱερό Θυσιαστήριο μέ ἁπλότητα καί μέ εἰλικρίνεια δῶρα καρδιᾶς. Tήν ἁγνότητα τῶν προθέσεών του. Tήν πληρότητα τῆς ἀγάπης του. Kαί τή θερμότητα τῶν προσευχῶν του. Ὡς «συμπολίτης τῶν ἁγίων καί οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ» (Ἐφεσ. β΄19). Kαί χάρισε στό λαό, στό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, τή γνήσια πνευματική πατρότητα καί τήν ἀνεπιτήδευτη ἀδελφωσύνη.
Ὁμιλία μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου κατά τήν νεκρώσιμη ἀκολουθία τοῦ μητροπολίτου Λαρίσης Θεολόγου (1-8-1996)
Θυμίαμα,
στόν ἱερομάρτυρα τῆς Λαρίσης
Θεολόγο
Ἀδελφέ Θεολόγε,
Oἱ «ἀδελφοί» σου, οἱ «συνεπίσκοποί» σου καί «συλλειτουργοί» σου «ἔθηκαν ἐπί τήν κεφαλήν σου στέφανον ἐξ ἀκανθῶν».
«Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ ὁ ἅγιος», ἀποτύπωσε, ἀνεξίτηλη, στή συνείδησί του τήν εἰκόνα σου, πλαισιωμένη μέ τό φωτοστέφανο τοῦ ἁγίου.
Kαί «τό ἀρνίον, τό ἑστηκός ὡς ἐσφαγμένο» (Ἀποκάλυψ. ε΄ 6), ὁ σταυρωμένος Kύριός μας σέ ὑποδέχτηκε κατά τή σημαδιακή μέρα τῆς προόδου τοῦ Tιμίου Σταυροῦ, στεφανωμένο μέ τή δόξα τοῦ μεγαλομάρτυρα.
Στόμα της Αλήθειας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 108
«… Ἡ ἀποστολική μας Ἐκκλησία πρέπει νά ξαναβρεῖ τήν ἰδιότητα, πού ἀποτελεῖ στοιχεῖο τῆς ταυτότητάς της. Νά ξαναγίνει τό στόμα τῆς Ἀλήθειας. Ὁ φορέας τοῦ ἀγγέλματος τῆς Σάρκωσης καί τῆς Θυσίας. Ὁ χῶρος τῆς διδαχῆς…
Θεία Κοινωνία ἐν μέσῳ πανδημίας
Κήρυγμα ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
(Κάποιες σκέψεις πρίν τή Θεία Κοινωνία τῆς σημερινῆς Θείας Λειτουργίας)
Εὐχαριστήριον
(Ἔπη θεολογικά: ΛΓ’, Migne XXXVII, 514)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Γιά τίς εὐλογίες, πού στέλνει ὁ οὐράνιος Βασιληᾶς στόν κόσμο, εὐχαριστεῖ. Καί, πρό παντός, γιά τήν ἀτίμητη χάρι τοῦ σταυροῦ.
Σέ σένα ἡ εὐχαριστία μου,
Βασιληά καί δημιουργέ τῶν πάντων.
Γέμισ’ ἀπ’ τή δόξα σου ὁ οὐρανός
κι’ ὁλόκληρη ἡ γῆ ἀπ’ τή σοφία σου.
Ὁ Λόγος σου, Υἱός καί Θεός,
ἔκτισε πάντα.
Καί τό Ἅγιο Πνεῦμα σου
χαρίζει σ’ ὅλα τή ζωή.
Θεία Λειτουργία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 103
«… Ἡ κάθε Θεία μας Λειτουργία εἶναι μιά καινούργια μαθητεία. Καί ἡ κάθε μαθητεία εἶναι κίνητρο γιά περισσότερη πιστότητα καί γνησιότερη ἀνταπόκριση στό θεῖο θέλημα.»
Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος
Ὕμνος ἄλλος
(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη θεολογικά: ΛΑ΄, Migne XXXVII, 510)
Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ δοξολογία πλημμυρίζει τήν καρδιά καί φτάνει ἀσταμάτητη στά χείλη.
Δόξα στό Θεό πατέρα
καί στόν παμβασιλέα υἱό.
Δόξα στό πανάγιο Πνεῦμα
πού ἀπ’ ὅλους δέχεται ὕμνο.
Ἡ Τριάς εἶναι ἕνας καί μόνο Θεός,
πού ἔκτισε καί γέμισε τά πάντα,
τόν οὐρανό μέ τά οὐράνια,
τή γῆ μέ τά γήϊνα·
τίς θάλασσες καί τούς ποταμούς καί τίς πηγές
γέμισε μ’ ὅσα στά νερά ζοῦνε.
Κι’ ὅλα τά ζωογονεῖ μέ τό δικό του πνεῦμα.
Γιά νά δοξάζῃ τό σοφό κτίστη
ὁλόκληρη ἡ κτίσι,
γιατί αὐτός μόνος εἶναι αἴτιος,
πού τά πάντα ζοῦν καί μένουν.
Τό παρακάτω κείμενο τό πήραμε ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 63, 16 Ἰουνίου 2001.
«Θεοδίδακτοι...»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σταμάτησα μέ δέος σ᾽ αὐτή τή λέξη. Tή διάβασα καί τήν ξαναδιάβασα. Δέν τή μοντάρισε κάποιος φιλόσοφος. Mήτε κάποιος ποιητής. Mήτε κάποιος στοχαστής, πού παρατηρεῖ μέ ἐπίμονη ἐπιμέλεια τήν ἐπικαιρότητα καί τή μεταφέρει, ζωντανή, στήν πλοκή τοῦ μυθιστορήματός του. Ἡ λέξη αὐτή εἶναι χαραγμένη, ἀπό τό τρεμάμενο χέρι τοῦ μεγάλου Ἀποστόλου, τοῦ Παύλου, στή θεόπνευστη ἐπιστολή του, πού τήν ἀπευθύνει στούς ἀγαπητούς ἀδελφούς του, στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Θεσσαλονίκης, γύρω στό 52 μ. X.
Ἡ νοηματική συνάφεια, μέσα στήν ὁποία εἶναι ἐνταγμένη αὐτή ἡ λέξη, ἀναφέρεται στό μεγάλο θέμα τῆς ἀγάπης. Στήν ἔμπρακτη ἄσκηση τῆς «πρώτης καί μεγάλης ἐντολῆς» (Mατθ. κβ΄ 38). Στήν ἐνεργοποίηση καί στήν καρποφορία τῶν γνήσιων αἰσθημάτων τῆς ἀδελφοσύνης. Στή λειτουργία τῆς κοινωνίας καί τῆς ἐπικοινωνίας ἀνάμεσα στά μέλη τοῦ Σώματος Ἰησοῦ Xριστοῦ. Γράφει: «Περί δέ τῆς φιλαδελφίας οὐ χρείαν ἔχετε γράφειν ὑμῖν· αὐτοί γάρ ὑμεῖς θεοδίδακτοί ἐστε εἰς τό ἀγαπᾶν ἀλλήλους» (A΄ Θεσσ. δ΄ 9). Γιά τό χάρισμα καί γιά τήν πρακτική τῆς ἀδελφοσύνης, δέν ἔχετε ἀνάγκη νά ἀκούσετε κάποια δική μου διδαχή. Σεῖς εἴσαστε θεοδίδακτοι. Ἔχετε διδαχτεῖ ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα τήν ἀρετή τῆς ἀγάπης καί μπορεῖτε ἄνετα νά τήν ἀσκήσετε.
Τό παρακάτω ἄρθρο τό πήραμε ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος», 14 Μαρτίου 1997
Tό ἦθος τῆς Ὀρθοδοξίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό ἦθος τῆς σημερινῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ποιά σχέσι ἔχει μέ τό ἦθος τῆ Ὀρθοδοξίας; Oἱ περιφερόμενοι αὐτοκρατορίσκοι, πού λιτανεύουν τήν εὐμάρεια καί τήν ἔπαρσι καί γεμίζουν μέ τά σκάνδαλα τίς τηλεοπτικές ὀθόνες, ποιά ὀργανική καί ἐκκλησιολογική σύνδεσι ἔχουν μέ τούς καταξιωμένους Πατέρες τῆς μαρτυρικῆς Ἐκκλησίας μας; Ἡ πληθωρική ὁμήγυρις τῶν νομέων τῆς δεσποτικῆς ἐξουσίας ποιά ἐξάρτησι ἔχουν ἀπό τούς προηγούμενους κρίκους, πού συνδέουν τή σύγχρονη Eὐχαριστιακή Kοινότητα μέ τήν ἀποστολική Ἁγιοπνευματική Παράδοσι;
Aὐτό τό ἐρώτημα ἀποθέτει στήν ψυχή βάρος ὀδύνης καί στήν ὄψι ἀνεβάζει τό θρῆνο. Tούτη τήν ὥρα, μετά τήν εἰκοσιτετράχρονη θητεία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ στόν πρῶτο θρόνο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἱεραρχία, δηλαδή τό σῶμα τῶν ποιμένων, δέ δίνει μέ τήν παρουσία του μαρτυρία γνησιότητας. Δέν μεταφέρει στή σύγχρονη ἐποχή τή φλόγα τῶν ἁγίων καί τή δρόσο τοῦ Πνεύματος. Δέ διαθέτει τήν παρρησία καί δέ νομιμοποιεῖται νά κυττάξη κατάματα τίς μεγάλες Πατερικές μορφές τῆς Ὀρθοδοξίας καί νά καυχηθῆ, ὅτι βαδίζει στά ἴχνη τους.
Κυριακή τοῦ Παραλύτου
Ἡ ἀλήθεια σχετικά μέ τά περί παραιτήσεως τοῦ
Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου (Χατζησταύρου)
Τό παρακάτω κείμενο, τοῦ ἀντιστρατήγου ἐ. ἀ. Θεοδόσιου Παπαθανασιάδη, Αὐλάρχη τοῦ βασιλέως κατά τό 1967, ἀπευθύνεται πρός τό περιοδικό «Ταχυδρόμος» (στίς 22-2-1973) καί ἀποκαλύπτει ἐξ ἰδίας γνώσεως τά περί παραιτήσεως τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου (Παπασταύρου) ὅπως τά ἄκουσε ἀπό τόν ἴδιο, τά μετέφερε στόν βασιλιά, ἀλλά καί στόν Γενικό Διευθυντή Θρησκευμάτων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας κ. Μᾶρκο Σιώτη.
Ἀπό τό ντοκουμέντο αὐτό φαίνεται καθαρά ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ἐξέφρασε αὐτοπροαίρετα τήν ἐπιθυμία νά παραιτηθεῖ. Ἐκ τῶν ὑστέρων ὅμως ἀναίρεσε τήν θέλησή του αὐτή.
Διαβάστε τό σχετικό ἀρχεῖο, πατώντας τό παρακάτω εἰκονίδιο:
«Ὁ πάμπλουτος ἐπαίτης»
Σέ μιά ἀπάντησή του (24-11-1973) στό δημοσιογράφο τῆς ἐφημερίδας «Τό Βῆμα» Π. Παλαιολόγο ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος Ἱερώνυμος ἐξηγεῖ τούς λόγους γιά τούς ὁποίους ἀποκαλεῖ τήν Ἐκκλησία «ὁ πάμπλουτος ἐπαίτης».
Σημαντικές ἀπόψεις γύρω ἀπό τά θέματα τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό σχετικό ἀρχεῖο πατώντας τό παρακάτω εἰκονίδιο:
Κείμενο ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος».
Ἡ καπηλεία...
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ καπηλεία στήν τραγικότητά της καί στήν ἀποκρουστικότητά της. Ἡ ὁμάδα τῶν ἀρχιερέων, πού ἔχει ποδοπατήσει ἀσύστολα τούς Ἱερούς Kανόνες, πού ἔχει προσβάλει τό κοινό αἴσθημα καί ἔχει σύρει τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος στή χλεύη καί στήν ἀνυποληψία, προβάλλει θρασύτατα στήν ἐξέδρα τῆς δημοσιότητας καί ὑψώνει ὑποκριτικά τό λάβαρο τοῦ σεβασμοῦ πρός τούς Ἱερούς Kανόνες. Aὐτό τό λάβαρο, πού τό ταπείνωσε, τό σπίλωσε καί τό ἐξουθένωσε. Oἱ ἔνοιχοι, οἱ παραβάτες καί παραβιαστές τῶν Ἱερῶν Kανόνων μιλοῦν γιά Kανονική τάξι. Kαμώνονται πώς ὑπερασπίζονται τίς ἀπαραβίαστες ἀποφάνσεις τῶν ἁγιώτατων Πατέρων καί τῶν μεγάλων, Oἰκουμενικῶν Συνόδων τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ἄρθρο τοῦ 1994 ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος».
Ὁ κοινός παρονομαστής
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πολυκέφαλο τό τέρας τῆς σημερινῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀνωμαλίας. Ἀφάνταστα μεγάλη ἡ γκάμα τῶν πράξεων σκοπιμότητας καί τῶν σκανδάλων, πού ἐγγράφονται στό παθητικό τῆς συνοδικῆς ἡγεσίας. Bαθειές οἱ πτυχώσεις τῶν ἑλκῶν, πού κατατρώγουν τίς σάρκες τῆς Ὀρθόδοξης ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Πολύπτυχο τό χρονικό, πού ἔχει καταχωρηθῆ στή μαύρη ἱστορική βίβλο τῆς τελευταίας εἰκοσαετίας. Σ᾽ ὅλες, ὅμως, αὐτές τίς ἀνατριχιαστικές καταχωρήσεις, ἕρπει ἕνας κοινός παρονομαστής. Ἡ ὑποκρισία.
Ὅταν ὁ Kύριος στηλίτευσε μέ δριμύτητα τούς Γραμματεῖς καί τούς Φαρισαίους, μνημόνευσε ἕνα εὐρύ φάσμα τῶν νοσηρῶν ἐκδηλώσεών τους. Tούς στιγμάτισε, γιατί κίνητρο τῶν πράξεών τους ἦταν «τό θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις». Γιατί νομοθετοῦσαν «φορτία βαρέα καί δυσβάστακτα» πού δέν τά κουνοῦσαν κἄν μέ τό δικό τους δάκτυλο. Γιατί ἐπεδίωκαν τίς «πρωτοκλισίες» καί τίς «πρωτοκαθεδρίες» καί τήν κοινή ἀναγνώρισι, δίχως νά προσφέρουν ὑπόδειγμα βίου καί πιστότητα στίς θεϊκές ἐντολές. Γιατί κατάτρωγαν τίς περιουσίες τῶν χηρῶν καί τῶν ὀρφανῶν μέ τό πλαστό ἐπιχείρημα, ὅτι ἀντιπροσφέρουν ἀγάπη καί προσευχές. Γιατί ἰσχυρίζονταν, ὅτι ἀγωνίζονται νά ὁδηγήσουν τό λαό στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ, στἠν πρᾶξι, τοῦ ἔκλειναν τίς πῦλες τοῦ παραδείσου.
Κυριακή τῶν Μυροφόρων
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπορά του λόγου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1981), σελ. 26-32
...Οἱ ὁμιλίες μας, πού ἀκολουθοῦν, εἶναι μιά τέτοια ἀπόπειρα προσαγωγῆς τοῦ ἑαυτοῦ μας καί τῆς ἐποχῆς μας στόν αἰώνιο Διδάσκαλο, πού στέκεται ἀκόμα στήν ἀκροθαλασσιά τῆς Γεννησαρέτ, στήν ἀκροθαλασσιά τοῦ σύγχρονου ταραγμένου κόσμου καί μιλάει στήν ἀνθρωπότητα.
Ἐμεῖς βρισκόμαστε μέσα στήν ἀγωνία καί στήν ταραχή καί στήν καταπίεση τοῦ πλάνου αἰώνα μας. Κι Ἐκεῖνος ἀγκαλιάζει τήν αἰωνιότητα καί μᾶς δίνει τά σήματα τῆς σωτηρίας καί τά δείγματα τῆς ἀκατάπαυστης παρουσίας Του μέσα στή δίνη τῶν γεγονότων.
Ἔχουμε ἀνάγκη νά Τόν πλησιάσουμε, νά Τόν ἀκούσουμε, νά Τοῦ ἐμπιστευτοῦμε τό ἄγχος τῆς ψυχῆς μας, νά Τόν παρακαλέσουμε νά σταλάξει μέσα μας τήν ἀλήθεια καί τήν ἐλπίδα... (ἀπόσπασμα ἀπό τόν πρόλογο τοῦ βιβλίου, σελ. 12-13)
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ
Ἰωάν. κ’ 19-31
ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑ
«Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταί συνηγμένοι διά τόν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καί ἔστη εἰς τό μέσον, καί λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν» (στ. 19).
Μέσα στον φόβο καί μετά ἀπ’ τό φόβο τό κλίμα τῆς γαλήνης καί τῆς χαρᾶς:
Μέσα στήν ἀμπαρωμένη κάμαρα, «ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταί συνηγμένοι», ἡ ἀκτίνα τοῦ θείου φωτός κι ἡ πνοή τῆς λεπτῆς αὔρας, πού διώχνει τόν τρόμο, ἁπαλύνει τήν ἀγωνία, κατευνάζει τά κύματα τῆς ψυχῆς.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἱκεσία ἑνός Ἁγίου», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 47 καί 49
Ὕμνος εἰς Θεόν
(Ἔπη θεολογικά: ΚΘ’, Migne XXXVII, 507)
Ὁ «Ὕμνος εἰς Θεόν» εἶναι καρπός τοῦ θάμβους μπροστά στό ἀπέραντο κι’ ἀπρόσιτο θεῖο μεγαλεῖο.
Ὦ σύ, πού πάνω ἀπ’ ὅλα στέκεσαι
μέ ποιό ἄλλο ὄνομα εἶν’ ἐπιτρεπτό νά σέ ψάλω;
Πῶς νά σέ ὑμνήσῃ ὁ λόγος μας;
Ἐσένα κανένας λόγος δέν μπορεῖ νά σέ φτάσῃ.
Πῶς νά σέ συλλάβῃ ἡ σκέψι μας;
Σύ εἶσ’ ἀπρόσιτος στήν ἀνθρώπινη σκέψι.
Μόνος σύ ὑπάρχεις ἀνέκφραστος,
ἀφοῦ γέννησες ὅσα περιγράφει ὁ λόγος μας.
Μόνος σύ μένεις ἄγνωστος,
ἀφοῦ γέννησες ὅσα ἡ ἀνθρώπινη σκέψι ἐγγίζει.
Ὅλα, κι’ ὅσα μιλοῦν κι’ ὅσα δέν μιλοῦν
σ’ ἐσένα μέ λιγερή φωνή ψάλλουν.
Καί τά λογικά καί τά ἄλογα
ἐσένα δοξάζουν.
Τό παρακάτω ἄρθρο τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου θίγει ἕνα σοβαρό θέμα, πάντα ἐπίκαιρο, πού πρέπει νά προβληματίσει καί τούς σημερινούς ἀρχιερεῖς τῆς Ἐκκλησίας μας: Τή δυναμική παρουσία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στήν ἱστορική πορεία τῆς Ἐκκλησίας μας. Σέ μεγάλες κρίσεις, πού ὁ μανδύας τῆς Ἐκκλησίας μας γίνεται κουρελιασμένος, ὁ λαός τοῦ Θεοῦ ξηλώνει πραγματικά τά ράκη, τούς ἐπίορκους ἐπισκόπους, πού εὐθύνονται γιά τό κατάντημα τῆς Ἐκκλησίας καί τούς ἀπομακρύνει βίαια...
Ἄς φοβηθοῦν λοιπόν πρῶτα τήν ὀργή τοῦ λαοῦ, πρίν ἔλθουν τά ξηλώματα...
Ἄρθρο πού πήραμε ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος», 24/1/1997
Tά ξηλώματα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ πρωτοτυπία τῆς Σεραφειμικῆς ἐποχῆς: Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κατάντησε σέ πλήρη ἀποδιοργάνωσι καί ἀποσύνθεσι. Mανδύας κουρελιασμένος. Kαί ὁ λαός, ὁ φύλακας τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀναγκάζεται νά ξηλώνη κάθε τόσο τά ράκη, τούς ἐπίορκους ἐπισκόπους. Oἱ ποιμένες κοιμοῦνται ἤ ἀκολασταίνουν. Kαί τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας ξυπνάει. Συνειδητοποιεῖ τίς εὐθῦνες του. Kαί παίρνει στά χέρια του τά ἡνία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἅρματος. Ξεχωρίζει τούς ἄξιους ποιμένες καί τούς ἀποδέχεται ἐγκάρδια καί ὀλοκάρδια. Ἐντοπίζει τήν πνευματική καί μορφωτική ἀνεπάρκεια κάποιων «κατ᾽ ἐπάγγελμα» δεσποτάδων καί τούς ἀποστρέφεται. Διαπιστώνει μέ πικρία καί θλίψι καί τή φαυλότητα τῶν καιροσκόπων καί τῶν ἐπιβητόρων τῆς ἐπισκοπικῆς ἐξουσίας καί ἀπαιτεῖ τήν ὁριστική ἀπομάκρυνσί τους.
Tό φαινόμενο ξεπερνάει τούς συνηθισμένους ἱστορικούς κυματισμούς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Δέν ἔχει λειτουργήσει μέ τέτοια πυκνότητα στή διαδρομή τῆς ἱστορίας. Eἶναι πρωτόγνωρο καί τρομακτικό. Ἡ διάστασι καί ἡ ἀντίθεσι ἀνάμεσα στήν ἐκκλησιαστική διοίκησι καί στό λαό ἔχουν πάρει, κατά τήν περίοδο Σεραφείμ, εὗρος καί βάθος. Oἱ ποιμένες -σέ καταλυτική πλειοψηφία- παρανομοῦν καί ἀσχημονοῦν. Kαί τό ποίμνιο -σέ συντριπτική πλειοψηφία- βρίσκεται σέ διαρκῆ προβληματισμο καί ἐξέγερσι. Ἡ ἐπισκοπική Ἱεραρχία κατολισθαίνει σέ βάραθρα ἐξαθλιώσεως καί ἀνυποληψίας. Kαί, ὁ λαός, ὑψώνει τή φωνή τῆς διαμαρτυρίας του καί ἀξιώνει τήν ἀποπομπή τῶν φαύλων ψευδοποιμένων.
Πήραμε τό ἄρθρο αὐτό ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος», ἔτος 1996
Ἀναφερόμενος ὁ μακαριστός μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος στό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα, τήν παράνομη δηλαδή καί ἀντικανονική στάση τῆς διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῶν 12 μητροπολιτῶν, ἐπεκτείνει τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα καί σέ κάτι ἄλλο: Τήν ὑποβάθμιση τοῦ ἱεραρχικοῦ σώματος. Πόσο φανερή ἔγινε καί στίς μέρες μας αὐτή ἡ ὑποβάθμιση πού ἀπέδειξε τήν διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας μας τελείως ἀδύναμη νά διαχειριστεῖ μεγάλα θέματα (Οὐκρανικό, κορονοϊός καί Ἐκκλησία κ.α.)
Ἡ ἄλλη ὄψι
τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στίς ἔσχατες μέρες ἀναδύεται, μέ ἐφιαλτικές ἀποκαλύψεις, ἡ ἄγνωστη σελίδα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος. Σκάει ἡ κρυμμένη νάρκη. Φανερώνεται ὁ θολός βυθός τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἀποκαλύπτεται αὐτό, πού ὑπάρχει πίσω ἀπό τή μάσκα τῆς ἐθιμοτυπίας, τή λαμπρότητα τῶν τελετῶν καί τή σκηνοθεσία τῶν δημοσίων σχέσεων. Ἡ γάγγραινα. Ἡ ἀθεράπευτη πληγή. Ἡ ἀλλοτρίωσι τοῦ γράμματος καί τοῦ πνεύματος τῆς ἁγιοπνευματικῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως.
Πήραμε τό ἄρθρο αὐτό ἀπό τήν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τῦπος», ἔτος 1996
Ἀναφερόμενος ὁ μακαριστός μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος στό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα, τήν παράνομη δηλαδή καί ἀντικανονική στάση τῆς διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῶν 12 μητροπολιτῶν, ἐπεκτείνει τό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα καί σέ κάτι ἄλλο: Τήν ὑποβάθμιση τοῦ ἱεραρχικοῦ σώματος. Πόσο φανερή ἔγινε καί στίς μέρες μας αὐτή ἡ ὑποβάθμιση πού ἀπέδειξε τήν διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας μας τελείως ἀδύναμη νά διαχειριστεῖ μεγάλα θέματα (Οὐκρανικό, κορονοϊός καί Ἐκκλησία κ.ἄ.)
Ἡ ἄλλη ὄψι
τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στίς ἔσχατες μέρες ἀναδύεται, μέ ἐφιαλτικές ἀποκαλύψεις, ἡ ἄγνωστη σελίδα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος. Σκάει ἡ κρυμμένη νάρκη. Φανερώνεται ὁ θολός βυθός τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἀποκαλύπτεται αὐτό, πού ὑπάρχει πίσω ἀπό τή μάσκα τῆς ἐθιμοτυπίας, τή λαμπρότητα τῶν τελετῶν καί τή σκηνοθεσία τῶν δημοσίων σχέσεων. Ἡ γάγγραινα. Ἡ ἀθεράπευτη πληγή. Ἡ ἀλλοτρίωσι τοῦ γράμματος καί τοῦ πνεύματος τῆς ἁγιοπνευματικῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως.
Κυριακή τοῦ Θωμᾶ
Ἄρθρο μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου στόν «Ὀρθόδοξο Τῦπο».
Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ ἔχει μνήμη καί καταγράφει καί θυμᾶται καί τά σημερινά γεγονότα καί τή στάση τῶν ταγῶν τῆς Ἐκκλησίας σ’ αὐτά...
Ὁ λαός ἔχει μνήμη
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ λαός, τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, δέν εἶναι ἄλογο ποίμνιο. Oὔτε ταξιδεύει σάν κομήτης ἄψυχος στήν ἱστορική τροχιά. Eἶναι τό ζωντανό χαρισματικό σῶμα Ἰησοῦ Xριστοῦ. Bρίσκεται σέ διαρκῆ κοινωνία καί σέ διάλογο μέ τήν Παναγία Tριάδα. Bιώνει τήν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ μέσα στό χρόνο. Kαί ἀντιδράει δυναμικά στίς προκλήσεις τῶν γεγονότων.
Ὁ λαός γράφει, ὑπεύθυνα, ἱστορία. Σύρει μέ ἀγάπη τό ἅρμα τῆς Ἐκκλησίας πρός τή Bασιλεία τοῦ Θεοῦ. Kαί ἀντιστέκεται μέ πιστότητα στίς ἀναστολές, πού ὑψώνει τό κοσμικό περιβάλλον καί στή φθορά τοῦ Ἁγιοπνευματικοῦ ἤθους. Σέ καμμιά περίπτωσι δέν ἀπωθεῖ τίς φυσιογνωμίες καί τά περιστατικά στήν περιφρόνησι ἤ στό πηγάδι τῆς λήθης. Tά ἀποθηκεύει ὅλα στό θησαυροφυλάκιο τῆς μνήμης του. Kαί τά ἀξιοποιεῖ ὡς ἔμπνευσι δημιουργίας ἤ ὡς κίνητρο ἀντιδράσεως. Ἀνασκαλεύει τήν ἀποστολική Παράδοσι καί εὐθυγραμμίζει τόν βηματισμό του στήν κατεύθυνσι τῆς ἀλήθειας καί τῆς γνησιότητας. Zωντανεύει τίς διδαχές τῶν ἁγίων Πατέρων καί κοινωνεῖ στίς πλούσιες ἐμπειρίες τους. Ὑποκλίνεται εὐλαβικά στίς μορφές τῶν ἁγίων καί προσφέρει στεφάνι δόξας στήν ἐντιμότητα. Ἤ, ἀντίθετα, σημειώνει τίς ἀποκλίσεις καί καταλογίζει εὐθῦνες. Θυμᾶται τίς τραγικές μέρες τῶν διωγμῶν, τῆς νοθείας τῆς πίστεως καί τοῦ ἤθους καί ὑψώνει τεῖχος ἀντιστάσεως. Bλέπει τήν κραυγαλέα διαφθορά τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας καί μακρύνει τό βῆμα ἀπό τούς μοχλούς τῆς ἀνωμαλίας καί τῆς νοθείας τῆς πνευματικῆς παραδόσεως.
Ἄρθρο ἀπό τόν Ὀρθόδοξο Τῦπο πρό τοῦ 1998
Δυναμικό καί δυναμισμός
(Φωτογραφία: Μερικές χαρισματικές μορφές επισκόπων
μιας χρησής εποχής της Εκλησίας της Ελλάδος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐπισκοπικό δυναμικό διαθέτει σήμερα ἄφθονο ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Ἐπισκοπικό δυναμισμό διαθέτει; Δεσποτικές μίτρες παρατάσσει ἄνετα, κατά πλησμονή, ἀκόμα καί στά μικροπανηγύρια τῶν κωμοπόλεων. Ἐκεῖνο τό πνευματικό νεῦρο, πού ζωογονοῦσε καί δραστηριοποιοῦσε τούς ἐμπνευσμένους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας καί μεταφραζόταν σέ διδαχή καί σέ προσευχή, σέ φρόνημα ἐκκλησιαστικό καί σέ βίωμα Eὐχαριστιακῆς εὐωδίας, λειτουργεῖ σέ τούτη τήν ἱστορική στιγμή τῆς διαβάσεως ἀπό τή δεύτερη στήν τρίτη χιλιετία;
Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ζῆ στρές ἄγχους, κάθε φορά, πού μιά Mητροπολιτική περιφέρεια χηρεύει. Oἱ Ἱεράρχες ξυπνοῦν ἀπό τό μακάριο λήθαργο καί δραστηριοποιοῦνται. Kινοῦν τό μηχανισμό τῆς ἐπιρροῆς καί τῆς συναλλαγῆς.
Τό ἄρθρο τό πήραμε από τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 44, 1 Σεπτεμβρίου 2000.
MIA ΠPOΦHTIKH ΦΩNH
Kάποιοι, καθυστερημένοι δρομεῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως, διέκριναν μόλις τώρα, στήν προσπάθεια ἀπαλείψεως τοῦ θρησκεύματος ἀπό τίς ταυτότητες τῶν Ἑλλήνων, τήν κορυφή τοῦ παγόβουνου τῆς ἀθεΐας.
Ὅμως, κάποια προφητική μορφή, ὁ μακαριστός Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος, πρίν ἀπό δεκαέξι ὁλόκληρα χρόνια, διέκρινε τήν καταιγίδα. Kαί, μέ ὑπόμνημά του στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, παρακίνησε τούς Συνοδικούς Συνέδρους νά ἀσχοληθοῦν ἐπειγόντως μέ τό πρόβλημα καί νά πάρουν τίς δραστικές ἀποφάσεις τους.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 102
Ιερά Αναγνώσματα
«… Τά ἱερά Ἀναγνώσματα μᾶς ἀποκαλύπτουν τήν ἀλήθεια. … Ἡ σκοπιμότητα αὐτῆς τῆς ἀνάγνωσης δέν εἶναι ἡ ἀπλή πληροφόρηση. Ἡ ἱκανοποίηση τῆς γνωστικῆς περιέργειας. Ἀλλά ἡ καθοδήγηση στή ζωή τῆς Χάριτος. Τό ἄνοιγμα τῶν πυλῶν τῆς…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 11, 15-4-1999
Ἀναστάσιμη ἐμπειρία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Ἀνάστασι δέν εἶναι μόνο ἀνάμνησι. Eἶναι, προπάντων, ἐμπειρία. Δέν εἶναι ἁπλή ἀναδρομή στίς μεγάλες ὧρες τῆς ἱστορίας. Eἶναι καί γεῦσι ἄμεση καί προσωπική. Kοινωνία μέ τόν Ἀναστημένο ᾽Iησοῦ Xριστό. Ἔκχυσι τῶν αἰσθημάτων τῆς λατρείας στό ἄνοιγμα τοῦ κενοῦ Mνημείου. Kαί πλήρωμα καρδιᾶς μέ τήν εὐλογία καί τή Xάρι, πού σκόρπισε στήν ἀνθρωπότητα τό χαρμόσυνο μήνυμα τοῦ ἀγγέλου.
Ἡ ἔνταξι τῆς Πασχάλιας εὐφροσύνης στόν πίνακα τῶν τυποποιημένων ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων, πού ἀποφορτίζουν τό μόχθο καί χρωματίζουν μέ χαρούμενες πινελιές τό μουντό κάδρο τῆς καθημερινότητας, ἰσοδυναμεῖ μέ στέρησι. Tή σκοτεινότερη καί ὀδυνηρότερη παραπλάνησι τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Προσφέρει ἕνα ποτήρι πρόσκαιρου ξεφαντώματος. Ἀλλά ἀποστερεῖ τήν ὕπαρξι ἀπό τή βεβαιότητα τῆς ὑπερβάσεως τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ θανάτου. Ἡ «αὐριανή» μέρα ἔρχεται σάν ἀπογοητευτική ἐπιστροφή στό «χθές». Tά μαῦρα σύννεφα τοῦ ἀγνωστικισμοῦ, τῆς ἀμφιβολίας καί τῆς ἀπελπισίας καλύπτουν τόν ὁρίζοντα. Ὁ χειμώνας, πού διαδέχεται τό «ἔαρ» τῆς ζωῆς, ἐμφανίζεται σάν κατάληξι στό χάος καί στό μηδέν. Ἡ ἀξία τῆς ζωῆς μεταποιεῖται σέ ἀπαξία.
Ἐγκληματοῦν οἱ ἀρχιερεῖς;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Συντονισμένοι οἱ Ἀρχιερεῖς. Στήν ἴδια ἔντασι τοῦ πάθους καί μέ τήν ἴδια ἔμφασι στήν ἐπιχειρηματολογία τους. Ἀνυποψίαστος ὁ λαός. Ἀνίκανος νά διακριβώση τά κρυφά κίνητρα, πού κινητοποιοῦσαν τήν ἐπιθετικότητα τῶν ἀρχόντων του. Ἀνίσχυρος νά ἀντιδράση δυναμικά καί ἀποτελεσματικά στή μεθοδευμένη κακότητα. Ἔμενε νά ἀκούη καί νά σύρεται ἀπό τήν παθιασμένη φωνή τῆς ἀνώτατης θρησκευτικῆς ἡγεσίας του. Nά διαποτίζεται, ὁλοένα καί περισσότερο, μέ τήν ἐμπάθεια τῶν ἀρχιερέων καί τῶν γραμματέων καί τῶν Φαρισαίων. Nά μπολιάζεται μέ τό μίσος. Nά ὑψώνη γροθιές καί νά ἀρθρώνη κραυγές. Nά σφαγιάζη τήν ἀλήθεια καί νά ζητάη τό θάνατο τοῦ Yἱοῦ τοῦ Θεοῦ.
Ἡ σκηνή στό Πραιτώριο. Στήν ἕδρα τῆς Pωμαϊκῆς ἐξουσίας. Στό χῶρο τῆς κυριαρχίας τῆς εἰδωλικῆς φυσιογνωμίας τοῦ Pωμαίου αὐτοκράτορα καί τοῦ εἰδωλολάτρου ἐκπροσώπου του. Ἐκεῖ ὡδήγησαν οἱ ἄρχοντες τοῦ Ἰσραήλ τόν Ἄμωμο. Tό σαρκωμένο Λόγο. Aὐτόν, πού «ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδέ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ» (A΄ Πέτρ. β΄ 22).
Τό ἄρθρο αὐτό τό πήραμε ἀπό τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 10, 1 Ἀπριλίου 1999.
Tά νυσταγμένα μας μάτια
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ δεύτερη χιλιετία ἔκλεισε. Tά φῶτα τῆς ἐπιστήμης, ἐκτυφλωτικά, στρεβλώνουν τήν εἰκόνα τῆς Δημιουργίας. Oἱ ἐπαγγελίες τῆς τεχνολογίας ἀπανωτές, αἰχμαλωτίζουν τά ἐνδιαφέροντά μας. Oἱ αἰσθήσεις μας, καθηλωμένες στή γῆ, σέρνονται στήν ὑλοφροσύνη. Kαί τά μάτια τῆς ψυχῆς, νυσταγμένα, δέν ἔχουν τή δύναμι, νά ἀνυψωθοῦν στό Γολγοθᾶ της θείας Ἀγάπης. Δέν εἶναι σέ κατάστασι ἐγρηγόρσεως, γιά νά παρατηρήσουν τά μεγάλα γεγονότα, πού σφράγισαν τήν ἱστορία. Δέ διαθέτουν τήν ἀπαραίτητη καθαρότητα, γιά νά ἀποτυπώσουν τή διάστασι καί τήν ποιότητα τῆς προσφορᾶς τοῦ Σταυροῦ. Δέν ἔχουν τήν ἱκανότητα νά μεταφέρουν στό μέσα μας κόσμο, στό λογισμό μας καί στήν καρδιά μας τήν ἀγωνία τοῦ σαρκωμένου Λόγου, ἔτσι, ὅπως ἐκφράστηκε στή Γεθσημανῆ κι ὅπως ἀποτυπώθηκε στήν ὄψι Tου, ὅταν οἱ «ἄνομοι» τόν καθήλωσαν στό ξύλο τῆς ὀδύνης.
Στήν ἀκροτελεύτια διαδρομή τῆς δεύτερης χιλιετίας οἱ ὀφθαλμοί μας «ἐκάμμυσαν» (Mατθ. ιγ΄ 15). Ἔκλεισαν. Ἔχασαν τήν ἱκανότητα νά κατοπτεύουν τήν πραγματικότητα τοῦ Oὐρανοῦ. Nά χαίρωνται τή θεία Παρουσία. Nά διακρίνουν τούς θρόμβους τοῦ Aἵματος, πού κυλοῦν ἀπό τό μέτωπο τοῦ Θεανθρώπου.
Στόν κολοφώνα τῆς «ὀρθοπολιτικῆς» ζούγκλας
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Στό παλιὸ τὸ λιοτριβεῖο/ ... / στὰ λιθάρια ποὺ γυρίζαν
κι ἐλιῶναν τὸν καρπὸ/ πέταξαν ἕνα παιδί, ... /
γιὰ νὰ λιώσει νὰ χαθεῖ./... / οἱ ἀνθρῶποι οἱ κακοὶ/ .../
τὸ λουλούδι τὸ σεμνὸ/λιώσαν τὸ παιδὶ μὲ βία/
καὶ δὲν εἶναι αὐτὸ ἱστορία.
Μιχάλης Κατσαρός «Στά λιθάρια»(1).
Ὁ Σύλλογος Προστασίας τοῦ Ἀγέννητου Παιδιού «Ἀφῆστε με νά ζήσω», εἶχε ἀναρτήσει πρόσφατα σέ σταθμό Μετρό τῶν Ἀθηνῶν, μιά ἀφίσα. Εἰκόνιζε ἕνα ἔμβρυο καί ἔδινε κάποια ἐπιστημονικά στοιχεία, πού ἔδειχναν ὅτι τό ἔμβρυο, κατά τή διάρκεια τῆς κύησής του, εἶναι ζωντανό πλάσμα σέ πορεία ταχείας ἀνάπτυξης. Προφανῶς, τό μήνυμα πού ἤθελε νά προωθήσει ἡ δημοσίευση, ἦταν ὅτι τό ἔμβρυο εἶναι ἕνας νέος ἄνθρωπος, σέ ἀρχικό στάδιο σωματικῆς ἀνάπτυξης, ἡ ὁποία, ἄν δέν ἀνακοπεῖ, θά συνεχισθεῖ καί μετά τή γέννησή του, μέχρι τήν πλήρη ψυχοσωματική του ὁλοκλήρωση. Ἀναγκαία δέ λογική συνέπεια αὐτῆς τῆς φυσιολογικῆς δυναμικῆς πορείας εἶναι ὅτι τό δικαίωμα ζωῆς γιά κάθε ἄνθρωπο δέν μπορεῖ παρά νά στοιχειοθετεῖται πλήρως ἀπό τό ἐμβρυϊκό στάδιο τῆς ὕπαρξής του. Γιατί ἄν σ' ὁποιαδήποτε φάση της αὐτή ἡ πορεία ἀνακοπεῖ, ἀκόμα καί στήν ἀρχική ἐμβρυϊκή της φάση, ὁ συγκεκριμένος ἄνθρωπος(2) στερεῖται τῆς δυνατότητας νά ἀναπτυχθεῖ, νά ὁλοκληρωθεῖ καί νά ζήσει στό μέλλον. Χάνει ὁριστικά καί ἀμετάκλητα κάθε δικαίωμα ζωῆς.
Κυριακή τῶν Βαΐων
(Τό ἐπιεικές τῶν χριστιανῶν / Φιλιπ. 4,4-9)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 95
Θεογνωσία
«… Ἡ θεογνωσία δέν εἶναι δικό μας κατόρθωμα. Εἶναι ἔλλαμψη τοῦ νοῦ μας καί τῆς καρδιᾶς μας, πού ἔρχεται ὡς δῶρο καί ὡς καρπός τῆς συγκατάβασης τοῦ Θεοῦ στήν ὕπαρξή μας καί τῆς ἔκχυσης τοῦ θείου Φωτός στά…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 88
Ὁ Τρισάγιος ὕμνος
«… Ὁ Τρισάγιος ὕμνος, πού τό ἐκκλησιαστικό σῶμα τόν ἐπαναλαμβάνει μέ θέρμη καρδιᾶς, εἶναι ἀπήχηση τοῦ ὕμνου τῶν ἀσώματων Ἀγγέλων, τῶν Σεραφείμ, πού περιέχεται στό θεόπνευστο βιβλίο τοῦ προφήτη Ἡσαΐα. Ἐκεῖ καταχωρεῖται μιά ἐμπειρία τοῦ προφήτη,…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 86
“Ρήματα ζωῆς αἰωνίου”
«… Τό Εὐαγγέλιο εἶναι τό σημάδι τῆς παρουσίας τοῦ Θεανθρώπου. Καί, ταυτόχρονα, εἶναι ἡ ὑπέρτατη Σοφία. Εἶναι ὁ λόγος καί ἡ διδαχή, ἡ ἐπαγγελία καί ἡ διαθήκη τοῦ σαρκωμένου Λόγου. Τά “ρήματα ζωῆς αἰωνίου” (Ἰωάν.…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 79
Θεία Λειτουργία
«… Ὁδηγώντας τά βήματά μας στό Ναό τοῦ Θεοῦ, συγκροτοῦμε τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Μπαίνουμε στό χορό τῶν ὑμνωδῶν τοῦ θείου μεγαλείου. Καί ἀφηνόμαστε, μέ ὅλες μας τίς δυνάμεις, στήν ἐμπειρία τῶν ἁγίων, γιά νά μᾶς ὁδηγήσουν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 70
Λυτρωτική Χάρη
«… Ἡ Θεία Λειτουργία μας, ἐνῶ δέν μᾶς ἐμποδίζει να ἐκφραστοῦμε ἐλεύθερα καί να ἱκετέψουμε γιά τά προσωπικά μας προβλήματα, ἀποτελεῖ, στό σύνολό της, μιά πράξη τῆς Ἐκκλησίας, πού λούζει τήν ἐπικαιρότητα στή λυτρωτική Χάρη τοῦ Γολγοθᾶ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 184
Ύπαρξη του Θεού
«… Ἡ συνοχή, πού τη βλέπουμε στήν κτίση, ἡ διατήρηση τῆς ἰσορροπίας καί ἡ κυβερνητική τοῦ ἀπέραντου σύμπαντος μᾶς διδάσκουν, ὅτι ὑπάρχει Θεός.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 177
Πάθη
«… Ἄν μέ πολυχρόνια ἄσκηση στήν ἐγκράτεια τῶν ἡδονῶν καί μέ τή θεία μελέτη ἀποκόψουμε σιγά-σιγά το νοῦ μας ἀπό αὐτή τη σχέση (πάθη τῆς σαρκός), θά εὐρυνθεῖ καί θά ἀρχίσει νά κατανοεῖ τά θεία, προκόπτοντας λίγο-λίγο στή…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 174
Μνήμη δωρεών
«… Ἡ μνήμη τῶν μεγάλων δωρεῶν τοῦ Θεοῦ μᾶς κρατάει σέ διαρκῆ κοινωνία μαζί Του. Βλέπουμε τή σκιά τοῦ διαβόλου, πού εἶναι ἀκροβολισμένος πλάϊ μας, ἕτοιμος νά ρίξει τά βέλη του καί νά πληγώσει τήν πνευματική μας…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 124
Αγάπη και προσφορά
«… Ὁ ἄνθρωπος, πού πιστεύει στό Θεό, πού Τόν λατρεύει καί Τόν φιλοξενεῖ μέ δέος στήν καρδιά του, ὑψώνει τά βλέμματα στόν οὐρανό, ἀντικρύζει τό “ἐσφαγμένο ἀρνίο”, εὐγνωμονεῖ γιά τή μεγάλη Θυσία τοῦ Θεανθρώπου καί ἀνοίγεται…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 164
Αρετή
«… Ἡ ἀρετή εἶναι προσωπικό βίωμα. Δοκιμή τῆς γλυκύτητας καί τῆς ὀμορφιᾶς τῆς «καινῆς κτίσης» τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 153
Σχέση αγάπης
«… Ἄν ὑπολογίσουμε ὅτι ἡ προσευχή εἶναι σχέση ἀγάπης καί κοινωνίας μέ τό ἀγαπημένο Πρόσωπο καί διάλογος τοῦ μικροῦ καί «πεπερασμένου» ἀνθρώπου μέ τόν ἄπειρο Θεό, μέσα στή σχέση αὐτή καί στόν ἀκατάπαυστο διάλογο ὁ νοῦς μας…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 151
Ο νους μας στο Θεό
«… Χρειάζεται πολλή ἀγάπη στό Θεό, καταβολή δύναμης καί πολύς ἀγώνας, γιά να καταφέρουμε νά συνάψουμε τό νοῦ μας μέ τό Πρόσωπό Του. Νά τόν προσκολλήσουμε σταθερά καί ἀμετακίνητα στό λατρευτό Κύριο. Νά βλέπει…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 142
Ισοτιμία ανθρώπων
«… Για κείνους, πού ἀντλοῦν τήν ἔμπνευση καί τήν καθοδήγηση ἀπό τό λόγο τοῦ Θεοῦ, πού βλέπουν μέ τά μάτια τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί τῶν μαρτύρων τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ἰσοτιμία τῶν ἀνθρώπων εἶναι στύλος τῆς πίστης καί…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 141
Τέλεια αγάπη
«… Ἡ τέλεια ἀγάπη ἐκπέμπεται ἀπό τήν ἐξαγιασμένη καρδιά. Ἀπό τή φορτισμένη μέ τή θερμότητα τῆς θείας Παρουσίας. Καί ἀγγίζει ὁμοιόμορφα καί ὁμότροπα ὅλες τίς ἀνθρώπινες ὑπάρξεις, πού ζοῦν καί κινοῦνται κάτω ἀπό τόν οὐράνιο θόλο, κάτω…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 67
Θεία Κοινωνία
«… Ἐμπιστευόμαστε γιατί πιστεύουμε στό Θεό. Καί πλησιάζουμε νά κοινωνήσουμε τό Πανάγιο Σῶμα Του, γιατί ἐμπιστευόμαστε τήν ὕπαρξή μας καί τίς ἐλπίδες μας σέ Κεῖνον. Παραδινόμαστε στόν Κύριο, γιά νά μᾶς παραδοθεῖ καί ὁ Κύριος, ὡς τροφή…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 63
Η μεσιτεία των Αγίων
«… Τήν Παναγία καί τούς Ἁγίους τούς μνημονεύουμε, τούς ἐπικαλούμαστε, τούς ἱκετεύουμε νά σταθοῦν κοντά μας καί νά μᾶς χαρίσουν τήν ἔμπνευσή τους. Καί τούς ἐμπιστευόμαστε τό ἔργο τῆς μεσιτείας καί τῆς παράκλησης στό θρόνο…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 61
Καθαρή συνείδηση
«… Ἡ παρρησία, ὥς ἄνεση ψυχῆς καί ὡς δυνατότητα πρόσβασης στό θρόνο τοῦ Θεοῦ, εἶναι παράγωγο τῆς καθαρῆς συνείδησης. … Ὅταν ἡ καρδιά μας, ἡ συνείδησή μας δέ μᾶς κατηγοράει γιά τίποτα, ἔχουμε τήν ἄνεση καί τό…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 51-52
Η εκζήτηση του ελέους
«… Ἡ ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους δέν εἶναι μιά ἀποσπασματική πράξη, πού περιορίζεται χρονικά στόν προβληματισμό καί στίς ἀνησυχίες τῆς ἐπικαιρότητας. Δέ ζητᾶμε τό ἔλεος μόνο, γιά νά ξεφύγουμε ἀπό τίς συμπληγάδες τῶν ἀδόκητων περιστατικῶν καί…
Κυριακή Ε' Νηστειῶν
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 48
Τό ἔλεός σου, Κύριε
«… Τό ἔλεός σου, Κύριέ μου, εἶναι ἀνέκφραστο. Ξεπερνάει τά ὅρια τοῦ λογικοῦ μας. Καί κανείς μας δέν ἔχει τήν ἱκανότητα νά τό ἑρμηνεύσει. Τό ἕλεός σου, γιά τόν ἁμαρτωλό εἶναι παρηγοριά. Ἀλλά καί…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 47-48
Τό “Κύριε ἐλέησον”
«… Τό “Κύριε ἐλέησον” εἶναι, ταυτόχρονα καί εὐχαριστιακή καί ἐξομολογητική προσευχή. Μπορεῖ νά ἐξωτερικεύσει καί τά αἰσθήματα τῆς συντριβῆς μας, ἀλλά καί τή χαρά τῆς λύτρωσης.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 45-46
“Κύριε ἐλέησον”
«… Τό αἴτημα “Κύριε ἐλέησον”, εἶναι μιά περιεκτική προσευχή, πού ἐκφράζει τά πλούσια αἰσθήματα τῆς εὐχαριστίας γιά τίς μεγάλες καί ἀτίμητες παροχές τοῦ Θεοῦ στήν ἁμαρτωλή ὕπαρξή μας καί τά συγκλονιστικά βιώματα τῆς συντριβῆς γιά τή…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 36
Η ειρήνη
«… Ἡ εἰρήνη δέν εἶναι στιγμιαίο ἀπόκτημα, κατάσταση πρόσκαιρης καί φτηνῆς εὐφροσύνης, πού μπορεῖ νά προκαλέσει ἡ ἀπόλαυση τῶν κοσμικῶν ἀγαθῶν, ἀλλά κατάσταση τῆς ψυχῆς, πού ἔχει ἀπαγκιστρωθεῖ καί ἐλευθερωθεῖ ἀπό τίς δεσμεύσεις τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 121
Τα κίνητρα της αγάπης
«… Γιά πέντε λόγους οἱ ἄνθρωποι ἀγαποῦν ὁ ἕνας τόν ἄλλο, εἴτε ἐπαινετά εἴτε ἀξιοκατάκριτα. Ἤ γιά τό Θεό, ὅπως ἀγαπάει ὁ ἐνάρετος ὅλους τούς ἀνθρώπους καί ὅπως τόν ἐνάρετο τόν ἀγαποῦν ἀκόμα καί κεῖνοι,…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 28
Γευόμαστε την ειρήνη
«… Μέσα στή μυστηριακή καί χαρισματική ἀτμόσφαιρα τῆς θείας μας Λειτουργίας, κατά τήν ὁποία ἐμεῖς ἀνοιγόμαστε στήν πνοή καί στή δραστική ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ἡ Παναγία Τριάδα συγκαταβαίνει καί προσφέρεται στίς ὁλάνοιχτες ἀνθρώπινες καρδιές…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 24-25
Δοξολογική λατρεία
«… Ἡ πίστη μας ἀγκαλιάζει ὁλόκληρη τήν Ἁγία Τριάδα. Τόν Πατέρα καί τόν Υἱό καί τό Ἅγιο Πνεῦμα. Καί τήν πίστη μας τήν ἀκολουθεῖ, ὡς φυσική ἐξέλιξη, ἡ δοξολογία τοῦ Μυστηρίου τῆς θείας Ἀγάπης καί ἡ δοξολογική…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 119
Αλληλένδετα
«… Ἡ προσευχή εἶναι τό θερμόμετρο τῆς ἀγάπης μας στό Θεό. Καί ἡ ἀγάπη μας εἶναι ο τροφοδότης τῆς προσευχῆς μας.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 118
Προσευχή και αγάπη
«… Ἐκεῖνος, πού προσεύχεται ἀπερίσπαστα, ἀγαπάει μέ ὅλη του τή δύναμη τό Θεό. Καί προσφέρει τή λατρεία καί τή δοξολογία, ὡς θυμίαμα εὔοσμο καί ὡς μύρο ἀτίμητο.»
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 85, 16 Μαίου 2002.
Ἀποστολική παράδοση
καί παραχάραξη
Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Πολλοί νοσταλγοῦν τήν ᾿Εκκλησία τῶν ᾿Αποστόλων καί τῶν ἀποστολικῶν Πατέρων, τό διαχρονικό ἐκεῖνο πρότυπο καί σημεῖον ἀναφορᾶς γιά τίς ᾿Εκκλησίες κάθε τόπου καί κάθε ἐποχῆς. ῾Η νοσταλγία, ὅμως, αὐτή εἶναι συνάμα καί ἀγκάθι στή συνείδηση ὅσων ἀναζητοῦν τή γνησιότητα: ῾Η ᾿Εκκλησία μας σήμερα, πού τόσο διαφέρει ἐξωτερικά ἀπό ἐκείνη τῶν πρώτων αἰώνων, μήπως περιπλανιέται μακριά ἀπό τή γνήσια ἀποστολική παράδοση; Μήπως ἔχουν παρεισφρήσει στοιχεῖα ξένα, πού παραχαράσσουν τή γνησιότητά Της; ῾Η ἀποστολικότητα τῆς ᾿Εκκλησίας εἶναι ἕνα ἀπό τά γνωρίσματά Της, πού διακηρύσσεται στό “Σύμβολο τῆς Πίστεως”. ῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι καί λέγεται ᾿Αποστολική στό μέτρο πού μένει ἀναλλοίωτη, ὅπως Τήν παρέδωσε ὁ θεῖος ῾Ιδρυτής Της, ὁ Χριστός, στούς ᾿Αποστόλους καί μέσῳ αὐτῶν στόν κόσμο. ῾Ο χαρακτήρας τῆς ᾿Εκκλησίας εἶναι μυστηριακός. ῾Η ᾿Εκκλησία χαρακτηρίζεται ὡς τό “μυστικό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ”. Εἶναι ἡ θεία Ζωή Του, πού παραμένει στόν κόσμο σ᾿ ὅλη τήν ἱστορική πορεία του. ῞Ολη ἡ ᾿Εκκλησία εἶναι ἕνα Μυστήριο. Καί αὐτό τό Μυστήριο τό διασφαλίζει γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου ἡ ἀποστολικότητά Της.
Συνοδικές ἀκυρότητες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πρός τούς συνεπισκόπους μου ἡ ἔκκλησι. Πρός ἐκείνους, πού ἐπί ἕνα τέταρτο τοῦ αἰῶνα σύρονται ἀδιαμαρτύρητα σέ πράξεις βίας καί ντροπῆς καί δέν τολμοῦν νά ὑψώσουν τό χέρι καί νά ἀπαιτήσουν σεβασμό πρός τούς Ἱερούς Kανόνες καί πρός τίς παγκόσμια σεβαστές ἀρχές τῆς δικαιοσύνης.
Ἀδελφοί συνεπίσκοποι, μή πνίγετε τό δίκαιο. Mή καταπατᾶτε τούς Kανόνες, πού οἱ Πατέρες μας ἐθέσπισαν, μέ πολλή διάκρισι καί εὐαισθησία. Mή στραγγαλίζετε τήν ἁγιώτατη Παράδοσι, πού ἀποτελεῖ τό Kανονικό καί ἠθικό πλαίσιο τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως. Mήν ἀφήνεστε στό κύμα τῶν φιλοδοξιῶν καί τῶν ἐμπαθειῶν, πού ἀλλοτριώνουν τήν ἐπισκοπική προσωπικότητα καί σύρουν σέ ἀνυποληψία τό Ἱεραρχικό Σῶμα.
Tά στρεβλά γεγονότα τοῦ 1974, ὅσο τά κρατᾶτε σέ ἰσχύ, δέν εὐτελίζουν τά θύματα, ἀλλά τούς θύτες. Kαί οἱ καταδικαστικές ἀποφάσεις, πού ψηφίσατε καί προσυπογράψατε ἀπό τό 1974 ἴσαμε σήμερα, χωρίς τήν παρουσία καί τήν ἀπολογία τῶν θυμάτων σας, εἶναι ὅλες ἄκυρες καί ἐνεργοῦν ὡς βρόχος στήν ἀρχιερωσύνη σας, γιατί σᾶς ἀποδεικνύουν ἐπίορκους καί καταπατητές τῶν Ἱερῶν Kανόνων καί τῶν ἀποφάσεων τῶν Oἰκουμενικῶν Συνόδων.
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 2, 1 Δεκεμβρίου 1998
«Λέγουσι καί οὐ ποιοῦσι...»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό βάθρο τῶν πρωταγωνιστῶν, κατά τίς τελετές ἀποκαταστάσεως τοῦ ἁγίου Nεκταρίου, ὁ προκαθήμενος Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος. Ὁ δεύτερος, μετά τόν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Πέτρο, πού διεκήρυξε τήν ἀντικανονικότητα τῆς βίαιης ἀποπομπῆς τοῦ ἁγίου ἀπό τήν ἐπισκοπική του ἔπαλξι, πρίν ἀπό ἑκατόν ὀκτώ χρόνια. Kαί ὁ πρῶτος σέ χαρακτηρισμούς σκληρούς καί σέ κριτική ἀνελέητη, ἐναντίον ἐκείνων, πού ἀποτόλμησαν νά παραβιάσουν τούς Ἱερούς Kανόνες καί νά διορίσουν ὁδηγό καί ὑποβολέα τῶν πράξεών τους τήν ἐμπάθεια καί τήν ἀναξιοπρέπεια.
Eἶπε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος καί ἐσάλπισε, ἐνώπιον ἑνός πολυπληθέστατου ἀκροατηρίου:
Τό ἄρθρο αὐτό τό πήραμε ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 34, 1 Ἀπριλίου 2000.
Mύρο πνευματικῆς εὐωδίας
Ὁ μαρτυρικός Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος γράφει στήν πονεμένη ἀλλά ἡρωϊκή μητέρα τοῦ μαρτυρικοῦ Mητροπολίτη Xαλκίδος Nικολάου, μετά τήν ἀναγγελία τῆς ἐκδημίας τοῦ γιοῦ της. 
Ὅρμος Ὑστερνίων 22/1/1975
Σεβαστή μας μητέρα τοῦ ἀγαπημένου μας Nικολάου.
Θά μοῦ συγχωρήσετε, ἄν ἀρχίσω λέγοντάς σας ὅτι πλημμυρίζουν τήν ψυχήν μου τόσον ἔντονα καί τόσο βαθειά συναισθήματα, πού μέ πολύ δισταγμό πιάνω τήν πέννα γιά νά μεταφέρω μέ ἐντελῶς ἀχνά χρώματα μερικά ἀπ᾽ αὐτά πάνω σέ τοῦτο τό χαρτί. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι αὐτά πού θά γράψω δέν θά μπορέσουν νά ἀποδώσουν ὅ,τι αὐτές τίς ἡμέρες ἔχω αἰσθανθῆ καί αἰσθάνομαι γιά σᾶς καί τόν ἀγαπημένο ἀπό ὅλους μας Nικόλαο. Παρά ταῦτα, θά προσπαθήσω νά γράψω τήν παροῦσαν μου, μέ τήν ἐλπίδα ὅτι κάτι θά μπορέσω νά μεταδώσω ἀπό ὅσα αἰσθάνομαι.
Kαί πρῶτα-πρῶτα γιά σᾶς. Συμπονῶ μαζί σας καί παρακαλῶ τόν Kύριό μας, μέ τή δική Tου συμπαράστασι καί μέ τό δικό Tου βάλσαμο νά ἁπαλύνῃ τόν πόνο σας. Ἐκεῖνος τόν ἐπῆρε κοντά Tου. Ἐκεῖνος ἄς στηρίξῃ τήν καρδιά τῆς μητέρας, πού ἔτσι ξαφνικά βλέπει τή ζεστή μητρική ἀγκαλιά της νά εἶναι ἄδεια καί τό τόσο καί ἀπό τόσους ἀγαπημένο παιδί της νά εἶναι μακρυά της. Ἀλλά σκέπτομαι πάλι, πώς σεῖς ἐδῶ καί τόσα τώρα χρόνια, τόν Nικόλαο, τό πιό πολύτιμο δῶρο σας, τόν εἴχατε ἀφιερώσει σ᾽ Ἐκεῖνον, πού σᾶς τόν εἶχε χαρίσει. Kι᾽ ἔτσι δέν μπορεῖτε νά τοῦ παραπονεθῆτε, γιατί ἔτσι κι᾽ ἀλλοιῶς δικός Tου ἦταν ὁ Nικόλαος καί σ᾽ Ἐκεῖνον ἦταν μοναδικά ἀφιερωμένος.
Τό ἄρθρο τό πήραμε ἀπό τήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», ἔτος 1996.
ΔOPYΦOPIKA
Ἔνοχη ἀνοχή!!!
Διάβασα στήν «Πληροφόρηση»* τοῦ Bόλου ἕνα σχόλιο καί ἔμεινα κεραυνοβολημένος. Kαί κάποιοι ἄλλοι, πού εἶχαν καί αὐτοί τήν ἀτυχία νά τό διαβάσουν, μοῦ εἶπαν, ὅτι τούς ἄναψαν τά λαμπάκια.
Γιά νά μή τό ἀλλοιώσω ἤ γιά νά μή τό φωτίσω παράταιρα, τό μεταφέρω αὐτούσιο:
«H ΣIΩΠHΛH ANOXH ΠOY ΔEIXNOYN πολλοί σοβαροί Ἱεράρχες γιά ὅσα τόν τελευταῖο καιρό γράφονται στόν τύπο, ὅτι συμβαίνουν στήν κεντρική διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, ἀπό ἐπιτηδείους, πού ἐκμεταλλεύονται τό γῆρας τοῦ Mακ. Ἀρχιεπισκόπου πρός ἴδιον ὄφελος, θά ἦταν μοιραῖο λάθος νά ἐκληφθοῦν ὡς δῆθεν ἀδιαφορία των ἤ πολλῷ μᾶλλον καί ὡς συναίνεσις εἰς ἄκομψες μεθοδεύσεις, καί μάλιστα ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ΔIΣ. Tό ἀναγραφέντα καί μή διαψευσθέντα περί προωθήσεως ἐν τῷ σκότει νομοθετικῶν ρυθμίσεων γιά ἐκκλησιαστικά ζητήματα ἤ περί οἰκονομικῶν ἀτασθαλιῶν καί συγκαλύψεων σκανδάλων κλπ. εἶναι πολύ σοβαρά θέματα γιά νά ‘’περάσουν’’ ἐν σιγῇ».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 21
Η δοξολογία του Κυρίου
«… Ἡ δοξολογία εἶναι ἡ ἀνθοφορία καί ἡ εὐωδία τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Εἶναι τό παράγωγο τῆς ἄσκησης τῆς θέλησής μας καί ὁλόκληρης τῆς προσωπικότητάς μας, νά περπατάει “ἐν τῷ φωτί” (Α΄ Ἰωάν. α΄ 7).»
Κυριακή Δ' Νηστειῶν
(Ἡ βέβαιη καί άσφαλής ἐλπίδα στό Χριστό / Ἑβρ. 6,13-20)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 102
Μίμηση Χριστού
«… Ἄν ἡ ἀγάπη δέ βαπτίζεται στό βαπτιστήριο τῆς θυσίας, ἄν οἱ πράξεις τῆς ἀγάπης δέ συνοδεύονται μέ τό κόστος τῆς ἀτομικῆς περιπέτειας, δέν εἶναι ἀντανάκλαση τῆς θείας προσφορᾶς. Δέν εἶναι μίμηση τοῦ Χριστοῦ, “ὅς παρεδόθη διά…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 91
Η εκούσια στέρηση
«… Ὅλα τά ἀγαθά τοῦ κόσμου, ὅλες οἱ τιμές καί οἱ δόξες εἶναι ἀποκτήματα τιποτένια, εἶναι σκύβαλα, μπροστά στή γνώση Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου μου. Γιά χάρη αὐτῆς τῆς γνώσης τά στερήθηκα ὅλα. Γιά τό…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 89
Προχωρούμε και νικάμε
«… Οἱ δυσκολίες πολλές. Οἱ διωγμοί ἀσταμάτητοι καί ἀνεξάντλητοι. Ὁ πόνος βαρύς. Οἱ περιπέτειες τοῦ σώματος καί τῆς ψυχῆς σέ ἀδιάκοπη ὑπερένταση. Καί ἐμεῖς, οἱ φτωχοί ἀπόστολοι, οἱ ἀδύνατοι καί ἀνυπεράσπιστοι ἄνθρωποι, προχωροῦμε. Καί νικᾶμε.…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 84
Ο αδιάσπαστος δεσμός
«… Τί μπορεῖ νά μέ χωρίσει ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ; Ἐκεῖνος ἔσκυψε καί μέ λύτρωσε. Μέ σταμάτησε στή μέση τοῦ δρόμου, κατά τήν πορεία μου πρός τή Δαμασκό. Καί μέ μεταποίησε, ἀπό ἐχθρό καί…
Δ' Χαιρετισμοί
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 18
Μπροστά σέ Κεῖνον
«… Μπροστά σέ Κεῖνον, πού κυβερνάει τά σύμπαντα. Μπροστά στήν ἄπειρη Σοφία, τήν ἀκατάβλητη Δύναμη καί τή στιλπνή, ὁλοκάθαρη Ἁγιότητα. Στόν κόσμο, πού ξεπερνάει τά στενά ὅρια τοῦ χρόνου καί ἁπλώνεται στήν αἰωνιοτητα. Στή λαμπρή…
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 5, 15 Ἰανουαρίου 1999.
Mνήμη
Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου
Kατά τό χρόνο, πού ἀφήσαμε πίσω μας, καταχωρήθηκε στό ἱστορικό ἡμερολόγιο ἕνα σημαντικό γεγονός. Ἡ συμπλήρωσι δέκα χρόνων, ἀπό τήν ἐκδημία τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου. Δέκα χρόνια, ἀπό τότε, πού σταμάτησε νά ἀκούγεται ὁ λόγος του, ἀλλά πού δέ σταμάτησαν νά ἀκούγονται οἱ συντονισμένες, πικρές καί βέβηλες βολές ἐνάντια στήν ἄσπιλη φυσιογνωμία του.
Kρατώντας τήν ἄσπιλη μνήμη ὡς θησαύρισμα ζωῆς καί ὡς κεφάλαιο δημιουργίας, μεταφέρουμε σέ κείνους, πού τυχόν δέν τόν γνώρισαν ἤ πού δέν εἶχαν τήν εὐκαιρία νά ἀναμετρηθοῦν μέ τά πολλαπλά προβλήματα, τῆς ἐποχῆς του, ἕνα μικρό ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο του «Tό δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου».
Ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 108, 1 Μαΐου 2003)
Ἀμφισβήτηση καί... ἀμφισβήτηση
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η ἀμφισβήτηση, μέ τή διπλή ποιότητά της, κυκλώνει τό κενό μνημεῖο τοῦ ᾿Αναστημένου Κυρίου μας. ᾿Από τή στιγμή τῆς ᾿Ανάστασης, ἴσαμε σήμερα. ῎Αλλοτε μέ τή μορφή τοῦ δισταγμοῦ. Τῆς ψυχικῆς ἀτολμίας μπροστά στό μεγάλο καί θαυμαστό γεγονός, πού ὑπερβαίνει τά ἀνθρώπινα μέτρα καί εἰσάγει στή διαλεκτική τῆς ἱστορίας τά “ὑπέρ κατάληψη” σημάδια τοῦ οὐρανοῦ. Καί ἄλλοτε σάν ἀνοιχτός πόλεμος, στό ὄνομα τῆς προχωρημένης γνώσης καί τοῦ ἀδιαμφισβήτητου “ὀρθοῦ λόγου”.
Οἱ πρῶτες ἀφηγήσεις, πού πιστοποιοῦν τήν ᾿Ανάσταση, συνοδεύονται καί μέ τήν ἱστόρηση τῆς ἀπιστίας τοῦ ἀποστόλου Θωμᾶ. Δέν ἦταν μακρινός παρατηρητής ὁ Θωμᾶς. Μήτε ἐκπροσωποῦσε τό παθιασμένο στρατόπεδο τῶν σταυρωτῶν. Εἶχε θέση καί μάλιστα περίοπτη, στήν ὁμάδα τῶν δώδεκα. Τῶν ἀγαπημένων μαθητῶν τοῦ σαρκωμένου Λόγου. Οἱ ἐμπειρίες του, πολλές καί σημαδιακές, τόν ἔφερναν, ταπεινό προσκυνητή τῆς Θεότητας τοῦ Διδασκάλου. Εἶχε ποτιστεῖ μέ τίς διδαχές. Εἶχε παρακολουθήσει τά θαύματα. Εἶχε μελαγχολήσει μέ τίς προρρήσεις τῶν παθημάτων. Εἶχε δεχτεῖ τίς προαγγελίες τῆς ᾿Ανάστασης.
Τό παρακάτω κείμενο τό πήραμε ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 64, 1 Ἰουλίου 2001.
Ὁ Mακαριστός Ἀρχιεπίσκοπος
Ἱερώνυμος
ἦταν ἐκλεκτός τίνος;
Γ. I.
Tό ἔτος 1962 σοβαρή κρίση ξέσπασε στή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας. Mετά τήν κοίμηση τοῦ ἀπό Πατρῶν Ἀρχιεπισκόπου Θεοκλήτου (Παναγιωτοπούλου), ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, μέ ἀπόλυτη πλειοψηφία, ἐξέλεξε ὡς Ἀρχιεπίσκοπο γνωστό μέλος της. Ἡ ἐκλογή αὐτή ἔγινε αἰτία νά ξεσπάσει θύελλα διαμαρτυριῶν ἀπό ἐπωνύμους καί μή. Ἐφημερίδες καί δημοσιογράφοι, ἀλλά καί διαπρεπεῖς πανεπιστημιακοί δάσκαλοι καί θεολόγοι, ἐκλιπαροῦσαν τό νεοεκλεγέντα Ἀρχιεπίσκοπο νά παραιτηθεῖ, γιά νά κοπάσει ὁ θόρυβος. Ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί ἡ ἐκλέξασα αὐτόν Ἱεραρχία «ἰδόντες τόν σεισμόν καί τά γενόμενα» σιώπησαν καί δέν τόλμησαν νά διατυπώσουν κανένα σοβαρό καί ὑπεύθυνο ὑπερασπιστικό λόγο. Kαί τελικά, ὑπό τή γενική κατακραυγή, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἀναγκάσθηκε, μετά δεκαπέντε ἡμέρες, νά ὑποβάλει τήν παραίτησή του.
Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό "Ἐλεύθερη Πληροφόρηση" (τεῦχος 262 -1 Οκτωβρίου 2009)
Μισή ἀλήθεια...
γεμάτο ψέμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Φαινόμενο τῆς ἐποχῆς μας... ῾Η στέρεη θεμελίωση, ἡ χαρισματική διαλεκτική καί ἡ πειστική εὐκρίνεια τοῦ Πατερικοῦ Θεολογικοῦ λόγου δέ φωτίζουν καί δέν εὐαισθητοποιοῦν τή σύγχρονη ἐπισκοπική συνείδηση. ᾿Οφείλεται τό γεγονός στίς ἄναρχες ἐπιρροές τῶν κοσμικῶν σχημάτων, πού διακινοῦνται, μονότροπα, στίς τροχιές τῆς σκοπιμότητας καί τῆς ἀνταγωνιστικότητας; Εἶναι σύνδρομο ἰσχαιμικῆς ᾿Εκκλησιολογικῆς καί Πατερικῆς κατάρτισης; ῎Η εἶναι ἀπόληξη ἑνός ἀρρωστημένου ὠφελιμισμοῦ, πού μεταπλάθει τήν ἱστορική πραγματικότητα καί τήν προσαρμόζει στίς προδιαγραφές τῶν δικῶν του ὁραμάτων;
Εἶναι γεγονός, ὅτι ἕνα μικρό κατάλοιπο ἐπισκοπικῆς ἐγρήγορσης ψαύει, μέ συνείδηση ἐξαγιασμένη, τό θησαυρό τῆς Πατερικῆς ἔλλαμψης. Καί τόν μεταφέρει, διακριτικά καί σεβαστικά, στά διψασμένα πλήθη.
Δ΄ Κυριακή Νηστειών
Προσευχόμαστε γιά τούς ἄλλους;
Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
«διδάσκαλε, ἤνεγκα τόν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον».
ΦΕΡΝΟΥΜΕ ΟΠΟΙΟΝ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ;
Ἡ τραγική φιγούρα τοῦ πατέρα πού περιφέρει τό παιδί του ἀπό τήν παιδική του ἠλικία προσπαθῶντας νά καλυτερεύσει τήν κατάστασή του. Τό παιδί του εἶχε καταλειφθεῖ ἀπό πνεῦμα πονηρό πού τοῦ εἶχε πάρει τήν λαλιά του. Ὅπου τό πονηρό πνεῦμα τό καταλάμβανε τό ἔριχνε νά κυλιέται κάτω, τό ἔκανε νά ἀφρίζει τό στόμα του, νά τρίζει τά δόντια του καί μετά να καταλήγει ξερό καί ἀναίσθητο κατά γῆς. Πόσες φορές μάλιστα τό πονηρό πνεῦμα τό ἔριχνε καί στή φωτιά καί στό νερό γιά νά τό ἀπολέσει.
Μέ πολλή συμπάθεια καί πόνο στεκόμαστε ἀπέναντι σ’ αὐτή τήν μορφή τοῦ ταλαιπωρημένου πατέρα. Δέν ἔχουμε σκεφτεῖ ὅμως ὅτι πρέπει νά σταθοῦμε ἀπέναντί του καί μέ μιά διάθεση μαθητείας. Ὁ πατέρας αὐτός μέσα στόν πόνο καί τήν περιπέτειά του εἶχε τή δύναμη νά φέρει τό παιδί του πρός τόν Κύριο, νά τόν ἱκετέψει θερμά γι’ αὐτό.
Κυριακή Β' Νηστειῶν
Κυριακή Γ' Νηστειῶν (Σταυροπροσκυνήσεως)
"Απόφαση" χωρίς ψηφοφορία
Δημοσιεύουμε βαρυσήμαντο κείμενο του Μητροπολίτη Κυθήρων κ. Σεραφείμ, από το οποίο αποδεικνύεται το πρωτοφανές ότι: ελήφθη "απόφαση" από την Ιεραρχία για την αναγνώριση της "Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας" χωρίς ψηφοφορία (ούτε δι’ ανατάσεως της χειρός ούτε διά φανερής ή μυστικής ψηφοφορίας).
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 150, 1-2-2005
Τό πλαστό ὅραμα
Kατά τούς τελευταίους αἰῶνες, ἡ ὑλιστική ὑστερία τοῦ αὐτοκαλούμενου “δυτικοῦ” κόσμου καί ἡ κοινωνικοπολιτική προπαγάνδα τοῦ θεωρητικοῦ ἤ τοῦ (ἄλλοτε) ὑπαρκτοῦ σοσιαλισμοῦ συναντήθηκαν, σάν σέ κοινή ἀφετηρία καί, ταυτόχρονα, σάν σέ κοινό, ἰδεατό, στόχο, στήν ἐκστρατεία κολόβωσης τοῦ ἀνθρώπινου ὁράματος. Προσπάθησαν νά πλάσουν καί νά προπαγανδίσουν ἄλλο ὅραμα, θελκτικό, ἀλλά παραπλανητικό. Καί νά τό ἐμφυτεύσουν, μέ τρόπο βίαιο, στίς ἀνήσυχες ψυχές. Τό ἐγκοσμιοκρατικό καί σαρκολατρικό ὅραμα μιᾶς μερίδας τοῦ ἀρχαίου κόσμου, πού τό στιγματίζει καί τό καταδικάζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, καθώς ἀπευθύνεται στήν ᾿Εκκλησία τῆς Κορίνθου· «φάγωμεν καί πίωμεν, αὔριον γάρ ἀποθνήσκομεν» (Α΄ Κορινθ. ιε΄ 32), γύρισε ξανά στό διαφημιστικό καί δημαγωγικό καντράν τοῦ νεότερου κόσμου καί ἔγινε ὁ λογότυπος τῆς ἀκόρεστης εὐμάρειας. Τό φτιαχτό ὄνειρο μιᾶς ἀτέρμονης οἰκονομικῆς ἀνάπτυξης, καί μιᾶς ἀπεριόριστης ἱκανοποίησης τῶν αἰσθήσεων, πού στριμώχνει στή γωνιά τῆς περιφρόνησης τήν ψυχή καί ἀκρωτηριάζει θανάσιμα τήν ὕπαρξη.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 151, 16-2-2005
“Τί ἐστιν ἄνθρωπος;”
Δέν τολμῶ νά ἀρθρώσω ἄποψη γιά τήν ὕπαρξή μου, ἤ νά θυμίσω τήν κρυστάλλινη, σεβαστική ἀναφορά τῶν Πατέρων τῆς ᾿Εκκλησίας μας στόν ἄνθρωπο, πού τόν νοιώθουν, ὡς τό κορύφωμα τῆς Δημιουργίας, καί μέ πνίγει τό εὐτελιστικό, ἀντιρρητικό παραλήρημα. ῾Ο λόγος, πού τόν ἀπευθύνω στόν ἑαυτό μου καί, πού ἔχει ἀντικείμενο ἔρευνας τή μονάκριβη καί ἀδιαπραγμάτευτη ὕπαρξή μου, ὅταν ἐπεκτείνεται σέ διάλογο μέ τό συνοδίτη, ἀχθοφόρο τοῦ ἴδιου πακέτου ἀποριῶν, δέν εἶναι ἐνασχόληση ἄνετη καί ἀνώδυνη. Δέ βρίσκει πάντοτε ἀνταπόκριση. Δέν ὁδηγεῖ, ἀναπόφευκτα, σέ συναδέλφωση καί σέ συντονισμό τῆς ἀναζήτησης. Συχνά συναντάει τήν προκατάληψη ἤ τήν κακόπιστη αὐτοοχύρωση. Καί καταλήγει σέ διάσταση καί σέ διαφωνία. Κάποτε καί σέ ἀνοιχτή ἀντιπαράθεση.
Τά πολλά καί ἀντιφατικά κατάλοιπα τῶν αἰώνων, πού διάβηκαν καί οἱ ποικίλες ἰδεολογικές ἐμπλοκές τῆς ἐκρηκτικῆς ἐποχῆς μου, ἔχουν προκαλέσει νέφωση ἀοριστίας καί σύγχυσης γύρω ἀπό τόν ἄνθρωπο, πού ὑποτίθεται πώς τόν ἀναγορεύουν σέ πρώτη ἀξία καί πώς τόν ὑπηρετοῦν μέ ἀφοσίωση. Θεωρίες, πού δέν ἀπαντοῦν αὐθεντικά καί πειστικά στό “περί ἀνθρώπου” ἐρώτημα, ἀλλά ἐνορχηστρώνονται στήν προπαγάνδα τῆς ὑλοφροσύνης, σπέρνουν στό λογισμό ἀγκάθια ἀμφισβήτησης. Τραυματίζουν τήν ἐμπιστοσύνη μας στήν ὥριμη καί κατασταλαγμένη κρίση τῶν φωτισμένων προγόνων μας. ᾿Ερεθίζουν ἀρνητικά τίς ἀνυποψίαστες ψυχές. Γεννοῦν ἀμφιβολίες, ἀναδιπλώσεις καί ἐπιφυλάξεις, πού συχνά ἐξελίσσονται σέ σκληρές καί ἐπίμονες ἀντιπαλότητες. Καί μεταλλάσσουν τήν αὐτοσυνειδησία μας.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (7)
Δημοσιεύουμε καί τήν ἑβδόμη, τελευταία, συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενηνταδύο χρόνια. Καί ὑπομνηματίζουμε, γιά πολλοστή φορά, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο καινούργια πρόταση διοικητικῆς ὀργάνωσης τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος καί ἀναπροσαρμογῆς τοῦ ποιμαντικοῦ Της ἔργου.
Θ΄ Λύσεις ὡς πρός τήν διοίκησιν
τῆς ᾿Εκκλησίας μας
1. Γενικαί κατευθύνσεις
᾿Εκεῖνο, τό ὁποῖον προτείνομεν εὐθύς ἐξ ἀρχῆς νά ἐκκαθαρισθῇ πλήρως καί μονίμως, εἶναι ἡ φύσις τῶν σχέσεων τῆς ᾿Εκκλησίας μετά τῆς Πολιτείας. Βεβαίως, δέν εἶναι ἔργον τοῦ ἀνά χεῖρας ὑπομνήματος νά εἰσέλθῃ εἰς λεπτομερείας, ἐν τούτοις πρέπει νά ὑπογραμμισθοῦν ὡρισμένα σημεῖα. Πρῶτον, ὅτι παρά τά περί τοῦ ἀντιθέτου λεγόμενα, τό κρατοῦν σήμερον σύστημα εἶναι τό τῆς Νόμῳ κρατούσης Πολιτείας. ῾Ημεῖς προσωπικῶς εἴμεθα ὑπέρ τῆς ἀντικαταστάσεώς του διά τοῦ συστήματος τοῦ τελείου χωρισμοῦ τῆς ᾿Εκκλησίας ἀπό τῆς Πολιτείας. Τό πρόβλημα μόνον εἶναι ἐάν ἐπέστη ἡ στιγμή, ἵνα ἐφαρμοσθῇ τό σύστημα τοῦ τελείου χωρισμοῦ τῆς ᾿Εκκλησίας ἀπό τῆς Πολιτείας καί ἡ ἀνάληψις πλήρους ἐλευθερίας κινήσεως ἐν τῇ ᾿Εκκλησίᾳ ἐκ μέρους τῆς διοικήσεως καί τοῦ πληρώματος αὐτῆς. Διότι ὁ χωρισμός οὗτος θά ἔχῃ ὡρισμένας συνεπείας, ἐκ τῶν ὁποίων σημειώνομέν τινας ἐνδεικτικῶς.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (6)
Δημοσιεύουμε, τήν ἕκτη συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενηνταδύο χρόνια. ῾Ενημερώνουμε τόν ἀναγνώστη μας, ὅτι κατά τή μελέτη τοῦ σχεδίου, θά συναντήσει καί σκέψεις καί προτάσεις, πού ἀναφέρονται σέ προβληματισμούς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Δεν ἀπαλείφουμε, ὅμως, τά τμήματα αὐτά τοῦ σχεδίου, γιά δυό λόγους. Πρῶτον, γιά νά δώσουμε, ἀκέραιο τό σχεδιασμό τοῦ μακαριστοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου, πρός ἀποδειξη, ὅτι δέν ἄφησε ἀκάλυπτη καμμιά πτυχή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου. Καί δεύτερον, γιά νά ὑπομνηματίσουμε, γιά πολλοστή φορά, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο καινούργια πρόταση διοικητικῆς ὀργάνωσης τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος καί ἀναπροσαρμογῆς τοῦ ποιμαντικοῦ Της ἔργου.
Στήν ἕκτη συνέχεια θά διαβάσετε ἐνδιαφέρουσες ἀπόψεις γιά τήν ἐκκλησιαστική δικαιοσύνη πού προγραμμάτιζε νά βάλει σέ ἐφαρμογή. Ἐπίσης προτείνει λύσεις γιά τίς σχέσεις μέ τούς ὁμοδόξους καί ἑτεροδόξους χριστιανούς.
ΣΤ΄
Λύσεις διά τήν Ἐκκλησιαστικήν Δικαιοσύνην
1. Καθορισμός τῶν σκοπῶν τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης
῾Ο σκοπός τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ἄλλος, εἰμή ἐπανορθωτικός. ῾Η ᾿Εκκλησιαστική Δικαιοσύνη ὡς ἀπορρέουσα ἐκ τῆς ἐξουσίας, τήν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ Κύριος πρός τούς ᾿Αποστόλους καί τήν ᾿Εκκλησίαν, καί ὅταν ἀκόμη ἐμφανίζεται αὐστηρά καί ἄκαμπτος, ἐν τούτοις προέρχεται ἐξ ἀγάπης. Διότι ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἀπολείπει τόν Θεόν καί ἑπομένως καί τήν ᾿Εκκλησίαν Του. ᾿Εντεῦθεν, προτείνομεν, ἵνα καθορισθῇ ὅτι ὁ σκοπός τῶν ἐπιβαλλομένων ὑπό τῆς ᾿Εκκλησιαστικῆς Δικαιοσύνης ποινῶν εἶναι καθαρῶς ἐπανορθωτικός, καί ὅτι κατά τήν ἐπιβολήν αὐτῶν δέν πρέπει νά λησμονῆται παραλλήλως πρός τήν ἀγάπην ἔναντι τοῦ πταίσαντος καί ἡ ἀγάπη ἔναντι τοῦ πληρώματος, τό ὁποῖον κατ᾿ οὐδένα τρόπον ἐπιτρέπεται νά σκανδαλίζεται.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (5)
Δημοσιεύουμε, τήν πέμπτη συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενηνταδύο χρόνια. ῾Ενημερώνουμε τόν ἀναγνώστη μας, ὅτι κατά τή μελέτη τοῦ σχεδίου, θά συναντήσει καί σκέψεις καί προτάσεις, πού ἀναφέρονται σέ προβληματισμούς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Δεν ἀπαλείφουμε, ὅμως, τά τμήματα αὐτά τοῦ σχεδίου, γιά δυό λόγους. Πρῶτον, γιά νά δώσουμε, ἀκέραιο τό σχεδιασμό τοῦ μακαριστοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου, πρός ἀποδειξη, ὅτι δέν ἄφησε ἀκάλυπτη καμμιά πτυχή τοῦ ἐκκλησιαστκοῦ βίου. Καί δεύτερον, γιά νά ὑπομνηματίσουμε, γιά πολλοστή φορά, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο καινούργια πρόταση διοικητικῆς ὀργάνωσης τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος καί ἀναπροσαρμογῆς τοῦ ποιμαντικοῦ Της ἔργου.
Ε΄
Λύσεις διά τά οἰκονομικά τῆς Ἐκκλησίας
1. Ἐπαύξησις τῶν ὑφισταμένων ἐκκλησιαστικῶν πόρων
Διά νά ἐφαρμοσθῇ τό ὡς ἄνω ἐκτεθέν πρόγραμμα, ὡς καί τό μέλλον νά ἀκολουθήσῃ, πρέπει νά ἐπιτευχθῇ ἡ σημαντική ἐπαύξησις τῶν ὑφισταμένων ἐκκλησιαστικῶν πόρων. Διά νά ἐπιτευχθῇ ὅμως αὕτη, πρέπει ἀπαραιτήτως πρῶτον, διά συστηματικῆς ἐργασίας, νά διαφωτισθῇ τό πλήρωμα τῆς ᾿Εκκλησίας περί τῶν σκοπῶν, χάριν τῶν ὁποίων διατίθεται ἡ περιουσία τῆς ᾿Εκκλησίας, ἀφ᾿ ἑτέρου δέ νά πεισθῇ τοῦτο, ὅτι ἀποφεύγεται πᾶσα σπατάλη καί πατάσσεται πᾶσα διαρροή καί φαλκίδευσις τοῦ ἱεροῦ χρήματος. ᾿Εάν ἐπιτευχθῶσι ταῦτα καί αὐξηθῇ ἡ συναίσθησις τῆς εὐθύνης ἑνός ἑκάστου ἐκ τῶν μελῶν τοῦ πληρώματος διά τήν παροχήν τῶν μέσων εἰς τήν ᾿Εκκλησίαν πρός ἐπιτέλεσιν τοῦ προορισμοῦ της, ἡ αὔξησις τῶν ἐκκλησιαστικῶν πόρων θά εἶναι μέν πρόβλημα οὐχί ὅμως ἄλυτον, ἀλλ᾿ οὐδέ κἄν δυσεπίλυτον.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (4)
Δημοσιεύουμε, τήν τέταρτη συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενήνταδύο χρόνια. ᾿Αντί ἄλλου σχολίου, σημειώνουμε καί πάλι ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο παρόμοια ἔμπονη πρόταση.
Ἡ 4η συνέχεια τοῦ Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀφορᾶ τό θέμα: «Αἱ προτεινόμεναι λύσεις διά τόν Μοναχισμόν καί τάς Μονάς»
Δ΄ Αἱ προτεινόμεναι λύσεις
διά τόν Μοναχισμόν καί τάς Μονάς
1. Ἐπάνοδος εἰς τό ἀρχαῖον μοναχικόν ἰδεῶδες καί τά ἔργα τῶν Μονῶν
Διά νά ἐπανίδωμεν τάς Μονάς ἀνθούσας καί ὑπηρετούσας καί τήν ᾿Εκκλησίαν καί τό σύνολον τῆς κοινωνίας, πρέπει αὗται νά ἐπανέλθουν εἰς τό ἀρχαῖον μοναχικόν ἰδεῶδες, τό ὁποῖον, ὡς εἴπομεν καί ἀνωτέρω, δέν ἦτο ἀναχωρητικόν ἀλλά κοινωνικόν. ᾿Εντεῦθεν προτείνομεν, ἵνα αἱ Μοναί γίνουν καί πάλιν φροντιστήρια θεολογίας καί μελέτης, ἐργαστήρια ἀγάπης καί φιλανθρωπίας, φυτώρια ἐκκλησιαστικῆς καλλιτεχνίας καί κέντρα ἐσωτερικῆς καί ἐξωτερικῆς ἱεραποστολῆς. ῾Η λύσις ὅμως αὕτη πρέπει νά βασίζεται ἐπί τῆς μοναχικῆς ἀρετῆς, ἤτοι ἐπί τῆς ἐθελοθυσίας, τῆς ἐγκρατείας, τῆς σωφροσύνης καί τῆς εὐλαβείας. Μόνον ἐφ᾿ ὅσον θά ὑπάρχουν αἱ ἀρεταί αὗται, καί μόνον τότε θά εἶναι δυνατόν νά ἐπιτύχωμεν, ὥστε αἱ Μοναί νά ἀποβῶσιν ὅ,τι περιεγράψαμεν ἀνωτέρω. Διά νά ἐπιτευχθῶσι δέ ταῦτα, προτείνομεν, ἵνα αἱ Μοναί γίνουν κοινόβια καί οἱ μοναχοί μή ἔχωσί τι ἴδιον, ἀλλά χρησιμοποιοῦν τά πάντα ἐν κοινοκτημοσύνῃ καί διατελοῦν ὑπό ἰσόβιον ἡγούμενον, ἐκλεγόμενον ὑπό τῆς ᾿Αδελφότητός των καί ἐγκρινόμενον ὑπό τοῦ οἰκείου Μητροπολίτου, ὁ ὁποῖος ἀφίνων ὑπό τοιαύτας προϋποθέσεις μεγαλυτέραν ἐλευθερίαν εἰς τήν μοναστικήν᾿Αδελφότητα, θά περιορίζεται εἰς μόνα τά λεγόμενα ἐπισκοπικά δίκαια, ὡς καθορίζουσι ταῦτα αἱ κανονικαί ἡμῶν πηγαί, ἤτοι τήν ἐπιτήρησιν τῆς Μονῆς, τήν ἀνάκρισιν τῶν ψυχικῶν σφαλμάτων τῶν μοναχῶν, τήν ἀναφοράν τοῦ ὀνοματός του ἐν ταῖς ἱεραῖς ᾿Ακολουθίαις καί τήν ἔγκρισιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἡγουμένου.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (3)
Δημοσιεύουμε, τή τρίτη συνέχεια τοῦ “Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενήνταδύο χρόνια. ᾿Αντί ἄλλου σχολίου, σημειώνουμε καί πάλι ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο παρόμοια ἔμπονη πρόταση.
Ἡ 3η συνέχεια τοῦ Σχεδίου ἀναδιοργανώσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀφορᾶ τά: «Μέτρα διά τό εἰδικόν ποιμαντορικόν ἔργον»
Γ΄ Μέτρα διά τό εἰδικόν
ποιμαντορικόν ἔργον
1. Διά τό ἔργον τῆς Ἐκκλησίας παρά τῇ νεολαίᾳ.
Λόγῳ τῆς περιβολῆς καί τῆς ὡρίμου πως ἠλικίας τῶν κληρικῶν, τό ἔργον αὐτῶν μεταξύ τῆς νεολαίας καθίσταται ἔτι δυσκολώτερον ἤ τό ὑπόλοιπον ἔργον των μεταξύ τῶν ἄλλων τάξεων τῆς κοινωνίας. ᾿Εντεῦθεν, χρειάζεται δαψιλής εἰδικός καταρτισμός εἴς τε τήν Ψυχολογίαν καί τήν Παιδαγωγικήν, εἰς τρόπον ὥστε οἱ κληρικοί ἐπί τῇ βάσει τῶν γνώσεων τούτων, ἀλλά καί τῶν φυσικῶν αὐτῶν ἱκανοτήτων, νά δύνανται νά ὑπερπηδοῦν τό ὡς ἄνω μειονέκτημα. ᾿Εντεῦθεν, διά τό μεταξύ τῆς νεολαίας ἔργον τοῦ Κλήρου, προτείνομεν τήν εἰδίκευσιν ἀριθμοῦ τινος κληρικῶν εἰς τά ζητήματά της. ᾿Ιδιαιτέρως δέ τήν εἰδίκευσιν ἀριθμοῦ τινος ἐξομολόγων, εἰς τούς ὀποίους νά καταφεύγουν οἱ ἐν ταῖς πόλεσι ἰδίως ἐνδιαιτώμενοι νέοι.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (2)
Δημοσιεύουμε, σέ συνέχειες, τό “Σχέδιο ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενήνταδύο χρόνια. ᾿Αντί ἄλλου σχολίου, σημειώνουμε μόνον, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο παρόμοια ἔμπονη πρόταση.
Τό 2ο μέρος τοῦ σχεδίου ἀναδιοργανώσεως ἀφορᾶ τά: «Μέτρα διά τό ποιμαντικόν ἔργον τῆς Ἐκκλησίας»
Β΄. Μέτρα διά τό ποιμαντικόν ἔργον τῆς Ἐκκλησίας
α΄. Τό γενικόν
1. Διά τήν Θείαν Λατρείαν
᾿Ενδεικτικόν τῆς ἀνάγκης καταλλήλου διαρρυθμίσεως τῆς Θ. Λατρείας εἶναι τό γεγονός, ὅτι ἡ πρώτη ἐν Ρόδῳ Πανορθόδοξος Διάσκεψις μεταξύ τῶν θεμάτων αὐτῆς, τά ὁποῖα ἐξήτασε καί τά ὁποῖα ἐνέγραψεν εἰς τήν ῾Ημερησίαν Διάταξιν τῆς μελλούσης νά συνέλθῃ Προσυνόδου, εἶναι καί τά ἀφορῶντα εἰς τήν Θείαν Λατρείαν. ᾿Ιδιαιτέρως σημαντικόν εἶναι, ὅτι περιέλαβεν εἰς αὐτά καί καθιέρωσιν ὁμοιομορφίας Τυπικοῦ καί λειτουργικῶν κειμένων ἐν τῇ Λατρείᾳ καί ἐν τῇ τελέσει τῶν Μυστηρίων καί τήν ἀναθεώρησιν καί κριτικήν ἔκδοσιν αὐτῶν. ῾Ομοίως, περιλαμβάνει θέμα περί συμμετοχῆς τοῦ λαϊκοῦ στοιχείου ἐν τῇ λατρευτικῇ καί μυστηριακῇ ζωῇ τῆς ᾿Εκκλησίας, ὡς καί περί τῆς μελέτης τῶν μέσων πρός τήρησιν καί ἐνίσχυσιν τῆς λειτουργικῆς ζωῆς ἐν τῇ ᾿Ορθοδόξῳ ᾿Εκκλησίᾳ καί τῆς κατά παράδοσιν βυζαντινῆς Τέχνης εἰς τάς διαφόρους ἐκφράσεις αὐτῆς, ἤτοι τήν ἐκκλησιαστικήν μουσικήν, τήν εἰκονογραφίαν, τήν ἀρχιτεκτονικήν καί τήν τέχνην τῶν ἱερῶν ἀμφίων καί ἱερῶν σκευῶν. ῾Η ὑπό ἁρμοδίων ὀργάνων καί μετά κύρους λύσις τῶν προβλημάτων τούτων ἀναμφιβόλως θά βοηθήσῃ κατά πολύ εἰς τήν κατάλληλον διαρρύθμισιν τῆς Θείας Λατρείας, εἰς τρόπον ὥστε αὕτη καί περισσότερον ἑλκυστική νά γίνῃ εἰς τό πλήρωμα, ταυτοχρόνως δέ καί ἀποτελεσματικωτέρα ὅσον ἀφορᾶ εἰς τήν κατάρτισιν καί τόν ἁγιασμόν αὐτοῦ νά καταστῇ.
Σχέδιον ἀναδιοργανώσεως
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (1)
Δημοσιεύουμε, σέ συνέχειες, τό “Σχέδιο ἀναδιοργανώσεως τῆς ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος”, πού εἶχε ἐκπονήσει καί εἶχε παρουσιάσει στήν ῾Ιερά Σύνοδο, πρός ἐπεξεργασία καί πρός ἔγκριση ὁ μακαριστός ᾿Αρχιεπίσκοπος ῾Ιερώνυμος ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν ὑπεύθυνων ἁρμοδιοτήτων του, πρίν ἀπό πενήνταδύο χρόνια. ᾿Αντί ἄλλου σχολίου, σημειώνουμε μόνον, ὅτι, ἀπό τότε ὡς σήμερα, δέν ὑποβλήθηκε στή Σύνοδο παρόμοια ἔμπονη πρόταση.
Τό 1ο μέρος τοῦ σχεδίου ἀναδιοργανώσεως ἀφορᾶ τά: «Μέτρα διά τόν κλῆρον»
Α΄. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑ ΤΟΝ ΚΛΗΡΟΝ
α΄ Τήν Ἱεραρχίαν
1. Τήν σύνθεσίν της
Τῶν συνεδριῶν τῆς ῾Ιεραρχίας καί τῶν ᾿Επιτροπῶν αὐτῆς, προτείνεται νά μετέχουν ἐκτός τῶν ἐν ἐνεργείᾳ Σεβασμιωτάτων ῾Ιεραρχῶν καί πρεσβύτεροι καί διάκονοι καί λαϊκά μέλη συμβουλευτικῶς καί ἄνευ ψήφου, ἐφ᾿ ὅσον οὗτοι παρουσιάζουν εἰδικότητά τινα, τήν ὁποίαν θά ἔχουν ἁρμοδίως κληθῆ νά θέσουν εἰς τήν διάθεσιν τῆς ᾿Εκκλησίας.
῾Ιεράρχης ἐν ἐνεργείᾳ, δεδικαιολογημένως κωλυόμενος νά παραστῇ αὐτοπροσώπως, δύναται δι᾿ ἐπιστολῆς αὐτοῦ νά ἐξουσιοδοτήσῃ εἴτε σχολάζοντά τινα ῾Ιεράρχην, ἐκ τῶν μή ἐξελθόντων τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας δι᾿ ἀνικανότητα ἤ λόγῳ ποινῆς, εἴτε ἄλλον τινά κληρικόν, ὅπως ἀναπληρώσῃ αὐτόν. ῾Ο ἐκπρόσωπος οὗτος μετέχει τῶν συνεδριῶν τῆς ῾Ιεραρχίας μετά ψήφου, ἐπέχων τόν τόπον τοῦ ἀπουσιάζοντος ῾Ιεράρχου.
Μελαγχολική διαπίστωση ἡ διάζευξη πίστεως καί ἤθους στήν ἐποχή μας. Δυστυχῶς ἀκόμα καί στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γίνεται συχνά αὐτό τό λάθος. Σκέψεις πάντα ἐπίκαιρες πρός προβληματισμό. (Ἀπό τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 77, 16-1-2002)
Συνειδησιακός διχασμός
Τοῦ Ἐ. X. Oἰκονομάκου
Aἴσθηση προκάλεσε πρίν ἀπό μερικά χρόνια, ἡ στάση τῆς ἀμερικάνικης κοινωνίας στά ἠθικά σκάνδαλα μέ πρωταγωνιστή τόν τότε πλανητάρχη Mπίλλ Kλίντον, μέσα στούς θαλάμους ἐξουσίας τῶν HΠA. Γράφει ὁ Kαναδός συγγραφέας Michael Whelton: «Tό σκάνδαλο γύρω ἀπό τόν Πρόεδρο τῶν HΠA Mπίλλ Kλίντον προβάλλει ἕνα χτυπητό παράδειγμα ἔθνους βυθισμένου σέ ἠθική ἀφασία... Πράγματι, παρά τή μοιχεία του, παρά τό ὅτι εἶπε χοντρά ψέματα στό λαό, παρά τήν ψευδορκία του καί τήν ἀπόπειρα παρεμποδίσεως τοῦ ἔργου τῆς δικαιοσύνης, ἡ δημοτικότητα τοῦ Mπίλλ Kλίντον παρέμεινε ἀμείωτη» («The Pearl», Ἔκδ. Regina Orthodox Press,1999, σελ. 23). Tό σύμπτωμα κάνει ἐντύπωση γιατί οἱ HΠA εἶναι ἕνα ἔθνος, πού διακηρύσσει τήν πίστη του στό Θεό. Συχνά οἱ Ἀμερικανοί Πρόεδροι καί ἄλλοι ἀξιωματοῦχοι σέ ἐπίσημες τελετές ψάλλουν τόν ὕμνο «God Save America» (Φύλαγε, Θεέ, τήν Ἀμερική), στά δέ γνωστά μας δολλάρια ὑπάρχει ἡ ἐπιγραφή «In God we trust» (Στηρίζουμε τίς ἐλπίδες μας στό Θεό).
Προσευχόμενοι μέ τούς ὕμνους τῆς θείας Λειτουργίας
«Δέν εἶναι οἱ ὕμνοι αὐτοί [της Θείας Λειτουργίας] δημιουργήματα τυχαίων ἀνθρώπων. Εἶναι τό ξεχείλισμα τῆς καρδιᾶς τῶν ἁγίων σου. Αὐτῶν πού σέ λαχτάρησαν καί σέ ἀναζήτησαν καί σέ γνώρισαν καί γεύτηκαν τή μυστική, ἄρρητη χαρά τῆς κοινωνίας καί τῆς ἑνὠσεως μαζί σου. Ἁγιασμένοι ἀπό τή…
Μηνύματα... μέ πολλούς ἀποδέκτες
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Μέσα στή θολή ἀτμόσφαιρα τῶν ἡμερῶν μας, παράλληλα στίς καταλυτικές, κοινωνικές ἀνατροπές, οἱ ἀπρόσμενες ἐξελίξεις τῶν ἐκκλησιαστικῶν μας πραγμάτων δροῦν ἀρνητικά καί τονίζουν ἕνα μελαγχολικό ρέκβιεμ. Αἰφνιδιάζουν τό λογισμό. Πνίγουν τό λόγο. Καί φορτίζουν τήν ἀνήσυχη ψυχή μέ ἀσήκωτο βάρος ὀδύνης. Δέ θά ἐπιχειρήσω τήν ἱστόρηση τῶν γεγονότων. ῾Η κοινή γνώμη τά ἔχει εἰσπράξει ἀπό τά ἀνοιχτά ταμεῖα τῆς κοινῆς ἐνημέρωσης καί τά ἔχει καταμετρήσει. ῎Οχι ὡς τιμήματα φωτισμένης καί ἐξαγιασμένης ἀγωνιστικότητας. ᾿Αλλά ὡς συμπτώματα ἐκτροχιασμοῦ καί ἀλλοτρίωσης ἀπό τή χαρισματική ᾿Αποστολική καί Πατερική Παράδοση τῆς “ἐν πορείᾳ” ᾿Εκκλησίας μας. Βραχυκυκλωμένος στή σκοτεινιά τοῦ κυκλώνα, ἀναζήτησα φῶς ἀπό τίς ἱστορικές σελίδες ἄλλης ἐποχῆς καί μηνύματα ἀπό προσωπικότητες, πού εἶχαν τό θάρρος καί τή δύναμη, νά σταθοῦν ὄρθιες μέσα στή θύελλα καί νά μιλήσουν μέ παρρησία καί εὐθυκρισία στούς σκοτισμένους ἤ κατατρομαγμένους καπετάνιους τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σκάφους. ῾Η ἐπιλογή ἐκκλησιαστικῆς περιόδου, στήν ὁποία θά ἀναφερθῶ, εἶναι τό δεύτερο κομμάτι τοῦ τέταρτου αἰώνα καί τό πρῶτο τοῦ πέμπτου. ῾Η ἐποχή, κατά τήν ὁποία τό κοσμικό φρόνημα τοῦ παλατίου καί οἱ ἴντριγκες τῶν ἐραστῶν τῆς ἐξουσίας εἶχαν μολύνει τό θυσιαστικό Πατερικό φρόνημα καί εἶχαν φέρει στό προσκήνιο τῶν ἀρχιερατικῶν θρόνων φυσιογνωμίες μέ θολά ὁράματα καί ἀγοραῖο ἦθος. Καί ἡ λαχτάρα μου γιά προσφυγή σέ ἐξαγιασμένο πομπό μηνυμάτων, ἱκανῶν νά ἀφυπνίσουν τήν ἐποχή του καί νά συγκλονίσουν τά ἐκκλησιαστικά στελέχη τοῦ “νῦν αἰώνα”, μέ ἔφερε στόν ἀσκητή τῆς Αἰγυπτιακῆς γῆς, στόν ἅγιο ᾿Ισίδωρο τόν Πηλουσιώτη.῾Ο ἅγιος ᾿Ισίδωρος μᾶς ἄφησε, ὡς πολύτιμη κληρονομιά, περισσότερες ἀπό 2.000 ἐπιστολές. Τίς ἀπευθύνει σέ μεγάλο φάσμα ἀποδεκτῶν. Σέ ᾿Επισκόπους καί ἰδιαίτερα στόν ᾿Επίσκοπο τῆς περιοχῆς του, τόν Εὐσέβιο. Σέ διάφορους κληρικούς καί μοναχούς. Καθώς καί σέ πρόσωπα τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, πού διαχειρίζονταν ζωτικά προβλήματα τοῦ κοινωνικοῦ σώματος. ῞Ολες οἱ ἐπιστολές του ἀποπνέουν ἄρωμα ζωντανῆς πίστης καί ἀνεπίληπτου βίου. Καί ὅλες οἱ παρατηρήσεις του εἶναι πιστές ἀποτυπώσεις τῆς ἀνέλεγκτης ἐκκοσμίκευσης τοῦ ἡγετικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κυκλώματος και θερμές παροτρύνσεις γιά μετάνοια καί ἐπιστροφή στό πνεῦμα καί στό κλίμα τῆς Πεντηκοστῆς. Ἀπό τή σούμα τῶν ἐπιστολῶν του ξεχώρισα ἐλάχιστες. Κάποιες ἀπό τίς πολλές, πού δίνουν τό στίγμα τῆς ἔκπτωσης καί τῆς διαφθορᾶς ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καί, ταυτόχρονα, ἰχνογραφοῦν καί ἀναπλάθουν τή δυναμικότητα τῆς ᾿Εκκλησίας ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, πού διατηρεῖ, ὡς ἀποκλειστικό θησαύρισμα τήν Εὐαγγελική ἀλήθεια καί τό ἀπτόητο, ἀγωνιστικό φρόνημα.
Μαζί Σου πάντοτε!...
«(...) καί οὕτω πάντοτε σύν Κυρίῳ ἐσόμεθα» (Α΄ Θεσ. 4, 17)
Σύντομη ἑρμηνεία: «Κι ἔτσι, ἀφοῦ ἀνεβοῦμε μαζί του στόν οὐρανό, θά εἴμαστε πάντοτε μαζί μέ τόν Κύριο».
Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα, «Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΕ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ», (Ἀθῆναι: Ἀδελφότης Θεολόγων «Ο ΣΩΤΗΡ», 2011), σελ. 882
Πάντα ἐπίκαιρο τό παρακάτω ἄρθρο προσπαθεῖ νά ὁριοθετήσει τήν παρουσία κλήρου καί λαοῦ στό ἐκκλησιαστικό σῶμα, τή σχέση τους καί τήν συνεργασία καί διακονία τους γιά τό ἔργο τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων. (Ἀπό τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 76, 1-1-2002)
Kλῆρος καί λαός
Τοῦ Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Mιά ἐκκοσμικευμένη Ἐκκλησία ἐντάσσεται μέσα στούς θεσμούς τοῦ κόσμου καί υἱοθετεῖ πολλά ἀπό τά δομικά χαρακτηριστικά του, ὅπως εἶναι ἡ ταξική διαστρωμάτωση. Ὡς «τάξεις» μέσα στήν Ἐκκλησία θεωροῦνται κατά βάση δύο: ὁ κλῆρος καί ὁ λαός. Ἡ Ἐκκλησία ἀποτελεῖται ὄντως ἀπό τόν κλῆρο καί τό λαό. Συχνά, ὅμως, θέτουμε μεταξύ αὐτῶν ἕνα ταξικό διαχωρισμό καί θεωροῦμε αὐτονόητο νά ἀνταγωνίζονται γιά τό ποιός προσδιορίζει καί ποιός κατευθύνει τήν Ἐκκλησία. Ὁ κλῆρος, ὁπότε ὁ λαός χρησιμεύει μόνο γιά νά δικαιολογεῖ τήν ὕπαρξή του, ἤ ὁ λαός, ὁπότε ὁ κλῆρος ἀποτελεῖ ὄργανό του; Tέτοια διλήμματα, διασπαστικά τῆς ἑνότητας τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας, ἔχει εἰσαγάγει στή νοοτροπία πολλῶν Xριστιανικῶν κοινοτήτων ἡ θεσμοποίησή Tης. Oἱ περισσότεροι Xριστιανοί σήμερα δέν μποροῦν νά δοῦν τήν Ἐκκλησία ἔξω ἀπό τούς συσχετισμούς δυνάμεων, πού διεκδικοῦν τή διαχείριση τῆς κοσμικῆς ἐπιρροῆς καί τῶν οἰκονομικῶν πόρων, πού διαθέτει.
Ἡ φρικτή θυσία
«Ὅταν δῇς τόν Χριστό θυσιασμένο ἐπάνω στήν Ἁγία Τράπεζα, καί τόν ἱερέα νά στέκεται μπροστά στό θῦμα καί νά ἱκετεύῃ κι’ ὅλους νά βάφωνται μέ τό πορφυρό αἷμα, ἄρα πιστεύεις πώς βρίσκεσαι ἀκόμα στή γῆ; Δέν καταλαβαίνεις πώς ἔχεις ἀνυψωθῆ πάνω ἀπό τή γῆ μας καί τήν ὕλη της…
Ἀναδημοσιεύουμε τό παρακάτω κείμενο τοῦ κ. Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 29, 16-1-2000), πού διατυπώνει βασικές ἀλήθειες, χρήσιμες να τίς γνωρίζει κάθε πιστός, πολύ ἐπίκαιρες καί γιά σήμερα.
Ἡ συνοδικότητα τῆς Ἐκκλησίας
Τοῦ Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
H λειτουργία τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας στούς καιρούς μας, τόσο ἀπό τόν τρόπο διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν της, ὅσο καί ἀπό τά θέματα, πού τήν ἀπασχολοῦν, προκαλεῖ συχνά τήν ἀπορία: τόσο πολύ ἔχει ἡ ἐκκοσμίκευση διαποτίσει τήν ἐκκλησιαστική μας διοίκηση; Ἡ Ἐκκλησία, ὡς Θεανθρώπινος ὀργανισμός, πορεύεται μέσα στόν κόσμο, ἀλλά δέν εἶναι ἐκ τοῦ κόσμου. Oἱ κοσμικές δομές διοικήσεως δέν εἶναι στά μέτρα Tης. Ἄν τίς ἐφαρμόσουμε στήν Ἐκκλησία, εἶναι σά νά Tήν ξαπλώνουμε σέ προκρούστεια κλίνη. Πῶς διοικεῖται ἡ Ἐκκλησία; Ὅπως οἱ κρατικές ὑπηρεσίες, πού βασίζονται στήν ὑπαλληλική ἱεραρχία; Ὅπως οἱ ἐπιχειρήσεις, μέ τίς συνελεύσεις τῶν μετόχων, τούς διευθύνοντες συμβούλους καί τούς μάναντζερς; Ἤ, ὅπως τά σωματεῖα μέ τίς γενικές συνελεύσεις τῶν μελῶν καί τά διοικητικά τους συμβούλια; Mόνο μιά ἀκρωτηριασμένη καί παραμορφωμένη, μιά ἐκκοσμικευμένη βατικάνεια Ἐκκλησία, μπορεῖ νά βρεῖ ἀνάπαυση σέ τέτοια διοικητικά σχήματα. Ἔστω καί ἄν τά σχήματα αὐτά φαντάζουν στά μάτια τοῦ κόσμου ὀρθολογιστικά καί ἀποτελεσματικά.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 149, 16-1-2005
Ἡ κοινή μας ἀγωνία
(Ἀγωνία γιά ἐξιχνίαση τοῦ μυστηρίου τῆς ὕπαρξής μας)
Υπάρχει ἕνα κατακυρωμένο ἀξίωμα, πού συνοδεύει τήν ἀτέλειωτη ἱστορική φάλαγγα καί ἐγγράφεται στά προσωπικά δεδομένα τῆς καθεμιᾶς ὕπαρξης. ῾Η βαθειά, ἀκοίμητη ἀγωνία, πού καίει στά σωθικά μας, γιά τήν οὐσία καί τήν ἀξία τοῦ “εἶναι” μας καί γιά τή θέση τοῦ προσώπου μας στήν τρομακτική αἰωνιότητα, δέ διαφοροποιήθηκε μήτε μέ τή διόγκωση τῶν ἐπιστημονικῶν εὑρημάτων μας, μήτε μέ τήν ἰλιγγιώδη ἀνάπτυξη τῆς τεχνολογίας μας. Μέσα στήν ἀσταμάτητη ἱστορική ροή τοῦ χρόνου καί τῶν γενεῶν, στίς ἐκρήξεις τῶν ἀπροσδόκητων ἀνακαλύψεών μας καί στόν παφλασμό τῶν βιοτικῶν ἀνακατατάξεών μας, λειτουργεῖ στά βάθη τοῦ “εἶναι” μας, ζωντανό, τό κοινό μας γονίδιο, ἡ κληρονομημένη πνευματική εὐαισθησία, γιά τόν προσδιορισμό τῆς ὑπαρξιακῆς μας ταυτότητας. Καί αὐτή τήν εὐαισθησία κανένας παράγοντας δέ νομιμοποιεῖται, οὔτε καί μπορεῖ, νά τήν ὑποτιμήσει ἤ νά τήν περιθωριοποιήσει.
Ἡ δική μας προσφορά στόν Κύριο
«...στό ἱερό Δισκάριο βρίσκεται ὁλόκληρη ἡ Ἐκκλησία σου. Κι’ ὅταν αὐτά τά τίμια δῶρα τά φέρῃ στήν Ἁγία Τράπεζα, γιά νά τά προσφέρῃ σέ σένα καί νά ζητήσῃ νά τά ἁγιάσῃ τό Πνεῦμα σου καί ἡ Χάρις σου, τότε μπροστά σου, μαζί σου εἶναι κι’…
Ἡ Ἀναστάσιμη θεία Λειτουργία
«Ἡ Κυριακάτικη Λειτουργία μέ τοποθετεῖ στό κλῖμα τῆς Ἀναστάσεως. Τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ μου καί τῆς Ἀναστάσεως τῆς δικῆς μου, τοῦ πατέρα μου κι’ ὅλων τῶν ἀνθρώπων».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1970), σελ.76
Ἐμπειρίες αἰώνων
Αἰφνιδιάζει, ὡς τολμηρή καί ἀπρόσφορη, ἡ ἄποψη, πώς τό αἴτημα τῆς νομοθετικῆς καί πρακτικῆς ἀποδέσμευσης τῆς ᾿Εκκλησίας ἀπό τό θεσμικό πλαίσιο τῆς Πολιτείας δικαιοῦται νά τό παρουσιάσει καί νά τό ὑποστηρίξει, μέ τή δική του ἐκκλησιολογική καί ἱστορική διαλεκτική, ἕνας λειτουργός τοῦ πανίερου Θυσιαστηρίου.
Οἱ εἰσηγήσεις, γιά τό χωρισμό Κράτους-᾿Εκκλησίας, ἠχοῦν μονόπαντα, ἀπό τά στρατηγεῖα τῆς ἀπέναντι ὄχθης. Οἱ ἀκοές μας ἔχουν στομώσει ἀπό τά μακρόσυρτα, ἠχηρά συνθήματα καί ἀπό τίς νευρώδεις ἀπαιτήσεις τῶν ἐκπροσώπων τοῦ στρατευμένου ἀθεϊσμοῦ καί τῶν διαφημιστῶν τοῦ, πνευματικά ἀχρωμάτιστου, ἀλλά ὁμοιόμορφου, παγκοσμιοποιημένου ἐκσυγχρονισμοῦ. Τόν ὀρυμαγδό τόν ἐντοπίζουμε -δεκαετίες τώρα- νά ξεσηκώνεται ἀπό τά στρατηγεῖα τῆς μανιακῆς ἀντιεκκλησιαστικῆς προπαγάνδας καί νά περνάει στήν πίστα τῶν κοινωνικοπολιτικῶν ἀντιπαραθέσεων ὡς προοπτική “πολιτιστικῆς ἀνάπτυξης” καί “προόδου”.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, 1-1-2005
Διάλογος μέ τήν ὕπαρξή μου
Φορτωμένος τήν προσωπική μου, βαρειά, πολύχρονη καί πολύμορφη, ἐμπειρία καί φορτισμένος μέ τή συγκίνηση, τόν πόνο καί τήν ἀπογοήτευση τῶν ἀνθρώπων τῆς γενιᾶς μου, δοκίμασα νά φέρω στή σκέψη μου καί στά χείλη μου τό στάλαγμα τῆς ἐξομολόγησης μιᾶς μεγάλης καί πολυβασανισμένης ὕπαρξης. Τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Περπάτησα, νοερά, στό μονοπάτι τοῦ ἐξομολογητικοῦ στοχασμοῦ του. Προσπάθησα νά ἐξοικειωθῶ μέ τό ψυχικό του ἄλγος καί μέ τή διαλεκτική του. Καί ἔνοιωσα νά μεταγγίζεται μέσα μου τό κρυστάλλινο ἀπόσταγμα τῆς καρδιᾶς του. Τοῦ πόνου του καί τῆς ἐλπίδας του. Τῆς ἐγκόσμιας μοναξιᾶς του καί τῆς χαρούμενης κοινωνίας του μέ τό πρόσωπο τοῦ σαρκωμένου Λόγου τοῦ Θεοῦ.
Ἡ προσέγγισή μου στή θησαυρισμένη ἐμπειρία του ἦταν γιά μένα μιά ἱερουργία. Καί, ταυτόχρονα, μιά ἀποκάλυψη. Στό πρόσωπο καί στήν ψυχή μου. Καταύγασε τόν ὁρίζοντα τῆς ὑπαρξιακῆς μου ἐμπειρίας. Φώτισε, μπροστά στά ἔκπληκτα μάτια μου, τήν “ἀεί” ταραγμένη ἐπικαιρότητα. Μοῦ ἔδωσε ἀπαντήσεις σέ ἕνα ὁρμαθό ἐρωτημάτων, πού αἰφνιδιάζουν ὅλους ἐμᾶς, τούς ὁδοιπόρους τοῦ εἰκοστοῦ πρώτου αἰώνα. Στίς ἀγωνίες, πού συνθλίβουν τό νοῦ μας καί καταπιέζουν τήν καρδιά μας.
Πολύ ἐνδιαφέρον ἄρθρο ἀπό τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 126, 1-2-2004). Τονίζει τήν πρακτική νά χρησιμοποιεῖται ἡ Ἐκκλησία γιά τονισμό τοῦ ἐθνικισμοῦ. Ἀντίθετη ἐργασία ἐπιτελεῖ τό Πανάγιο Πνεῦμα στήν Ἐκκλησία. Δέν χωρίζει διά τοῦ ἐθνικισμοῦ ἀλλά «εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσε».
Βαβέλ καί Πεντηκοστή
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Πρό ἔτους, τό ρωσικό πρακτορεῖο εἰδήσεων “Blagovest-info” μετέδωσε ὅτι ὁ Περιφερειάρχης τῆς Κεντρικῆς ῾Ομόσπονδης Περιφέρειας τῆς Ρωσίας, σέ ὁμιλία του στό Πανεπιστήμιο τῆς Μόσχας Lomonosov, εἶπε: “῾Ως Ρῶσος θεωρῶ ὅτι ἡ πατρίδα μας εἶναι ἡ ἐκλεκτή χώρα τοῦ Θεοῦ ... ῾Η Ρωσία πρέπει νά μείνει ἄγρυπνη καί νά φυλάει τά ἐδάφη της καί τήν κουλτούρα της· ἄς εἴμαστε περήφανοι πού ταχτήκαμε νά ζοῦμε στή Ρωσία, τήν ἐκλεκτή χώρα τοῦ Θεοῦ” (ἱστοσ. portal-credo.ru)! Τά λόγια αὐτά τοῦ Ρώσου ἀξιωματούχου προκαλοῦν θαυμασμό. Παρά τόν 70ετή πόλεμο κατά τῆς πίστεως ἐκ μέρους τῆς μαχητικῆς ἀθεΐας, ἔρχονται σήμερα Ρῶσοι πολιτικοί νά περηφανεύονται δημοσίως γιά τήν πίστη τους στό Θεό! “Μεγάλα τά τῆς πίστεως κατορθώματα”!
Σέ ἄλλη ἀνάγνωση, οἱ δηλώσεις αὐτές, ἐν τούτοις, ἀνασύρουν τόν παλιό προβληματισμό τῶν σχέσεων ἔθνους καί ᾿Εκκλησίας. Κατ᾿ ἀρχήν, ἡ σύζευξη τῶν ἐθνῶν μέ τήν ᾿Εκκλησία εἶναι σύμφωνη πρός τίς θεῖες προδιαγραφές, πού ἴσχυσαν γιά τό χτίσιμό Της. Τό Πανάγιο Πνεῦμα ἵδρυσε τήν ᾿Εκκλησία κατά τήν Πεντηκοστή, μέ σκοπό νά ζυμωθεῖ ἱεραποστολικά μέ τά ἔθνη. Νά γίνει “τοῖς πᾶσι τά πάντα, ἵνα πάντως τινάς σώσῃ” (πρβ. Α΄ Κορ. θ΄ 22). ῎Ετσι, ἡ ᾿Εκκλησία πορεύτηκε δυναμικά στούς λαούς, ὄχι, ὅμως, σάν εἰσβολέας, οὔτε σά δύναμη κατοχῆς. Δέν ἦταν στούς στόχους Της νά ἐγκαθιδρύσει μιά Pax Christiana. Πνέοντας σάν αὔρα λεπτή ἀναζωογόνησε τούς λαούς. Μίλησε τή γλῶσσα τοῦ πολιτισμοῦ τους καί υἱοθέτησε μέσα ἐκφράσεως γιά τήν εὐσέβεια καί τή λατρεία Της, συμβατά πρός τό κήρυγμά Της, πού ταίριαζαν συνάμα στήν ἰδιοσυγκρασία τους. ῎Εγινε ἡ ᾿Εκκλησία κάθε λαοῦ, ἀπό τίς ᾿Ινδίες καί τή μακρυνή Κίνα, μέχρι τίς ἐσχατιές τῶν Βρετανικῶν νησιῶν, καί ἀπό τήν Αἰθιοπία μέχρι τήν παγωμένη Σκανδιναβία.
Ἀναδημοσιεύουμε τό παρακάτω κείμενο τοῦ κ. Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 30, 1-2-2000), πού μᾶς προβληματίζει γιά στάσεις ἐπί μέρους Ἐκκλησιῶν οἱ ὁποῖες δυναμιτίζουν τήν ἑνότητα τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ἀπόψεις πού παραμένουν πολύ ἐπίκαιρες καί γιά σήμερα.
Ἀποστολική Διαδοχή
Τοῦ Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Mετά τήν ἀνάρρηση τοῦ κ. Xριστόδουλου στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν, ἄρχισαν σιγά-σιγά ἱερεῖς σέ ἀρκετούς ναούς τῆς Ἑλλάδος νά μνημονεύουν τόν Ἀπόστολο Παῦλο, ὡς «ἱδρυτήν τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν». Συγκεκριμένα, τέτοιες ἐκφωνήσεις ἱερέων ἄκουσα σέ ναούς τῆς νότιας Πελοποννήσου καί τῶν Kυκλάδων. Προφανῶς, ὑπῆρξαν ἄνωθεν σχετικές ὑποδείξεις. Ἐξ ἄλλου, σέ ἐπιστολή, πού ἐστάλη ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο πρός τό Φανάρι, ἡ Ἑλλαδική Ἐκκλησία φαίνεται νά ἔχει υἱοθετήσει ἕνα διευρυμένο τίτλο: «Ἁγιωτάτη Aὐτοκέφαλος Ἀποστολική Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος» («Ἐλευθεροτυπία», 8-12-1999). Tί σημαίνουν, ὅμως, οἱ καινοτομίες αὐτές; Σέ τί ἀποβλέπουν;
Ἀναδημοσιεύουμε τό παρακάτω κείμενο τοῦ κ. Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 30, 1-2-2000), πού μᾶς προβληματίζει γιά στάσεις ἐπί μέρους Ἐκκλησιῶν οἱ ὁποῖες δυναμιτίζουν τήν ἑνότητα τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ἀπόψεις πού παραμένουν πολύ ἐπίκαιρες καί γιά σήμερα.
Ἀποστολική Διαδοχή
Τοῦ Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου
Mετά τήν ἀνάρρηση τοῦ κ. Xριστόδουλου στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν, ἄρχισαν σιγά-σιγά ἱερεῖς σέ ἀρκετούς ναούς τῆς Ἑλλάδος νά μνημονεύουν τόν Ἀπόστολο Παῦλο, ὡς «ἱδρυτήν τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν». Συγκεκριμένα, τέτοιες ἐκφωνήσεις ἱερέων ἄκουσα σέ ναούς τῆς νότιας Πελοποννήσου καί τῶν Kυκλάδων. Προφανῶς, ὑπῆρξαν ἄνωθεν σχετικές ὑποδείξεις. Ἐξ ἄλλου, σέ ἐπιστολή, πού ἐστάλη ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο πρός τό Φανάρι, ἡ Ἑλλαδική Ἐκκλησία φαίνεται νά ἔχει υἱοθετήσει ἕνα διευρυμένο τίτλο: «Ἁγιωτάτη Aὐτοκέφαλος Ἀποστολική Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος» («Ἐλευθεροτυπία», 8-12-1999). Tί σημαίνουν, ὅμως, οἱ καινοτομίες αὐτές; Σέ τί ἀποβλέπουν;
Ἀνάσταση ὅλων τῶν ἀγαπημένων μας
«Ἡ ἀνάστασι τοῦ Χριστοῦ δίνει τήν βεβαιότητα καί τήν ἐγγύησι, πώς θά ἀναστηθοῦν κι’ ὅλοι οἱ ἀγαπημένοι μας, πού ἔγειραν πρόσκαιρα γιά νά κοιμηθοῦν μέσα στό κοιμητήριο τοῦ τάφου. Ὅπως Ἐκεῖνος βγῆκε θριαμβευτής μέσα ἀπ’ τό σκοτεινό μνημεῖο, ἔτσι κι’ ἐκεῖνοι θά ἀναστηθοῦν καί θά βγοῦν ἀπό…
«Ἀνάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τήν γῆν...»
Τοῦ Ἐ. X. Oἰκονομάκου
Ὁ Tσέχος συγγραφέας Φράντς Kάφκα (1883-1924) ἔχει γράψει ἕνα μικρό ἀλληγορικό διήγημα μέ τίτλο: «Mπροστά στό νόμο» (Bλ. Φράντς Kάφκα: «Ἡ Mεταμόρφωση», ἔκδ. Γαλαξίας, 1962). Mέ λίγα λόγια, ἕνας χωρικός, λέει, πορεύτηκε ζητώντας πρόσβαση στό Nόμο. Στήν εἴσοδο τοῦ κτιρίου δέν τόν ἄφησε ὁ θυρωρός νά μπεῖ, λέγοντάς του νά περιμένει γιά ἀργότερα. Tοῦ ἔδωσε σκαμνί νά κάτσει. Ὁ χωρικός γιά καιρό προσπαθοῦσε νά μπεῖ, ὅμως, ὁ θυρωρός τόν ἐμπόδιζε. Σέ μιά ἀπόπειρα νά τρυπώσει μέσα τόν ἀπείλησε: «Ἄν τό τραβᾶ ἡ ὄρεξή σου δοκίμασε... Eἶμαι πολύ δυνατός. Kαί δέν εἶμαι παρά ὁ τελευταῖος ἀπ᾽ ὅλους. Mέσα ὑπάρχουν καί ἄλλοι πιό πάνω ἀπό μένα. Ὁ ἕνας πιό δυνατός ἀπό τόν ἄλλο. Tή θέα τοῦ τρίτου οὔτ᾽ ἐγώ δέν μπορῶ νά τήν ἀντέξω». Ὁ χωρικός δέν τό ἔβαλε κάτω. Δοκίμασε πολλές μεθόδους. Ξόδεψε ὅ,τι πολύτιμο εἶχε σέ δῶρα γιά τό θυρωρό. Ἐκεῖνος τά δέχτηκε, χωρίς, ὅμως, νά τοῦ ἐπιτρέψει τήν εἴσοδο, λέγοντάς του: «Tά δέχομαι μόνο καί μόνο γιά νά μή νομίσεις πώς παρέλειψες κάτι». Tά χρόνια πέρασαν. Ὁ ἄνθρωπος ἐξαντλήθηκε καί σωριάστηκε νά πεθάνει μπροστά στήν πόρτα τοῦ Nόμου. Πρίν ξεψυχήσει, ψέλλισε μιά τελευταία ἐρώτηση: «Ὅλοι μάχονται γιά τό νόμο, πῶς τυχαίνει νά μή ζητᾶ κανένας ἄλλος ἐκτός ἀπό μένα νά μπεῖ;» Ὁ θυρωρός, βλέποντάς τον νά ξεψυχάει, τοῦ φώναξε: «Kανένας ἄλλος δέν μποροῦσε νά γίνει δεκτός ἐδῶ, γιατί ἡ εἴσοδος ἦταν γιά σένα προωρισμένη. Πηγαίνω τώρα νά τήν κλείσω».
Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 13-6-1997
Καί Συνοδική πρᾶξι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἄμβλυνσι τῆς συνοδικῆς συνειδήσεως ἤ, μᾶλλον, ἡ πλήρης ἀλλοίωσί της κατά τήν περίοδο τῆς Σεραφειμικῆς τυραννίας διαπιστώνεται, μέ τή μεγαλύτερη ἄνεσι, ὅταν ἐρευνηθῆ τό φάσμα τῆς Συνοδικῆς πρακτικῆς. Ἡ διαδικασία λειτουργίας τῶν Συνοδικῶν Σωμάτων. Tά θέματα, πού εἰσάγονται πρός συζήτησι. Τά προβλήματα, πού ἀπομονώνονται καί ἀποσκορακίζονται ἀπο τήν τράπεζα τῶν Συνοδικῶν διασκέψεων. Ἡ μεθόδευσι τῶν ψηφοφοριῶν. Τό Κανονικό καί τό ἠθικό βάρος τῶν Συνοδικῶν ἀποφάσεων. Ὅλα αὐτά τά στοιχεῖα ἀποκαλύπτουν καί ἐκφράζουν τή νοοτροπία, τό θεολογικό ὑπόβαθρο, τίς κρυφές φιλοδοξίες, τούς ὕποπτους καί ὕπουλους σχεδιασμούς τοῦ Προκαθημένου καί τῶν Συνοδικῶν συνέδρων. Τήν καθαρότητα ἤ τήν ἀλλοτρίωσι τῆς ἐπισκοπικῆς συνειδήσεως. Tήν εὐαισθησία τῶν μέσα χορδῶν. Τό μελώδημα τοῦ χρέους, πού μεταφράζεται σέ Ἱερουργία ποιμαντικῆς ἤ τόν ἀπαίσιο ἦχο τῆς σκοπιμότητας, πού στήνει παγίδες. Τήν ἀκρίβεια τῆς ἠθικῆς προσταγῆς, πού ἐκφράζεται ὡς ἁγιότητα ἤ τόν ἀμοραλισμό, πού ἐκμεταλλεύεται καί ἐμπορεύεται τά πανάγια Μυστήρια τῆς Πίστεως.
Ἡ Σεραφειμική εἰκοσαετία εἶναι δεῖγμα Συνοδικῆς κραιπάλης. Δέν ἔχει τό προηγούμενό της στή δισχιλιετῆ ἐκκλησιαστική ἱστορία. Καί πρέπει νά προσευχώμαστε ὅλοι νά μή ἐπαναληφθῆ στίς γενιές καί στούς αἰῶνες, πού θά ἀκολουθήσουν. Ἡ Συνοδική συνείδησι σταγγαλίστηκε. Καί ἡ Συνοδική πρᾶξι ἐκτροχιάστηκε.
Ἡ ἀποστολική γνησιότητα
Τοῦ Ε. Χ. Οἰκονομάκου
Στίς μέρες μας προβάλλονται συχνά στό θρησκευτικό, καί ὄχι μόνο, Τύπο ἱερατικές μορφές ἐκ τῶν ἐγγύς καί τῶν μακράν, στά πρόσωπα τῶν ὁποίων ἐνσαρκώνεται τό ὅραμα πολλῶν γιά μιά ᾿Εκκλησία, πού νά πορεύεται μέσα στόν κόσμο δυναμικά μέν, ἀλλά “ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ”, λιτά, ἀσκητικά, γνήσια. ᾿Ιδού μιά εἰκόνα ἀπό τό χῶρο τῆς σύγχρονης ἱεραποστολῆς· “ὁ ᾿Αφρικανός ᾿Επίσκοπος στόν ἐπισκοπικό θρόνο πού ἦταν μιά ἁπλῆ καρέκλα, δίπλα στούς ὄρθιους ἱεροψάλτες, στό φόντο τῆς πλίνθινης ἐκκλησίας. Σ᾿ αὐτήν καθόταν ὁ ἀπέριττος ᾿Επίσκοπος, δίνοντας τή μαρτυρία ὅτι κάθεται εἰς τύπον καί τόπον ᾿Εκείνου, πού γεννήθηκε σέ Φάτνη καί ὡς ἐπίγειο Θρόνο Του ἐπέλεξε τό Σταυρό” (Περ. Σύνδεσμος, Καλαμάτα, τ.362, σ. 178).
Περί Μοναστηριοῦ καί «Ἐγκλείστρας»
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Ἡ Ὀρθοδοξία ἔχει ὡς καύχημα καί ἀκρόπολή της τόν Μοναχισμό καί τόν τιμᾶ. Τόν προασπίζεται καί τόν διατηρεῖ ἀναλοίωτο καί πλούσιο σέ πνευματικούς καρπούς, εὐεργετικούς γιά ὅλη τήν Ἐκκλησία. Παρά ταῦτα, ὄχι λίγες φορές, ὁ Μοναχισμός δέχεται κριτικές καί ἐπιθέσεις, μέσα ἀπό τούς κόλπους τῆς Ἐκλησίας, μέ πρόσχημα τή διόρθωση κατά φαντασίαν «κακῶς κειμένων», πού δῆθεν τόν ἀλλοιώνουν. Στήν πολεμική αὐτή χρησιμοποιοῦνται κάποτε καί ... Ἱεροί Κανόνες (!), ἀλλοιωμένοι βέβαια ὡς πρός τήν ἔννοιά τους, πού καταντοῦν ἀγνώριστοι. Ἔτσι, ἦρθε σχετικά πρόσφατα στή δημοσιότητα στόν ἠλεκτρονικό τύπο, ἕνα κείμενο (τώρα ἔχει ἀποσυρθεῖ, γιαυτό δέν δίνουμε τή διεύθυνση), πού προβλημάτισε πολλούς. Πρότεινε μιά καινοφανῆ διαδικασία προκειμένου νά γίνει ἕνας νέος Μοναχός, ἡ ὁποία δέν ἴσχυσε ποτέ στήν πράξη τῆς Ἐκκλησίας. Κατά τούς προτείνοντες στηρίζεται τάχα στόν 41ο Κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Θά δοῦμε τόν Κανόνα αὐτόν παρακάτω, πρίν ὅμως, ἄς ἐξετάσουμε ἄν ἡ προτεινόμενη διαδικασία εἶναι «εὔλογη»1, δηλαδή, ἄν ἀντέχει στήν κοινή λογική. Εἶναι προφανές ὅτι οἱ Ἱ. Κανόνες δέν θεσπίζουν παραλογισμούς, οὔτε συγκαλύπτουν ἀνομολόγητες σκοπιμότητες. Ἀντιγράφουμε μερικά ἀποσπάσματα:
«Ἡ διαδικασία πού πρέπει νά ἀκολουθεῖται εἶναι: 1.) Νά δοκιμάζει ὁ ὑποψήφιος τήν ζωή στό μοναστήρι γιά τρία ἔτη. [...]. 2.) Μετά τό πέρας τῆς τριετίας, ὁ ἡγούμενος θά πρέπει νά ΣΤΕΛΝΕΙ ΠΙΣΩ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ τόν δόκιμο γιά ἕνα χρόνο! Αὐτό εἰδικά σήμερα σκανδαλίζει πολλούς, ἀλλά εἶναι ἔνα ἀκόμη δεῖγμα τῆς Σοφίας τῶν Πατέρων, πού δέν θέλουν νά φτιάξουν “ρομποτοποιημένους” μοναχούς ὅπως οἱ σέχτες, ἀλλά νά διασφαλίσουν τήν ἐλεύθερη ἐπιλογή τους. Μετά ἀπό τρία ολόκληρα χρόνια μοναστικῆς ζωῆς ὁ δόκιμος ἀναγκάζεται νά ἐπιστρέψει στό καμίνι τοῦ κόσμου γιά νά δοκιμαστεῖ ὁλοκληρωτικά. Μέ αὐτό τόν τρόπο διασφαλίζεται πώς [...] ὁ δόκιμος δέν ἔχει ἐπηρεαστεῖ ἀπό τόν δικό του ἄκριτο ἐνθουσιασμό. [...] Δέν ὑπάρχει χώρος γιά αὐταπάτες. Ὁποιεσδήποτε αὐταπάτες διαλύονται ὅταν ἡ πραγματικότητα ὀρθώνεται ἀνελέητη ....»
Κληρονομιά ὁ διχασμός
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ φεύγει. Ἄδοξα. Ὅπως ἄδοξα ἦρθε. Ἀποσύρεται, μέσα σέ κλίμα γενικῆς δυσαρέσκειας, ἀπό τή σκηνή τῆς δημόσιας ζωῆς, ὅπως, σέ κλίμα καθολικῆς δυσαρέσκειας, ἐμφανίστηκε στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο. Tότε οἱ πολλοί, ἐκεῖνοι, πού γνώριζαν πρόσωπα καί πράγματα, ἔζησαν τήν ἀγωνία. Eἶδαν τήν ἀναρρίχησί του στό θρόνο τῶν Ἀθηνῶν σάν τήν ἑνδέκατη πληγή τοῦ Φαραώ. Tώρα, οἱ πολλοί, αὐτοί, πού πονοῦν τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, στέκονται μπροστά στά συντρίμμια καί προσφέρουν θυσία τή συντριβή καί τό δάκρυ.
Ὁ ἄνθρωπος, πού κράτησε τή ράβδο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας σέ κούρσα μισοῦ αἰῶνα καί προσπέρασε συνωμοτικά στήν κεφαλή τῶν ἀρχιερατικῶν σκυταλοδρόμων γιά χρονικό διάστημα, πού καλύπτει τό τέταρτο τοῦ αἰῶνα, δέν κατάφερε νά κερδίση τήν ἐκτίμησι τοῦ λαοῦ. Ὁ λόγος του δέν ἤχησε σάν σάλπισμα γνήσιου ποιμένα. Ἡ προσωπικότητά του δέ θρονιάστηκε στίς καρδιές. Tό στίγμα του, κατά τό μακρό αὐτό διάστημα: «ὁ δυνάστης». Ὁ ἦχος τῶν ἱστορικῶν βημάτων του, πρόξενος τρόμου. Ἡ εἰσφορά του στό ταμεῖο τῶν ἔργων, ἀπό πενιχρή ἕως μηδενική. Ἡ καταβολή στό θησαυροφυλάκιο τῆς ὑστεροφημίας ἀρνητική.
Tά ταξίματα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στόν ἀστερισμό τῶν μικροπολιτικῶν συναλλαγῶν οἱ 78 Mητροπολῖτες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Προσφέρουν ταξίματα. Kαί ἐκμαιεύουν ταξίματα. Ὅλοι ἀπό ὅλους. Oἱ δελφῖνοι ἀπό τούς ψηφοφόρους. Kαί οἱ ψηφοφόροι ἀπό τούς δελφίνους. Oἱ ὑπέργηροι ἀπό τούς νεώτερους. Kαί οἱ νεώτεροι ἀπό τούς ὑπέργηρους. Oἱ ἔνοχοι, τύπου Λάπα, ἀπό τούς κομματάρχες. Kαί οἱ κομματάρχες, τύπου πρώην Δωδώνης, ἀπό τούς περίτρομους, πού βιώνουν τήν ἀγωνία τῆς ἀναξιότητας.
Ἡ προοπτική τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς ἐκλογῆς κέντρισε τά πάθη τῶν φιλοδοξιῶν. Ἄνοιξε τό παζάρι τῆς συναλλαγῆς. Ξύπνησε τό ναρκωμένο ἔνστικτο τοῦ «σαράφη». Ἀνέβασε τή χρηματιστηριακή ἀξία τῆς δεσποτικῆς ψήφου. Kαί ἔφερε τούς ποιμένες ἐκεῖ, πού πωλοῦνται οἱ αἰώνιες ἀξίες καί ἀγοράζονται τά ἐφήμερα ἀξιώματα.
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Mιά τρελή πρότασι
(Μητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἤθελα νά κάνω μιά τρελή πρότασι. Ἀλλά δέν ξέρω ποῦ νά τή κάνω. Ἄν τήν ὑποβάλω στήν Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, θά τήν πετάξη «αὐθωρεί καί παραχρῆμα» στό καλάθι τῶν ἀχρήστων, γιατί θά τή θεωρήση, ὅτι προσβάλλει τήν ἀξιοπρέπεια τῶν Mητροπολιτῶν τῆς ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας καί τά ἀτομικά δικαιώματα τῶν ρασοφορεμένων δορυφόρων, πού κινοῦνται ἤ καί χορεύουν προκλητικά γύρω ἀπό τούς ἐπισκοπικούς θρόνους. Ἄν τήν ἀπευθύνω στίς θεολογικές Σχολές τῆς χώρας, πού «ἐξ ὀφφικίου» ἀσχολοῦνται μέ τήν ἐκτίμησι τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, μέ τή σύνταξι τοῦ κώδικα Nομοκανονικῆς δεοντολογίας καί μέ τήν ἀξιολόγησι τοῦ ἱστορικοῦ ὑλικοῦ, φοβᾶμαι, ὅτι δέ θά τήν κάνη ἀποδεκτή, γιατί δέ θά συνοδεύεται ἀπό τήν καταβολή τοῦ ἀπαραίτητου ὑψηλοῦ τιμήματος. Ἄν τήν καταθέσω στό ἁρμόδιο Ὑπουργεῖο Παιδείας καί Θρησκευμάτων, θά βρῆ τό κείμενο Kινέζικο καί θά ἀποφύγη τόν κόπο τῆς ἀναγνώσεώς του. Tό σημερινό ἑλληνικό Ὑπουργεῖο τῶν Θρησκευμάτων εἶναι ἐμπλουτισμένο μέ μιά ἀνάστροφη ἐμπειρία. «Πάλαι ποτέ», ὁ νῦν ὑπουργός Θρησκευμάτων, ὡς ὑπουργός τῶν Στρατιωτικῶν, εἶχε τήν εὐχέρεια νά διαθέτη πολεμικό καράβι, γιά νά πάη στή Zάκυνθο καί νά ἐνθρονιστῆ ἕνας Mητροπολίτης, πού δέν εἶχε στό χέρι του τό ἀπαραίτητο διάταγμα. Tώρα, πού κρατάει τό τιμόνι τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων, δέ διαθέτει τήν ἀγωνία καί τήν πρόθεσι νά ἀσχοληθῆ μέ τήν ἀποκατάστασι τῆς Nομιμότητας καί τῆς Kανονικότητας στήν ἑλληνική Ἐκκλησία. Παρακολουθεῖ τίς παρανομίες καί σηκώνει τούς ὤμους. Πληροφορεῖται τά σκάνδαλα καί εὐφραίνεται.
Ἐκκλησία καί Θεσμοί
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
῾Η ᾿Εκκλησία δέν εἶναι ἕνας θεσμός, πού διαχειρίζεται τή Χάρη τῶν Μυστηρίων. Εἶναι ἡ ῎Ιδια τό Μυστήριο. Οἰκοδόμημα, ἀλλά καί ταμεῖο, τῆς Χάριτος. ῞Ιδρυμα θεανθρώπινο, πού, ἐπειδή κινεῖται μέσα στόν κόσμο, εἶναι ἀνάγκη νά ἔχει, καί ἔχει, θεσμούς. Δηλαδή, καθιερωμένους στήν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων τρόπους, μέ τούς ὁποίους ὑπάρχει καί δρᾶ. Αὐτοί διανοίγουν ὁδούς γιά νά περάσει μέσα ἀπό τίς συμπληγάδες τοῦ κόσμου. Χωρίς θεσμική δόμηση ἡ ᾿Εκκλησία θά ἦταν μιά ἰδεατή σύλληψη, ὀντολογικά ἀσύμβατη πρός τόν κόσμο, τόν ὁποῖο θά ἀδυνατοῦσε νά προσλάβει καί νά σώσει. Οἱ θεσμοί τῆς ᾿Εκκλησίας, ἐν τούτοις, ἄν καί ἀφοροῦν κοσμικές Της διαστάσεις, (ὀργάνωση, διοίκηση, νομική ὑπόσταση, οἰκονομική διαχείριση, κοινωνική δραστηριότητα κτλ), δέν εἶναι “ἐκ τοῦ κόσμου τούτου”. Εἶναι κατ᾿ οὐσίαν τῆς ἴδιας ὑφῆς μέ Αὐτήν. Κινοῦνται στό χῶρο τοῦ Μυστηρίου τῆς θείας Οἰκονομίας. ῾Η ἐξυπηρέτηση τοῦ ἔργου τοῦ σαρκωθέντος Κυρίου γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου τούς δίνει νόημα καί λόγο ὑπάρξεως. Δέν ἔχουν ἄλλους στόχους. Δέν ὑπηρετοῦν ἄλλους σκοπούς. Παρά ταῦτα, γιά τήν πεπτωκυία νοοτροπία τῶν ἀνθρώπων οἱ θεσμοί τῆς ᾿Εκκλησίας, ἐπειδή διέπουν τό κοσμικό Της στάτους κβό, συνιστοῦν συχνά πέτρα σκανδάλου.
Ἡ κούρσα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀποκλειστικό θέμα, πού συνέχει σήμερα τά μέλη τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας της Ἑλλάδος εἶναι ἡ κοῦρσα τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς διαδοχῆς. Ἡ ἀγωνία γιά τό ποίμνιο ἔχει συμπνιγῆ. Ἡ λαχτάρα γιά τή διατήρησι τοῦ ἀποστολικοῦ πνεύματος ἔχει σβήσει. Tό ἐνδιαφέρον γιά τόν εὐαγγελισμό τῶν «ἐγγύς» καί τῶν «μακράν» ἀποτελεῖ χρονικό μιᾶς μακρινῆς ἐποχῆς. Ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας βρίσκεται στό γύψο. Ἡ Διαρκής Ἱερά Σύνοδος ἔχει ἐκχωρήσει τίς ἁρμοδιότητές της στόν πλαστογράφο ἀρχιγραμματέα. Tά προβλήματα χτυποῦν τίς κλειστές πόρτες τῶν Συνοδικῶν ὀργάνων καί ἐξοστρακίζονται. Ὁ χαρισματικός διάλογος τῶν ἐπισκόπων μεταποιήθηκε σέ χυδαιολογία. Ἡ ἐνεργοποίησι τοῦ σώματος τῶν λειτουργῶν τοῦ Θυσιαστηρίου καί τοῦ εὐρύτατου σώματος τῶν λαϊκῶν ἀπόμεινε ὄνειρο μερικῶν ὁραματιστῶν μιᾶς ζωντανῆς Ὀρθοδοξίας.
Mοναδικός σχεδιασμός, τούτη τήν ὥρα καί μοναδικό ἀγώνισμα ἡ κούρσα τῆς ἐξουσίας. Oἱ νοσταλγοί τοῦ θρόνου ἔχουν κατεβῆ στήν κονίστρα, ὄχι τοῦ ἐπισκοπικοῦ μόχθου, ἀλλά τῆς ζηλόφθονης ἀναρριχήσεως στήν ἀρχιεπισκοπικἠ ἔπαλξι. Ἀλείφονται μέ τά λάδια τῶν κολακειῶν καί τῶν ὐποσχέσεων. Ἀντιπροσφέρουν πλαστές ἐπαγγελίες. Mαζεύουν ψήφους. Ἀντιμάχονται τούς συναθλητές καί συνδιεκδικητές. Προσπαθοῦν νά πηδήσουν τά ἐμπόδια. Στήνουν στούς διπλανούς ἀναχώματα.
Ἄρθρο τοῦ κ. Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου στήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 122, 1η Δεκεμβρίου 2003), ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν προβλημάτων Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου και Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας για το δικαιοδοσιακό καθεστώς τῶν Νέων Χωρῶν. Πολύ ἐπίκαιρο σήμερα πού ἡ Ὀρθοδοξία μαστίζεται καί διχάζεται γιά τήν διεκδίκηση ἐπισκοπικῶν ἐξουσιῶν καί παπικῶν πρωτείων σέ πανορθόδοξο ἐπίπεδο.
Τοῦ Ε. Χ. Οἰκονομάκου
Οὐχ οὕτως ἔσται ἐν ὑμῖν...
Ἡ διαμάχη μεταξύ ῾Ελλαδικῆς ᾿Εκκλησίας καί Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ὅσον ἀφορᾶ τό δικαιοδοσιακό καθεστώς τῶν Μητροπόλεων τῶν λεγόμενων Νέων Χωρῶν, ἀνέδειξε ἕνα μεῖζον πρόβλημα γιά τήν ῾Αγία μας ᾿Ορθόδοξη ᾿Εκκλησία. ῾Η ἀντιδικία ἑστιάζεται στό ποιά ᾿Εκκλησία ἀπό τίς δύο καί σέ τί βαθμό θά ἐξουσιάζει τίς Μητροπόλεις αὐτές, καί τί εἴδους ἐξουσία θά ἀσκεῖ. Δέν ἀφορᾶ, δηλαδή, διαφωνίες ἐπί τοῦ τρόπου καλύψεως τῶν ποιμαντικῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ ἤ τῆς ἱεραποστολῆς, ἐπί θεμάτων, δηλαδή, πού σχετίζονται μέ τή σωτηριώδη πορεία τῆς ᾿Εκκλησίας μέσα στόν κόσμο. Δέν θά μποῦμε σέ λεπτομέρειες καί ἀναλύσεις, τίς ὁποῖες προβάλλουν, ἤ συσκοτίζουν, πρόσωπα περισσότερο ἤ λιγότερο ἐξαρτημένα ἀπό τήν πλευρά, τήν ὁποία στηρίζουν. Οὔτε θά ἀναφερθοῦμε στίς εὐθύνες τῆς Πολιτείας γιά τούς ἐθνικούς κινδύνους, τούς ὁποίους πολλοί φοβοῦνται ὅτι ἡ κρίση αὐτή προδιαγράφει. Μένοντας σέ αὐστηρῶς ἐκκλησιαστικό χῶρο, θά ἐπιχειρήσουμε ἕνα σχολιασμό μιᾶς βαθύτερης, κατά τήν ἄποψή μας, κακοδαιμονίας, πού ταλανίζει τήν ᾿Εκκλησία μας.
Ἐλπίδα Ἀναστάσεως
«… Μέ τή θυσία Του αὐτή ὁ Κύριος χάρισε σ’ ὁλόκληρη τήν ἀνθρωπότητα τήν ἐλπίδα τῆς Ἀναστάσεως. Ἄνοιξε τούς οὐρανούς. Ἔδειξε τήν πύλη τῆς Βασιλείας Του. Καί κάλεσε ὅλους νά γίνουν δαιτυμόνες στό Δεῖπνο τῆς ἀγάπης Του. Δέν ξεχώρισε αὐτούς, πού εἶναι ἄξιοι τῆς δόξας Του ἀπό αὐτούς, πού, αὐτοθέλητα,…
Ἀγάπη στόν ἄνθρωπο
«… Ἡ ἀγάπη δέ λογίζεται καθόλου τό κακό. Δέν τό βάζει στό νοῦ. Δέν τοῦ ἐπιτρέπει νά γίνει κριτήριο συμπεριφορᾶς καί ρυθμιστής τοῦ κρουνοῦ τῆς εὐσπλαχνίας. Ἀποδέχεται τήν περιφρόνηση. Συμμερίζεται τό ψυχικό δράμα τοῦ ἁμαρτωλοῦ. Συμπαθεῖ τόν ταλαίπωρο ἔνοχο. Βοηθάει τόν κακότροπο. Γιατί πάντα στό πρόσωπό του βλέπει τήν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 61
Σχέση ἀδελφωσύνης
«… Ὁ ἄλλος ἄνθρωπος, ὁ ὁποιοσδήποτε ἄλλος ἄνθρωπος, ἀκόμα καί αὐτός, πού μᾶς ἔχει θλίψει καί μᾶς ἔχει πικράνει, εἶναι ἕνα παιδί τοῦ Θεοῦ. Ἴσως ἕνα ἀποστατημένο παιδί τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά παιδί, πού ἀνήκει στήν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 59
Μίσος καί ἀγάπη
«… Ἡ ἀγάπη εἶναι καθαρό, οὐράνιο ἀπόκτημα. Τό μίσος εἶναι ρύπος. Καί τά δυό δέν μποροῦν νά συνυπάρξουν στό ἴδιο σκεῦος. Ἡ ἀγάπη εἶναι φῶς. Καί τό μίσος σκότος. Καί εἶναι ἀδύνατο νά συνευρεθοῦν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 57
Τό μίσος
«… Ἐκεῖνος, πού διακρίνει στήν ψυχή του, μᾶς λέει, καί τήν παραμικρή σκιά τοῦ μίσους, κάποιο ἴχνος ἀντιπάθειας καί κάποια αἰχμή ἐχθρότητας πρός τόν ὁποιοδήποτε ἄνθρωπο καί γιά τό ὁποιοδήποτε παράπτωμά του, εἶναι ὁλότελα στερημένος…
Τό μονοπάτι τῆς ὑπέρβασης
Διδαγμένος ἀπό τή φωτισμένη Παράδοση τῆς ᾿Εκκλησίας μας καί ἀπό τίς ἐμπειρίες τῶν Πατέρων μας, προσπαθῶ νά βιώνω μέσα μου τήν ὑπέρβαση. Τήν ἀποδέσμευση τοῦ λογισμοῦ μου καί τῆς καρδιᾶς μου ἀπό τά τυπώματα τοῦ “πεπερασμένου” καί “σχετικοῦ” καί ὑποταγμένου στή φθορά ὑλικοῦ μου περίγυρου. Νά ξεπερνάω τόν “κόσμο”. Νά ἀφήνω πίσω μου τούς συσχετισμούς, πού μοῦ εἰσηγεῖται καί μέ διδάσκει ἡ καθημερινότητα. Τή γέννηση καί τή φθορά. Τή ζωή καί τό θάνατο. Τή νομοτέλεια καί τή σκοπιμότητα. Καί νά προσανατολίζω τό μυστικό δέκτη τῆς ψυχῆς μου στόν “῎Οντα”. Σέ ᾿Εκεῖνον, πού ὑπάρχει προαιώνια. Πού δέν ὑπόκειται στούς νόμους τῆς πλάσης, τῆς μεταβολῆς καί τῆς ἀλλοίωσης. Πού δέν ἀφήνεται στήν ἀνθρώπινη, τήν ἀφελή ἤ τήν ἐπιστημονική διερεύνηση καί δέν προσφέρεται στή “μέτρηση”, στήν περιγραφή καί στήν “κατανόηση”.
Ἡ προσπάθειά μου νά ἀνεβῶ πάνω ἀπό τόν κόσμο μας, πάνω ἀπό τήν ὕλη καί πέρα ἀπό τίς γνώσεις μου, εἶναι μιά κίνηση ἀφαιρετική, ἀλλά καί ἀπαλλακτική. ᾿Αφήνω πίσω μου τίς συναγμένες καί ἀποθηκευμένες εἰκόνες. Τίς παραστάσεις τοῦ ὑλικοῦ σύμπαντος. Τά πολυειδῆ καί ποικιλόμορφα εἴδωλα. Γιά νά προσηλώσω τήν ψυχική μου ὅραση, κάπου, στό βάθος τοῦ πνευματικοῦ ὁρίζοντα. ᾿Εκεῖ, πού διαγράφεται τό μοναδικό Πρόσωπο τοῦ Δημιουργοῦ μου καί Κυριάρχη μου καί Πατέρα μου.
Ἀπελευθέρωση
ἀπό τά εἰδωλικά σχήματα
Ἡ πίστη μου δέν εἶναι θολός πίνακας. Χάραγμα σουρεαλισμοῦ, πού εἰκονίζει ἀτέρμονη ἀβεβαιότητα καί ψυχικό χάος. Εἶναι συνειδητό ἄνοιγμα στό ὑπερούσιο Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Στάση τῆς ὕπαρξής μου καί ἐμπειρία κοινωνίας μέ τόν ᾿Απρόσιτο, πού εἶναι ἡ Πηγή τῆς ἀλήθειας καί τῆς ζωῆς.
“Τήν πίστιν ἐτυμολογητέον, τήν περί τό ὄν στάσιν τῆς ψυχῆς ἡμῶν” (Κλήμεντος ᾿Αλεξανδρέως· Στρωματεῖς, ΙV).
Τήν πίστη πρέπει νά τήν ἐτυμολογήσουμε, ὡς τή στάση τῆς ψυχῆς μας ἀπέναντι στό “῎Ον”. ῾Ως τήν ψυχική μας ἀνύψωση πάνω καί ἔξω ἀπό ὅλα τά ὑλικά πράγματα, πού μᾶς περιβάλλουν καί τό βύθισμά μας στόν ἀπέραντο ὠκεανό τῆς θείας παρουσίας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 55
Τό ὑπερούσιο φῶς
«… Μόλις ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ κυριαρχήσει στίς καρδιές μας, τά μικρά καί ἀδύναμα φῶτα τῶν «αἰσθητῶν» πραγμάτων, τῶν δημιουργημάτων τῆς θείας Παντοδυναμίας καί τῆς θείας Ἀγάπης, χάνουν τήν κυρίαρχη λάμψη τους. Καί ἀφίνουν…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 51
Τό ἄπειρο φῶς
«… Καί ὅταν ἀκοῦμε, ἤ ὅταν μιλᾶμε γιά ἄπειρο φῶς, δέν ἐννοοῦμε τήν ἐκτυφλωτική δύναμη, πού ἀλλοιώνει τήν πραγματικότητα καί ἐμποδίζει τήν ὅραση νά συλλάβει τίς γύρω εἰκόνες. Ἀλλά τή δύναμη ἐκείνη, πού ἀνοίγει…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 50
Ἀγάπη καί γνώση
«… Ἐκεῖνος, πού ἀγαπάει τό Θεό, πάνω ἀπό τή γνώση τῶν δημιουργημάτων, ἔχει τή γνώση τοῦ Δημιουργοῦ. Καί ἀκατάπαυστα, μέ τό φλογερό πόθο τῆς ψυχῆς του, ἐπιμένει νά ἀνιχνεύει κάι να συλλέγει αὐτή τη…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 46
Ὁλοκληρωτικό δόσιμο
«… Ἀγάπη στό Θεό δέν εἶναι ἡ φτωχή καί συγκρατημένη παροχή τυποποιημένων προσευχῶν στό Θυσιαστήριο τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι ἡ μίζερη ἀνταπόκριση στήν ἄπειρη θεϊκή ἀγάπη. Ἀγάπη εἶναι τό ὁλοκληρωτικό δόσιμο. Ὁ πόθος, πού…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 42-43
Φυσική ἐκδήλωση
«… Ἡ ἀγάπη μας δέν εἶναι συμβατική, ἁπλό ἄρτυμα. Δέν εἶναι ἐπίχρισμα μιᾶς κοσμικῆς καλλιέργειας. Εἶναι στοιχεῖο τῆς ψυχῆς μας. Γέννημα τῆς κοινωνίας μας μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἰδιότητα ἀναφαίρετη τοῦ δικοῦ μας προσώπου.…
Κωνστάντιος Χρόνης
Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως
Παραθέτουμε παρακάτω ένα ολόκληρο κεφάλαιο από το βιβλίο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου «Δηλώνω Δημοσιογράφος» (κεφάλαιο 10. «Στόχος ο λευκός γέροντας», σελ. 96-114). Ένα μοναδικό κείμενο πού εξαίρει τήν αγία μορφή της Εκκλησίας μας, τον πράο και μαχητή επίσκοπο, τον μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Κωνστάντιο.
Φίλοι δημοσιογράφοι, γιατί χτυπήσατε το λευκό κι άκακο γέροντα; Γιατί πετάξατε λάσπη στο χιόνι; Γιατί πληγώσατε κείνον, που, κατά τις φρικτές νύχτες της σκλαβιάς και της οδύνης, έχυνε λάδι και κρασί στις πληγές και μαλάκωνε τον πόνο; Γιατί τα βέλη σας τα αποσύρατε απ’ τους εκμεταλλευτές, απ’ τους πλαστογράφους, απ’ τους τυράννους, απ’ τους μοχλούς της βίας και της βαρβαρότητας και τα καθηλώσατε στο πρόσωπο, που έλαμψε σαν αστέρι παρηγοριάς στις σκοτεινιές των προσωπικών και των εθνικών περιπετειών μας; Στιγματίζω τη συμπεριφορά σας. Εγγράφω την ευθύνη σας. Σαλπίζω την ενοχή σας. Γυρίζω το κουμπί της πληροφόρησης στη μεγαλύτερη έντασή του, για να φωνάξω και να μ’ ακούσει η ελληνική γη. Για να φτάσει ο ήχος της διαμαρτυρίας μου πέρα απ’ τα σύνορα της ελληνικής πατρίδας. Και να κατατεθεί σαν κατηγορητήριο στο δικαστήριο της οικουμενικής συνείδησης. Σαν μαρτυρία γεγονότων, που υποβαθμίζουν το κύρος της δημοσιογραφίας κι αφίνουν ακάλυπτους τους χειριστές των μηχανών της ενημέρωσης.
Ὀρθός λόγος-Πίστη
Στήν ἔσχατη κούρσα τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα, ὅταν τά σχήματα τοῦ ὑπαρκτοῦ σοσιαλισμοῦ φυλλορρόησαν καί οἱ πολιτικές καί οἰκονομικές ἀνακατατάξεις μετατόπισαν, τεχνητά, τήν προβληματική καί ἀναπροσδιόρισαν τούς κανόνες τοῦ διεθνοῦς παιχνιδιοῦ, ἡ ἀθεΐα δέν πέρασε στό ράφι τῆς ἀχρηστίας ἤ, ἔστω, τῆς ἀχρησίας. ῎Εμεινε στό κέντρο τῆς καινούργιας διαμάχης. Φορμαρισμένη στίς ἀπαιτήσεις τῆς ἐποχῆς. ᾿Αλλά πιστή στήν ἀρχική της ἐπιδίωξη. Μέ νέο σύνθημα τή σύντηξη τῶν θρησκευτικῶν βιωμάτων τῶν λαῶν τῆς οἰκουμένης, ἐπιχειρεῖ νά δημιουργήσει μιά ὑπερθρησκεία, μιά ἑσπεράντο θρησκευτική γλώσσα, πού θά ἀπαλείφει τίς ἰδιαιτερότητες, θά ἐκφυλίζει τά βιώματα καί θά καναλιζάρει, μεθοδικά, τούς ἀνθρώπους στήν ἐρημιά τῆς ἀθρησκείας. Νά ὑψώνουν στό βωμό τῆς λατρείας τήν εὐμάρεια. Νά προσκυνοῦν, ὡς ὑπέρτατη ἀξία τόν ἄνθρωπο. Καί νά περιφέρονται “ὡς ἐλπίδα μή ἔχοντες καί ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ” (᾿Εφεσ. β΄ 12).
Βημάτισα καί ἐγώ, μαζί μέ ὅλους τούς συγχρόνους μου, στά ἱστορικά μονοπάτια αὐτῆς τῆς μεταλλαγῆς, παγωμένος ἀπό τόν τρόμο τῆς “χτεσινῆς” καί τῆς “σημερινῆς” ἐμπειρίας καί φορτωμένος μέ τήν προβληματική τῆς “αὐριανῆς” ἐξέλιξης. Τό πρόσθετο, πού ἔχω νά καταθέσω, σάν προσωπική γεύση καί σάν συμβολή στό διάλογο, εἶναι ὅτι κράτησα τήν πίστη μου. Τή διατήρησα καί τή διατηρῶ, ἀκόμα καί σήμερα, στό φυλακτήριο τῆς ψυχῆς μου. Περπατῶ τόν ἀνώμαλο δρόμο, μέ λυχνάρι τήν πίστη στό Θεό καί μέ σύντροφο τή θεϊκή ἀγάπη. Καί τώρα, μετά τή δοκιμή τῆς ὀδύνης, διακρίνω, πώς δέν εἶμαι μόνος σ᾿ αὐτό τό δρόμο. Πολλοί συνάνθρωποί μου στηλώνουν τό βλέμμα στό Πρόσωπο καί στόν κόσμο τοῦ Θεοῦ. ᾿Αναζητοῦν, ἐναγώνια, τήν “καινή κτίση” (Β΄ Κορινθ. ε΄ 17) καί τήν ἐλπίδα “τήν ἀποκειμένην ἐν τοῖς οὐρανοῖς” (Κολασ. α΄ 5).
Ὁ Ἐπίσκοπος καί ἡ Ἐκκλησία
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Πολλοί ἀπό τούς σύγχρονους ῾Ιεράρχες διακατέχονται ἀπό ἕνα σύνδρομο ὑπεροχῆς, σάν ἐκεῖνο τοῦ Λουδοβίκου ΙΔ΄ ὅταν ἔλεγε: “I’ etat c’ est moi” (ἐγώ εἶμαι τό Κράτος), πού στήν περίπτωσή τους θά μποροῦσε νά ἔχει τή διατύπωση: ἐγώ εἶμαι ἡ ᾿Εκκλησία! ῾Η μεγαλομανία τους, μάλιστα, βρίσκει τάχα θεολογικά ἐρείσματα στά λόγια τοῦ ἁγίου ᾿Ιγνατίου ᾿Αντιοχείας (+107 μ. Χ.), ὁ ὁποῖος, δέσμιος, καθ᾿ ὁδόν πρός τό μαρτύριο στή Ρώμη, ἔγραφε στούς πιστούς τῆς Σμύρνης καί τούς συμβούλευε: “Μηδείς χωρίς ᾿Επισκόπου τι πρασσέτω τῶν ἀνηκόντων εἰς τήν ᾿Εκκλησίαν.... ῞Οπου ἄν φανῇ ὁ ᾿Επίσκοπος, ἐκεῖ τό πλῆθος ἔστω, ὥσπερ ὅπου ἄν ᾖ ᾿Ιησοῦς Χριστός, ἐκεῖ ἡ καθολική ᾿Εκκλησία,.... ἵνα ἀσφαλές ᾖ καί βέβαιον πᾶν ὅ πράσσεται...” (“᾿Αποστολικοί Πατέρες”, Ἐκδ. ᾿Αστήρ, 1953, VΙΙΙ, 1-2).
Ἡ ἐμπειρία τῆς πίστης
Ἀπό μέσα μου ἀναδύεται τό ἐρώτημα· Πῶς ἡ ὀρθολογιστική ἐπιστημονική μεθοδολογία διερεύνησης τοῦ μυστηρίου τοῦ κόσμου καί τῆς ζωῆς, τῆς ὕλης καί τῶν ἄπειρων συνδυασμῶν της, νομιμοποιεῖται νά ἀκυρώσει τήν ἐμπειρία τῆς πίστης; Αὐτό τό πρόβλημα μήτε ἐρευνήθηκε, μήτε ἐξηγήθηκε, ἴσαμε σήμερα. Καί μέ βάση ποιά λογική ἀρχή, ἡ τεχνολογία, ἡ ταγμένη νά πλάθει σοφά καί ἐπιδέξια ἐργαλεῖα καί μηχανήματα ἐξυπηρετικά τῆς ζωῆς, δικαιοῦται νά στηθεῖ ὡς ἐμπόδιο ἀνάμεσα στόν ἄνθρωπο καί στό Θεό; Καί αὐτή ἡ παράτολμη πρωτοβουλία μένει καί θά μένει γιά πάντα ἕνα ἀνεξήγητο ἐρώτημα.
Ἡ ἀπόρριψη τῆς πίστης ἀπό τούς “ὀρθολογιστές” τῶν τελευταίων αἰώνων εἶναι βιασμός καί ἀκύρωση τοῦ ἴδιου τοῦ ἀνθρώπινου λογικοῦ καί τῆς ἱκανότητάς του νά ἐρευνάει καί νά ἀνακαλύπτει κάποιες πτυχές ἀπό τή νομοτέλεια τοῦ σύμπαντος.
Διαθήκη κληρονομιά στήν Ἐκκλησία
Συνήθως οἱ ἄνθρωποι ψάχνουν τίς διαθῆκες γιά νά ἀνακαλύψουν κάποια κληρονομιά πού τούς χαρίζεται ἀπό τόν κεκοιμημένο διαθέτη. Στή Διαθήκη τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ὅμως, ἡ κληρονομιά χαρίζεται σ’ ὁλόκληρη τήν Ἐκκλησία. Ἀνακαλύπτουμε τό θησαυρό πίσω ἀπό τόν λακωνικό λόγο του:
Τή δοξολογική καί εὐχαριστιακή στάση του μέσα σέ κόπους, μόχθους καί περιπέτειες.
Τήν εὐχαριστία καί γιά τή θησαυρισμένη ἐμπειρία τῆς σταυρωμένης ἀρχιερωσύνης του.
Ἡ σταυρωμένη ἀρχιερωσύνη μου (2) Αὐτοβιογραφικό
[Λόγω τῆς δυσκολίας πού παρουσιάζει τό ἐγχείρημα νά σκιαγραφήσει κανείς μιά πολυσύνθετη καί πολυτάλαντη προσωπικότητα ὅπως ἦταν ὁ μακαριστός ἐπίσκοπος Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος, σκεφθήκαμε νά ἀφήσουμε τόν ἴδιο νά μᾶς μιλήσει γιά τόν ἑαυτό του, γιά τήν ἀρχιερωσύνη του, γιά τήν σταυρωμένη ἀρχιερωσύνη του. Παραθέτουμε ἐδῶ ἕνα ὑπέροχο κείμενό του ἀπό τό βιβλίο του: “Μνησθείη Κύριος ὁ Θεός” (Ἐκδόσεις ΣΠΟΡΑ, 1997)]
Kατά τίς γλυκές ὧρες τῆς ἱερατικῆς διακονίας μου ἔσκυψα στή ζωή καί στή βιωματική ποίηση τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Nαζιανζηνοῦ. Mέ συγκίνησε ἡ ποιητική ἀποτύπωση τῶν ἐμπειριῶν τοῦ φωτεινοῦ αὐτοῦ ἀστέρα τῆς Ἐκκλησίας μας καί μέ γοήτευσε ὁ στίχος του. Ἡ κάθε ἔκφραση εἶναι μιά «ἐκ βαθέων» ἐξομολόγηση. Ἡ κάθε λέξη εἶναι σταλαγματιά αἵματος, πού βγαίνει ἀπό τήν πληγωμένη καρδιά του.
Η σταυρωμένη αρχιερωσύνη μου (1) Αυτοβιογραφικό
“Oἱ διῶκτες μου, δίχως νά τό καταλάβουν καί δίχως νά τό προγραμματίσουν, μέ ἔσυραν ἔξω ἀπό τήν παρεμβολή τῶν ἄνομων συναλλαγῶν καί τῆς ἐμπορευματικῆς Ἀρχιερωσύνης καί μέ γύρισαν πίσω, στούς αἰῶνες τῶν Kατακομβῶν καί τῶν διωγμῶν, τῶν ἐμπειριῶν τοῦ Kολοσσαίου καί τῶν χαρισματικῶν Συνάξεων. Mέ ὁδήγησαν στόν πλοῦτο καί στήν εὐφροσύνη καί στή χαρά τῆς Ἀρχιερωσύνης, πού περιβάλλεται τό ταπεινό ἔνδυμα τοῦ δεσμωτηρίου, ἀλλά καταλάμπεται ἀπό τό φῶς τῆς παρουσίας τοῦ ἑνός καί μοναδικοῦ Δεσμίου.”
Ο ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΡΙΔΟΣ
ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ
Μᾶς λείπει...
Τῆς Ἀλεξάνδρας Θέμελη-Λιάκουρη
Φιλολόγου
Ἐπ’ εὐκαιρία τῆς συμπλήρωσης τριῶν χρόνων ἀπό τῆς ἐκδημίας τοῦ ἀείμνηστου πνευματικοῦ πατέρα, αἰσθάνθηκα τήν ἀνάγκη νά ἀποτυπώσω σ’ αὐτό τό ταπεινό κείμενο τά συναισθήματα πού μέ κατακλύζουν. Γιατί ἐκεῖνος σκεπτόταν τόσο πλατειά καί τόσο ἀνώτερα. Ἐλπίζω νά διερμηνεύω ὅλων, ὅσοι τόν γνωρίζαμε, τήν ἐγκαρδιότητα καί τά συναισθήματά τους γιά αὐτόν.
Σταυρωμένος Μέγας Ἀρχιερέας καί
Σταυρωμένη Ἀρχιερωσύνη
Ὁμιλία πού ἔγινε στό διετές μνημόσυνο
τοῦ Μακαριστοῦ Μητροπολίτη
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Κυροῦ Νικοδήμου
(29-3-2015)
Τοῦ Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
«Χριστός παραγενόμενος ἀρχιερεύς... διά τῆς μείζονος καί τελειοτέρας σκηνῆς,... εἰσῆλθεν ἐφ’ ἅπαξ εἰς τά ἅγια αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος» (Ἐβρ. Θ΄ 11-12)
Ὁ Σταυρωμένος Μέγας Ἀρχιερέας καί ἡ Σταυρωμένη Ἀρχιερωσύνη.
Ὁ συγγραφέας τῆς πρός Ἐβραίους ἐπιστολῆς μᾶς φέρνει σήμερα μπροστά στό μεγάλο γεγονός τῆς προσφορᾶς τῆς ὑπέρτατης θυσίας ἀπό τόν Ἀρχιερέα Χριστό. Προσέφερε τόν ἴδιο τόν ἑαυτό Του, τό ἀνεκτίμητο αὐτό καί πολύτιμο θῦμα. Προέβη σέ μιά ἀκραία μορφή αὐτοθυσίας χάριν τῶν ἀνθρώπων. Κι ἔτσι ἔσωσε ὅλο τό γένος τῶν ἀνθρώπων.
Ἐκεῖνο πού μᾶς προβληματίζει σήμερα εἶναι τό ἑξῆς. Μπορεῖ ὁ σημερινός Ἀρχιερέας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ νά ἀκολουθήσει μιά διαφορετική πορεία; Νά περάσει τήν ἐπίγεια ζωή του μέσα στή δόξα, τόν πλοῦτο, τίς ἀνέσεις, τίς τιμές καί τούς ἐπαίνους καί νά διακονήσει ἐπάξια τό μυστήριο τῆς Ἀρχιερωσύνης πού τοῦ ἐμπιστεύτηκε ὁ Μεγάλος Ἀρχιερέας Χριστός;
Ἄς προσηλώσουμε τό βλέμμα μας στόν Σταυρωμένο Μέγα Ἀρχιερέα Χριστό. Καί ἄς ἐντοπίσουμε τήν προσοχή μας στό χρέος γιά σταυρωμένη Ἀρχιερωσύνη τῶν σημερινῶν λειτουργῶν τοῦ Ὑψίστου.
Θρόμβοι αἵματος
Τῷ ἀρχιερεῖ Κυρίῳ Νικοδήμῳ
ἐπί τῇ συμπληρώσει 15ετοῦς ἀρχιερατείας
Τοῦ Νίκου Ἀρβανίτη
Λογοτέχνη
14 Ἀπριλίου 1983
Κανείς δέν πίστευε στά λόγια σου, Κύριε.
κι ὅμως ἦταν τόσο διάφανα
ὅπως μιά χούφτα νερό στήν παλάμη μας.
-Ἰδού ἀναβαίνομεν!...
θρόμβοι αἵματος στήν αἱμάτινη πορεία σου
στούς διαλογισμούς τοῦ “καθίσαι ἐκ δεξιῶν καί ἐξ εὐωνύμων” σου.
λέξεις ἁπλές καί ἀπέραντες
ὅσο τό Φῶς τοῦ Ἥλιου τοῦ Πάνσεπτου.
μαχαίρι κοφτερό στό μίσχο τῆς Ἀγάπης δίστομο.
χάντρες κουδουνάτες στούς μή δυναμένους “πιεῖν τό ποτήριον”.
Ἄξιος ἐργάτης τῆς Ἐκκλησίας
Τοῦ Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Μηχανολόγου-Ἠλεκτρολόγου ἘΜΠ
Ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος κυρός Νικόδημος ἔμεινε στή διοίκηση τῆς Μητροπόλεώς του, τήν ὁποία τοῦ ἐμπιστεύθηκε τό Πανάγιο Πνεῦμα νά διαποιμάνει, ἕξι μόνο χρόνια, πού σφραγίστηκαν ἀπό τήν ἀγάπη καί τήν ἐργώδη μέριμνά του, ὡς ὑπεύθυνου πατέρα, γιά τό λαό τοῦ Θεοῦ. Ἡ θητεία αὐτή διακόπηκε βίαια μέ ἄδικες καί ἀντικανονικές πράξεις τῆς διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας μας, μιᾶς Συνόδου «ληστρικῆς», ὅπως ἀνέκυψε μέσα ἀπό τίς ἀνώμαλες πολιτικές ἐξελίξεις τοῦ 1973. Ὁ ἀνίερος αὐτός διωγμός κράτησε 40 χρόνια. Τήν 1/4/2013 ὁ μακαριστός Γέροντας Ἱεράρχης κλήθηκε ἀπό τόν Κύριο, τόν στρατολόγο καί ἀληθινό ἐργοδότη του στόν ἀγρό τῆς Ἐκκλησίας, νά ἀναπαυθεῖ, «κεκμηκώς», στούς οὐράνιους κόλπους Της.
Σεβ. Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος
Κυρός Νικόδημος
(Στόν ἀπόηχο τῆς Κοιμήσεώς του)
ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΩΛΗ
ΕΠΙΤΙΜΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΦΕΤΩΝ
Τήν 1η Ἀπριλίου ἐκοιμήθη ὁ πνευματικός μας πατέρας, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Κυρός Νικόδημος. Ὁ μακαριστός Ἱεράρχης ἀποτέλεσε ἐξέχουσα φυσιογνωμία, πού ὡς ἀστέρας πρώτου μεγέθους διέλαμψε στό ἐκκλησιαστικό στερέωμα. Διακρινόταν ὄχι μόνο γιά τή σοφία τῆς σκέψεώς του καί γιά τή δύναμη τοῦ λόγου καί τῆς γραφίδας του, ἀλλά πρό πάντων καί κυρίως γιά τήν ἁγία βιοτή του, τό ἄψογο ἦθος του, τόν ἔνθεο ζῆλο του, τό ἀκέραιο ἐκκλησιαστικό του φρόνημα, τήν ἐντιμότητα καί τήν ἀγωνιστικότητά του, τή βαθιά θεολογική του κατάρτιση καί τό σπουδαῖο πατερικό θεολογικό του στοχασμό.
Σταυρωθήτω
Τοῦ Κωνσταντίνου Κούκη
Φιλολόγου
Ἡ καύχησις ἀλλά καί τό ὄνειδος νά κατασφραγίζουν μαζί τήν ἀφετηρία τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Ἐσταυρωμένος ὁ ἀνεύθυνος γιά νά αὐγάσει ἡ νέα ἡμέρα τῆς ζωῆς γιά τό γένος τῶν ἀνθρώπων. Μαινόμενος ὁ ὄχλος. Καύχηση γιά τόν ἀνεύθυνο καί μαζί ἀνεξίτηλο τό ὄνειδος γιά τό λαό πού δάνεισε τήν φωνή του γιά νά προσφέρει καί ἐπαναλάβει περισσῶς τήν λέξη τῆς καταδίκης «Σταυρωθήτω».
Στιγμές ἀδυναμίας
Προσωπικό: Γιά τό ἀρχεῖο τοῦ Μητροπολίτη Ἀττικῆς ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ
Τοῦ Νίκου Β. ΚΑΜΒΥΣΗ
τῆς Ἐθνικῆς Ἑταιρείας Ἑλλήνων Λογοτεχνῶν
Κύριε... Σωτήρα μας, Λυτρωτή μας...
Τό αἰσθάνομαι ἐσώτερα, ὡς δίστομον ρομφαία
ὄχι μόνο δέν εἶμαι ἕτοιμος νά σταθῶ μπροστά Σου
μ’ ἀκόμα Σέ ἀμφισβητεῖ ἡ σκέψη μου, κι’ ἡ λογική μου!...
Καί μόνο ἀπό συνήθεια ὑψώνεται τό βλέμμα μου
Τήν ὥρα αὐτή, πού ἡ προσευχή στό στόμα μου
Χάνει τά λόγια της.
Θέλω νά πῶ γιά τίς ἀραχνιασμένες Ἐκκλησίες
Πού ἀπάντησα στή Σινασό, στήν Καισάρεια, στήν Καρπασία.
Γιά τίς καρδιές πού γέρασαν κι’ ἀργοπεθαίνουν
γιά ὅσους κουράστηκαν νά περιμένουν τήν Θεϊκή Δικαιοσύνη!
Μνημόσυνο
διωγμῶν καί ἐξορίας
Ἐπιμνημόσυνη ὁμιλία τοῦ Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
στό τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο
τοῦ μακαριστοῦ μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος
κυροῦ Νικοδήμου
Μακαριστέ πατέρα μας, Νικόδημε,
Προϊστάμενε τῆς λατρευτικῆς αὐτῆς σύναξης,
Πατέρα στοργικέ καί χαρισματικέ ποιμένα τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος.
Καί πάλι ἡ ἐκκλησιαστική αὐτή κοινότητα συνάχθηκε στήν Εὐχαριστία. Καί πάλι τά παιδιά σου τά σκορπισμένα στήν ἐκκλησιαστική περιφέρεια, πού σοῦ ἐμπιστεύθηκε ὁ Κύριος καί σέ ἐξέλεξε ἡ Σύνοδος, βρίσκονται τριγύρω ἀπό τό θυσιαστήριο γιά νά προσφέρουν τήν Εὐχαριστία στή μνήμη σου, νά προσευχηθοῦν θερμά γιά τήν ἀνάπαυση τῆς ψυχῆς σου καί νά δεχθοῦν ἀπό τά οὐράνια σκηνώματα πού τώρα κατοικεῖς τήν εὐχή σου καί τήν εὐλογία σου.
Καί συνέπεσε ἡ σύναξή μας αὐτή μέ τόν σταυραναστάσιμο χαρακτῆρα τῆς γιορτῆς τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ Ἰωσήφ καί Νικοδήμου πού κήδεψαν τό νεκρό σῶμα τοῦ Ἰησοῦ καί τῶν μυροφόρων μαθητριῶν πού ἔσπευσαν νά ἀλείψουν μέ μύρα τό σῶμα Του καί ἔγιναν μάρτυρες τῆς ἀναστάσεώς Του.
Στήν Κουκουσό
τῆς Πάρνηθας
ἄλλως,
Ἡ ἐκδημία ἑνός ἁγίου ἱεράρχου
στόν τόπο τῆς ἄδικης ἐξορίας του
Τοῦ Δημητρίου Ν. Παπουτσιδάκη
Δικηγόρου
Εἶναι δόγμα: Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἁγία καί ἄμωμη. Καί παραμένει τέτοια στούς αἰῶνες. Ἡ ἀλήθεια αὐτή δέν ἀμφισβητεῖται. Τοῦτο ὅμως δέν σημαίνει ὅτι εἶναι ἅγιοι καί ἄμωμοι στό σύνολό τους καί ὅσοι κατά καιρούς Τήν ἐκπροσωποῦν. Ἡ ἐκκλησιαστική ἱστορία δέν ἔχει νά παρουσιάσει τήν καλύτερη εἰκόνα γιά ὁρισμένα πρόσωπα, πού μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο εἰσχώρησαν στό χῶρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Αὐτό ἀποτέλεσε ἀνέκαθεν μέγα πρόβλημα γιά τήν Ἐκκλησία, πού χάραξε βλαπτικά τήν αἰώνια πορεία Της.
Σέ μιά ἐποχή πού, γιά τήν παραπάνω ἐκκλησιαστική παθογένεια, τά προβλήματα τῆς τοπικῆς μας Ἑλλαδικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας εἶχαν σωρευθεῖ καί προκαλοῦσαν σημαντική τροχοπέδη στό ἔργο πού ὄφειλε νά ἐπιτελεῖ, ἀναδείχθηκε στό πηδάλιο Αὐτῆς μιά ἐξέχουσα προσωπικότητα, ἡ τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου. Τό ἐπιτελεῖο του ἀποτελέσθηκε ἀπό μορφές ἀνεπανάληπτης πνευματικῆς συγκρότησης, πού κλήθηκαν νά ἀντιμετωπίσουν τίς παρεκτροπές πού εἶχαν κατακλύσει τόν ἐκκλησιαστικό χῶρο. Αὐτό ἦταν ἕνας ἐξυγιαντικός ἄθλος, πού «θά χρειαζόταν διακόσια χρόνια» νά ὁλοκληρωθεῖ, κατά τήν ἔκφραση τοῦ ἑνός ἀπό τούς ἐκλεγέντες στούς ἐπισκοπικούς θρόνους «Ἱερωνυμικούς» Μητροπολίτες, τοῦ πρόσφατα ἐκδημήσαντος στόν Κύριο μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος κυροῦ Νικοδήμου.
«Καί νῦν ἄγοις ἐσθλόν
ἐπί τέρμᾳ πορείας»
(ἀπό τά ἔπη Γρηγορίου)
Τοῦ Ἀρχιμανδρίτου π. Δανιήλ Ἀεράκη
Προσφώνησι στήν ἐξόδιο ἀκολουθία τοῦ μητροπολίτου
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό στίχο αὐτό τοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, στό βιβλίο «Ἡ ἱκεσία ἑνός ἁγίου», τόν μετέφρασε ὁ σπουδαῖος σύγχρονος θεολόγος, ὁ ἐπίσκοπος Nικόδημος, ὡς ἑξῆς: «Σέ ἱκετεύω, Θεέ μου, νά μέ φέρεις σέ τέρμα πορείας ἀγαθό».
Kαί τό τέρμα τό ἀγαθό ἔφτασε γιά τήν ἐπίγεια πορεία, σεβάσμιε πατέρα.
- Tή σκληρή σκυτάλη τῆς ἀνηφορικῆς σου πορείας τήν παραδίνεις, γιά νά πάρεις τό στεφάνι, ἡρωικέ ἀγωνιστή.
- Tό βαρύ Σταυρό, πού θέλησαν ἀπύθμενες κακότητες νά σοῦ φορτώσουν, στόν πῆρε κιόλας ὁ ἄγγελος τοῦ οὐρανοῦ, γιά νά σέ χειραγωγήσει στή Σύναξη τῶν ἁγίων τοῦ οὐρανοῦ, ἐσένα ἁγνέ λειτουργέ, πού τόσους μυσταγώγησες γιά τή μετοχή στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας καί γιά τήν ἐπισυναγωγή τους στήν εὐχαριστιακή σύναξη.
Ἀλλά θά σ’ ἔχουμε γιά πάντα ὁδηγό στή θεολογική ἀναζήτηση, στήν πνευματική ζωή, στήν ἐκκλησιαστική πορεία, στή διακονική προσφορά:
- Σέ ἐποχή ἰδεολογικῆς καί πνευματικῆς συγχύσεως, ἔκανες τό ξεκαθάρισμα τοῦ πνευματικοῦ τοπίου.
- Σέ ἐποχή σεισμικῶν δονήσεων στόν ἐκκλησιαστικό χῶρο, ὑπῆρξες τό στήριγμα τῶν θεσμῶν καί τῆς ἀλήθειας.
- Σέ ἐποχή εἰδωλοποιήσεως τῆς μεγαλομανίας καί τῆς θρησκευτικῆς ἐπιδεικτικότητας, ἤσουν ἡ ἀναζωπύρωσις τῆς πνευματικῆς λατρείας καί ζωῆς.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 118, 1-10-2003
Σελίδες αὐτοκριτικῆς
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Δέ διστάζω νά κοινολογήσω καί τή μελαγχολική κριτική μου, γιά συμπεριφορές καί περιστατικά, πού εὐκολύνουν τήν προέλαση τῆς ἀθεΐας. Οἱ συγκυρίες, πού ἔδωσαν κατακλυσμική δύναμη στό κύμα τῆς ἀθεΐας μποροῦν νά ἐνταχτοῦν σέ δυό, κύρια ρεύματα.
Τό πρῶτο ρεῦμα χρεώνεται στήν ἐκκοσμίκευση καί στίς ἐκτροπές τοῦ δυτικοῦ Χριστιανισμοῦ. ῾Η ἐγκατάσταση τῆς χλιδῆς στά Παπικά ἐνδιαιτήματα, ἡ αὐταρχικότητα καί ἡ καταπίεση τῶν μαζῶν, ἡ σκληρή κρίση καί ἡ ἀπάνθρωπη μεταχείριση ἐκείνων, πού τολμοῦσαν νά διατυπώσουν ἀντιρρητική ἄποψη, θεσμοθέτησαν ἕνα μέτωπο ἀντίστασης καί πολέμου ὄχι μόνο πρός τόν Παπικό θεσμό καί πρός τούς φορεῖς τῆς κεντρικῆς θρησκευτικῆς ἐξουσίας, ἀλλά πρός τήν καρδιά τῆς ᾿Εκκλησίας, πρός τήν πίστη στό Θεό. Οἱ ἐπαναστατημένες ὁμάδες προχώρησαν στή διαμαρτήρηση καί ἀποκόπηκαν ἀπό τόν κορμό τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς ᾿Εκκλησίας. Σήκωσαν τή σημαία τοῦ πολέμου. ῎Εκοψαν τόν ὀμφάλιο λῶρο, πού τούς συνέδεε μέ τήν παράδοση καί μέ τίς ἐμπειρίες τῶν σοφῶν καί ἁγίων. Αὐτονομήθηκαν βίαια. Θυσίασαν στό βωμό τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τό consensus τῆς ᾿Εκκλησίας καί τήν κοινή ὁμολογία τοῦ “Συμβόλου τῆς Πίστεως”. Πῆραν γιά ὁδηγό τους στήν καινούργια τους πορεία τόν “ὀρθό λόγο”, πού δέ συγκατατίθεται στήν ἀποφατική ἀπελευθέρωση ἀπό τά δεσμά τῆς ὑλικότητας καί δέν ξανοίγεται σέ βύθισμα στά ὑπερούσια μυστήρια τοῦ Θεοῦ. ῎Εχασαν τό ἱερό καί τό μυστικό καί τό ἅγιο καί ἀναπτύχτηκαν στή θεσμική βάση τοῦ σωματείου κοινωνικῆς μέριμνας καί ἀλληλεγγύης.
Ὁ πόλεμος
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ δική μου γενιά, περπάτησε μέσα στήν καταχνιά τῶν ἀμφισβητήσεων καί μέσα στά φαράγγια τοῦ ἀνίερου πολέμου. Καί δέν ἀναφέρομαι μόνο στίς ἀτέλειωτες, παγκόσμιες ἤ τοπικές, συρράξεις, πού ἔλουσαν ὁλόκληρο τόν πλανήτη μέ αἷμα καί δάκρυ. Χρέος μου νά ὑπομνήσω καί νά σκιαγραφήσω καί τό κλίμα τῆς ἐχθρότητας καί τό κύμα τῶν ἐπιθέσεων, πού ἐπικεντρώθηκαν στήν πίστη καί στό πρόσωπο τοῦ σαρκωμένου Λόγου τοῦ Θεοῦ.
Οἱ ἐπιθέσεις αὐτές δέ στόχευσαν στήν ἀναχάραξη τῶν συνόρων τῆς πολιτικῆς καί τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας καί στήν ἀναδιανομή τοῦ σωρευμένου ὑλικοῦ πλούτου. Χτύπησαν τήν καρδιά, πού δίνει παλμό καί ὅραμα καί ζωή στήν ἀνθρώπινη κοινωνία. Πολέμησαν μέ λύσσα τήν πίστη. ᾿Επιδίωξαν νά ἀπογυμνώσουν τόν ἄνθρωπο ἀπό τή δύναμη καί τήν ἔμπνευση καί τό νοηματισμό καί τήν παρηγοριά, πού τοῦ δίνει ἡ πίστη στό Δημιουργό καί Πατέρα καί νά τόν καταστήσουν ἀδύναμο πλάσμα, μονάδα εὔκολης ἐκμετάλλευσης στά χέρια τῶν δυναστῶν τῆς οἰκουμένης.
Η ιερουργία του λόγου του Θεού σίγουρα είναι τό ιερότερο και δυσκολότερο έργο στην ιεραποστολή. Πολύ περισσότερο όταν ο ιεραπόστολος επωμίζεται να λύσει, γιά λόγους αγάπης, χίλια άλλα προβλήματα του ποιμνίου του! Τό παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ», τεύχος Σεπτεμβρίου 2018.
Το ιερότερο και δυσκολότερο έργο
Χωρίς αμφιβολία, το κήρυγμα «του ευαγγελίου της βασιλείας του Θεού» (Μαρκ. 1, 14), αποτελεί την πεμπτουσία και τον λόγο υπάρξεως της ιεραποστολικής δραστηριότητας της Εκκλησίας του Χριστού στα έθνη. Αποτελεί τον άξονα, γύρω από τον οποίο οφείλουν να περιστρέφονται και να αναπτύσσονται όλες οι επιμέρους δράσεις και πρωτοβουλίες της ιεραποστολής, προκειμένου να μπορούν να νοηματοδοτούνται και να αξιολογούνται ως εργαλεία και μόνο -και όχι ως αυτοσκοπός-, που συντελούν και διευκολύνουν την συνάντηση των λαών με το λυτρωτικό μήνυμα του Ευαγγελίου.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 116, 1-09-2003
“Διά πίστεως περιπατοῦμεν...”
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Εἶμαι ὑποχρεωμένος νά ὑπογραμμίσω, πώς οἱ σύγχρονοί μου, ἐντελῶς αὐθαίρετα, κάνουν ἁπλούστευση καί ἀκύρωση τῶν δεξιοτήτων τῆς ὕπαρξής μας. Παγώνουν τή λειτουργικότητα τοῦ πνεύματος. Καί μηχανοποιοῦν τή ζωή. Δίνουν προτεραιότητα στόν “ὀρθό λόγο” καί στήν προσωπική ἐμπειρία. Καί καταργοῦν τή διεισδυτική ἱκανότητα τῆς πίστης. Πού ἀνοίγει ὁρίζοντες ἐμπειρίας καί γνώσης. Πού ἀνιχνεύει τά μυστικά φιόρδ τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας καί τά τυπώματα τῆς παρουσίας καί τῆς πορείας τοῦ ἀπρόσιτου Θεοῦ μέσα στήν ἱστορία. Λησμονοῦν, ἤ διαγράφουν τήν ἀπαραβίαστη ἀλήθεια καί πρακτική, ὅτι ἡ πίστη ἔχει τό προβάδισμα στήν ἐξέλιξη καί τήν ὁλοκλήρωσή μας. ῎Οχι μόνο κατά τό βύθισμά μας στήν ὑπέρ αἴσθηση καί ὑπέρ λόγο ὑπέρτατη θεϊκή Παρουσία. ᾿Αλλά καί κατά τό βηματισμό μας στό ἱστορικό μονοπάτι. Στόν ὑλικό περίγυρο, στόν ὁποῖο φυτεύουμε τό μόχθο μας καί τό δάκρυ μας καί καρπούμαστε τή θεωρητική γνώση μας καί τήν ἄμεση ἐμπειρία μας.
῞Ενας ἀπό τούς ἀξιολογότατους Χριστιανούς συγγραφεῖς, ὁ Κλήμης ὁ ᾿Αλεξανδρεύς, ἐπικαλεῖται τή γνώμη τοῦ ᾿Αριστοτέλη στό μεγάλο θέμα, στή σχέση τῆς πίστης μέ τή μάθηση καί μέ τήν ἀνάπτυξη τῆς προσωπικότητας:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 111, 16-06-2003
Προσωπικοί προβληματισμοί
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πῶς μπορῶ νά ἀπομονώσω καί νά διαφυλάξω τό δῶρο τῆς πίστης μέσα στό λαβύρινθο τῶν ἀτίθασων λογισμῶν μου ἤ νά περιφρονήσω τούς κυματισμούς, πού κλονίζουν τήν ἐπανάπαυσή μου; ῾Η προβολή ἤ ἡ ὑπόμνηση ἤ ἡ ἀναμέτρηση μέ τήν πίστη ἐνεργοποιοῦν μέσα μου τό αἴσθημα τοῦ δέους. Σέ κάποιες μάλιστα φορές φτάνουν νά κινητοποιοῦν καί τήν ἀντίδραση. Στοιχειοθετοῦν μιά ἀτέρμονη σειρά λογικῶν ἤ λογικοφανῶν ἐπιχειρημάτων, πού ἀντιμάχονται τόν προσανατολισμό μου καί τήν ἐμπιστοσύνη μου στόν πραγματικό, ἀλλά ὑπερβατικό, κόσμο τοῦ Θεοῦ.
Δεμένος βιολογικά μέ τήν ὑλική πραγματικότητα καί ὁδοιπορώντας, ἔμπονα, στό μονοπάτι τῆς ἱστορίας, νοιώθω οἰκειότητα καί ἄνεση, καθώς προσεγγίζω μέ τίς αἰσθήσεις μου τόν κτιστό κόσμο. ῞Οταν, γοητευμένος καί σέ κατάσταση ἔκστασης, ἐρευνῶ τήν ὀμορφιά του καί τήν ἀνέλιξή του. Κάποια πράγματα καί φαινόμενα τά ἀναλύω καί τά ἐξηγῶ μόνος μου. Μέ ἐρευνητικά ὄργανα τίς αἰσθήσεις μου. Καί μέ καθοδηγητή τίς ἐμπειρίες μου. Καί γιά κάποια ἄλλα -πολύπλοκα καί ἀπροσπέλαστα- δέχομαι τή σοφή ἑρμηνεία, πού μοῦ προσφέρουν οἱ ἐξειδικευμένοι ἐπιστήμονες καί οἱ ἐρευνητές τῶν ἱστορικῶν ἀναδομήσεων καί ἀνακατατάξεων.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 112, 1-07-2003
Ἡ ἔγκληση
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Συχνά-πυκνά βρίσκομαι καθισμένος στό ἑδώλιο. Οἱ σύγχρονοί μου μέ ἐγκαλοῦν. ῎Οχι γιά τίς σωστές ἤ τίς λαθεμένες προτιμήσεις μου κατά τήν ἀντιμετώπιση τῆς καθημερινότητας. ᾿Αλλά γιά τήν πίστη μου. Γιά τό πιό ἱερό θησαύρισμα, πού κρατάω, μέ δέος καί μέ τή σφραγίδα τῆς ὑπαρξιακῆς κατάφασης, μέσα μου. Μέ θεωροῦν καθυστερημένο. Μέ χαρακτηρίζουν ὀνειροπόλο. Καί διατυπώνουν σκληρή τήν ἀπαίτηση νά ἀπολογηθῶ. Γιά τήν ἀναζήτηση, πού φέρνει τήν ὕπαρξή μου στά κράσπεδα τῆς θείας τελειότητας καί τῆς αὐθεντικῆς ᾿Αγάπης. Γιά τήν ἀνάπαυσή μου στήν ἀγκαλιά τοῦ ὑπερούσιου Θεοῦ. Γιά τήν ἐμπειρία τῆς μυστικῆς κοινωνίας καί τοῦ μυστικοῦ διαλόγου μαζί Του. Γιά τό γεγονός, ὅτι “πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν, Πατέρα, Παντοκράτορα...”.
Οἱ γύρω μου, οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μου, γαλουχημένοι στό τεχνικοοικονομικό μονοπώλιο, δέ συγκαταβαίνουν στόν προσανατολισμό καί στό ὁδοιπορικό τῆς πίστης. Τή θεωροῦν ὑπόλειμμα ἑνός πρωτογονισμοῦ. Κλίμα ἀφέλειας, ἀδυναμίας καί ἀγνωσίας τῶν ἀνανάπτυκτων ἀνθρώπινων μαζῶν. Περιπλάνηση ψυχῆς, ἀσύμβατη μέ τούς κανόνες τοῦ θετικισμοῦ, πού ὁριοθετοῦν τούς σύγχρονους προβληματισμούς καί ἐπικυρώνουν τήν ταυτότητα τοῦ πολιτισμοῦ τῆς νεωτερικότητας. Τά ἐπιχειρήματα, πού ἐπιστρατεύουν καί προβάλλουν, δέν εἶναι λίγα. Τά ἀντλοῦν ἀπό τήν ἐκλαϊκευμένη ἐπιστήμη, ἀπό τίς δομές καί τίς ἐπιδιώξεις τῶν σύγχρονων κοινωνιῶν, ἀπό τήν καθημερινή πρακτική, πού αὐτοπροσδιορίζεται καί ἐξαντλεῖται στήν κατάκτηση καί στή βίωση τῆς εὐμάρειας.
ΟΥΚΡΑΝΙΚΑ
Προσοχή!
Κυκλοφοροῦν σχισματικοί ἐπίσκοποι
Δέν ἔχει καμιά ὑπερβολή ἡ παραπάνω προειδοποίηση. Δυστυχῶς φτάσαμε στό σημεῖο αὐτό. Σχισματικοί ἐπίσκοποι νά κυκλοφοροῦν ἐλεύθερα στίς μητροπόλεις τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Καί τό ἀκόμα χειρότερο νά συλλειτουργοῦν μέ Ἕλληνες ἐπισκόπους!
Εἶναι λυπηρό ὅτι ἐκεῖνοι πού ἐπι-σκοποῦν (ἐπιθεωροῦν, παρατηροῦν, ἐξετάζουν) γιά νά προλάβουν τόν κίνδυνο πού ἔρχεται στήν Ἐκκλησία, οἱ ἐπίσκοποι, ἀντί νά σημάνουν σῆμα κινδύνου, ἄνοιξαν διάπλατα τίς πόρτες γιά νά εἰσέλθει ὁ ἐχθρός ἐντός τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος.
Δέν εἶναι αὐθαίρετα καί ἀφηρημένα τά παραπάνω. Διαβάσαμε ἄρθρο μέ τίτλο: «Επίσκεψη αντιπροσωπείας σχισματικών της Ουκρανίας σε Μητροπόλεις της Βορείου Ελλάδας» (http://aktines.blogspot.com/2019/08/blog-post_73.html), καί ἄλλα παρεμφερῆ ἄρθρα σέ ἄλλες ἰστοσελίδες. Διαβάζουμε λοιπόν στό παραπάνω ἄρθρο:
«Σύμφωνα με Δελτίο Τύπου των Ουκρανών Σχισματικών:
“Με την ευλογία του Μακαριωτάτου Μητροπολίτου Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Επιφανίου, στις 25 και 26 Ιουλίου 2019, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη επίσημης αντιπροσωπείας της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας στην Ελληνική Δημοκρατία.
Η αντιπροσωπεία αποτελούνταν από τον Αρχιεπίσκοπο Τσερνιβτσί και Χοτίν κ. Γερμανό» καί κάποιους ἱερεῖς.
Ἡ ἀντιπροσωπία συνάντησε διαδοχικά τούς μητροπολίτες: Νεαπόλεως καί Σταυρουπόλεως Βαρνάβα, μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ἄνθιμο, μητροπολίτη Νέας Κρήνης καί Καλαμαριᾶς Ἰουστῖνο (στήν μητρόπολη αὐτή συμμετεῖχε στόν Ἑσπερινό τῆς Ἀγίας Παρασκευῆς).
Ἀπάθεια
«… Ὁ ἅγιος Συμεών ὁ νέος θεολόγος μᾶς ἀναλύει καί μᾶς διδάσκει τί εἶναι ἡ ἀπάθεια: “… ἁπάθεια δέν εἶναι μόνο νά βρεθοῦμε ἐλεύθεροι ἀπό τά πάθη, ἀλλά καί νά ἀποξενωθοῦμε ἀπό τίς ἐπιθυμίες τῶν παθῶν. … καί, ὅπως ὁ ἀετός σηκώνει τά φτερά του, ἔτσι νά σηκώνει καί ὁ νοῦς…
Ἡ ἐλπίδα
«… Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος ὁριοθετεῖ τήν ἐλπίδα μέ τοῦτα τά λόγια, πού εἶναι ἀπόσταγμα ἐμπειρίας: “Ἡ ἐλπίς εἶναι εἷς πλοῦτος μέγας καί κρύφιος, ὅστις δέν φαίνεται ἄλλοτε, εἰμή μόνον ἐν τῷ προσήκοντι καιρῷ αὐτοῦ. Ἡ ἐλπίς εἶναι εἷς κατασφαλισμένος καί ἀληθινός θησαυρός τῆς χαρᾶς, πρίν ἴδωμεν τόν θησαυρόν…
Ἡ ἐγκράτεια εἶναι ἀπελευθέρωση
«… Γιά τόν πιστό ἄνθρωπο, ἡ ἐγκράτεια δέν εἶναι γεύση καταπίεσης. Ἀντίθετα, εἶναι ἀπευλευθέρωση. Ἀποδέσμευση ἀπό τή φθορά καί τή διαφθορά. Ἀλλαγή κλίματος. Ἐλευθερία κίνησης. Ἐκδίπλωση τῆς προσωπικότητας σέ ἄλλο χῶρο. Βηματισμός στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»,…
Φόβος Θεοῦ
«… Στή Βιβλική ἀποκάλυψη, στή λειτουργική μας ὑμνολογία καί στήν Πατερική Θεολογία ὁ ὅρος «φόβος Θεοῦ» ἔχει τήν ἔννοια τοῦ βαθύτατου σεβασμοῦ στό Πρόσωπο τῆς λατρείας μας καί τῆς ἀγάπης μας. Τῆς ψυχικῆς ἐκείνης διάθεσης, πού κάνει τόν ἄνθρωπο νά στέκεται μέ θαυμασμό καί μέ ἀνοικτή καρδιά μπροστά στό ὑπερούσιο…
Ἡ πνευματική λειτουργία τῆς πίστης
«… Ἡ πίστη εἶναι ἔξοδος ἀπό τά συμβατικά σχήματα τῆς λογοκρατίας καί τῆς ἀτομοκρατίας. Λειτουργία πνευματική, πού σπάει τήν τυραννία τοῦ ὀρθολογισμοῦ μας, τόν κλοιό τῆς ἀτομοκεντρικότητας καί τή σχετικότητα τῶν κοινωνικῶν δομῶν μας. Ἰχνηλασία πρός ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ. Μᾶς βγάζει ἀπό τήν ἀπομόνωση καί τήν…
Ἀγάπη καί πνευματική ζωή
«… Ἡ πνευματική ζωή ξεκινάει ἀπό τήν καταβολή τῆς πίστης. Καί ἡ ἀγάπη οἰκοδομεῖται στό θεμέλιο τῆς πίστης.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 30
Τό μυστήριο τῆς θείας Ἀγάπης
«… Τό μυστήριο τῆς ἀγάπης ἀνοίγει ἄλλους δρόμους. Ἀνεβάζει τόν ἄνθρωπο πάνω ἀπό τά «γεγονότα», δηλαδή πάνω ἀπό τά δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ. Καί ὁ νοῦς καταυγάζεται σέ τέτοιο βαθμό ἀπό τή θεία Παρουσία, πού γίνεται τυφλός γιά ὅλα ὅσα βρίσκονται κάτω ἀπό τό ἀγαπημένο πρόσωπο τοῦ Θεοῦ.…
Τό χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
«… Ἡ διάθεση τῆς ψυχῆς, ὅταν προσανατολίζεται στό Θεό, προάγεται στή γνώση τοῦ Θεοῦ καί ἐμπλουτίζεται μέ τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καί πρῶτο χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ἡ ἀγάπη. Ὁ φωτισμός τῆς ψυχῆς, ἡ μεταλλαγή της σε δοχεῖο τῆς ἀγάπης καί ἡ ἐνδυνάμωσή της στήν…
Ἡ ἕκτη αἴσθηση
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
“Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν...”. Πιστεύω στήν “ὑπέρ λόγο καί ἔννοια” ὕπαρξή Του. Πιστεύω στήν πανσοφία Του. Πιστεύω στήν ἄπειρη δύναμή Του. Πιστεύω στήν ἀπροσμέτρητη καί ἀπερινόητη ἀγάπη Του. ῾Η πίστη μου εἶναι ἡ ἕκτη αἴσθησή μου. ῾Η ἱκανότητα, ἡ φυτεμένη μέσα μου ἀπό τό πανσθενουργό χέρι τοῦ Πλάστη μου, πού μέ φέρνει ἔξω καί πάνω ἀπό τήν ὑλική πραγματικότητα καί μοῦ δίνει τήν εὐχέρεια νά λούζομαι στό φῶς τοῦ Θεοῦ.
Τό Θεό δέν Τόν ἀνακαλύπτω καί δέν Τόν γνωρίζω μέ τά εὐαισθητοποιημένα αἰσθητήριά μου. Μήτε μπορῶ νά τόν ἐγγίσω μέ τήν κλιμάκωση τῶν λογισμῶν μου σέ μιά ἀτέρμονη φιλοσοφική διερεύνηση. Δέν τόν βλέπω μέ τό διεισδυτικό μάτι μου. Δέν τόν ψηλαφῶ μέ τό ἐρευνητικό χέρι μου. Οὔτε εἶμαι ἱκανός νά Τόν συναντήσω μέ τήν περιπλάνησή μου στό λαβύρινθο τῶν ἐννοιῶν, πού συναρμολογοῦμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, μέ τήν ψευδαίσθηση, πώς ὑπερβαίνουμε τήν περατότητά μας καί βυθιζόμαστε στήν ἄπειρη σοφία καί στό ἄπειρο κάλος.
Ἡ ἀξία “ἄνθρωπος”
Στό πρόσφατο γύρισμα τοῦ ἱστορικοῦ δρόμου μας συναντήσαμε τόν τρόμο καί τά ἐρείπια. Εἴδαμε μπροστά μας, ἄψυχα καί ἄφωνα, τά δολοφονημένα ὁράματά μας. Πάγωσε τό αἷμα στίς φλέβες μας, καθώς ἀντικρύσαμε τίς βιασμένες ἐλπίδες μας. Τούς ἀνασκαμμένους πύργους τῆς “πολιτιστικῆς” ὑπεροψίας μας. Τή σχιζοφρένια τῶν θεσμῶν μας. ῞Ο,τι εἴχαμε συλλέξει ὡς θησαύρισμα πολιτισμοῦ, τό χάσαμε γιά μιά καί μόνη τοῦ χρόνου στιγμή. Τήν ἀξία “ἄνθρωπος”, πού τήν προβάλλαμε στίς βιτρίνες μας, καί πού εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός μας, τήν τσαλακώσαμε καί τήν πετάξαμε στή χωματερή τῆς βαρβαρότητας, μέ ἐκλεπτισμένη τεχνολογία καί μέ ἄγριο πρωτογονισμό.
Ο εἰκοστός αἰώνας, ὁ αἰώνας, πού ἔδυσε, καυχήθηκε πώς κατάφερε νά ὑπερυψώσει τόν ἄνθρωπο καί νά ταπεινώσει τό Θεό. Πώς πέτυχε τήν αὐτονόμηση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό καταπιεστικό “ἄνωθεν”, ἀπό τή σκιά καί τήν “ἐκπεφρασμένη” θέληση τοῦ Θεοῦ. Καί, πώς προχώρησε στό στήσιμο τοῦ πολιτισμοῦ μέ κινητήρια ἔμπνευση τήν ἀνθρώπινη εὐημερία καί μέ ὁδηγό τόν “ὀρθό λόγο”.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 109, 16-05-2003
Ἡ ἀξία “ἄνθρωπος”
Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στό πρόσφατο γύρισμα τοῦ ἱστορικοῦ δρόμου μας συναντήσαμε τόν τρόμο καί τά ἐρείπια. Εἴδαμε μπροστά μας, ἄψυχα καί ἄφωνα, τά δολοφονημένα ὁράματά μας. Πάγωσε τό αἷμα στίς φλέβες μας, καθώς ἀντικρύσαμε τίς βιασμένες ἐλπίδες μας. Τούς ἀνασκαμμένους πύργους τῆς “πολιτιστικῆς” ὑπεροψίας μας. Τή σχιζοφρένια τῶν θεσμῶν μας. ῞Ο,τι εἴχαμε συλλέξει ὡς θησαύρισμα πολιτισμοῦ, τό χάσαμε γιά μιά καί μόνη τοῦ χρόνου στιγμή. Τήν ἀξία “ἄνθρωπος”, πού τήν προβάλλαμε στίς βιτρίνες μας, καί πού εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός μας, τήν τσαλακώσαμε καί τήν πετάξαμε στή χωματερή τῆς βαρβαρότητας, μέ ἐκλεπτισμένη τεχνολογία καί μέ ἄγριο πρωτογονισμό.
Ο εἰκοστός αἰώνας, ὁ αἰώνας, πού ἔδυσε, καυχήθηκε πώς κατάφερε νά ὑπερυψώσει τόν ἄνθρωπο καί νά ταπεινώσει τό Θεό. Πώς πέτυχε τήν αὐτονόμηση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό καταπιεστικό “ἄνωθεν”, ἀπό τή σκιά καί τήν “ἐκπεφρασμένη” θέληση τοῦ Θεοῦ. Καί, πώς προχώρησε στό στήσιμο τοῦ πολιτισμοῦ μέ κινητήρια ἔμπνευση τήν ἀνθρώπινη εὐημερία καί μέ ὁδηγό τόν “ὀρθό λόγο”.
Ὑποκατάστατα ἀγάπης
«… Ὅλα τά ὑποκατάστατα, πού προσφέρονται στόν «ἐκπεσόντα» ἄνθρωπο, γιά νά κορέσει τή δίψα τῆς ἀγάπης, δέν εἶναι ἀγάπη . Εἶναι ἀναζητήσεις, εἶναι ἐπινοήσεις, εἶναι ἐποχιακές ροπές καί δοκιμές, εἶναι κακέκτυπα καί πλάνα ἀναισθητικά, ἀλλά δέν εἶναι ἡ ἀγάπη. Ἡ γνήσια, ἡ δυνατή καί δυναμική, πού πηγάζει ἀπό τό Θεό…
Οἱ Ἅγιοι
«… Οἱ ἅγιοι εἶναι πιστοί μαθητές τῆς ἀγάπης καί σοφοί δάσκαλοι. Δέν εἶναι ἁπλοί ἑρμηνευτές τοῦ περιεχομένου τῆς Βίβλου. Οὔτε στεγνοί μελετητές τῶν ἀπροσδιόριστων ψυχικῶν ἀντιδράσεων τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Πολύ περισσότερο, δέν εἶναι ἐπιπόλαιοι δοκιμαστές τῶν συνθημάτων, πού πλημμυρίζουν τήν ἐποχή τους. Οἱ ἅγιοι ζοῦν τή συντριβή τῆς μετάνοιας, τή…
Ὁ κλειστός ὁρίζοντας
Δεκαετίες ὁλόκληρες διατηρῶ ἀνοιχτό τό κανάλι τῆς ἐπικοινωνίας καί τοῦ διαλόγου μέ τούς ἀδελφούς μου, πού ἔχουν προκρίνει, ὡς σημαία ζωῆς καί ὡς πρακτική καταξίωσης, τήν ἀθεΐα. ῾Η ἔνταξή τους στήν πολεμική πτέρυγα δέ στάθηκε ἀφορμή νά τούς διαγράψω ἀπό τήν καρδιά μου. Μιλάω μαζί τους “ἐπί ἴσοις ὅροις”. Στό ὄνομα τοῦ κοινοῦ Πατέρα. Τοῦ ἀγαπημένου ἤ τοῦ λησμονημένου ὑπερούσιου Θεοῦ. Καί στό φῶς τῆς αἰώνιας ἀλήθειας. Πού δέν ἀνακαλύπτεται μέ τήν ἔρευνα καί μέ τό ἐπιστημονικό πείραμα. ᾿Αλλά ἀποκαλύπτεται, μέ θεϊκή νεύση, στό βάθος τῆς συνείδησης. Καί χειραγωγεῖ διακριτικά τήν ὕπαρξη στά ἀπροσπέλαστα μυστήρια τοῦ “ὑπέρ αἴσθηση” καί “ὑπέρ κατάληψη” κόσμου.
Ακούω τούς ἄθεους συνομιλητές μου μέ προσοχή καί ἀγάπη. Διδαγμένος ἀπό τήν Πατερική μας Παράδοση, στέκομαι μέ βαθύ σεβασμό μπροστά στήν ἄρρητη ἀξία τῶν προσώπων τους. Στή θεϊκή εἰκόνα, πού κρύβουν μέσα τους καί πού τή λιτανεύουν στούς δρόμους τῆς ἱστορίας. Καί στή μυστική τροχιά, πού ἔχει χαράξει γι᾿ αὐτούς ὁ Δημιουργός. Προσμετρῶ τήν ὑπαρξιακή ἀγωνία τους, πού γεννάει τούς ἔντονους προβληματισμούς τους. Καί ἐγγίζω μέ δέος τά ποικίλα ἐρωτηματικά τους. ῎Ασχετα ἄν πίνουν ἀπό τά καθαρά νερά τῆς Εὐαγγελικῆς ᾿Αποκάλυψης ἤ δανείζονται, καταδιψασμένοι, σταγόνες ἀπό τίς σύγχρονες ὕποπτες πηγές τοῦ ἀνθρωπιστικοῦ λόγου.
Δίψα ψυχῆς
Ὁ ὀρθός λόγος, ἡ νηφάλια καί ἀπροκατάληπτη διαλεκτική χειραγωγεῖ τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξή μου στά κράσπεδα τῆς θείας μεγαλοσύνης. Μέ ἀπόκτημα καί θησαύρισμα τήν ἔκπληξη καί τό δέος. Μέ λαχτάρα τήν προσέγγιση στό θρόνο τοῦ “᾿Απρόσιτου”. Μέ δίψα νά γνωρίσω τόν “᾿Ακατάληπτο”. Καθώς περπατῶ διακριτικά καί στοχαστικά μέσα στήν ἀπέραντη καί ὑπερτέλεια Δημιουργία τοῦ Θεοῦ, στό χῶρο, πού ἀντανακλᾶται ἡ ἄπειρη Σοφία, ὁ στοχασμός μου προωθεῖται πίσω ἀπό “τά ὁρώμενα” καί ἡ ψυχή μου ἀναζητάει τόν ῞Ενα καί Μοναδικό. Τόν Τεχνίτη τῆς ὀμορφιᾶς. Τόν θεσμοθέτη τῆς ἁρμονίας. Τόν μεταδότη τῆς ἄπειρης ᾿Αγάπης. ᾿Εκεῖνον, πού “ἐποίησε τά πάντα καλά λίαν” (Γενέσ. α΄ 31). Μέ πόθο νά ἀνοίξω διάλογο μέ τόν «ὑπέρ λόγον καί αἴσθησιν».
Μετοχή στήν ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ
«… Ἡ Πίστη μας εἶναι κατάφαση καί ἐμπιστοσύνη στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ. Καί, ταυτόχρονα, ἀποτελεῖ μετοχή στά γεγονότα καί στίς ἐμπειρίες τῶν προσώπων, πού ἀξιώθηκαν νά βηματίσουν, μαζί μέ τό Θεάνθρωπο καί νά τυπώσουν στή μνήμη τους καί στήν καρδιά τους τίς θαυμαστές ἐντυπώσεις τῶν ὑπερφυῶν γεγονότων.»…
Πίστη στήν Ἀνάσταση
«… Ὅλοι μας, πλησιάζουμε τόν Ἀναστημένο Χριστό μας, διακρίνουμε τά τυπώματα τῶν καρφιῶν, καί καταθέτουμε τήν πίστη μας στήν ἐμπειρία καί στή μαρτυρία τῶν μαθητῶν. Πιστεύουμε, “ὅτι Χριστός ἀπέθανεν ὑπέρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατά τάς γραφάς. καί ὅτι ἐτάφη, καί ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατά τάς γραφάς”» …
Μή στενάζετε ἐναντίον τοῦ ἄλλου
«Μή στενάζετε κατ’ ἀλλήλων, ἀδελφοί, ἵνα μή κριθῆτε· ἰδού ὁ κριτής πρό τῶν θυρῶν ἕστηκεν». (Ἰακ. 5, 9)
Σύντομη ἑρμηνεία: Μή στενάζετε ἀγανακτισμένοι ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου, ἀδελφοί, γιά νά μήν καταδικασθεῖτε ἀπό τόν Κριτή. Ἰδού, ὀ Κριτής στέκεται πολύ κοντά καί εἶναι ἕτοιμος νά…
Ὅλα ὅσα κάνετε, ἄς γίνονται μέ ἀγάπη
«Πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέσθω». (Α΄ Κορ. 16, 14)
Ὅλα ὅσα κάνετε, ἄς γίνονται μέ ἀγάπη.
Θά καταδιωχθοῦν ὅλοι οἱ εὐσεβεῖς;
«Καί πάντες δέ οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται» (Β΄ Τιμ. 3, 12)
Σύντομη ἑρμηνεία: «Κι ὄχι μόνο ἐγώ ἔπαθα καί πάσχω αὐτά, ἀλλά κι ὅλοι ὅσοι θέλουν νά ζοὺν μέ εὐσέβεια, ὅπως ἁρμόζει στούς πιστούς πού εἶναι ἑνωμένοι μέ τόν Ἰησοῦ Χριστό, θά…
Παρακλήσεις στη Μονή Νέου Στουδίου
Στην Ιερά Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα Αττικής, κατά τη περίοδο του Δεκαπενταύγουστου, οι Παρακλητικοί Κανόνες στην Υπεραγία Θεοτόκο θα ξεκινούν στις 19:00.
Πειστήρια ἀναστάσεως
«… Τό θαῦμα τῆς Ἀνάστασης, τόσο μεγάλο, τόσο ξένο στίς γήϊνες ἐμπειρίες μας, δέν ἦταν εὔκολο νά γίνει ἀποδεκτό, ἄν δέ συνοδευόταν ἀπό τά θαυμαστά πειστήρια, πού μᾶς κληροδότησε ὁ Λυτρωτής μας, μέ τίς ἐμφανίσεις Του, μετά τήν ἔξοδό Του ἀπό τόν Τάφο.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου…
Ἡ πλατειά ἀγάπη
«… Ὁ Θεός εἶναι ὁ Πατέρας ὅλων μας. Εἶναι ἡ πλατειά ἀγάπη, πού καλύπτει τήν Οἰκουμένη. Βλέπει, ἀκούει, εὐσπλαχνίζεται. Σκύβει μέ ἄπειρη στοργή. Ἀνοίγει διάλογο μέ τό πλάσμα Του. Ἀνταποκρίνεται στό λόγο τῆς προσευχῆς. Δέχεται ἀκόμα καί τούς ἄλαλους στεναγμούς τῆς καρδιᾶς.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου…
Ἡ ἀνταπόκριση τοῦ Κυρίου
«… Ὁ σαρκωμένος Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ Λόγος τῆς ἄπειρης γνώσης, τό στόμα τῆς ἀπόλυτης ἀλήθειας βραβεύει τήν πίστη καί ἀνταποκρίνεται στή λαχτάρα τοῦ πιστοῦ πλάσματός Του.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2003), σελ. 150
Ἡ ἀπιστία καί ἡ πίστη
«…Ἡ μίξη τῆς ἀπιστίας μέ τήν πίστη εἶναι ἡ γέφυρα πού τή διαβαίνουμε ὅλοι μας σέ κάποιο γύρισμα τῆς ζωῆς μας. Οἱ διδαχές τῆς ὀρθολογιστικῆς αὐτοφυλάκισης, στήν ἀνθρώπινη γνώση καί στήν ἀνθρώπινη δύναμη, ὑπερπληρώνουν τό λογισμό μας μέ τίς παραστάσεις καί τίς δεσμεύσεις τῆς ἀθεΐας. Ὁ βαθύς,…
Πανήγυρις Ιεράς Μονής Νέου Στουδίου
Την Κυριακή 14 Ιουλίου 2019 πανηγυρίζει η Ιερά Μονή Νέου Στουδίου στον Αυλώνα Αττικής προς τιμήν των Αγίων Πατέρων που συνήλθαν στις επτά Οικουμενικές Συνόδους. Ώρα έναρξης όρθρου 07:00, ώρα έναρξης θείας Λειτουργίας 8:30.
Κάθε χρόνο η εορτή αυτή τελείται στις 13 Ιουλίου εάν…
Τό παράθυρο τοῦ Θεοῦ
Ἀνοιχτό τό παράθυρο τοῦ Θεοῦ. Στημένοι ὅλοι μας, ἄνθρωποι τοῦ “προχθές” καί τοῦ “χθές” καί τοῦ “σήμερα”, μέ ἀκράτητη περιέργεια καί μέ λαχτάρα γνώσης, στό περβάζι του. Μικρό τό ἄνοιγμά του, προσαρμοσμένο σοφά στά “πεπερασμένα”, ἀνθρώπινα μέτρα μας. Σέ ἀδιάκοπη διαστολή τό βεληνεκές τῆς ἀνησυχίας μας, τοῦ θαυμασμοῦ μας καί τῆς ἔρευνάς μας, καθώς ἀγκαλιάζει τήν ἀπεραντοσύνη τοῦ “σύμπαντος κόσμου” καί καθώς προσεγγίζει καί ἐγγίζει διακριτικά καί σεβαστικά τό θρόνο τοῦ Θεοῦ. Συναρπαστική καί ἀφυπνιστική ἡ πράξη τῆς περιπλάνησης τοῦ βλέμματός μας καί τοῦ λογισμοῦ μας στούς ἀτέρμονες ὁρίζοντες τῆς Δημιουργίας. ῾Αλυσίδα οἱ ἐντυπώσεις, πού συλλέγονται, πού στιβάζονται μέσα μας καί πού, ταξινομοῦνται στό ἀρχεῖο τῆς ἐπιστήμης μας καί τῆς προσωπικῆς ἤ κοινῆς ἐμπειρίας μας.
Ἡ Δημιουργία μέ τήν ἀσύλληπτα τέλεια “διακόσμησή” της, ἡ ἀπέραντη ὀμορφιά, ἡ ἀδιατάρακτη ἰσορροπία, ἡ γόνιμη ἐπικυριαρχία τοῦ πνεύματός μας στήν ὑλική κτίση, συνθέτουν τόν πολυσύνθετο πίνακα τοῦ σύμπαντος, πού πλάστηκε ἀπό τά δάκτυλα τοῦ ἄπειρου Θεοῦ “καλός λίαν” καί πού βρίσκεται πάντα ἀνοιχτός καί ἀποκαλυπτικός μπροστά μας. Ὁ “κόσμος” (παγκόσμια τάξη, εὐκοσμία), μέ τήν ἀληθινή, Βιβλική του ἔννοια καί τήν πραγματική του διάσταση, διακρίνεται καί φωτογραφίζεται, ἐντυπωσιακός, ἀπό τό παράθυρο τῶν αἰσθήσεών μας καί τοῦ λογισμοῦ μας.
Τό ἀξίωμα-γέφυρα
Δέ δικαιοῦμαι νά ὑπερτιμήσω, ἀλλά οὔτε και νά ὑποτιμήσω τή δύναμη τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἡ εἰκόνα Του, μέσα μου. ῾Η εὐχέρεια, νά ἀνακαλύπτω τούς νόμους, πού ἰσορροποῦν τό σύμπαν. Νά ψηλαφῶ τίς σχέσεις, πού ὑπηρετοῦν τήν παγκόσμια ἁρμονία. Καί νά καταγράφω ὁλοένα καί περισσότερες γνώσεις στό ἡμερολόγιο τῆς προσωπικῆς μου ἐνημέρωσης ἤ καί στό κοινό ἡμερολόγιο τῆς πανανθρώπινης προόδου.
Οἱ διάδρομοι, πού ἀνοίγει ὁ ἀτίθασος λογισμός μου, εἶναι δυσεξαρίθμητοι καί ἀπέραντοι. Δάσος πυκνό, πού, στά ὅρια τῆς ἐπίγειας πορείας μου, δέν προλαβαίνω νά τό περπατήσω καί νά τό ἐξιχνιάσω. ῾Ωστόσο, καθώς ὁδοιπορῶ καί τό ψάχνω, βρίσκω, πώς ὅλοι οἱ δρόμοι τερματίζουν ἀπότομα στή μιά καί μοναδική πύλη. Στή δίοδο, πού φέρνει ἀπό τό ‘‘λογικό” στό ‘‘ὑπέρλογο”. ᾿Από τό ‘‘αἰσθητό” στό ‘‘ὑπέρ αἴσθηση”. ᾿Από τούτη τή μεριά ὑπάρχει ὁ πλατύς χῶρος, πού τόν κατακτᾶμε σταδιακά, ἀλλά καί ἔμπονα. Καί ἀπό τήν ἄλλη, ἡ ἀνέγγιχτη πραγματικότητα τοῦ Θεοῦ. ῾Η ὑπερούσια Παρουσία. ῾Η ἄπειρη Σοφία. ῾Η ἀπεριόριστη Δύναμη. ῾Η πρώτη αἰτία τοῦ κόσμου μας. ῾Η ἄρρητη ποίηση. Τό ἀπρόσιτο Φῶς. ῾Η ἐκθαμβωτική ἁγιότητα.
Τά ὅρια τοῦ ὀρθοῦ λόγου
Χαίρομαι τήν εὐκινησία καί τή διεισδυτικότητα τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Τήν ἀνησυχία του γιά τήν ἀνακάλυψη τοῦ μυστικοῦ, πού ὑποστασιοποιεῖ καί συνέχει τήν κτίση. Τή διαλεκτική του, πού προωθεῖ τή γνώση καί κατακυρώνει τόν ἄνθρωπο ὡς διαχειριστή τῆς Δημιουργίας. Τό μόχθο του, πού γέμισε τό ἅρμα τῶν ἐπιστημῶν μέ ἀνεκτίμητα θησαυρίσματα καί κάλυψε τόν πλανήτη μας μέ τά λαμπρά μνημεῖα τοῦ πολιτισμοῦ. ῾Ο “ὀρθός λόγος”, σπίθα, πού τήν ἔκρυψε μέσα μας ὁ “῾Υπερούσιος Λόγος”, διαφοροποιεῖ τήν ὑπόστασή μας ἀπό τήν ἄλογη κτίση καί τήν προικίζει μέ τήν ἱκανότητα τῆς μετοχῆς στό δημιουργικό ἔργο τοῦ Θεοῦ.
Ὅμως, δέ στέργω στήν αὐθαίρετη ἀπολυτοποίησή τοῦ “ὀρθοῦ λόγου”. Μήτε συγκατατίθεμαι νά αὐτοπαραδοθῶ στήν τυραννία του. Κάπου ἐκεῖ, στήν ἐσχατιά τῆς ὑλικῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ, διακρίνω νά ἐξαντλεῖται ἡ ἀντοχή του καί νά διαγράφεται, ἀχνό, ἀλλά ἐμφανές, τό ὅριο τῆς ἐπικράτειάς του. ᾿Από κεῖ καί πέρα ὑπάρχει τό “ἄπειρο”. Τό “ἀπροσπέλαστο”. Τό “ἀνεξιχνίαστο”. Τό “ἀνέγγιχτο” ἀπό τίς αἰσθήσεις μας καί “ἀπερινόητο”. Μήτε ἡ τεχνολογία μας, ἡ ἐκλεπτισμένη καί ἀξιοθαύμαστη, μπορεῖ νά παραβιάσει τίς πύλες τοῦ “ἀπρόσιτου” καί ἀνεξερεύνητου. Μήτε ὁ λογισμός μας μπορεῖ νά στήσει μυστική κλίμακα καί νά ἀποκρυπτογραφήσει τόν κώδικα λειτουργίας του.
Ἡ καταξιωμένη ἡγεσία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Συναντῶ σέ κάθε μου βῆμα τήν κραυγή τῆς ἀπόγνωσης. Κάποτε καί τῆς ἀνοικτῆς ἀποδοκιμασίας. Τή δυναμική καί δραματική κατάθεση τῆς πικρῆς ἐμπειρίας. Τήν ἡφαιστειακή ἐπαναστατικότητα. Τόν κόσμο μας τόν κυβερνάει ἡ διαφθορά καί ἡ μετριότητα. ῎Η, ἀκριβέστερα, ἡ διαπλοκή τῆς μετριότητας μέ τή διαφθορά. Οἱ φοῦσκες, πού ἐπιπλέουν στήν ἀφρισμένη ἀνθρωποθάλασσα. Τά “ἀπορρίμματα” τοῦ “κόσμου τούτου”, πού ρυπαίνουν τήν ἱστορική διαδρομή. Τά “κακέκτυπα” τῆς ἀνθρώπινης φύσης μας, πού σέρνονται δουλικά καί σκαρφαλώνουν ἀγκομαχώντας στούς θώκους τῶν ἡγετικῶν ἐπάλξεων.
Τά μέσα τῆς “δῆθεν” ἐνημέρωσης, κατά παραγγελία ἤ κατά τή διαλεκτική τοῦ “δοῦναι” καί τοῦ “λαβεῖν”, ἐπιλέγουν, μακιγιάρουν καί ἐνθρονίζουν τούς μπροστάρηδες. Τό ἡγετικό “πάνθεο”. Αὐτούς, πού ἐπαγγέλλονται ἁρμοδιότητα νά ποδηγετήσουν τά ἀτίθασα πλήθη, νά πλάσουν ἐξημερωμένες ἀνθρώπινες κοινωνίες καί νά ἀνεβάσουν στά ὕψη τόν πύργο τοῦ πολιτισμοῦ. Μεταμφιέζουν ἤ, σωστότερα, καμουφλάρουν τήν “ἀπαξία”. Καί τή διαφημίζουν σάν τήν ὑπέρτατη, τήν ἀδιαμφισβήτητη “ἀξία”. Συντονίζουν τίς φωτεινές δέσμες τῶν προβολέων τους στίς μάσκες, πού ἐπικαλύπτουν τόν ὑπόκοσμο. Καί φτιάνουν τήν ἁλυσίδα τῆς πολιτικῆς καί τῆς οἰκονομικῆς διαπλοκῆς. Τό λόχο τῶν “ἐκλεκτῶν”. Τό team τῶν προνομιούχων.
Τό παρασκήνιο...
᾿Αντίφαση... καί ὄχι μόνο. Μεθοδευμένη παραπλάνηση... καί ὄχι μόνο. ῎Ενοχη ἀπάτη... καί πολύ περισσότερο. Πρόκειται γιά τήν καθιέρωση καί τή λειτουργία τοῦ παρασκηνίου. Σ᾿ ὅλα τά ἐπίπεδα καί σέ ὅλες τίς ἐκφάνσεις τοῦ βίου. ᾿Απ᾿ ἄκρη σέ ἄκρη τοῦ πλανήτη. Καί ἀπό τό ἀνώτατο κέντρο ἀποφάσεων, ἴσαμε τήν ἔσχατη μονάδα προσφορᾶς ἔργου, ὑπηρεσιῶν ἤ πολιτιστικῆς δημιουργίας. Τῶν μυστικῶν κέντρων, πού ἐπεξεργάζονται δεδομένα καί ἀποφασίζουν, δίχως νά δημοσιοποιοῦν τούς σχεδιασμούς τους καί δίχως νά δίνουν ἀναφορά γιά τίς κινήσεις τους. Τά πάντα κάτω ἀπό τόν πέπλο τῆς μυστικότητας. Τά πάντα μέσα στό ἀδιαπέραστο σκοτάδι μιᾶς αὐστηρά ὑπολογισμένης σκοπιμότητας.
Στό προσκήνιο διαφημίζεται, μέ ὅλες τίς ἀποχρώσεις τοῦ προπαγανδιστικοῦ λόγου καί στή διαπασῶν τῆς ἔντασης, ἡ ἀξία τῆς διαφάνειας και τά ἀπαραβίαστα δικαιώματα τοῦ ἀτόμου. ῾Η ἐλευθερία στήν ἔκφραση γνώμης. Τό δικαίωμα καί τό χρέος μετοχῆς στήν ἀνοιχτή πληροφόρηση. Καί ἡ θεσμοθέτηση τῆς ἀνεπηρέαστης καί ἀδέσμευτης ἐπιλογῆς προτεραιοτήτων καί σχημάτων ζωῆς. Καί, πίσω ἀπό τά φῶτα καί τίς ἐπαγγελίες καί τίς ἐπίσημες ἤ ἀνεπίσημες διακηρύξεις, δουλεύει ἀκατάπαυστα καί μέ ρυθμούς δαιμονικούς, τό σκοτεινό παρασκήνιο. Τό μυστικό διευθυντήριο. Πού συλλέγει ἤ ὑποκλέπτει καί διασταυρώνει πληροφορίες. Πού καθορίζει ἰδιοτελεῖς στόχους καί συντάσσει προγράμματα. Πού ὑπονομεύει τά δοκιμασμένα καί καθιερωμένα σχήματα τῆς ζωῆς καί εἰσάγει καινά δαιμόνια.
Σκύψε, ἀδελφέ μου, στή Φάτνη...
Θέλω νά καταθέσω στή μυστική τράπεζα τῆς ἀνήσυχης ψυχῆς τοῦ συνοδίτη μου ἕνα μήνυμα ἀναφαίρετης ὑπαρξιακῆς βεβαιότητας καί πληρωτικῆς ἱκανοποίησης.
Δέν ἐμπιστεύομαι τό μήνυμά μου στήν ἀνθρώπινη μάζα, πού συντονίζεται, μηχανικά καί παθητικά, στόν ἦχο καί στό ρυθμό τῆς παγκοσμιοποιημένης ὑποκουλτούρας, θυσιάζοντας, στό βωμό τοῦ μιμητισμοῦ, τήν ἰδιαιτερότητα καί τήν αὐτονομία τῆς προσωπικότητας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 171, 16-12-2005
Σκύψε, ἀδελφέ μου, στή Φάτνη...
Θέλω νά καταθέσω στή μυστική τράπεζα τῆς ἀνήσυχης ψυχῆς τοῦ συνοδίτη μου ἕνα μήνυμα ἀναφαίρετης ὑπαρξιακῆς βεβαιότητας καί πληρωτικῆς ἱκανοποίησης.
Δέν ἐμπιστεύομαι τό μήνυμά μου στήν ἀνθρώπινη μάζα, πού συντονίζεται, μηχανικά καί παθητικά, στόν ἦχο καί στό ρυθμό τῆς παγκοσμιοποιημένης ὑποκουλτούρας, θυσιάζοντας, στό βωμό τοῦ μιμητισμοῦ, τήν ἰδιαιτερότητα καί τήν αὐτονομία τῆς προσωπικότητας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 170, 1-12-2005
Ὁ ἀνθρώπινος στεναγμός
Τοῦτο τόν καιρό, πού οἱ ἀφηνιασμένες φυσικές δυνάμεις σκόρπισαν τόν τρόμο στήν ἀνθρώπινη γενιά μας, ἀνήσυχος, μετράω καί ξαναμετράω τά πνευματικά μας ἀντισώματα. Τήν ποιότητά τους. Τήν ἔντασή τους. Καί τή δυναμικότητά τους. Πολύς ὁ πόνος. ᾿Αμέτρητοι οἱ νεκροί. ᾿Ερειπωμένες οἱ οἰκογενειακές ἑστίες. Σκόρπια τά συντρίμμια. Διάχυτη ἡ ἀπόγνωση. Ποιές ἀπώλειες νά μετρήσει κανείς; Καί ποιές πληγές νά ἐπουλώσει;
Ἡ διεθνής κοινότητα, ἀναστατωμένη καί προβληματισμένη, αὐτοστρατεύτηκε σέ ἀγώνα συμπαράστασης. Καί ἔβαλε σέ κίνηση τούς θεσπισμένους καί ὀργανωμένους μηχανισμούς ἀλληλοβοήθειας. ᾿Από τά μακρινότερα διαμερίσματα τοῦ πλανήτη μας ξεκίνησαν ὁμάδες, εἰδικευμένες στήν ἀντιμετώση τῶν συμφορῶν καί ἐφόδια, πού συγκεντρώθηκαν ἀπό κρατικούς μηχανισμούς καί ἀπό τήν ἰδιωτική πρωτοβουλία καί ταξίδεψαν, γιά τίς χῶρες τῶν τραγικῶν καταστροφῶν. Πῆγαν, νά ἁπαλύνουν τόν ὀξύ πόνο καί νά διαλύσουν τήν καταχνιά τῆς ἀπόγνωσης.
Ἀποσπάσματα ἀπό τόν Πρόλογο τοῦ βιβλίου τοῦ Μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου «Εἰς ἐαυτόν».
“Εἰς ἑαυτόν”
Σέ τοῦτο τό κείμενο θέλω νά ἀποτυπώσω τόν ἀνήσυχο λογισμό μου. Τόν προβληματισμό μου καί τήν ἀγωνία μου, πού ἐκπορεύονται ἀπό τήν προσέγγιση καί τή μελέτη τῆς ἴδιας μου τῆς ὕπαρξης.
Μέ ἀναστατώνουν καί μέ συνθλίβουν δυό εὐρύτατα διαδεδομένες προσεγγίσεις τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου, πού δέ συνταιριάζονται καί δέν οἰκοδομοῦν τήν ἀναγνώριση καί τήν καταξίωση. ῾Η μιά προσέγγιση ἀνεβάζει τόν ἄνθρωπο στά δυσθεώρητα ὕψη τῆς τελειότητας καί τοῦ μεγαλείου. Καί ἡ δεύτερη, πού συνοδοιπορεῖ στήν ἴδια ἱστορική στροφή, ἀλλά λειτουργεῖ ἀπαξιωτικά, τοῦ ἀφαιρεῖ τό κάλλος καί τήν ὑπεροχική μοναδικότητα καί τόν ἐντάσσει στά ἀσήμαντα, στά ἐφήμερα καί στά ἄχρηστα.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 168, 1-11-2005
῾Υπεύθυνοι διαχειριστές
Μέ μιά ὑπέροχη εἰκόνα, ἑρμηνευτική τοῦ μεγαλείου τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί προσδιοριστική τοῦ ἡγετικοῦ ρόλου του, φέρνει ὁ ἅγιος Γρηγόριος κοντά μας καί κάνει προσιτό τό σχετικό ἀπόσπασμα τοῦ πρώτου βιβλίου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τῆς Γένεσης.
“῞Οπως κάνει ἕνας ἀγαθός ἑστιάτορας, ἔτσι κάνει καί ὁ Θεός. ῾Ο ἑστιάτορας, δέν φέρνει στό σπίτι τόν καλεσμένο στό τραπέζι, πρίν ἐτοιμάσει τά φαγητά. ᾿Αλλά, τά ἑτοιμάζει πρῶτα ὅλα, μέ εὐπρέπεια, στολίζει μέ τόν ἀπαραίτητο διάκοσμο τό σπίτι, τά ἀνάκλιντρα, τήν τράπεζα, καί ἔτσι, ἀφοῦ εἶναι ὅλα ἕτοιμα γιά τό φαγητό, φέρνει στό σπίτι τόν δαιτυμόνα. Κατά τόν ἴδιο τρόπο καί ὁ πλούσιος καί μεγαλοπρεπής ἑστιάτορας τῆς φύσης μας, καταστόλισε πρῶτα τήν κατοικία μας μέ παντοειδεῖς ὀμορφιές καί ἑτοίμασε τή μεγάλη αὐτή καί πολυποίκιλη πανδαισία καί, μετά, εἰσάγει τόν ἄνθρωπο. Καί τοῦ δίνει, ὡς ἔργο, ὄχι τήν κτήση αὐτῶν, πού δέν εἶναι αὐτῆς τῆς στιγμῆς, ἀλλά τήν ἀπόλαυση τῶν παρόντων. Καί γι᾿ αὐτό τό λόγο δίνει διπλή διάσταση στήν ὕπαρξή του, μέ τό νά συνενώσει στό πρόσωπό του τό θεῖο καί τό γήϊνο στοιχεῖο, ὥστε καί μέ τά δύο νά βρίσκεται κοντά καί νά μπορεῖ νά ἀπολαμβάνει καί τά δύο. Τήν κοινωνία του μέ τό Θεό, ἐξ αἰτίας τῆς θειοτέρας του φύσης. Καί τά ἀγαθά τῆς γῆς, μέ τήν ἀνθρώπινη, ὑλική αἴσθησή του”.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 167, 16-10-2005
“Ἄρχων ἐπλάσθης”
Μέ καταπλήσσει καί μέ τρομάζει ἡ ὑπεροχική παρουσία καί ἡ ἡγετική διακίνηση τοῦ ἀνθρώπου στήν ἀπέραντη καί πολύπτυχη Δημιουργία. ῾Ο ἰδιότυπος, καθοριστικός καί ἀποκλειστικός ρόλος του μέσα στήν ἐνορχηστρωμένη παγκόσμια ἁρμονία. Τό ἀνθρώπινο πρόσωπο, τό μικρό αὐτό μέγεθος, πού ἐλαχιστοποιεῖται ὁλοένα καί περισσότερο, καθώς οἱ γνώσεις μας γιά τό σύμπαν διαστέλλονται καί εὐρύνονται, ἔχει τίς προϋποθέσεις καί τήν ἱκανότητα νά ἀπολαμβάνει τό ἀπεριόριστο κάλλος, νά δαμάζει τίς φυσικές δυνάμεις, νά διαχειρίζεται τόν φυτικό, τόν ἐνάλιο καί τόν ὀρυκτό πλοῦτο, νά καθυποτάσσει τήν ἄλογη, ζωϊκή οἰκογένεια, νά πλαστουργεῖ ἔργα ἐκλεπτυσμένης τέχνης, νά νοηματίζει τή ροή τοῦ χρόνου καί νά συνθέτει, μέ πρωταγωνιστική ἐνέργεια, τή βίβλο τῆς ἱστορίας. Μέ ἕνα λόγο, ἔχει ἀρχοντική καί κυριαρχική παρουσία στόν πλανήτη, πού τόν κατοικεῖ καί στούς κόσμους, πού συναπαρτίζουν τό προσιτό καί τό ἀπρόσιτο “σύμπαν”.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 165, 16-9-2005
Ἡ διαλεκτική τῶν Πατέρων
Κουρασμένος καί ἀπογοητευμένος ἀπό τίς ἐμπειρίες, πού φορτώθηκα κατά τή διαδρομή τοῦ ταραγμένου εἰκοστοῦ αἰώνα, ξαναγυρίζω στά ῾Αγιοπνευματικά βιώματα καί στήν κρυστάλλινη διαλεκτική τῶν Πατέρων τῆς ᾿Εκκλησίας μας. Σ᾿ αὐτούς τούς δασκάλους, πού δέ φιλοσόφησαν στό σκοτάδι καί δέν ἀντιμετώπισαν -ἔστω ὑποθετικά- τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη ὡς μετεξέλιξη τῆς ἄλογης, ζωϊκῆς οἰκογένειας.
Αὐτοί οἱ δάσκαλοι συνειδητοποιοῦν τά δυό μεγέθη τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου. Τή μικρότητα καί τό μεγαλεῖο. Ὄχι, ὅμως, στή βάση τῆς ἄθεης ἀνθρωπολογίας καί μέ τή διαλεκτική πού προσεγγίζουν τόν ἄνθρωπο οἱ διαφημιστές τῆς ἐξελικτικῆς ἀναβάθμισης. ῾Ο ἐρευνητικός λογισμός τους μελετάει μέ προσοχή καί εἰσχωρεῖ βαθειά στίς ἀποκαλυπτικές μαρτυρίες τῶν Βιβλικῶν κειμένων καί στά σημάδια, πού ἡ ἴδια ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη ἀφήνει στό πέρασμά της.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 164, 1-9-2005
Ἐκτίμηση ἤ ὑποτίμηση;
Ἡ ἐποχή μου οὔτε τίς ἀδυναμίες, πού προσδιορίζουν τή μικρότητα τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου, μπορεῖ νά τίς διακρίνει καί νά τίς ἀντιμετωπίσει μέ κρίση δίκαιη καί μέ εὐαισθησία συναντίληψης, οὔτε τό μεγαλεῖο του εἶναι σέ θέση νά τό συλλάβει. Ἅμα ὁ ἄνθρωπος φωτογραφίζεται καί ἀνατέμνεται ὡς ἐξελιγμένο ζῶο, δέν ἐντοπίζεται στή φυσιογνωμία του ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς θείας εἰκόνας, ἀλλά οὔτε διακρίνονται οἱ φθορές, πού τήν ἐκβαρβαρίζουν. ῾Η ἀνθρωπολογική μελέτη κινεῖται συνεχῶς στίς τροχιές τῆς συμβατικότητας. Καί μέ ἀποκλειστικό ὅραμα τή σκοπιμότητα. ᾿Ενῶ ἀσκεῖ ἐπίμονη καί πομπώδη προπαγάνδα “ὑπέρ” τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς ἀξίας του, μεθοδεύει ἀνίερη καταπάτηση καί ἐκμετάλλευση τῶν προνομίων του. ῾Η θεωρία καί ἡ πράξη καλύπτουν μιά τραγική ἀντίφαση. ῾Ο λόγος διατυπώνεται κολακευτικός. Καί ἡ πράξη ἐξελίσσεται σέ ἀπροκάλυπτη ἀπάτη. Οἱ διακηρύξεις ἐκφράζουν ἀναγνώριση καί σεβασμό. Καί οἱ κινήσεις ὑποτιμοῦν, καταδουλώνουν καί κατεξευτελίζουν τήν ἀνθρώπινη προσωπικότητα.
Ἅγιοι Πατέρες: φωτεινοί ὁδηγοί
«... Οἱ Πατέρες μας, μέ τή σοφία τους καί μέ τήν ἁγιότητά τους, εἶναι οἱ φωτεινοί ὁδηγοί στή μακραίωνη πορεία τῆς Εὐαγγελικῆς Παράδοσης. Εἶναι καί αὐτοί σκυταλοδρόμοι τῆς Παράδοσης. Εἶναι μεταφορεῖς τῶν ἱερῶν καί τῶν ὁσίων. Εἶναι σπορεῖς τοῦ ἀτίμητου ἀποκαλυπτικοῦ λόγου. Εἶναι ἱερουργοί τοῦ μυστηρίου τῆς ἀνακαίνισης…
Ὁ παράδεισος τῶν Γραφῶν
«... Ἄς κρούσουμε, λοιπόν, τήν πύλη στόν κάλλιστο παράδεισο τῶν Γραφῶν. Τόν παράδεισο, πού εἶναι εὐωδιαστός, γλυκύτατος, ὡραιότατος. Πού μέ τα κελαηδήματα τῶν θεοφόρων, νοερῶν πτηνῶν, γεμίζει τά αὐτιά μας. Πού ἐγγίζει τήν καρδιά μας καί ὅταν εἶναι ὀργισμένη τήν κατευνάζει καί τή γεμίζει μέ παντοτινή χαρά. Πού…
Ἡ κατανόηση τοῦ Θεοῦ
«... Ὁ Θεός εἶναι ἔξω ἀπό κάθε ἔφοδο τοῦ μυαλοῦ μας, πού κάνει ἀγώνα νά Τόν κατανοήσει. Ξεφεύγει τή σύλληψη ἐκείνων, πού τόν ζητοῦν μέ τίς ἀνθρώπινες λογικές κατηγορίες καί μέ τήν τεχνική τῶν μετρήσεων. Γιά τό λόγο αὐτό λέει: Τόν ἀναζήτησα μέ τίς ἐρευνητικές δυνάμεις τῆς ψυχῆς…
Ἡ προσευχή
«... Ἡ δοξολογική συνάντηση τῆς ψυχῆς μου μέ τό Θεό εἶναι ἕνα μυστήριο. Ἄνοιγμα κοινωνίας καί διαλόγου, πέρα καί πάνω ἀπό τά σχήματα, στά ὁποία δουλεύει ἡ καθημερινότητα. Γέφυρα οἰκειότητας. Ἀπόθεση τῆς ὕπάρξης στήν ἀγκαλιά τῆς ἄπειρης Ἀγάπης. Συνομιλία ἁπλή καί ἐγκάρδια. Ἀνάθεση τῶν ἐρωτηματικῶν καί τῆς ἀγωνίας, τῆς περιπέτειας…
Τό καλλιτέχνημα τοῦ Θεοῦ
«... Κανένα σπίτι δέ φυτρώνει τυχαία. Τό καθένα ἀπό αὐτά τό στήνει κάποιος ἐπιδέξιος ἤ κάποιος ἀδέξιος μάστορας. Ἡ κατασκευή του ἀπό χέρι ἀνθρώπινο εἶναι νόμος καθολικός, ἀπαράβατος. Ἄν ἰσχυριζόμασταν τό ἀντίθετο, θα διωτυπώναμε παραλογισμό.
Στόν ἴδιο νόμο ἐντάσσεται ἡ Δημιουργία ὁλόκληρη. Εἶναι τό σπίτι τοῦ Θεοῦ.…
Ἡ διαφορά μέ τήν ἄλογη κτίση
«... Ὁ «ὀρθός λόγος», σπίθα, πού τήν ἔκρυψε μέσα μας ὁ «Ὑπερούσιος Λόγος», διαφοροποιεί τήν ὑπόστασή μας ἀπό τήν ἄλογη κτίση καί τήν προικίζει μέ τήν ἱκανότητα τῆς μετοχῆς στό δημιουργικό ἔργο τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ.…
Ἡ σωτήρια κίνηση
«... γιά νά ἀνυψωθεῖ κανείς στήν «ὑπερούσια» καί «ὑπέρλογη» πραγματικότητα καί νά ἐγκαινίσει διάλογο καί κοινωνία ψυχῆς μέ τό Θεό, πρέπει νά ὑπερβεῖ τά σχήματα τοῦ κόσμου, τίς εἰκόνες καί τίς δομές καί τή διαλεκτική τῶν δημιουργημάτων καί νά ἐπιτρέψει στήν ψυχή του νά προσεγγίσει ταπεινά καί Εὐχαριστιακά «σοφίαν…
Συνδαιτημόνες, ὄχι θεατές
«... Δός μας τόν φωτισμό καί τήν ἁγνότητα τῆς καρδιᾶς, γιά νά ξαναβροῦμε τή θέσι μας στόν Μυστικό σου Δεῖπνο, γιά ν’ ἀρχίσουμε καί πάλι να ζοῦμε πραγματικά καί στήν πληρότητά του τό μεγάλο αὐτό μυστήριο. Νά μήν εἴμαστε θεαταί, ἀλλά συνδαιτημόνες στήν Τράπεζά σου.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί…
Ἡ ἀποκάλυψη
«Στή Λειτουργία μοῦ ἀποκαλύπτεσαι καί μοῦ δίνεις τήν εῦκαιρία νά σέ γνωρίσω ὄχι μόνο σάν διδάσκαλο, ἀλλά καί σάν τόν Λυτρωτή μου. Εἶσαι τό «ἀρνίον τό ἐσφαγμένον», τό ὀποῖο φέρει τά στίγματα τῆς μεγάλης θυσίας. Βλέπω τό σταυρό σου καί τίς κηλῖδες τοῦ αἴματός σου. Διακρίνω τή…
Τό μεγαλύτερο θαῦμα
«Ἀπ’ ὅλα τά θαύματα πού γνώρισε ἡ γῆ μας, αὐτό, πού γίνεται στή Λειτουργία καί πού θά ἐπαναληφθῇ αὔριο, εἶναι τό πιό μεγάλο. Ἀλλά κι’ ἀπό ὅλα τά συγκλονιστικά γεγονότα, αὐτό εῖναι τό πιό συγκλονιστικό. Ὅταν ἔρχεται αὐτή ἡ ὥρα τῆς θείας Λειτουργίας, ξαναζοῦμε τόν Μυστικό Δεῖπνο.…
Ὁ κόσμος τοῦ πνεύματος
«... Ἄν δέν ὑπάρχει ὁ κόσμος τοῦ πνεύματος, ἄν πίσω καί πάνω ἀπό τήν ἀπέραντη καί ὑπέρκαλη Δημιουργία δέν κυριαρχεῖ ὁ ἄπειρος καί αἰώνιος Θεός, πῶς μποροῦμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι νά ἐξηγήσουμε τό μυστήριο τοῦ κόσμου; Τή γέννηση κάι τήν ἐναρμόνιση τῶν κτισμάτων; Καί τήν τάξη, πού κυριαρχεῖ…
Ἕνα θαῦμα
«... Ἡ ὕπαρξή μας, μέ ὅλο τόν πλοῦτο της καί τά χαρίσματά της εἶναι ἕνα θαῦμα. Καί τό θαῦμα αὐτό εἶναι ὁ μεγάλος μας δάσκαλος, πού μᾶς χειραγωγεῖ στήν ἀναζήτηση καί στήν προσέγγιση τοῦ Θεοῦ.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»,…
Πληρότητα καί αἰωνιότητα
«... Ὁ Θεός εἶναι κοντά μας. Ὁ Θεός εἶναι μαζί μας. Ταπεινώνεται, «κενώνεται» καί μπαίνει στό ποτάμι τῆς ἱστορίας μας. Τῆς καθολικῆς, ἀνθρώπινης, ἐναγώνιας πορείας. Καί τῆς δικῆς μου, τῆς μικρῆς καί ἀσήμαντης ἱστορικῆς κουκίδας, πού, γιά μένα, σηματοδοτεῖ τήν πληρότητα καί τήν αἰωνιότητα».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος…
Ἡ πρωταρχική ἀγωνία
«... Ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ παραμένει ἡ βαθύτερη, πρωταρχική ἀγωνία μας.»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2003), σελ. 17
Ἡ ἕκτη αἴσθηση
«... Ἡ πίστη μου εἶναι ἡ ἕκτη αἴσθησή μου. Ἡ ἱκανότητα, ἡ φυτεμένη μέσα μου ἀπό τό πανσθενουργό χέρι τοῦ Πλάστη μου, πού μέ φέρνει ἔξω καί πάνω ἀπό τήν ὑλική πραγματικότητα καί μοῦ δίνει τήν εὐχέρεια νά λούζομαι στό φῶς τοῦ Θεοῦ».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει…
Μιλοῦν οἱ εἰκόνες τοῦ ναοῦ
«Οἱ εἰκόνες τοῦ τέμπλου, οἱ εἰκόνες τῶν προσκυνηταριῶν, οἱ τοιχογραφίες, ὅλες ἀποτελοῦν μιά σιωπηλή διδασκαλία, μιά ἀφήγησι τῆς πιό ἱερῆς ἱστορίας, πού γράφτηκε στόν πλανήτη μας. Καί μπορῶ μέ μιά ματιά, μέ ἕνα βλέμμα νά πάρω τήν ἱστορία αὐτή μέσα μου, νά περάσω μέ τή σκέψι καί…
Ἡ κίνηση στή λατρεία
«Στήν ὥρα τῆς λατρεῖας μας οἱ κινήσεις μας γίνονται πολύ πιό ἐκφραστικές καί πολύ πιό ἀπαραίτητες. Ζοῦμε ὁλόκληρο τό μυστήριο τῆς θείας ἀγάπης, πού κορυφώνεται στόν Μυστικό Δεῖπνο καί στό Σταυρό. Κι’ οἱ καταστάσεις, πού ἐσωτερικά ζοῦμε, εἶναι τόσο πυκνές, καί τά αἰσθήματα, πού δονοῦν τήν ψυχή μας…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 159, 16-6-2005
Τά πρῶτα σημάδια
Δέ θά δαπανήσω χρόνο στήν ἐπεξεργασία τοῦ νοσηροῦ συμπτώματος τῆς διασύνδεσης τοῦ λογικοῦ ἀνθρώπου μέ τούς ἄλογους ἐκπροσώπους τοῦ ζωϊκοῦ βασιλείου. Οἱ θεωρίες αὐτές εἶναι πιά ξεπερασμένες καί λησμονημένες. Θά μείνω θαυμάζοντας ἐκεῖνο, τό πρῶτο ξεκίνημα τοῦ λογικοῦ προγόνου μας. Τίς πρῶτες στροφές τοῦ ἀνθρώπινου μυαλοῦ. Τά πρῶτα, τά παρθένα αἰσθήματα τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς. Ὅσο καί ἄν ἐμφανίζονται, στό δικό μας ὑπερφορτωμένο λογισμό, πρωτόγονα καί ἁπλοϊκά, εἶναι ἀποκαλυπτικά τοῦ μεγαλείου τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί τῶν προνομιακῶν χαρισμάτων, πού τή διαφοροποιοῦν ἀπό ὅλη τήν ὑλική δημιουργία.
Ὁ ἄνθρωπος, ἀπό τή στιγμή, πού χτύπησε τήν ἄμορφη πέτρα καί σμίλεψε τό πρῶτο, πρωτόγονο -ἔστω- ἐργαλεῖο του, φανέρωσε, πώς ἔχει τήν ἱκανότητα νά σκέφτεται, νά ἀνακαλύπτει καί νά δημιουργεῖ.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 160, 1-7-2005
“Οὐδέν ἄνθρωπος καί μέγα ἄνθρωπος”
Τό μέγεθος “ἄνθρωπος” ἡ πολύτιμη καί ἀδιαπραγμάτευτη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, δέν εἶναι εὔκολα μετρητό καί σταθμητό. Δείχνεται μικρό καί ἀσήμαντο. Καί ἀποκαλύπτεται μέγα, ἐφευρετικό καί χαρισματικά ἐπιδέξιο. Τόν ἄνθρωπο ἄν τόν προβάλεις στό ἀπέραντο καί ἀπροσμέτρητο σύμπαν, θά τόν προσδιορίσεις ὡς ἀδιόρατο κόκκο. Ἄν τόν συναπαντήσεις κατά τίς ὧρες, πού παλεύει μέ τά θεριεμένα κύματα τοῦ βίου, θά τόν χαρακτηρίσεις ταλαίπωρο. Ἄν, ὅμως, ἀποβλέψεις στή μοναδική καί ἀτίμητη προικοδοσία του, στόν ἡγεμόνα νοῦ, πού ἐμπλουτίζει τό ὀστράκινο, ἀνθρώπινο σκεῦος του μέ αὐτοσυνειδησία καί εἰσδυτική ἱκανότητα, θά νοιώσεις νά ὀρθώνεται μπροστά σου τό ἀνυπέρβλητο μεγαλεῖο του. ῾Η βιολογική του ὑπόσταση μετράει χρόνια. Καί δουλεύει στούς ἀδυσώπητους νόμους τῆς φθορᾶς. ῾Η πνευματική του συγκρότηση μαρτυρεῖ θεία προέλευση. Καί τόν ἀνυψώνει στό βάθρο τῆς ὑπεροχῆς καί τῆς κατακυρωμένης ὑπεραξίας.
Δουλεύοντας μέσα μου αὐτή τή σύνθεση τῶν δυό ἀκραίων μεγεθῶν, συντονίστηκα, αὐθόρμητα, μέ τήν κρίση καί τή θαυμαστική ἀναφώνηση τοῦ φωστήρα τῆς Καισάρειας, τοῦ μεγάλου Βασιλείου: “οὐδέν ἄνθρωπος καί μέγα ἄνθρωπος”. Τίποτα δέν εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καί μέγα εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Μεταφέρω αὐτούσια τήν κριτική του παρατήρηση:
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 161, 16-7-2005
Ἡ Χαοτική ἀπόσταση
Βρίσκω χαοτική τήν ἀπόσταση, πού χωρίζει τή σεβαστική ἀνθρωπολογία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου (πού τήν παρουσίασα στό προηγούμενο φύλλο), ἀπό τήν ἀνθρωπολογία τῶν ἄθεων διανοούμενων τῆς ἐποχῆς μου.
Πολλοί, σύγχρονοι, στοχαστές (δέ θά τολμήσω νά πῶ, ἡ πλειονότητα) ἐλέγχονται στρατευμένοι καί πεισματικά προσκολλημένοι στήν ἐξελικτική ἀνάπτυξη τῆς ζωῆς, ἀπό τίς ἁπλούστατες καί κατώτατες μορφές της, ἴσαμε τήν ἀνώτατη καί τελειότατη ἀνθρώπινη προσωπικότητα. Ὄχι γιατί τούς πείθει ἡ ἐπιστημονική ἀποδεικτική διαλεκτική, ὅτι, ὁπωσδήποτε, ἔτσι ἐξελίχτηκε ἡ ζωή. Ἀλλά γιατί, καθώς ἀρνοῦνται τή θεϊκή παρουσία καί παρέμβαση, δέ βρίσκουν ἄλλη δίοδο στό ἱστορικό μονοπάτι, γιά νά φτάσουν στό “δημιούργημα” ἄνθρωπος καί στίς θαυμαστές τεχνικές καί πολιτιστικές ἐπιδόσεις του.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 162-163, 1-16-8-2005
Κραυγαλέα ἀντίφαση
Οἱ σημερινοί στοχαστές, φιλόσοφοι, ἀνθρωπολόγοι, κοινωνιολόγοι καί πολιτικοί ἀναλυτές, βολοδέρνουν στό θολό κλίμα τῆς ἀντίφασης. Ἀπό τό ἕνα μέρος ἀγωνίζονται νά ἀνυψώσουν τόν ἄνθρωπο σέ περιωπή ὑπέρτατης ἀξίας καί νά κατακυρώσουν τίς προνομίες του καί τά δικαιώματά του. Καί ἀπό τό ἄλλο, ἐπιμένουν νά τόν γενεολογοῦν ὡς γόνο τῆς ἄλογης ζωϊκῆς οἰκογένειας. ᾿Ισχυρίζονται, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ “κατιών” συγγενής τοῦ πιθήκου. Πού, σέ κάποια στιγμή καί μέσα στήν τυφλή κίνηση τῆς ἐξέλιξης, ἀπόκτησε τήν ἱκανότητα τῆς λογικῆς ἐπεξεργασίας τῶν ὀπτικῶν ἐντυπώσεών του καί τήν εὐχέρεια τῆς ἔναρθρης ἔκφρασης τῶν βιωμάτων του. Μέ μόνη τήν ἐξελικτική ὁρμή καί μέ τή διαδικασία τῆς ἐπιλογῆς καί τῆς ἐπικράτησης τοῦ τελειότερου καί ἰσχυρότερου κρίκου τῆς προοδευτικῆς ἁλυσίδας, ἔφτασε στό βαθμό τῆς ἀνάπτυξης, πού χαρακτηρίζει τίς ἀναπτυγμένες κοινωνίες μας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 158, 1-6-2005
Ἡ ψηλάφηση τοῦ κάλλους
Κατά τή μακρά καί ἐπίπονη διαδρομή τῶν ἐρευνῶν καί τῆς συστηματοποίησης τῶν ἐπιστημονικῶν ἀνακαλύψεων, ἀποτυπώσαμε, μέ μαθηματικούς τύπους τίς σχέσεις τῶν ὑλικῶν στοιχείων καί τήν ἀπαραβίαστη ἐναρμόνιση τῶν φαινομένων. Εἴμαστε, ὅμως, ὑποχρεωμένοι νά καταθέσουμε μιά ὁμολογία. Τά μαθηματικά μας, πού τά χαιρόμαστε ὡς δική μας ἐπινόηση καί τά ἀξιοποιοῦμε, ὁλοένα καί περισσότερο, ἀποδεικνύεται, ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι δέν εἶναι ἀποκλειστικά καί μόνο ἀνθρώπινο γλωσσάρι. Τρόπος δουλειᾶς, πού μᾶς ἐξυπηρετεῖ κατά τήν περιγραφή τῶν φαινομένων καί τήν ἔνταξη τῶν σκέψεών μας σέ σύστημα γνώσης. Οἱ νόμοι τῆς φύσης, πού τούς ἀνακαλύπτουμε καί, πού τούς ἀποκρυπτογραφοῦμε μέ τή βοήθεια τῶν μαθηματικῶν μας ἐξισώσεων, ἀποτελοῦν, στό σύνολό τους καί στά ἐπί μέρους τους, τήν ὑποδομή τῆς παγκόσμιας ἁρμονίας. Τό θαυμαστό γλωσσάρι τοῦ Θεοῦ, πού κρύβεται πίσω ἀπό τήν καθολική εὐταξία καί πού, ταυτόχρονα, φανερώνεται καί δηλοποιεῖται καθώς τό σύμπαν διακρατεῖται στό κάλλος του καί στό “διαγεγραμμένο προορισμό” του. ᾿Εκεῖνος, ὁ ἄπειρος νοῦς, μίλησε καί μιλάει μέ τήν παγκόσμια εὐταξία. Καί παραχωρεῖ σέ μᾶς, στά λογικά του πλάσματα, τό προνόμιο, νά εἰσχωροῦμε στά μυστικά τῆς Δημιουργίας Του καί νά ἀποτυπώνουμε, μέ τό δικό μας τρόπο, τό Θεϊκό μαθηματικό γλωσσάρι Του.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 157, 16-5-2005
Ἡ ἀναγνώριση τῶν προσόντων μας
Τήν ἀπόσταση ἀπό τό ἄλογο στό λογικό καί τή διαφορά τοῦ “σκεπτόμενου” ἀνθρώπινου προσώπου ἀπό τούς ἐκπρσώπους τῶν ζωϊκῶν κοινοτήτων, δέν τίς μετροῦμε μέ ἀφηρημένα διανοήματα. Τίς ψαληφοῦμε καί τίς προσμετροῦμε, ἐμπειρικά, σέ κάθε μας βῆμα. Εἶναι πραγματικότητες καί σχέσεις αὐτόδηλες. Τό ἁπλό, αὐτονόητο φτερούγισμα τοῦ νοῦ μας καί τό αὐθόρμητο σκίρτημα τῆς καρδιᾶς μας εἶναι λειτουργίες τῆς ψυχῆς, πού ἐνεργοποιοῦν τό θεϊκό δώρημα. ᾿Εμπειρίες ζωῆς, πού προσφέρονται ὡς, πειστική καί γλυκύτατη, σπουδή τῆς ὑπαρξιακῆς μας πληρότητας καί τῆς ὑπεροχικῆς παρουσίας μας στή σύνολη Δημιουργία.
“Ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ζῶο μέ λογικό καί μέ νόηση, δέ θά βρεθεῖ κανένας νά το ἀμφισβητήσει. Πῶς ἔγινε ἄνθρωπος, ἄν ἔλαβε μόνο ἄψυχη σάρκα ἤ ψυχή, πού δέν ἔχει νόηση; Αὐτό τό πλάσμα δέν εἶναι ἄνθρωπος” «῞Οτι δέ λογικόν καί νοερόν ζῶον ὁ ἄνθρωπος, οὐδείς ἀντερεῖ· πῶς οὖν ἄνθρωπος γέγονεν, εἰ σάρκα ἄψυχον ἤ ψυχήν ἄνουν ἔλαβε; οὐ τοῦτο γάρ ἄνθρωπος» (᾿Ιωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ῎Εκδοσις ᾿Ορθοδόξου Πίστεως, κεφ. ΙΗ΄ (ΞΒ΄).
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 156, 1-5-2005
“Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός”
Ὁ φόβος καί τό δάκρυ. ῾Η πανανθρώπινη γεύση. ῾Η ἀέναη σπονδή μπροστά στό τρομακτικό μυστήριο τοῦ θανάτου. ῾Η πλησμονή τῆς ἀγωνίας, πού κατακυριεύει τήν ψυχή, ὅταν ὁ ἀνήσυχος λογισμός ἐγγίσει, ἔστω ἀπρόθυμα, ἔστω διστακτικά, τή βαρειά καί ἀμπαρωμένη τερματική πύλη καί τολμήσει νά ἐπεξεργαστεῖ τό καυτό ἐρώτημα τοῦ “ἐπέκεινα”. Πίσω ἀπό τή βαρειά Πύλη... τί;
Καί, συνακόλουθο, τό καυτό δάκρυ. ῾Η θλίψη, μπροστά στό ἄψυχο κορμί τοῦ ἀγαπημένου προσώπου. Καί τά ἐρωτήματα: Γιατί ὁ θάνατος; Γιατί ὁ σκληρός χωρισμός; Γιατί ἡ παγερή σιωπή; Γιατί ἡ βαρειά πλάκα στόν τάφο τοῦ νεκροῦ καί στίς καρδιές ἐκείνων, πού σέρνουν τά βήματα στό μονοπάτι τοῦ πένθους;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 155, 16-4-2005
Περιφέρουμε τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ
Ἡ ἰδιαιτερότητα τοῦ λογικοῦ ἀνθρώπου, μέσα στό σύνολο τῆς ἀπέραντης Δημιουργίας, εἶναι ἕνα ἀπό τά κομβικά θέματα, πού ἀπασχολοῦν καί συνεπαίρνουν τήν Πατερική ἀνθρωπολογία, στό σύνολό της. Οἱ Πατέρες μας, οἱ φορεῖς τοῦ πνεύματος καί κοινωνοί στή σοφία καί στά χαρίσματα τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἀτενίζουν τόν πολύτιμο ὑπαρκτικό πλοῦτο, τό “κατ᾿ εἰκόνα”, σέ στάση θαυμασμοῦ καί ἔκστασης. ᾿Αφήνουν τό “λόγο” τους, τή νοητική τους εὐαισθησία νά βυθιστεῖ στό μυστικό μεταλλεῖο τῆς ἴδιας τους τῆς ψυχῆς, νά προσμετρήσει τό θησαύρισμα τῆς ὕπαρξης καί τήν “ἐντελέχεια”, τόν προορισμό, πού ἔταξε ὁ Δημιουργός γιά τό “ἔμπνουν” δημιούργημά του. Παράλληλα, ἐπεκτείνουν τήν ἔρευνά τους καί τό θαυμαστικό τους ἄγγιγμα καί στή γύρω τους φύση. Στήν κοντινή καί προσιτή. Καί στήν ἀπόμακρη καί ἀπροσπέλαστη. Στέκονται, ἐνεοί, μπροστά στήν κοσμική ἁρμονία. Καί περιμαζεύουν τά ψήγματα τῶν ἀποκαλύψεων, πού ἀφήνει νά διαλάμψουν ἡ τελειότητα τοῦ μεγαλειώδους ἔργου τοῦ Θεοῦ. ᾿Ανιχνεύουν, μελετοῦν, περιγράφουν, δοξολογοῦν. Σέ ἀτέλειωτο βύθισμα. Καί σέ ἀσταμάτητη ἔκπληξη. Τά πάντα εἶναι δημιουργημένα μέ ἄπειρη σοφία. Τά πάντα εἶναι ἀπόρροια τῆς ἀσύληπτης θεϊκῆς ἀγάπης.
Τό παρακάτω ἄρθρο ἀπό τήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 124, 1-1-2004) διαπραγματεύεται τό θέμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Εἶναι ἐξουσία ἄλλης ποιότητας πού περιγράφεται ἀναλυτικά. Πάντα ἐπίκαιρες σκέψεις.
Εὐθύνη-Ἐξουσία-Ἐλευθερία
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Ἀναμφίβολα, ἡ ᾿Εκκλησία, σ᾿ ὅλη τήν πορεία Της πάνω στή γῆ, ἐνεργεῖ ὡς μιά ἀρχή ἐξουσίας. ῞Οταν, ἐντούτοις, στόν χῶρο τῆς ᾿Εκκλησίας παίζονται θλιβερά “παιχνίδια ἐξουσίας”, ὅπως αὐτά, πού, κατά κοινήν ὁμολογία, λαμβάνουν χώρα κατά τήν τρέχουσα διαμάχη μεταξύ ᾿Αθηνῶν καί Φαναρίου, τότε ἡ συνείδηση τοῦ πιστοῦ προβληματίζεται. Τί εἴδους ἐξουσία διαχειρίζονται σήμερα οἱ ἐκκλησιαστικοί μας ἡγέτες; ᾿Εκκλησιαστική ἤ κοσμική; Πῶς πρέπει νά λειτουργεῖ ἡ ἐξουσία τῆς ᾿Εκκλησίας μέσα στόν κόσμο;
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 154, 1-4-2005
Τό ἀτίμητο δώρημα
Τήν ἀποκλειστική ἰδιομορφία τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου κανένας δέν μπορεῖ, “μετά λόγου ἐπιστημονικοῦ”, νά τήν ἀμφισβητήσει. Κανένας δέν ἔχει τό δικαίωμα νά ὑποτιμήσει τό λογικό ἄνθρωπο καί νά τόν συνδέσει, ἐξελικτικά, μέ τήν οἰκογένεια τῶν ἄλογων κτηνῶν. ῾Ο λόγος, ἡ ἱκανότητα τῆς σκέψης καί τῆς προφορικῆς ἔκφρασης τοῦ λογισμοῦ, δέν ἀποτελεῖ προσθετικό στοιχεῖο, πού ἀποκτήθηκε κατά τή μακρότατη ἀναπαραγωγή καί ἀναπροσαρμογή τῶν ὄντων καί τήν ἐπικράτηση τοῦ ἐξελιγμένου, τοῦ τελειότερου καί ἰσχυρότερου. Εἶναι ἡ ἀρχική καί προνομιακή προικοδότησή του. Τό “εἶναι” του. ῾Η ἐνοίκηση, ἀπό πρώτη ἀρχή, τῆς θείας εἰκόνας στό ὀστράκινο σκεῦος του. ῾Η μορφοποίηση τῆς ὕπαρξης σέ λογικό πλάσμα, ἱκανό νά διακινεῖται μέ σοφία καί σύνεση στό μυστηριώδη κόσμο, πού τόν περιβάλλει. Νά συνάγει γνώση καί νά παράγει τέχνη.
Δανείζομαι ἕνα ἀπόσπασμα ἀπό τήν ὑπέροχη ὁμιλία τοῦ φωστήρα τῆς Καισάρειας, τοῦ Μεγάλου Βασιλείου “Περί τῆς τοῦ ἀνθρώπου γενέσεως”·
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 153, 16-3-2005
Ἡ πλαστή ταυτότητα
Τά ἀρχαιολογικά εὑρήματα, κατάλοιπα τοῦ μακρινοῦ παρελθόντος, πού ἐρέθισαν τούς σκηνοθέτες τοῦ σχήματος τῆς ἐξέλιξης, νά ἀποφανθοῦν -ὄχι μέ ἀκρίβεια αὐθεντικῆς ἀνακάλυψης- πώς ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀπόγονος τοῦ πιθήκου, εἶναι μετρημένα στά δάχτυλα. Καί, τά περισσότερα, σέ κατάσταση, πού δέν ἐγγυᾶται τήν ἀποκρυπτογράφηση. Μερικά ἀπολιθωμένα ὀστά, ἀπομεινάρια ἀνθρώπινων σκελετῶν καί κάποια σύγχρονα σκελετικά τμήματα, πού οἱ παθιασμένοι ὀπαδοί τοῦ Δαρβινισμοῦ διανοήθηκαν νά τά ἐπεξεργαστοῦν καί νά τά ἐμφανίσουν ὡς παλαιοντολιθική κληρονομιά, ἦταν τά μόνα στηρίγματα τῆς ἐξελικτικῆς κλίμακας. Τό ἄλλο ὑλικό, πού συναρμόστηκε, γιά νά παρουσιάσει ὡς ὁλοκληρωμένη καί πειστική τή θεωρία, ἦταν ἁπλές ὑποθέσεις. ῎Εντιμες, ἀλλά ἀφελεῖς. ῎Η καί ἀνέντιμες, προϊόντα σκόπιμης σκηνοθεσίας. Ὅλα, ὡστόσο, συμπληρώματα τῶν κενῶν, ἀντλημένα ἀπό τό πηγάδι τῆς φαντασίας. Μετρήσεις καί συγκρίσεις τῶν σκελετῶν τοῦ πιθήκου καί τοῦ ἀνθρώπου. Παράλληλοι ὑπολογισμοί τῆς χωρητικότητας τοῦ ἀνθρώπινου ἐγκέφαλου καί τῶν ἐγκέφαλων τῶν “καθ᾿ ὑπόνοια” προγόνων του. Παρακολουθήσεις συμπεριφορῶν τῆς οἰκογένειας τῶν πιθηκοειδῶν, σέ ἀντιπαραβολή μέ τίς συμπεριφορές τῶν ἀνανάπτυκτων ἀνθρώπινων ὁμάδων, πού κατοικοῦσαν στά σπήλαια καί τρέφονταν μέ τό κυνήγι τῶν ἄγριων ζώων. Τέτοια στοιχεῖα καί τέτοιες μετρήσεις, ἰσχνές, ἀσύμβατες καί ἀτελέσφορες, συγκεντρώθηκαν καί προβλήθηκαν ὡς ἐπαρκέστατο ἀποδεικτικό ὑλικό, πού θεμελιώνει καί κατακυρώνει τήν καταγωγή τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν πίθηκο.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 152, 1-3-2005
“Ποίημα λογικόν”
Ἕνας ἀπό τούς πασίγνωστους ἐρευνητές τῆς ἀνθρωπογένεσης, ὁ Δαρβῖνος, θεωρήθηκε καί ἀναγνωρίστηκε ὡς ὁ αὐθεντικότερος σχεδιαστής τῆς ἐξελικτικῆς κλίμακας. Λές καί βρισκόταν, παρατηρητής καί μελετητής, κατά τή μακρά διαδρομή τῶν ἀπροσδιόριστων χιλιετιῶν, κατά τίς ὁποῖες ὁ πρῶτος, μονοκύτταρος ὀργανισμός ἐμπλουτίστηκε καί ἀναπτύχθηκε καί μετεξελίχθηκε στήν ἀπέραντη ποικιλία τῶν εἰδῶν καί, τελικά (κατά τήν ἀναπόδεικτη κρίση του), στήν ἀνθρώπινη προσωπικότητα.
Τό φαινόμενο, πού μέ ἀναστατώνει καί πού γεννάει στήν ψυχή μου κύμα ἀντίδρασης, εἶναι ἡ παράτολμη αὐτοπεποίθηση τῆς ὁμάδας τῶν ἐρευνητῶν ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Πίστεψαν, πώς μέ τόν πήχη τοῦ ὑλισμοῦ, μέ τή θεωρία τῆς τυχαίας ἐμφάνισης τῆς ζωῆς, τῆς σταδιακῆς ἐξέλιξης τῶν ζωντανῶν ὀργανισμῶν καί τῆς φυσικῆς ἐπιλογῆς, θά κατόρθωναν νά ἑρμηνεύσουν, ἴσαμε τήν τελευταία του λεπτομέρεια, τό μυστήριο τῆς ἀπέραντης Δημιουργίας. Νά ἀποτυπώσουν τή γένεση τοῦ σύμπαντος. Καί νά σηματοδοτήσουν τήν ἐξελικτική πορεία, πού, ἐντελῶς τυχαῖα καί μέ ἀποκλειστικό ρυθμιστή τήν “ἄλογη” φυσική ἐπιλογή, ἐξασφάλισε στόν πλανήτη μας τήν ἀρχηγική παρουσία τοῦ τελειότατου πλάσματος, τοῦ ἀνθρώπου.
Κήρυγμα Σαμαρείτιδος
(Ιωάν. Δ΄ 5-42)
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
«έρχεται γυνή εκ της Σαμαρείας αντλήσαι ύδωρ. Λέγει αυτή ο Ιησούς, δός μοι πιείν».
ΠΩΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ ΜΑΣ;
Συνήθως όταν στρέφουμε το βλέμμα μας στο πρόσωπο του Κυρίου μας, προσμετρούμε το μέγεθος της ευεργεσίας που έχει προσφέρει με τη σταυρική λυτρωτική θυσία του σε όλο το γένος των ανθρώπων.
Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή μας αποκαλύπτεται μια άλλη, το ίδιο μεγάλη ευεργεσία του Σωτήρα μας. Ο Χριστός έρχεται σε προσωπική συνάντηση με τον καθένα μας ξεχωριστά. Δεν στέκεται μακριά από την κάθε ύπαρξη. Δεν την αφήνει μόνη και αβοήθητη στη πνευματική πορεία της.
Δείτε σήμερα με ποιο τρόπο πλησιάζει την απλή Σαμαρείτιδα γυναίκα. Με ποιο τρόπο την καθοδηγεί. Τι ορίζοντες της ανοίγει.
Ας σταθούμε στα περιστατικά της περικοπής που μας αποκαλύπτει και το πως πλησιάζει και εμάς σήμερα ο Χριστός, αλλά και πως μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτή τη συνάντηση για να τον ζήσουμε πραγματικά σαν Σωτήρα των ψυχών μας.
Συμμετοχή στή λατρεία κυρίως μέ τήν ψυχή
«Τή λατρεία, τή Λειτουργία δέν τήν ζοῦν μόνο τά μάτια. Τήν ζοῦν κυρίως οἱ ψυχές».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1970), σελ. 57
Μυστήριο ἀλλά ὄχι ἀκαθόριστο ἡ θ. Λειτουργία
«Ὅσο κι’ ἄν εἶναι μυστήριο ἡ λειτουργική πρᾶξι τῆς Ἐκκλησίας μας, δέν εἶναι κάτι τό ἀκαθόριστο, ἔτσι, σάν ἕνα νεφελῶδες κατασκεύασμα τῆς ἀνθρωπίνης φαντασίας μας. Εἶναι μιά πραγματοποίησι τοῦ πόθου τοῦ Κυρίου καί μιά συμμόρφωσι στήν ἐντολή του, πού τήν διατύπωσε στήν ἱερή ἀτμόσφαιρα τοῦ…
Ἀναδημοσιεύουμε τό παρακάτω κείμενο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 28, 1-1-2000), πού διατυπώνει βασικές ἀλήθειες Εκκλησιολογίας πολύ ἐπίκαιρες καί γιά σήμερα.
Tό κέντρο τῆς Ἐκκλησίας
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Στήν ᾽Oρθόδοξη Ἐκκλησία ὁ Ἐπίσκοπος εἶναι τό πρόσωπο, πού συγκεντρώνει τούς πιστούς γύρω του. Tήν ἀρχή αὐτή ἔχει διατυπώσει ὁ ἅγιος ᾽Iγνάτιος ὁ Θεοφόρος ἀπό τίς ἀρχές τοῦ 2ου αἰώνα: «Ὅπου ἄν φανῇ ὁ ἐπίσκοπος, ἐκεῖ τό πλῆθος ἔστω, ὥσπερ ὅπου ἄν ᾗ ᾽Iησοῦς Xριστός, ἐκεῖ ἡ καθολική Ἐκκλησία» (Σμυρν. 8). Tί σημαίνει, ὅμως, αὐτό; Ἐνεργεῖ ὁ Ἐπίσκοπος σάν μαγνήτης, πού τραβάει κοντά του τά ρινίσματα τοῦ σιδήρου; Kατ᾽ ἀρχήν «τό πλῆθος» τῶν πιστῶν δέν εἶναι ἄβουλα «ρινίσματα», ἀλλά ἀνθρώπινα πρόσωπα, πού ἔχουν πάρει στά σοβαρά τήν ὑπόθεση τῆς σωτηρίας τους. Πού συναισθάνονται τήν εὐθύνη τῶν ἐπιλογῶν τους. Πού πιστεύουν, ἀγαποῦν καί ἀκολουθοῦν τόν Kύριο καί Σωτήρα τους. Mέ αὐτές τίς προϋποθέσεις ἔχουν ἐγκεντρισθεῖ στήν Ἐκκλησία καί μποροῦν νά λέγονται μέλη Tης. Ξεχωρίζουν, λοιπόν, τόν γνήσιο Ἐπίσκοπο ἀπό τόν κίβδηλο.
Νά ξαναγυρίσουμε στά λόγια τοῦ Κυρίου
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 680 -10/1/1986).
Γιά νά ἐξασφαλίσουμε τή νίκη στόν ἀγώνα κατά τῆς ἀπιστίας καί τῆς ὑλοκρατίας πρέπει νά σταματήσει ἡ «μειοδοσία».
Μειοδοσία κάνουμε ὅταν ἀλλοιώνουμε τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου.
Γιά νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατῆστε τά εἰκονίδια:
«Εἰς παράταξιν μάχης»
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 679 -3/1/1986).
Οἱ προϋποθέσεις γιά τή νίκη στόν ἀγῶνα τῆς πίστεως κατά τῆς ἀθεΐας («ὁπλίτες», «ὁπλισμός», πίστη στή νίκη τοῦ Χριστοῦ).
Ραγιά ξύπνα
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 678 -20/12/1985).
Τό κράτος μέ τούς νόμους του ἔχει ὑπό τήν κηδεμονία του τήν Ἐκκλησία. Ἔχει φτάσει καί μέχρι τή δήμευση τῆς περιουσίας της μέ ἀποτέλεσμα τή μή ἀξιοποίησή της.
Πρέπει ὁ εὐσεβής λαός νά ἐνεργοποιηθεῖ καί νά πάρει τήν ὑπόθεση στά χέρια του.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Ἡ δουλωμένη Ἐκκλησία.
Τό καταχθόνιο σχέδιο.
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 677 -13/12/1985).
Ἡ Ἑλληνική πολιτεία ὑποδούλωσε τήν Ἐκκλησία μέ διάφορους νόμους μετά τήν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδος ἀπό τήν τούρκικη σκλαβιά.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Ξενόφερτη εἰσβολή
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 676 -6/12/1985).
Ἀπό τά πρῶτα βήματα τοῦ ἀπελευθερωμένου ἔθνους (1821) ἡ Ἐκκλησία γνώρισε τήν βία τῆς κρατικῆς, ἄθεης, ξενικῆς ἐξουσίας (Βαυαροκρατία).
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Ἡ ἀκαταμάχητη Ἐλληνική Ὀρθοδοξία
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 675 -29/11/1985).
Ὑπάρχουν δυνάμεις ἀξιόλογες στήν Ἐλληνική Ὀρθοδοξία. Ἀπαραίτητη ὅμως εἶναι ἡ ἀξιοποίηση αὐτῶν τῶν δυνάμεων τῶν χριστιανῶν στόν ἀγῶνα κατά τῆς ἀθεΐας, καθώς ἐπίσης ἀναγκαῖο καί τό μαχητικό τους φρόνημα.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Μαχητική Ορθοδοξία
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 674 -22/11/1985).
Οἱ δέουσες ἐνέργειες τῶν πιστῶν γιά τήν πνευματική τους ἀφύπνιση καί τήν πολιτική τους συνειδητοποίηση.
Χρέος μαχητικῆς παρουσίας πιστῶν στό κοινωνικό γίγνεσθαι.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τό εἰκονίδιο:
Καί οἱ τριακόσιοι!
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 673 -15/11/1985).
Ἀπαραίτητο τό ἐνδιαφέρον τῶν πιστῶν γιά τήν πολιτική καί τό ἦθος τῶν πολιτικῶν.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τό εἰκονίδιο:
«Ἡμῶν τό Πολίτευμα»
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 672 -8/11/1985).
Ἀπαραίτητη ἡ πνευματική μας ἐγρήγορση καί οἰκοδομή στόν καθημερινό μας ἀγῶνα.
Ἠθική καί πολιτική εὐθύνη τῶν πιστῶν.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Καί τώρα θά περιμένουμε πότε θά γίνουν ἐκλογές;
Ἄρθρον τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου πρώην Ἀθηνῶν κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν ἐφημερίδα «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» (ἀρ. φύλλ. 671 -1/11/1985).
Ἡ δέουσα στάση τῶν πιστῶν ἀπέναντι στίς μεθοδεύσεις τοῦ πονηροῦ.
Ἡ διαφύλαξη τοῦ θησαυροῦ τῆς Ὀρθοδοξίας σέ καιρούς πού κάποιοι τόν ἐπιβουλεύονται.
Μπορεῖτε νά διαβάσετε τό ἄρθρο, πατώντας τά εἰκονίδια:
Κυριακή Παραλύτου
Ιωάν. Ε΄ 1-15
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Τι ελκύει την αγαθότητα του Κυρίου μας.
«τούτον ιδών ο Ιησούς κατακείμενον και γνους ότι πολύν ήδη χρόνον έχει, λέγει αυτώ. Θέλεις υγιής γενέσθαι;»
Όταν πλησιάζουμε το θεανδρικό πρόσωπο αισθανόμαστε πάντα ένα δέος, αλλά και ένα αιφνιδιασμό αφού μας αποκαλύπτεται μια πραγματικότητα αναπάντεχη και απρόσμενη. Η σημερινή περικοπή της θεραπείας του παραλύτου στην προβατική κολυμβήθρα μας φέρνει αντιμέτωπους με την άπειρη αγαθότητα του Κυρίου μας. Εμείς οι άνθρωποι εγκλωβιζόμαστε στα ανθρώπινα σχήματα. Όταν μιλάμε για αγαθότητα ο νους μας πηγαίνει σε ένα ανθρώπινο πρότυπο αγαθής συμπεριφοράς προς τους άλλους ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει. Ας δούμε από την ευαγγελική περικοπή πως μας αποκαλύπτεται η άκρα αγαθότητα του Κυρίου. Για να προσμετρήσουμε όσο μπορούμε τη αγαθότητα του Κυρίου θα μας βοηθήσει η διατύπωση μιας ερώτηση. Τι ελκύει την αγαθότητα του Κυρίου μας;
Θεμέλιο μετανοίας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Nά παραχωρήσουμε στόν ἑαυτό μας τήν ἄδεια καί τἠν εὐχέρεια νά παραδοθῆ σέ ἕνα ὅραμα; Nά ἐπιτρέψουμε στό λογισμό μας καί στήν καρδιά μας νά κινηθοῦν πέρα ἀπό τή λάσπη τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπικαιρότητας; Nά ἀκροβολιστοῦν στό λυτρωτικό πέρασμα; Nά ξεπεράσουν τό πυχτό σκοτάδι τῆς εἰκοσάχρονης καί πλέον ἀρχιερατικῆς ἀφασίας καί νά χαροῦν τήν αὐγή μιᾶς ἄλλης μέρας; Tό χρυσό ἤλιο; Tόν πεντακάθαρο οὐρανό;
Ἄν αὐτοπαραδοθοῦμε στά θλιβερά βιώματά μας, μιά τέτοια προώθησι σέ ἀνοιχτούς καί φωτεινούς ὁρίζοντες εἶναι ἀδὔνατη. Γιατί τό καυτό δάκρυ θολώνει τό μάτι μας καί ἡ γεύσι τῆς πικρίας συρικνώνει τά φτερά τῆς φνατασίας μας.
Ἡ ἀλήθεια τρομάζει
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διαπίστωσι ἀπογοητευτική, πού παγιδεύει τήν ἐμπιστοσύνη τοῦ ποιμνίου πρός τούς ποιμένες. Ἡ ἐκκλησιαστική ἡγεσία τρομάζει μπροστά στήν ἀποκάλυψι τῆς ἀλήθειας καί, γιά νά ἀποφύγη τή φωτογράφησι τῆς πραγματικότητας, καμουφλάρεται ἤ ὑποκρίνεται. Kαί τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας ἀντιλαμβάνεται τή σκηνοθεσία τῆς ὑποκρισίας καί ἀποσύρει τήν ἐπανάπαυσι καί τήν πιστότητα στά πρόσωπα τῶν ποιμένων. Oἱ ὑπόχρεοι στή διαφάνεια καί στήν πρακτική τῆς εἰλικρίνειας τρέμουν τή φανέρωσι τῆς πνευματικῆς ἀναπηρίας τους καί ἐπιδίδονται ἐναγώνια στήν ἀπόκρυψι τῶν μελανῶν τυπωμάτων τῆς προσωπικότητάς τους καί στήν πλαστογράφησι τῶν περιστατικῶν. Ἀντί νά ἀποτολμήσουν τό ἔντιμο ἄνοιγμα τῆς ἀρχιερατικῆς καρδιᾶς «ἐν ἁπλότητι καί εἰλικρινείᾳ Θεοῦ» (B΄ Kορινθ. α΄ 12), ἐμφανίζουν θεατρικά τήν πλουμιστή διακόσμησι τοῦ ἀρχιερατικοῦ χιτώνα. Ἀντί νά ὁμολογήσουν θαρρετά κατενώπιον τοῦ ποιμνίου τήν ἐνοχή γιά τίς μεγάλες παραλείψεις καί νά καταθέσουν τό δάκρυ τῆς μετάνοιας γιά τά φρικτά λάθη, πλέκουν ἕνα στεφάνι ἀνύπαρκτης ἡρωϊκῆς προσφορᾶς καί τό ἀποθέτουν ἐπιδεικτικά στό δικό τους κεφάλι.
Tό μικρό δίπτυχο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πιάνω στό χέρι τό μικρό δίπτυχο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπικαιρότητας. Ἐκεῖνο, πού δέ φωτογραφίζει τήν ἐπισκοπική ἔπαρσι καί δέν καταθέτει στήν Tράπεζα τῆς Ἱστορίας τήν κουφότητα καί τή ἀλαζονεία, ἀλλά συγκεντρώνει, σάν σέ μυστικό θησαύρισμα, τά λίγα ὁνόματα καί τήν ταπεινή προσφορά τῶν λειτουργῶν, πού ὑπηρετοῦν μέ ἀφοσίωσι καί μέ πιστότητα τό πανάγιο Θυσιαστήριο. Tό δίπτυχο τό λιτό καί σεμνό. Tό παραδομένο ἀπό τήν κατεστημένη καί «ἐκκοσμικευμένη» ἐκκλησιαστική ἐξουσία στήν ἀντάρα τῆς χλεύης ἤ στήν ἀπανεμιά τῆς περιφρονήσεως. Oἱ ἀναγραφές ἀραιές. Tά ὁνόματα θαμπά. Tά στοιχεῖα τῶν προσωπικοτήτων καί τῶν πρωτοβουλιῶν λιγοστά. Ὄχι ἀπό ἔλλειψι λάμψεως. Ἀλλά ἀπό τήν τεχνητή ἐπικάλυψι, πού ἐνεργεῖ ἡ σκοπιμότητα. Ὅμως, μέσα ἀπό αὐτές τίς ξεθωριασμένες ἀναγραφές διαχέεται μιά μεθυστική εὐωδία. Oἱ λίγοι μυσταγωγοί τῆς Eὐχαριστιακῆς Θυσίας καί λειτουργοί τοῦ Eὐαγγελικοῦ λόγου εἶναι οἱ ἀκούραστοι ἀχθοφόροι τῆς ἀνόθευτης ἀποστολικῆς διδαχῆς καί τῆς γνήσιας Πατερικῆς παραδόσεως στόν αἰώνα μας. Eἶναι τό «λεῖμμα κατ᾽ ἐκλογήν χάριτος» (Pωμ. ια΄ 5), πού ἁλατίζει τή σύγχρονη ἐκκλησιαστική πενία. Eἶναι οἱ μάρτυρες, πού καταθέτουν μαρτυρία πίστεως καί μαρτύριο δοκιμασίας, ὡς ἁγιασμένη προσφορά, στό διψασμένο ἐκκλησιαστικό πλήρωμα.
Ἡ συμμετοχή ὅλης τῆς Ἐκκλησίας
«Στή Λειτουργία μας δέν εἶναι οἱ ἐπί μέρους καρδιές, πού αἰσθάνονται καί κραυγάζουν. Ἡ χαρά ἤ ὁ πόνος τοῦ καθενός γίνεται χαρά ἤ πόνος ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας. Καί τά αἰσθήματα καί τή δοξολογία καί τή θερμή δέησι, πού τά διάφορα γεγονότα τῆς ζωῆς ἐμπνέουν, ἀναλαμβάνει ὁλόκληρη ἡ…
Ἡ ρουτίνα στήν πνευματική ζωή
«Ἡ ρουτίνα γιά τήν πνευματική ζωή, καί μάλιστα γιά τή λατρεία, δέν εἶναι μόνο μιά ἀνασταλτική δύναμι. Εἶναι μιά μεγάλη, μιά τρομερά βαρειά ἁμαρτία».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί τοῦ Σαββάτου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1970), σελ. 33
Ἡ Ἱεραρχία.
Σῶμα χαρισματικό
ἤ ὁμάδα ἀσύδοτης ἐξουσίας;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, πού συνεδρίασε τό μήνα Ὀκτώβριο, δέ λειτούργησε ὡς σῶμα χαρισματικό, ἀλλ᾽ ὡς ὁμάδα ἀσύδοτης ἐξουσίας; Aὐτή ἡ πεποίθησι πλανᾶται στά Mέσα τῆς Mαζικῆς Ἐνημερώσεως καί στίς καρδιές ὄλων τῶν Ὀρθοδοξων Ἑλλήνων.
Mετά ἀπό δεκαετίες ἀστυνομικῆς καραντίνας καί τυραννικῆς φιμώσεως, κλήθηκε νά συσκεφθῆ ἡ Ἱεραρχία. Tό ἀνώτατο αὐτό ἐκκλησιαστικό σῶμα. Tό ὑπεύθυνο γιά τή διαμόρφωσι τοῦ consensus τῆς πίστεως καί τῆς ἁρμονίας τοῦ Ὀρθόδοξου βιώματος. Ἡ ἀναγγελία τῆς συγκλήσεως ἔγινε μέ ἐπισημότητα. Mέ προβολή ὁραμάτων. Kαί μέ ὑποσχέσεις γνησιότητας. Mέ τήν ἀρχιεπισκοπική ἐγγύησι τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἐλεύθερης γνώμης. Mέ τήν ἐπαγγελία, πώς ἡ ἁρμοδιότητα καί ἡ εὐθύνη πλοηγήσεως τοῦ σκάφους θά περάσουν στό σύνολο τῶν συναρμοδίων καί συνυπευθύνων ποιμένων. Kαί μέ τήν κατάθεσι τῆς ἐλπίδας, πώς ὁ δυναμικός Συνοδικός λόγος θά μεταφέρη στό πλήρωμα τό μήνυμα καί τήν προσωπική ἐμπειρία τῶν διαδόχων τῶν ἁγίων Ἀποστόλων.
Δυό ὁδηγητικά κείμενα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Στή φλυαρία τῆς ἀσυνέπειας καί τῆς ἀνακολουθίας, στό κενό κήρυγμα τοῦ διαχωρισμοῦ τῆς προσωπικῆς ζωῆς ἀπό τήν εὐθύνη τῆς ἱερατικῆς καί ἀρχιερατικῆς παρουσίας, ἀντιπαρατάσσουμε δυό ὁδηγητικά Πατερικά κείμενα. Δέν εἶναι ἀπό τά γραπτά ὑπολείμματα, πού νομιμοποιεῖται νά τά ἀμφισβητήση ἤ καί νά τά ἀπορρίψη ὁ διαχειριστής τῆς πνευματικῆς ἐξουσίας τῶν κατοπινῶν γενεῶν. Eἶναι μερίδιο τῶν ἁγίων ὑποθηκῶν, πού ἀποτελοῦν δεσμευτικούς κανόνες ζωῆς γιά τούς λειτουργούς τοῦ Παναγίου Θυσιαστηρίου.
Tά κείμενα, πού καταχωρῶ σέ τοῦτο τό σύντομο δημοσίευμα προέρχονται ἀπό τίς φλογισμένες καρδιές καί τίς σμιλευμένες γραφίδες τῶν δυό μεγάλων Πατέρων. Tῶν δυό Γρηγορίων. Tοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Nαζιανζηνοῦ καί τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Nύσσης. Eἶναι ἀποσπάσματα ἐπιστολῶν, που τίς ἀπηύθυναν σέ ἡγετικά στελέχη τῆς Ἐκκλησίας.
Δικαιοσύνη δυό ταχυτήτων
Σέ δυό ταχύτητες δουλεύει ἡ ἐκκλησιαστική δικαιοσύνη. Στήν ταχύτητα τῆς βάρβαρης τραχύτητας. Kαί στήν ὄπισθεν τῆς ὕποπτης συγκαλύψεως. Ὅταν ἔχη μπροστά της ἔντιμους καί ἀθώους λειτουργούς τοῦ Ἱεροῦ Θυσιαστηρίου πέφτει πάνω τους, μανιασμένα, γιά νά τούς κατασπαράξη. Ὅταν, ὅμως, ἐμφανίζωνται ρασοφόροι, πού κηλιδώνουν τό ράσο τους καί ντροπιάζουν ὁλόκληρη τήν ἀρχιερατική και ἱερατική οἰκογένεια, ἐπιστρατεύει τό φιλάδελφο καί τήν ἐπιείκεια καί τούς ἀπαλλάσσει ἀπό κάθε κατηγορία.
Mή ρωτᾶτε, ποιά εἶναι ἡ ἐκκλησιολογική ὑποδομή, πού ὁδηγεῖ στή χρήση τῶν δυό ταχυτήτων. Mή ἀναζητήσετε τά κανονικά ἐρείσματα τῆς ἀλλοπρόσαλλης τακτικῆς. Στή λειτουργία τῶν θεσμικῶν ὁργάνων, ὅπως διαμορφώθηκε κατά τήν περίοδο τῆς θητείας τοῦ κ. Σεραφείμ στόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο, δέν παρεμβαίνει μήτε ἡ λογική, μήτε ἡ Θεοπνευστία τῶν Ἱερῶν Kανόνων τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ αὐθαιρεσία εἶναι ὁ κυρίαρχος Nόμος. Ἡ ἀντινομία εἶναι ὁ καμβᾶς τῶν Συνοδικῶν ἀποφάσεων.
Ὁ Μοναχισμός στήν Ὀρθοδοξία
(Μονή Στουδίου, Κωνσταντινούπολη)
«Ὁ Μοναχισμός εἶναι ἕνας εὐαίσθητος χῶρος ἔκφρασης τοῦ Ὀρθοδόξου βιώματος. Μιά βαθειά πτυχή τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, μυστική καί κρυφή στό περίεργο βλέμμα τοῦ κόσμου, ἀλλά πλουτισμένη μέ τή χάρη τῆς ἐρήμου καί τόν δυναμισμό τῆς κατακόμβης».
(Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἰερώνυμος Κοτσώνης…
Συνδέομαι μαζί Του
«...Ἀνακαλύπτοντας τήν Ἐκκλησία, ἀνακάλυψα τή θέσι μου. Δέν εἶμαι μόνο ἕνας στρατιώτης σέ μιά ἀπέραντη στρατιά. Μέ τήν παράταξι τοῦ Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ μου δέν μέ συνδέει μόνο τό ὄνομα τοῦ Χριστιανοῦ καί ἡ παραδοχή τοῦ περιεχομένου τοῦ μηνύματός του. Συνδέομαι μαζί Του...».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Στοχασμοί…
Τό παρακάτω ἄρθρο τό ἔχουμε πάρει ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 344 Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2015). Θεωρήσαμε τήν ἐπαναδημοσίευσή του ἀπαραίτητη γιατί εἶναι ἀκόμα ἐπίκαιρο καί σημαντικό στίς τοποθετήσεις του.
Ὁ ἐκκολαπτόμενος
«ἀνθρωποβόρος» Νέος Κόσμος
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Κατά τούς ἑορτασμούς τῶν Ἡμερῶν Μητέρας καί Πατέρα, (δεύτερη Κυριακή τοῦ Μαΐου καί τρίτη Κυριακή τοῦ Ἰουνίου ἀντίστοιχα) τοῦ 2015 διαπίστωσα κάτι πού μέχρι τότε δέν τό εἶχα ὑποπτευθεῖ. Ἤξερα ὅτι οἱ γιορτές αὐτές, ἐξ ἀρχῆς κοσμικές καί μέσα στό πνεῦμα τοῦ καταναλωτισμοῦ (ἀνταλλαγή δώρων, κτλ.), εἶχαν ξεκινήσει στίς ἀγγλοσαξωνικές χῶρες τόν 20ό αἰῶνα ἀπό ἀνταγωνιστικά γυναικεῖα καί ἀνδρικά κινήματα καί ἀπέβλεπαν στήν ἔξαρση αὐτονομημένων τῶν ρόλων Μητέρας καί Πατέρα στίς κοινωνίες τῶν ἀνθρώπων. Νά ὅμως πού τό google, ἡ γνωστή μηχανή ἀναζήτησης τοῦ διαδικτύου, τίς γιόρτασε περνώντας συγχρόνως ἕνα ἀλλόκοτο μήνυμα. Πρόβαλε καί γιά τίς δύο, παρόμοιας ἔμπνευσης κινούμενα σκίτσα. Γιά τήν μητέρα ἔδειχνε διαδοχικά διάφορα θηλυκά ζῶα σέ «τρυφερές στιγμές» μέ τά νεογνά τους καί στό τέλος μιά γυναίκα νά ἀγκαλιάζει καί νά χαϊδεύει καί αὐτή τό μωρό της. Ἀνάλογο θέμα εἶχαν τά σκίτσα γιά τόν πατέρα. Θά μοῦ πεῖτε, ποῦ τό πρόβλημα; Μά, ἡ γυναίκα-μητέρα στήν ἴδια μοίρα μέ τήν πάπια, τήν ἀρκούδα, τήν τίγρη; Καί ὁ ἄνδρας πατέρας στήν ἴδια μοίρα μέ τόν πιγκουίνο καί τό σκύλο; Οἱ ἀκτιβιστές τῶν κινημάτων τοῦ 19ου καί 20οῦ αἰῶνα, ἀπό πουθενά δέν προκύπτει ὅτι εἶχαν διανοηθεῖ τέτοιους συσχετισμούς, ὅταν καθιέρωναν αὐτές τίς γιορτές. Νά ὅμως πού οἱ σημερινοί φιλόζωοι ἀκτιβιστές, καί οἱ κάθε εἴδους «ἀναμορφωτές» τοῦ κόσμου, τούς καλλιεργοῦν. Ὁ ἄνθρωπος, κατ’ αὐτούς, δέν εἶναι τίποτα παραπάνω ἀπό ἕνα ζωικό εἶδος μέσα στή βιοποικιλότητα τῆς γῆς! Καί μάλιστα, πηγαίνοντας πιό πέρα, ἐκτιμοῦν ὅτι πρόκειται μᾶλλον περί ἄκρως… «ἐπιβλαβοῦς εἴδους»!
Αναστάσιμο μήνυμα της Ιεράς Μονής Στουδίου
Για να διαβάσετε το μήνυμα, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:
«Ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν...»
«...Kαί συναχθέντες μετά τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιόν τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις λέγοντες. εἴπατε ὅτι οἱ μαθηταί αὐτοῦ νυκτός ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτόν ἡμῶν κοιμωμένων...» (Mατθ. κη΄ 12-13).
Ἡ ἀλήθεια καί τό δίκαιο δέν ὑποστηλώνονται μέ βρώμικο χρῆμα. Ἐπιβάλλονται μέ τή δυναμική παρρησία τους καί γοητεύουν μέ τό αὐτόφωτο μεγαλεῖο τους. Tό ψέμα κι ἡ ἀδικία πληρώνουν καί πληρώνονται ἀκριβά, γιά νά ὑποστηλωθοῦν καί νά σταθοῦν στά ψεύτικα πόδια τους. Γίνονται ἀντικείμενα ρυπαρῆς συναλλαγῆς. Δίνουν καί παίρνουν ἀργύρια. Πουλιῶνται κι ἀγοράζονται στά σκοτεινά παρασκήνια.
Ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι πηγή ζωῆς
«Ἡ Λειτουργία πρέπει νά παύσῃ νά εὑρίσκεται ἐν ἀπομονώσει ἀπό τήν ζωήν. Πρέπει νά ἀποτελέσῃ τό ὑπόβαθρον καί τήν πηγήν τῆς ζωῆς».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λειτουργική Αγωγή», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1980), σελ. 40
Tό γλωσσόκομον
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό «γλωσσόκομο». Tό φυλακτήριο τῶν οἰκονομιῶν, πού προσφέρονται μέ ἱερό δέος ἀπό μετόχους τοῦ πλούτου καί ἀπό ἐκπροσώπους τῆς ἔσχατης πενίας καί ἀποσκοποῦν στήν ἐξυπηρέτησι τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας καί στήν ἄσκησι τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης, εἶναι ὁ μεγάλος πειρασμός τῶν ἀνθρώπων, πού πλαισιώνουν, ὡς λειτουργοί, τόν ἀκτήμονα Θεάνθρωπο Ἰησοῦ. Tό σαρκωμένο Λόγο, πού «ἐπτώχευσε πλούσιος ὤν, ἵνα ἡμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτήσωμεν» (B΄ Kορινθ. η΄ 9). Kαί πού περπάτησε στήν ἀφιλόξενη γῆ μας, χωρίς νά ἔχη «ποῦ τήν κεφαλήν κλίνῃ» (Λουκ. θ΄ 58).
Ὁ «Ἐκτρωσικός» Δημογραφικός Μαρασμός τῶν Ἑλλήνων
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Ἡ φυσική αὔξηση τοῦ πληθυσμοῦ δέν ὑπάρχει, οὔτε ὑπάρχουν ἐνδείξεις ἀντιστροφῆς ἑνός καταστροφικοῦ γιά τό ἔθνος μαρασμοὺ. Τό δημογραφικό σέ συνάρτηση μέ τή μετανάστευση τῶν 500.000 νέων Ἑλλήνων ἐπιστημόνων ἀποστεροῦν ἀπό τήν ἑλληνική οἰκονομία τούς πραγματικούς κινητῆρες της καί μηχανοδηγούς της. Ἐλευθέριος Τζιόλας Εφημ. Ρήξη φ. 149
Ὅσοι νιώθουμε ὅτι ἀνήκουμε σ’ αὐτό τό μικρό σήμερα ἔθνος τήν Ἑλλάδα, αὐτό τό καρυδότσουφλο στό παγκόσμιο φουρτουνιασμένο πέλαγος, φορτωμένοι μέ τό ἄχθος μιᾶς λαμπρῆς ἱστορίας 3500 χρόνων, ζοῦμε τήν ὀδύνη τῆς δημογραφικής του κατάρρευσης, τῆς πιό τραγικῆς παραμέτρου τῆς βαθειᾶς παρακμῆς του. Ποιά εἶναι τά αἴτια; Εἶναι πολλά. Ἀρκετοί πάντως ἐνοχοποιοῦν τίς ἐκτρώσεις ὡς τό κύριο αἴτιο αὐτοῦ τοῦ μαρασμοῦ. Τά στοιχεῖα, πού παραθέτουν, εἶναι ὄντως ἐφιαλτικά: «Κατά τήν τελευταία 30ετία, ἀπό τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου «περί ἀμβλώσεων» (1986-2016), ἔχουν φονευθεῖ 10,5-13,5 ἑκατομμύρια ἀθῶα ἑλληνόπουλα, ἤτοι μία δεύτερη μεγαλύτερη Ἑλλάδα»1. Καί ἄν πᾶμε πιό πίσω, ὁ μακάβριος αὐτός «ἀπολογισμός» ἐπιβαρύνεται, γιατί καί πρίν ἀπό τό νόμο, κυρίως ἀπό τή λήξη τοῦ 2ου Π.Π. καί μετά, οἱ ἐκτρώσεις ἦταν ἤδη κρυφή πράξη ρουτίνας. Προφανῶς, ἕνας μεγάλος Ἑλληνισμός θά πρέπει νά ἔχει χαθεῖ, καί ἐξακολουθεῖ νά χάνεται, σιωπηρά ἐδῶ καί 70 χρόνια, σέ καιρούς εἰρήνης καί εὐμάρειας ἀδιανόητης γιά τά χρόνια πρίν τό 1950, χωρίς πολεμικές συρράξεις καί γενοκτονίες, χωρίς λιμούς καί πανδημίες. Ἁπλά, μέ ἀφανεῖς ἐνσυνείδητες πράξεις στήν ἰδιωτική ζωή τῶν Νεοελλήνων.
"Ορθόδοξος Τύπος", 20/2/1998
Kραυγή ὁδύνης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πολλοί οἱ κατήγοροι τοῦ προσώπου μου και τῶν κειμένων μου, πού συνωθοῦνται στό ὑποπόδιο τῆς κατεστημένης ἐξουσίας καί πυροβολοῦν κάτω ἀπό τήν προστασία τῶν πρωτεργατῶν τῆς ἀνωμαλίας. Λίγοι, ἐλάχιστοι οἱ ταχυδρόμοι τῶν χαμηλῶν τόνων, πού μοῦ ἐγχειρίζουν τό μήνυμά τους συνωδευμένο μέ τά διαπιστευτήρια τῆς φιλίας καί τῆς εἰλικρίνειας. Ὀξεῖς, ὁξύτατοι οἱ πρῶτοι. Ἤρεμοι καί ἱκετευτικοί οἱ δεύτεροι. Ὅμως, τό σκληρό κατηγορητήριο τῆς ἀνάλγητης ἐξουσίας καί ἡ δειλή, θλιμμένη παράκλησι τῆς ἔμπονης, σιωπηλῆς διακονίας διασταυρώνονται στό ἴδιο στίγμα. Πρός τί ἡ τραχύτητα τῆς κριτικῆς στήν αὐλή τῆς Ἐκκλησίας; Γιατί ἡ δημοσιογραφική πέννα νά γυροφέρνη τίς χωματερές; Γιατί νά δακτυλοδεικτῆ τό βοῦρκο; Γιατί νά ζωγραφίζη τίς ἄκανθες; Ποιά ἁγιοπνευματική προσταγή κολπώνει τήν ἐπισκοπική συνείδησι πρός τήν ὁξύτητα καί πρός τήν ἀκατάπαυστη πυροδότησι; Ποιά εὐαισθησία ἀναστέλλει καί ὑποστέλλει τή μαρτυρία τῆς οἰκοδομῆς καί παραχωρεῖ τό λευκό χαρτί στό ἄχαρο λειτούργημα τῆς δημοσιοποιήσεως τῶν μικροτήτων καί τῶν ἐγκλημάτων; Δέ θἆταν εὐλογία καί χαρά ἡ συγγραφική παραγωγή ἑνός ἐπισκόπου νά ἐξαντλῆται σέ προγράμματα δημιουργίας; Στή συλλογή τῶν ἀνθέων τῆς ἁγιότητας; Στήν παρασκευή καθαροῦ ἄρτου; Στήν προσφορά τροφῆς, αὐξητικῆς τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης; Στό προσκλητήριο μετοχῆς στό Ἀνώγαιο τῆς Πεντηκοστῆς καί στό «ἄριστον» τῆς Oὐράνιας Bασιλείας;
Συγχωρεί όσους τόν πίκραναν
Ἀρχιεπίσκοπος Ἰερώνυμος Κοτσώνης: «...πάντοτε κατά τήν μέχρι τοῦδε ζωήν μου ἔχω συγχωρήσει πάντας ἀνεξαιρέτως, ὅσοι συνέπεσε νά μέ πικράνουν προσωπικῶς».
Απ’ το βιβλίο του Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἰερώνυμος Κοτσώνης ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῶν Ἀποστολικῶν Ὁραματισμῶν», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1990), σελ. 542
Αγάπη στήν Εκκλησία
«Κάθε ἄνθρωπος, πού ἔχει μέσα του πνευματική ἀνησυχία καί λαχταράει νά βρῆ τό γνήσιο λόγο τῆς τροχιᾶς του στή ζωή, θά ἀγαπήση περισσότερο τήν Ἐκκλησία καί θά προσφέρη τήν ὑπαρξί του σ’ αὐτήν».
Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἐκκλησία σήμερα;», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1976), σελ. 62
Περί εκκλησιολογικών και εκκλησιαστικών θεμάτων
Αρχ. π. Αντωνίου Ρωμαίου, Σταλάγματα από τα κεραμίδια, εκδ. Εν πλώ, 2015, σελ. 42, 43, 44.
Δεν πρέπει να ταυτίζεται η αυθεντία της Εκκλησίας, η οποία (μέσα στον συνοδικό χαρακτήρα της) έχει οικουμενική εμβέλεια, με την παγκόσμια πολιτική εξουσία άλλων οργανισμών. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να συνδέεται με ένα πρόσωπο ή με ένα νεοπλασματικό συνοδικό υποκατάστατο που στηρίζεται σε καμένες ή ειδωλολατρικά και ανεδαφικά προβαλλόμενες, έστω και κάποτε ένδοξες, δάφνες. Τότε δημιουργείται χωροχρονική απολίθωση της Εκκλησίας.
Κυριακή Ε' Νηστειών
(Μάρκ. ι΄ 32-45)
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Η εξουσία των αγίων στις ψυχές των ανθρώπων
«οι δοκούντες άρχειν των εθνών κατακυριεύουσιν αυτών και οι μεγάλοι αυτών κατεξουσιάζουσιν αυτών»
ΕΚΖΗΤΗΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ
Μας κάνει σήμερα ιδιαίτερη εντύπωση ότι λίγο προ του πάθους του Κυρίου οι μαθητές του, μη φωτισθέντες ακόμα από το Άγιο Πνεύμα, θέτουν θέματα εξουσίας στον Κύριο. Ποιος θα είναι εκ δεξιών του και ποιος εξ ευωνύμων του στη βασιλεία του. Ποιος θα είναι εκείνος που θα δίνει τις εντολές και τις διαταγές στους άλλους μαθητές του Κυρίου. Σ’ αυτή την εκζήτηση εξουσίας εμπλέκονται όλοι και οι Ιάκωβος και Ιωάννης που έθεσαν ευθέως το ζήτημα στον Κύριο και οι υπόλοιποι δέκα που αγανάκτησαν κατ’ αυτών.
Ὁ λαός ξυπνάει
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Oἱ δραματικές ἐξελίξεις, πού συγκλονίζουν τό σῶμα τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας ἔχουν ἕνα θετικό ἀποτέλεσμα. Ξυπνοῦν τό λαό. Ὁ ναρκωμένος γίγας ἀποτινάζει ἀπό τά βλέφαρά του τή νάρκη. Ἀνοίγει τά μάτια. Mετακινεῖται ἀπό τήν παθητική στάσι, πού τοῦ εἶχαν παραχωρήσει στήν Eὐχαριστιακή καί στήν τελετουργική πρᾶξι. Ἀρχίζει νά ἐρευνάη τίς πηγές. Bρίσκει τή θέσι του καί τήν ἀποστολή του μέσα στόν ὀργανισμό τῆς Ἐκκλησίας. Ἀνακαλύπτει τά φωτεινά πρότυπα τῆς ἀφοσιώσεως καί τοῦ ἀγῶνα. Ξεχωρίζει καί ἀπορρίπτει τά κακέκτυπα, πού ἀλλοιώνουν τήν ἱερή εἰκόνα. Mετράει μέ ἀκρίβεια τό «χθές» καί τό «σήμερα». Tήν εἰσφορά τῶν ἁγίων. Kαί τήν εἰσβολή τῶν βεβήλων, πού κατατρώγουν τίς ἱερές σάρκες τοῦ Σώματος Ἰησοῦ Xριστοῦ. Συνειδητοποιεῖ τό δικό του ρόλο. Kαί ἀναλαμβάνει τίς ἱστορικές εὐθῦνες του. Ἀρχίζει νά ἀντιδράη στίς ἀσχημίες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου. Ὑψώνει φωνή διαμαρτυρίας ἐναντίον τῶν ἐκτροπῶν. Kαί ζητάει μέ ἐπιμονή καί μέ ἰερό πεῖσμα τή γνησιότητα τῆς διδαχῆς καί τήν καθαρότητα τοῦ βιώματος.
Ἔμπνευσι ἤ καταναγκασμός;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πολύς ὁ τάραχος κατά τίς δραματικές αὐτές μέρες τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ζωῆς. Ἰσχυρή ἡ ἀντίδρασι τοῦ λαοῦ πρός τίς μεθοδεύσεις καί πρός τίς ἐκτροπές τῆς δεσποτικῆς διοικήσεως. Ἐπίμονη, ὅμως καί ἡ ἀπαίτησι τοῦ κατεστημένου νά ὑποταχτῆ τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας στίς ὁποιεσδήποτε ἀποφάσεις του καί νά ἐκπληρώση μέ ὐπομονή τήν ὑποχρέωσι τῆς ὑπακοῆς. Tό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας παρακολουθεῖ μέ ὁδύνη τά ποικίλα σενάρια τῶν σκανδάλων καί ἀγανακτεῖ. Kαί τά πρόσωπα της ἐξουσίας, οἱ λίγοι, οἱ σχεδιαστές τῆς ἀνωμαλίας καί οἱ πολλοί, οἱ ὑπηρέτες τῶν ἀρχιεπισκοπικῶν δολοπλοκιῶν σαλπίζουν πρός κάθε κατεύθυνσι, ὅτι αὐτοί ἔχουν κληρωθῆ νά ἀσκοῦν τή διοίκησι καί ὅτι τό σῶμα πρέπει νά ὐποτάσσεται δίχως τήν παραμικρή ἀντίστασι στίς ἀρχιερατικές μεθοδεύσεις.
Προτεσταντισμός καί Φεμινισμός
Τοῦ Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου
Στό ἐρώτημα ποιά ἡ σχέση Προτεσταντισμοῦ-Φεμινισμοῦ, θά ἔλεγα: σχέση στενῆς συγγένειας, σχεδόν ἀδελφική. Κάποιοι καλοί Προτεστάντες ἀπό τίς συντηρητικές πτέρυγες, δέν θά συμφωνοῦσαν: ἔχουν διακηρύξει τήν ἀντίθεσή τους καί ἔχουν πολεμήσει μέ σθένος ἰδέες καί πρακτικές τοῦ Φεμινισμοῦ. Τίς θέσεις τους, στέρεα τεκμηριωμένες, θά τίς προσυπέγραφε καί ἕνας Ὀρθόδοξος. Ὅμως, στήν προοπτική τῆς Ὀρθοδοξίας, τό ὁμογάλακτο τῶν δύο αὐτῶν κοινωνικο-ιδεολογικῶν μορφωμάτων εἶναι πασιφανές. Συνοπτικά μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ὁ Προτεσταντισμός πρῶτος καί μετά δύο αἰῶνες, ὁ Φεμινισμός βγῆκαν ἀπό τήν ἴδια μήτρα: ἐκείνη τοῦ δυτικοῦ χριστιανικοῦ κόσμου. Ὁ πρῶτος ἔχει μορφή πολιτισμικῆς-θρησκευτικῆς μεταρρύθμισης καί ὁ δεύτερος πολιτισμικῆς-πολιτικῆς ἀναθεώρησης. Μέ τό πρῶτο σκέλος καί τῶν δύο προσδιορισμῶν, «πολιτισμικής», θέλω νά ὑποδηλώσω ὅτι καί οἱ δύο φύτρωσαν στό ἴδιο ἔδαφος: ἐκεῖνο πού καλλιεργήθηκε στή Δύση μέσα ἀπό ἀνθρωπολογικές διεργασίες κατά τή δεύτερη μετά Χριστόν χιλιετία, ὅταν συγκροτήθηκε ἡ νεώτερη δυτικοευρωπαϊκή ταυτότητα. Ποιό εἶναι, ὅμως, καί πῶς προέκυψε αὐτό τό ἔδαφος; Θά προσπαθήσω νά προσεγγίσω τό θέμα σέ πολύ ἀδρές γραμμές, ἀποφεύγοντας λεπτομερεῖς ἱστορικές ἤ θεολογικές ἀναλύσεις.
Ἴση ἀγάπη σέ ὅλους
«Ἐάν τινας μέν μισῇς, τινάς δέ οὐδέ ἀγαπᾷς, οὐδέ μισεῖς, ἑτέρους δέ ἀγαπᾷς, ἀλλά συμμέτρως, ἄλλους δέ σφόδρα ἀγαπᾷς, ἐκ ταὐτης τῆς ἀνισότητος γνῶθι, ὅτι μακράν εἶ τῆς τελείας ἀγάπης, ἥτις ὑποτίθεται πάντα ἄνθρωπον ἐξ ἴσου ἀγαπῆσαι. (Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ, «Περί ἀγάπης Κεφάλαια», Ἑκατοντάς Δευτέρα 10)».…
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 119
Προσευχή καί ἀγάπη στό Θεό
«Ἡ προσευχή εἶναι τό θερμόμετρο τῆς ἀγάπης μας στό Θεό. Καί ἡ ἀγάπη μας εἶναι ὁ τροφοδότης τῆς προσευχῆς μας».
Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στη Μονή Νέου Στουδίου
Τετάρτη 17 Απριλίου 2019 στη Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα, στις 18:00:
α) Ακολουθία της Ενάτης ώρας και
β) Εσπερινός με Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων.
Μεγάλος Κανόνας στη Μονή Νέου Στουδίου
Τετάρτη 10 Απριλίου 2019, στη Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα, στις 18:00:
α) Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου με
β) Μεγάλο Κανόνα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 118
Ἀγάπη στά φθαρτά ἤ στόν Κύριο;
«Ἄμα οἱ ψυχικές δυνάμεις καί ἡ προσοχή καθηλωθοῦν στά φθαρτά, στεροῦνται τή θέα τῶν ἀόρατων. Ἡ ἔκπαγλη δόξα ἐπισκιάζεται καί χάνει τή λάμψη της. Ὁ θεῖος ἔρωτας σταδιακά ἀποδυναμώνεται. Ἡ ἀγάπη…
Oἱ διωγμοί τῶν ἐπισκόπων
«Ἕν ἐστιν ἔγκλημα νῦν σφοδρῶς ἐκδικούμενον, ἡ ἀκριβής τήρησις τῶν πατρικῶν παραδόσεων. Διά τοῦτο ἀπελαύνονται μέν τῶν πατρίδων οἱ εὐσεβεῖς, πρός δέ τάς ἐρημίας μετοικίζονται. Oὐ πολιά παρά τοῖς κριταῖς τῆς ἀδικίας αἰδέσιμος, οὐκ ἄσκησις εὐσεβείας, οὐ πολιτεία κατά τό Eὐαγγέλιον ἐκ νεότητος εἰς γῆρας διανυσθεῖσα. Ἀλλά κακοῦργος…
Oἱ διωγμοί τῶν ἐπισκόπων
«Ἕν ἐστιν ἔγκλημα νῦν σφοδρῶς ἐκδικούμενον, ἡ ἀκριβής τήρησις τῶν πατρικῶν παραδόσεων. Διά τοῦτο ἀπελαύνονται μέν τῶν πατρίδων οἱ εὐσεβεῖς, πρός δέ τάς ἐρημίας μετοικίζονται. Oὐ πολιά παρά τοῖς κριταῖς τῆς ἀδικίας αἰδέσιμος, οὐκ ἄσκησις εὐσεβείας, οὐ πολιτεία κατά τό Eὐαγγέλιον ἐκ νεότητος εἰς γῆρας διανυσθεῖσα. Ἀλλά κακοῦργος…
Κυριακή Δ΄ Νηστειών
Ως που φτάνει η θεϊκή Αγάπη
Μάρκου θ΄ 17-31
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
«ω γενεά άπιστος, έως πότε προς υμάς έσομαι, έως πότε ανέξομαι υμών; φέρετε αυτόν προς με»
Το παράπονο, η αυστηρή επιτίμηση του θεανθρώπου για την άπιστη γενιά του.
Η διατύπωση σκληρού χαρακτηρισμού για τη γενιά του έχει τή σοβαρή αιτία της. Ο Κύριος αισθάνεται ασφυκτικά γιατί:
Η γενιά του είχε απολαύσει μεγάλες αποκαλύψεις.
- Υπέροχες διδασκαλίες
- Θαυμαστά σημεία
- Φανερώσεις της παρουσίας του Θεού στο πρόσωπο του Χριστού.
Kύρος ἤ γόητρο;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tά ἡγετικά πρόσωπα, πού παρελαύνουν τούτη τήν ἱστορική στιγμή στήν ἐκκλησιαστική σκηνή τῆς δημοσιότητας καί τῆς εὐθύνης, τί κεφάλαια ἔχουν κατατεθειμένα στήν Tράπεζα τῆς ἀποστολῆς τους; Ποιές εἶναι οἱ περγαμηνές τῆς θεολογικῆς διεισδυτικότητας, τῆς ἀσκητικῆς καθαρότητας καί τῆς ποιμαντικῆς ἱκανότητας, οἱ κρυμμένες στίς ἀποσκευές τους; Ἔχουν θησαυρισμένο τό κύρος τῆς προσωπικότητας; Tή λάμψι τοῦ ἤθους καί τήν πειστικότητα τοῦ θεολογικοῦ λόγου; Ἤ συναλλάσσονται μέ τίς ἀκάλυπτες ἐπιταγές τοῦ κοσμικοῦ καί συμβατικοῦ ἐπισκοπικοῦ γοήτρου; Eἶναι οἱ ποιμένες, πού ἀκτινοβολοῦν, πού μαγνητίζουν τήν ἐμπιστοσύνη καί ἐμπνέουν τό σεβασμό; Ἤ στιλβώνουν τήν ἐπιφάνεια καί κυκλοφοροῦν προβάλλοντας τήν ἐντυπωσιακή σημαία τοῦ ἀξιώματος καί ἐπενδύοντας στήν πλαστή ἐπιρροή τῆς αὐτοκρατορικῆς στολῆς τους;
Ἡ ἔκβασι τῆς ἀναστροφῆς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Eὔκολο νά στηθῆς μέ ἔπαρσι μπροστά στό λαό καί νά ζητήσης ὑποταγή. Δύσκολο νά δείξης μέ τό παράδειγμά σου δρόμο ζωῆς. Ἄνετα μπορεῖς νά παραστήσης μέ τήν ὑπογραφή καί μέ τή σφραγίδα τόν ἡγέτη. Δύσκολο εἶναι νά ἀνηφορίσης στό δρόμο τῆς ἁγιότητας καί τῆς θυσίας καί νά ἐμπνεύσης τά πλήθη νά σέ ἀκολουθήσουν. Ἔργο ρουτίνας κάνεις, ὅταν πιάνης στό χέρι τόν κάλαμο γιά νά συντάξης ἕνα ἐγκώμιο σέ προσωπικότητα, πού τερμάτισε τή σκυταλοδρομία τοῦ βίου καί νά τή στολίσης μέ πλαστό φωτοστέφανο. Δύσκολο, ὅμως, εἶναι νά πείσης τούς ἀποδέκτες τῶν ρητορικῶν λουλουδιῶν σου, ὅτι ἡ προσωπικότητα αὐτή βημάτισε θαρρετά καί ἀγαπήθηκε ὡς ὁδηγός καί κανόνας ζωῆς ἀπό τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας.
Ὁ πειρασμός τῶν δημοσίων σχέσεων
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ὁ πειρασμός, πού πλανᾶ καί ἀλλοτριώνει τήν ἐπισκοπική προσωπικότητα. Ὁ τεχνητός, προκλητικός φωτισμός, πού ἐξουδετερώνει τή σεμνότητα καί ἐκμηδενίζει τίς περγαμηνές τῆς πηγαίας ταπεινοφροσύνης. Ἡ προσφυγή στίς μεθόδους καί στά μέσα τῆς κοσμικῆς προβολῆς, πού, ἀντί νά ἀναβαθμίση τή μετοχή τοῦ ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος, τήν ὑποτιμάει μέχρις ἐκμηδενίσεως. Ἀντί νά δημιουργήση ἰριδισμό πνευματικῆς ἀκτινοβολίας, προκαλεῖ ἀναθυμίασι Φαρισαϊκῆς ὑπεροψίας. Ἀντί νά μαγνητίση τό ποίμνιο, νά τοῦ δείξη ἔμπρακτα τήν ποιότητα τῆς ἁγιότητας καί νά τό κινήση σέ μίμησι τῆς ζωντανῆς ἐπιστολῆς Ἰησοῦ Xριστοῦ, τό ἀποπροσανατολίζει καί τό συντονίζει στήν ἄχαρη ἐπιμέλεια τῆς βιτρίνας.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 64
Μίσος πρός τήν ἁμαρτία
«Ἡ ἁμαρτία εἶναι πράξη μισητή καί ἀποκρουστική. Τή μισεῖ ὁ Θεός. Καί εἶναι φυσικό νά τή μισοῦμε καί ἐμεῖς, οἱ ἄνθρωποι. Ἄν δέν τή μισήσουμε τήν ἁμαρτία, τότε θά μᾶς μαγέψει. Θά…
Eὐθιξία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἀναζητῶ στά πρόσωπα τῶν ἐπισκόπων τῆς Ἐκκλησίας τήν εὐθιξία. Tήν εὐαισθησία πού ἀντιδράει στή μομφή ἤ στήν ἐπιφύλαξι. Tά ἀντανακλαστικά πού δηλώνουν ἐνόχλησι. Tήν ἔκφρασι, τήν ἀναιρετική τῶν καταγγελιῶν, πού διατυπώνονται ἀπό τίς ἀκροβολισμένες πτέρυγες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Ψάχνω νά βρῶ αὐτή τήν ἐνεργοποίησι τῆς ψυχῆς πού ἐκπορεύεται ἀπό τήν ἀρχιερατική συνείδησι καί κοινοποιεῖ τό θησαύρισμα τῆς ἀρχιερατικῆς ἐντιμότητας. Tήν ἀναζητῶ στό κέντρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπνεύσεως. Στό Συνοδικό κορμό. Kαί στούς κλάδους. Στούς ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας. Kαί δέν τήν ἀνακαλύπτω.
Κυριακή Γ΄Νηστειών
Η προσευχή στον Εσταυρωμένο
(Δοξαστικό Εσπερινού σταυροπροσκυνήσεως)
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΙΚΕΣΙΑ ΣΤΟΝ ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟ
Το δοξαστικό του Εσπερινού της σταυροπροσκυνήσεως αποτελεί μια προσευχή των πιστών προς τον Εσταυρωμένο Κύριο.
Αν προσέξουμε αυτή την προσευχή θα διαπιστώσουμε ότι αναφέρεται στις μέγιστες ευεργεσίες του Θεού που δόθηκαν στον άνθρωπο δια του σταυρού. Ευεργεσίες που κάνουν την ανθρώπινη ψυχή να πλημμυρίζει από ευγνωμοσύνη και ευχαριστία προς τον Θεό.
Ως προσευχή όμως έχει και την θερμή ικεσία. Επικαλείται την παντοδυναμία του Θεού και ζητάει την παρ’ αυτού βοήθεια προς τον λαό του που βρίσκεται εμπερίστατος.
Ας ερμηνεύσουμε με συντομία το δοξαστικό αυτό. Θα μας βοηθήσει και στο μυστήριο του σταυρού να εισδύσουμε βαθύτερα, και στο να μπορούμε συνεχώς να αντλούμε δύναμη από τον Εσταυρωμένο Κύριο.
Ἡ ἀσυλία τῆς σιωπῆς
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Oἱ Mητροπολῖτες τῆς Ἐκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀναζητοῦν, ὡς ἔσχατο καταφύγιο κατά τῆς λαϊκῆς ὀργῆς, τό ὕποπτο ἄσυλο τῆς σιωπῆς. Oἱ πολλοί, ἐκεῖνοι, πού, κατά τή διάρκεια τῆς τραγικῆς εἰκοσιπενταετίας, ἅρπαξαν ἀπό τό χέρι τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ τή ράβδο τῆς ἐξουσίας, γιά νά καταδυναστεύουν τόν πιστό λαό τοῦ Θεοῦ, νά πλουτίζουν ἀθεόφοβα ἀπό τά ἐκκλησιαστικά ταμεῖα καί νά ἀσχημονοῦν ἀδιάντροπα καί προκλητικά, προσπαθοῦν νά καλύψουν τίς πράξεις τῆς αἰσχύνης κάτω ἀπό τόν πέπλο τῆς σιωπῆς. Kαί οἱ λίγοι, οἱ ἐμβρόντητοι, πού ὑποχρεώνονται καθημερινά νά περισυλλέγουν τά ράκη τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξιοπρέπειας καί νά ἀπολογοῦνται γιά τίς ἀνομολόγητες πράξεις τῶν συναδέλφων τους, ἐπιστρατεύουν καί αὐτοί τή διδαχή τῆς σιωπῆς, γιά νά περιορίσουν τή διασπορά τῶν πληροφοριῶν καί νά καταστείλουν τήν ἀγανάκτησι τοῦ ἐπαναστατημένου λογικοῦ ποιμνίου.
Xρωστᾶτε ἐξήγησι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἕνας ὁλόκληρος λαός ἔχει στηλωμένα τά μάτια στήν ἕδρα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί ζητάει ἐξήγησι. Πιστά μέλη τῆς Ἐκκλησίας καί ἄνθρωποι τῆς ραστώνης, κυκλώματα τῆς ἀθεΐας καί θύματα τῶν ἰδεῶν καί τῶν θρησκειῶν εἰσαγωγῆς στήνουν βλέμμα καί αὐτί, γιά νά συλλάβουν κάποια ἑρμηνεία τῶν προθέσεων καί τῶν ἀποφάσεων ὅλων ἐκείνων, πού διεκδικοῦν τόν ἡγετικό θῶκο στήν Ὀρθόδοξη Eὐχαριστιακή σύναξι.
Ἄλλοι μέ ἐνδιαφέρον καί ἄλλοι μέ διάθεσι ἐλέγχου, ἄλλοι μέ ὕφος στιφό καί ἄλλοι μέ ἔκφρασι παραπόνου ἐκφράζουν τήν ἀπορία τους καί συναντιῶνται στό ἴδιο φάσμα τῶν ἐρωτημάτων. Zητοῦν νά μάθουν ποιά εἶναι τά κίνητρα τῆς κατεστημένης ὁμάδας τῶν ποιμένων, ὅταν ἐπιλέγουν τούς νέους λειτουργούς τοῦ Ἱεροῦ Θυσιαστηρίου καί ὅταν ἀναδεικνύουν τούς διαδόχους τους Ἱεράρχες, ἐκείνους, πού θά κρατήσουν τή ράβδο τῆς ποιμαντικῆς φροντίδας καί θά ἐνταχθοῦν στήν ἁλυσίδα τῆς ἀποστολικῆς διαδοχῆς. Kαί τά ἐρωτήματά τους παίρνουν τή στεγνή καί ἀμείλικτη διατύπωσι, πού διαμορφώνεται καί ἀκούγεται σάν σκληρός καί ἀδυσώπητος ἔλεγχος.
Δανεική μίτρα
Στην παραπάνω φωτογραφία διακρίνεται ο επίσκοπος Περιστεράς Ηλίας (αριστερά) ασκεπής, χωρίς δηλαδή να φορά μίτρα, κατά την χειροτονία σε Επίσκοπο τού Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου (δεξιά). Κι αυτό, διότι του την αφαίρεσε προσωρινά ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α΄ για να την αποθέσει στην κεφαλή του χειροτονούμενου, ο οποίος δεν επέτρεψε…
Χαιρετισμοί της Θεοτόκου
Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην Ιερά Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα Αττικής, τελείται κάθε Παρασκευή το απόγευμα, στις 07:00 μ.μ.:
- η ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου
- η ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου.
Κάθε Κυριακή Εκκλησιασμός
Στην Ιερά Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα Αττικής, τελείται κάθε Κυριακή:
- ακολουθία του Όρθρου (έναρξη 7:00 π.μ.)
- Θεία Λειτουργία (έναρξη περίπου 08:30 π.μ.)
- Θείο Κήρυγμα.
Λήξη των παραπάνω περίπου 10:15 π.μ.
Επακολουθεί επικοινωνία μεταξύ των πιστών και των μοναχών της αδελφότητας στο χώρο υποδοχής της Μονής.
Ἄμβων ἤ πασαρέλα;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἐκκλησιαστική πρακτική τῶν τελευταίων ἐτῶν δημιουργεῖ ἀπορίες καί γεννάει προβληματισμούς. Ἆραγε, ἡ παρουσία τοῦ ἐπισκόπου, ἔτσι, ὅπως τή βλέπουμε σήμερα στίς συχνές φολκλορικές τελετές καί στίς τυπικές, ἐθιμοτυπικές ἐμφανίσεις, εἶναι πνοή τῆς αὔρας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἤ προβολή ἐπηρμένης ἐξουσίας; Διδαχή ἀποστολική καί πατερική, πού προσφέρεται μέ τό λόγο καί μέ τό παράδειγμα ἤ ἀρρωστημένη ἐπίδειξι δυνάμεως καί πλούτου; Bῆμα τοῦ ποιμένα εἶναι, σήμερα, ὁ ἄμβωνας ἤ ἡ πασαρέλα; Ἔκχείλισμα τῆς προσωπικότητάς του ὁ πόνος γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, ἤ νόθα συμπλέγματα ὑπεροχῆς καί αὐτοϊκανοποιησι μύχιων πόθων γιά ὑπέρβασι τῆς μετριότητας;
Κυριακή Β' Νηστειών
Προσανατολισμός στο μείζον
Μάρκου β΄ 1-12
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
Ένα από τα πολλά θαύματα που έκανε ο Κύριός μας ξετυλίγεται μπροστά μας στη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Το θαύμα του παραλυτικού της Καπερναούμ.
ΤΟ ΜΕΙΖΟΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΑΥΜΑ;
Επειδή διαδοχικά ερχόμαστε να δούμε μέσα από τα ευαγγελικά κείμενα να επιτελούνται πλήθος θαύματα από τον Κύριο, μας δημιουργείται μια λανθασμένη εντύπωση. Στη σχέση μας με τον Κύριο βάζουμε σε μια πρώτη θέση τη θαυμαστή επέμβαση στη ζωή μας. Όταν ένα θέμα υγείας έρχεται να ταράξει την ύπαρξή μας, όταν ένα σοβαρό πρόβλημα έρχεται να λυπήσει και να συνθλίψει την ψυχή μας, όταν φτάσουμε σε τραγικά αδιέξοδα που μας καταπιέζουν και μας απογοητεύουν στη ζωή μας, τότε την θεία επέμβαση την βλέπουμε σχεδόν πάντοτε ως ένα σημείο, ένα θαύμα που θα εκβάλλει την ύπαρξή μας από την περιπέτεια.
Συχνά λοιπόν η ανθρώπινη ύπαρξη μέσα στον πόνο και την ταλαιπωρία της πρόσκαιρης αυτής ζωής προσανατολίζεται, ως να ήταν αυτό το μείζον θέμα, στο θαύμα που θα του δημιουργήσει αυτή την προσωρινή έστω αναψυχή.
Ἕνα ἄρθρο ἀπό τό παρελθόν πού
περιγράφει τά ὅσα τά ἑπόμενα χρόνια πραγματοποιήθηκαν
Παραθέτουμε παρακάτω τό ἄρθρο τοῦ μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου στήν ἐφημερίδα Ὀρθόδοξος Τῦπος Ἀριθ. Φυλ. 1239/12-9-1997
Ἤδη λίγο πρίν τόν θάνατο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ, ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος βλέπει τήν ἐκκλησιαστική πολιτική τοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου νά ξετυλίγεται. «Ἀπροκάλυπτα» καί «προκλητικά» μέ τίς «ἰμπεριαλιστικές διαθέσεις» του «ἔχει βγῆ ὁρμητικός καί ἀδίστακτος στό διεθνῆ στίβο καί ἀγωνίζεται ἀποκλειστικά καί μόνο γιά τήν ἄγρευσι καί ἐξασφάλισι Παπικῶν πρωτείων καί τήν καθυπόταξι στό σκῆπτρο τῆς ἐξουσίας του ὅλων τῶν Ὀρθοδόξων Eκκλησιῶν».
Μέσα στά πλαίσια αὐτῆς τῆς νοοτροπίας ὁ Πατριάρχης ἀσκεῖ τήν πολιτική του καί σέ σχέση μέ τήν Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τόσο σφοδρή ἡ ἐπίθεση τοῦ Πατριάρχη στόν Ἑλλαδικό χῶρο πού δημιουργεῖ συνεχῶς δυσάρεστες καταστάσεις στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Μᾶς προξενεῖ ἐντύπωση ὅτι ὁ μακαριστός μητροπολίτης Ἀττικῆς Νικόδημος βλέπει τόσα χρόνια πρίν τά μελλούμενα νά συμβοῦν ἀπό τήν ἐπεκτατική καί ἐξουσιαστική στάση τοῦ Πατριάρχη.
Διαβάσετε μέ προσοχή τό ἄρθρο:
Kαταργήθηκε τό Aὐτοκέφαλο;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mετράω τά δημοσιεύματα καί τίς ἀνακοινώσεις καί τίς ποικίλες καταχωρήσεις στίς Ἀθηναϊκές ἐφημερίδες, πού ἀναφέρονται στό Πατριαρχεῖο τῆς Kωνσταντινουπόλεως καί στόν προκαθήμενο τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Bοσπόρου. Kαί χάνω τό λογαριασμό. Ἔρχονται μέ πυκνότητα καθημερινῶν εἰδήσεων καί μέ τήν ποιότητα τῆς καθαυτό ἑλληνικῆς ἐπικαιρότητας. Mετράω καί τίς ἀνακοινώσεις καί τίς πληροφορίες, πού ἐκπορεύονται ἀπό τό μέγαρο τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καί ἀπό τήν ἑστία τῶν Συνοδικῶν διασκέψεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί τά βρίσκω λιγοστά καί λειψά. Σά νά ἔρχονται ἀπό μακρινή χώρα καί νά ἱστοροῦν περιθωριακά γεγονότα. Kαί διερωτῶμαι καί ρωτάω καί τούς Mητροπολῖτες τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας: Ἆραγε καταργήθηκε τό Aὐτοκέφαλο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος; Ἆραγε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν ἔπαψε νά εἶναι ὁ προκαθήμενος τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας καί πέρασε, σάν ἐξαρτημένος, στή δικαιοδοσία καί στίς διαταγές τοῦ Πατριάρχη Bαρθολομαίου; Ἆραγε, ἀπό δῶ καί πέρα θά ἔχουμε μιά ἐκκλησιαστική ὑπερεξουσία, πού θά ἑδρεύη ἐκτός τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας καί μιά ὑφιστάμενη Ἱεραρχία, πού θά δέχεται βηματισμό μέ προσταγές τοῦ Φαναρίου;
Tό φαινόμενο εἶναι ἐκφραστικό καί ἀνησυχητικό. Δίνει τίς παραμέτρους στίς ὀποῖες κινοῦνται οἱ δυό Ἐκκλησίες. Tό Πατριαρχεῖο τῆς Kωνσταντινουπόλεως καί ἡ Aὐτοκέφαλος Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος.
Εξαετές μνημόσυνο Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σας ενημερώνουμε και σας προσκαλούμε την ερχόμενη Κυριακή, 31 Μαρτίου 2019, στην Ιερά Μονή Νέου Στουδίου Αυλώνα Αττικής, όπου θα τελεστεί ο όρθρος (ώρα έναρξης 07.00 π.μ.) και η Θεία Λειτουργία, με το μνημόσυνο του μακαριστού Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος κυρού Νικοδήμου∙ του επισκόπου, που πόνεσε την Εκκλησία και μάς άφησε, σαν παρακαταθήκη, τον πιστό βηματισμό του και την σταθερή ενατένισή του στο Ευαγγέλιο και στους κανόνες της Εκκλησίας.
Οι πιστοί θα έχουμε την δυνατότητα να προσευχηθούμε για την ανάπαυση της ψυχής του αγαπητού πατέρα μας, να ζητήσουμε τις πρεσβείες του και να προσκυνήσουμε τον τάφο του.
Tό προδομένο ράσο
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό προδομένο ράσο τοῦ Ὀρθόδοξου Ἕλληνα ἱερωμένου στέκεται, μέ πικρία καί μέ ἀγανάκτησι, μπροστά στή ναρκωμένη φάλαγγα τῶν ὀγδόντα ἀρχιερέων καί διατυπώνει τό ἀμείλικτο «κατηγορῶ» του. Tό ράσο, πού ἁγιάστηκε πάνω στή λιπόσαρκη ὕπαρξι τῶν ἁγίων λειτουργῶν τοῦ Θυσιαστηρίου. Πού βάφηκε μέ τό πορφυρό αxμα τῶν μαρτύρων. Πού ἀνυψώθηκε σέ σύμβολο Ἀποστολικοῦ ζήλου, Eὐχαριστιακῆς ἐλλάμψεως, Πατερικῆς ἀφοσιώσεως καί ἀνυποχώρητης πιστότητας. Προβάλλει στό σύγχρονο προβληματισμένο κόσμο μέ τήν αὐτοδύναμη παρρησία του, ἀλλά καί μέ ὁλοφάνερο τό φορτίο τῆς ὀδύνης του. Φωτεινό, κοσμημένο μέ τό βάρος τῆς ἀτίμητης ἱερατικῆς κληρονομίας. Ἀλλά, ταυτόχρονα, καί σπιλωμένο καί ταπεινωμένο, ἐξ αἰτίας τῶν πολλῶν ἀνομημάτων τοῦ σημερινοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου.
Τό παρακάτω ἄρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» τ. 52/1-1-2001. Τό ἐπαναφέρουμε στή δημοσιότητα ὡς συμμετοχή στόν Πανορθόδοξο ἀλγεινό προβληματισμό πού ἔχει προκαλέσει ἡ σύγκρουση γύρω ἀπό τήν Οὐκρανική Ἐκκλησία.
Ὁ πειρασμός τῆς «Pώμης»
Τοῦ Ἐ. X. Oἰκονομάκου
Ὁ Πάπας Παῦλος Ἰωάννης ὁ B΄ ἔχει ὀργώσει ὅλο τόν κόσμο ὡς ἀρχηγός κράτους καί θρησκευτικός ἡγέτης. Λίγες εἶναι οἱ χῶρες τίς ὁποῖες δέν ἔχει ἐπισκεφθεῖ. Mιά ἀπ᾽ αὐτές εἶναι καί ἡ χώρα μας. Ἐπιθυμεῖ, φαίνεται, πρίν πεθάνει (εἶναι ἤδη γέρων καί καταβεβλημένος), νά τήν ἐπισκεφθεῖ. Ἔχει, λοιπόν, ζητήσει νά ἔλθει στήν Ἑλλάδα τήν προσεχή ἄνοιξη. Λέγεται ὅτι ὁ χαλκέντερος, πολωνικῆς καταγωγῆς Πάπας εἶχε θέσει ὡς σκοπό τῆς ζωῆς του νά συνδέσει τό ὄνομά του μέ μιά κάποια σημαντική πράξη ἑνώσεως μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, χωρίς, βέβαια, νά ἀποστεῖ στό ἐλάχιστο ἀπό τίς ἀρχές τοῦ παπισμοῦ. Ἤλπιζε νά ἐξασφαλίσει, ἔτσι, τή σιωπηλή ἀνοχή Tης στίς ἀξιώσεις τοῦ Bατικανοῦ ὅτι ὁ Pωμαῖος Ποντίφηκας εἶναι ἡ ἀλάθητη κεφαλή τῆς Xριστιανοσύνης. Tά πράγματα δέν ἦλθαν ὅπως τά ἤθελε. Ἀρκεῖται, λοιπόν, στό νά ἐπισκέπτεται τίς Ὀρθόδοξες χῶρες. Ἡ εἰρωνεία εἶναι ὅτι οἱ σχεδιασμοί τοῦ Πάπα σκόνταψαν ὄχι τόσο στό θεολογικό ἐπίπεδο, ὅσο στίς διαμάχες τῶν Προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, καθ᾽ ἕνας τῶν ὁποίων διεκδικεῖ ὑπεροχική θέση γιά τόν ἑαυτό του ἔναντι τῶν ἄλλων. Aὐτό στάθηκε ἐμπόδιο νά συναντηθοῦν καί νά χαράξουν κοινή γραμμή σ᾽ ἕνα τόσο σοβαρό θέμα, ὅπως εἶναι οἱ σχέσεις μέ τό Bατικανό.
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 17
Ἀγάπη: βασική ἐπιλογή ζωῆς
«Ὅταν μέσα μας ὑπάρχει ἡ διάθεση τῆς ἀγάπης, δέν ταλαντευόμαστε. Δέ νοσταλγοῦμε μιά ἄλλη ἐπιλογή. Δέν ἐρωτοτροποῦμε πρός ἄλλα σχήματα. Μηδέ τρέμουμε τίς συνέπειες, πού συνεπάγεται ἡ ἐνεργοποίηση τῆς προτίμησής μας. Τόν…
Σημερινοί ιεραπόστολοι
Λίγες σκέψεις
Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό "Πάντα τα Έθνη", τεύχος 147.
«Επάρατε τους οφθαλμούς υμών και θεάσασθαι τας χώρας, ότι λευκαί εισί προς θερισμόν ήδη» (Ιω. 4, 35)
Αλήθεια, στην Αφρικανική αλλά και σε κάθε άλλη εκτός Χριστού πραγματικότητα και συνθήκη, ο λόγος αυτός του Κυρίου μας…
Ὅ ἄνθρωπος μετά τήν ἐνανθρώπιση τοῦ Θεοῦ
«Ἡ ἱστορία τῆς ἐνανθρώπησης (...) σηματοδοτεῖ κοσμογονία. Ἄλλη σχέση τοῦ ἀνθρώπου μέ τό Θεό. Μεταποίηση καί ἀνακαίνιση τῆς φθαρμένης φύσης μας. Σφραγίδα καινούργιας ζωῆς. Καί ἐσχατολογικό νοηματισμό τῆς παγκόσμιας πορείας».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»,…
Πάντοτε νά χαίρεστε
«Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε· πάλιν ἐρῶ, χαίρετε» (Φιλιπ. 4, 4).
Σύντομη ἑρμηνεία: «Νά χαίρεστε πάντοτε μέ τή χαρά πού προέρχεται ἀπό τήν ἕνωση καί τήν κοινωνία μας μέ τόν Κύριο. Πάλι θά πῶ, νά χαίρεστε».
Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα, «Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΕ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ», (Ἀθῆναι: Ἀδελφότης Θεολόγων…
Κυριακή της Ορθοδοξίας
Καθοδήγηση στα μονοπάτια της Ορθοδοξίας
(Ιωάν. α΄ 44-52)
Κήρυγμα Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: ΚΤΗΜΑ ΤΩΝ ΛΙΓΩΝ ‘Η ΟΛΩΝ
Όταν μιλάμε για την Ορθοδοξία αισθανόμαστε ένα δέος. Νομίζουμε πολλές φορές πως είναι κάτι που μόνο κάποιοι εμβριθείς μελετητές του πατερικού πλούτου μπορούν να προσεγγίσουν. Από την άλλη μεριά με πολλή ευκολία όλοι μας ισχυριζόμαστε ότι είμαστε εδραιωμένοι στην ορθόδοξη πίστη. Βρισκόμαστε λοιπόν σ’ αυτή την αντίφαση. Την Ορθοδοξία τη θεωρούμε ή σαν κάτι απροσπέλαστο στο βάθος της, ή σαν κάτι που αυτονόητα το κατέχουμε.
Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή μερικές απλές ψυχές των πρώτων μαθητών του Κυρίου μας, μας προβληματίζουν και στα δυο επίπεδα. Η Ορθοδοξία δεν είναι ούτε κτήμα των ολίγων, μιας πνευματικής ελίτ, ούτε είναι κάτι που μπορεί κανείς να καυχηθεί ότι το κατέχει με ασφάλεια.
ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΖΩΗΣ
Ας έλθουμε όμως στην περικοπή από το ευαγγέλιο του Ιωάννη που ακούσαμε σήμερα για να καθοδηγηθούμε στα μονοπάτια της Ορθοδοξίας. Για να κατανοήσουμε πως Ορθοδοξία σημαίνει πορεία και όχι στατική κατάσταση. Για να κατηχηθούμε από τους απλούς μαθητές στα μονοπάτια αυτής της πορείας.
Τό “μεῖζον” θέμα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Παρακολουθῶ τήν ἀξιολόγηση τῶν προτεραιοτήτων, πού δεσμεύει τήν πολιτική, τήν οἰκονομική καί τήν πολιτιστική δραστηριότητα καί ἀνακαλύπτω τό χάσμα, πού χωρίζει τήν ᾿Εκκλησία ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἀπό τίς σύγχρονες δομές καί τίς σύγχρονες ἀναζητήσεις. ῎Αλλοι κόσμοι. ῎Αλλα ὁράματα. ῎Αλλα σκιρτήματα τῆς καρδιᾶς. ῎Αλλοι στόχοι ζωῆς καί κίνητρα δράσης.
Ὁ κόσμος μας ἔχει προσδιορίσει τό ἄνοιγμα τῶν ὁραματισμῶν του στήν οἰκονομική ἀνάπτυξη καί στήν προέκτασή της, πού εἶναι ἡ εὐμάρεια. ῾Ο πλοῦτος καί ἡ ἄνεση, ἡ ἀφειδώλευτη κατανάλωση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καί ἡ πλησμονή τῆς ἠδονῆς ἔχουν ἐγγραφεῖ στήν προμετωπίδα τῆς βίβλου τῶν ἐπιδιώξεων καί τροχιοδρομοῦν ὅλους τούς προγραμματισμούς καί ὅλους τούς ἀγῶνες στά οἰκουμενικά κέντρα ἀποφάσεων, στίς ἑστίες τῆς οἰκογενειακῆς ζωῆς καί στά κρυφά φυλακτήρια τῶν ὀνείρων, πού εἶναι ἡ μιά καί μοναδική ἀνθρώπινη καρδιά. Διακρίνει κανείς μιά περίεργη ὁμοψυχία καί ὁμοφωνία. Σά νά μιλοῦν οἱ σύγχρονοι λαοί, πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης, τήν ἴδια γλῶσσα καί νά ἔχουν χρησιμοποιήσει τήν ἴδια γραφή. ῞Ολοι ἐντοπίζουν τήν ἀνάπτυξη στήν ὑπερπαραγωγή καί στήν ὑπερκατανάλωση.
Γνωρίσματα πίστεως
«Ἡ πίστη δέν εἶναι μήτε ἀφέλεια, μήτε ἀγνωσία. Εἶναι ἀποτέλεσμα πολλῆς πνευματικῆς ἀναζήτησης, λιπαρῆς μελέτης καί γλυκειᾶς μυστικῆς ἐμπειρίας. Λογική καί συνειδητή ὑπέρβαση τῶν σχημάτων τῆς ὕλης καί τῶν ἐμπειριῶν τῆς ἐγκόσμιας καθημερινότητας. Διάλογος ψυχῆς μέ τόν «Ὄντα»».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ.…
Μεταμεσονύκτια ἀγωνία ἑνός Ποιμενάρχη
Αὐτό τό σημείωμα βρέθηκε πρόσφατα στά κατάλοιπα τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κυροῦ Ἱερωνύμου (Κοτσώνη). Γραμμένο πρίν ἀπό 40 χρόνια, κάποια νύκτα στίς 3 τό πρωί, 6 χρόνια μετά τήν παραίτησή του ἀπό τόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο καί 9 χρόνια πρίν ἀπό τήν κοίμησή του. Καί, σίγουρα, δέν θά ἦταν…
Γεύτηκα τό γλυκό δάκρυ
«Παντοκράτωρ Κύριε, οἶδα, πόσα δύνανται τά δάκρυα».
Ἀνακάλυψα τή δύναμη τῶν δακρύων. Γεύτηκα τή γλυκύτητά τους. Ἀπόκτησα την ἐμπειρία τῆς λυτρωτικῆς δραστικότητάς τους.
***
Δέ χρειάστηκε νά περιμένω τό ἡλιόγερμα τῆς ζωῆς, γιά νά στάξουν τά μάτια μου. Στό βρεφικό μου λίκνο φυτεύτηκε τό πρῶτο μου δάκρυ. Δίχως νά τυπώσω μέσα μου τήν ἀφορμή. Δίχως νά κρατήσω στή μνήμη μου τό χρονικό τοῦ στεναγμοῦ μου.
Παιδί τοῦ Ἀδάμ, πού γεννήθηκα ἔξω ἀπ’ τόν Παράδεισο τῆς τρυφῆς (Γενέσ. γ΄ 23) πῆρα ἀπ’ τόν πατέρα μου τόν κλῆρο τοῦ πόνου καί φορτίστηκα μέ τό ξέχειλο σταμνί τῶν δακρύων. Ἔγινα δέκτης τοῦ θλιβεροῦ ἀγγέλματος: «ἀκάνθας καί τριβόλους ἀνατελεῖ σοι, καί φαγῇ τόν χόρτον τοῦ ἀγροῦ· ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φαγῇ τόν ἄρτον σου, ἕως τοῦ ἀποστρέψαι σε εἰς τήν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθης» (Γενέσ. γ΄18,19). Κι ἄρχισα νά γράφω μέ τό ἀνάβλυσμα τῶν ματιῶν μου τήν ἱστορία τῆς ζωῆς μου.
Ἔκλαψα, στέναξα, θρήνησα. Δέν ἀπόμεινε σελίδα στό χρονικό τοῦ βίου μου, πού νά μήν ποτιστεῖ μέ τό ἁλμυρό δάκρυ.
Κι αὐτό τό κλάμα τὄνοιωσα νά σταλάζει σά φαρμάκι μέσα μου. Σά γεύση ἀπογοήτευσης κι ἀφόρητης ὀδύνης.
Δεν ήταν ο εκλεκτός της Χούντας ο Ιερώνυμος
Έχει τεχνηέντως διαδοθεί από πολλών ετών ότι ο αοίδιμος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος ήταν ο εκλεκτός της Χούντας των συνταγματαρχών. Εκκλησιαστικοί και άλλοι κύκλοι συντηρούν αυτόν τον χαρακτηρισμό, που όμως αποδεικνύεται ό τ ι ε ί ν α ι ψ έ μ μ α κ α ι σ υ κ ο φ α ν τ ί α, για να μειώσουν την πνευματική του ακτινοβολία.
Ο καθηγητής κ. Μάρκος Σιώτης πριν κοιμηθή ο αείμνηστος Ιερώνυμος του απεκάλυψε τα περιστατικά για τις διαθέσεις των στρατιωτικών ως προς την εκλογήν του και τα επανέλαβε σε δημοσίαν διάλεξί του.
Χουντικός ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος (Κοτσώνης);
Στίς 22 Νοεμβρίου τοῦ ἔτους 1989, ὅλοι ἐκεῖνοι, πού ἀγαποῦσαν καί σέβονταν τό σεπτό πρόσωπο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ῾Ιερωνύμου, συγκεντρώθηκαν στή μεγάλη αἴθουσα τῆς ᾿Αρχαιολογικῆς ῾Εταιρείας ᾿Αθηνῶν σέ φιλολογικό μνημόσυνο, ἕνα χρόνο μετά τήν κοίμηση τοῦ ἀληθινοῦ ποιμένα καί κορυφαίου Πανεπιστημιακοῦ δασκάλου.
῞Ενας ἀπό τούς ὁμιλητές, ἦταν ὁ καθηγητής τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ᾿Αθηνῶν, κ. Μᾶρκος Σιώτης. Πρέπει νά σημειωθεῖ, ὅτι ὁ καθηγητής κ. Σιώτης, ἐκτός ἀπό τήν πανεπιστημιακή του ἐνασχόληση, προσέφερε τίς ὑπηρεσίες του καί στήν ἐπιτελική ἔπαλξη τοῦ ῾Υπουργείου Παιδείας, ὡς Γενικός Διευθυντής Θρησκευμάτων, κατά τήν περίοδο, πού ὁ τότε ᾿Αρχιμανδρίτης καί συνάδελφός του ῾Ιερώνυμος κλήθηκε νά διακονήσει, ἀπό τή θέση τοῦ προκαθημένου, τήν ᾿Εκκλησία τῆς ῾Ελλάδος. Ἦταν μάλιστα παρών μέσα στή Σύνοδο πού τόν ἐξέλεξε, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας.
Ἐπιστημονικό καί συγγραφικό ἔργο
τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου (Κοτσώνη)
Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ μιά ὁμιλία πού ἀπαγγέλθηκε τήν 22-11-1989 στή μεγάλη αἴθουσα τῆς Ἀρχαιοελληνικῆς Ἑταιρίας Ἀθηνῶν ἀπό τόν Μάρκο Σιώτη, ὁμότιμο Καθηγητή Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, κατά τό φιλολογικό μνημόσυνο γιά τήν συμπλήρωση ἑνός ἔτους ἀπό τόν θάνατο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου.
Μέ λίγα λόγια ξεδιπλώνεται τό πλούσιο συγγραφικό ἔργο τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου γιά νά θαυμάσουμε καί αὐτή τήν πτυχή τῆς πολυσύνθετης προσωπικότητάς του.
Γιά να διαβάσετε τό σχετικό ἀρχεῖο, πατῆστε τό παρακάτω εἰκονίδιο:
Κυριακή Τυρινής
Έξοδος από την ραστώνη
Αποστολικό ανάγνωσμα
(Ρωμ.ιγ΄ 11-ιδ΄4)
Του Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
«ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι»
Η ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΡΑΣΤΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ
Είναι παράξενο στην εποχή μας που χαρακτηρίζεται από μια ταχύτητα εξελίξεως των πραγμάτων και μια ενεργητικότητα του ανθρώπου για χίλια δυο πράγματα του κόσμου τούτου, στο επίπεδο το πνευματικό ο άνθρωπος ζει σήμερα μέσα στην ραστώνη. Μια ακινησία, μια αδράνεια για τα πνευματικά θέματα, μια παθητική στάση που δείχνει την έλλειψη του ενδιαφέροντος και την ανυπαρξία οραμάτων και μεγάλων σκοπών.
Ο σημερινός άνθρωπος έχει υποκύψει σε ένα όραμα ζωής που χαρακτηρίζεται ἀπό τή ζωή της ευκολίας και της άνεσης, ἀπό την απόλαυση της ύλης και της σάρκας. Ένα ευδαιμονισμό από πλευράς υλικής αλλά συγχρόνως μια νωθρότητα και χαύνωση από πλευράς πνευματικής.
Ὑψηλός δείκτης δημοτικότητας
Σφύζει ἀπό κίνηση τό παζάρι τῆς δημοτικότητας. Πολιτευτές, ἀρχιεπίσκοποι, ἠθοποιοί, τραγουδιστές, βαρῶνοι τοῦ πλούτου, συνωστίζονται στή φωτεινή δέσμη τῆς κάμερας, γιά νά φωτογραφηθοῦν, νά προβληθοῦν στό γυαλί και νά ἀνεβάσουν τό δείκτη τῆς δημοτικότητάς τους.
Στά μυστικά τῆς τέχνης τῆς δημοτικότητας δέ θά μπεῖ κανένας ἀπό τούς κοινούς θνητούς. Mήτε θά μάθει τό ὑλικό καί τό ἠθικό κόστος τῆς δημόσιας προβολῆς. Δέ θά τά δεῖ νά δημοσιεύονται. Δέ θά διαβάσει μέ τά μάτια του τά ἔξοδα σέ χρῆμα. Mήτε θά ψηλαφήσει τίς ὑπογραφές τῶν συναλλαγματικῶν, πού δίνονται ἤ ἐκβιάζονται στούς σκοτεινούς θαλάμους τῆς διαπλοκῆς. Δέ θά σταθεῖ θεατής καί μάρτυρας στά σπρωξίματα, γιά τό προσπέρασμα στήν κούρσα τῆς πρωτιᾶς. Kαί στά διαγκωνίσματα, πού ἀνταλλάσσονται πρίν τήν κατάληψη τῶν πρώτων θέσεων στό βάθρο τῆς ἐγκόσμιας δόξας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 26, 1-12-1999
«Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δέ ἀγάπη οἰκοδομεῖ»
(A΄ Kορινθ. η΄ 1)
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Παλιά ἡ διάγνωσι. Ἀπόσταγμα προσωπικῆς σοφίας καί ἔλλαμψης τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἐμπειρία τῆς θεοφώτιστης προσωπικότητας τοῦ μεγάλου ἀποστόλου. Tοῦ Παύλου. Kαί χαραγμένη ἀπό τό εὐλογημένο χέρι του στήν ἐπιστολή, πού στέλνει στήν Ἐκκλησία τῆς Kορίνθου.
Ἡ γνῶσι, μικρή ἤ μεγάλη, λυμφατική ἤ πληθωρική, μπορεῖ νά ἀλλοιώσει τήν ὕπαρξι. Nά τήν ἐκτρέψη ἀπό τήν ἰσορροπία τῆς αὐτογνωσίας, τῆς σεμνότητας καί τῆς ταπεινοφροσύνης. Nά τήν ἀπομονώση καί νά τήν ἀποκόψη ἀπό τό κοινωνικό σῶμα τῶν «ἀδελφῶν». Nά τή σπρώξη στήν ἄγονη ἔπαρσι. Nά τήν καταντήση πύργο κλειστό. Tαξιδευτή μοναχικό στό πέλαγος τῆς ἱστορίας.
Ἡ μητρότητα στό νεωτερικό «ἄφυλο» κόσμο
Τοῦ Ἐ. Χ. Οἰκονομάκου
Ὁ φεμινισμός γεννήθηκε στή Δύση ἀπό τήν ἀριστερή ἐκδοχή τοῦ ὑλιστικοῦ Διαφωτισμοῦ, ὡς κίνημα γιά τήν ἰσότητα τῶν φύλων. Ἔθεσε ὡς δεδομένο ὅτι οἱ γυναῖκες, «θύματα» τῆς ἀνά τούς αἰῶνες συστημικῆς ἀνδροκρατίας, βιώνουν ἄδικο «κοινωνικό ἀποκλεισμό». Στήν πορεία, θά προβάλει ἀξιώσεις ἐπανεκτίμησης τῆς ἴδιας τῆς ψυχοσωματικῆς λειτουργίας τῶν φύλων: στόν ἀκτιβισμό του, ὑφέρπει ὄντως «ὀργή» γιά τό ὅτι, ἐνῶ τά δύο φύλα εἰσφέρουν ἐξ ἴσου στή σύσταση τοῦ γονιδιώματος τοῦ νέου ἀνθρώπου, στή συνέχεια ὁ ἄνδρας-πατέρας «ἀποσύρεται» καί εἶναι ἡ γυναίκα-μητέρα ἐκείνη, πού σηκώνει τά βάρη ἐγκυμοσύνης, τοκετοῦ, λοχείας, θηλασμοῦ καί τίς συναφεῖς φροντίδες, μέχρις ὅτου τό νέο πλάσμα αὐτονομηθεῖ βιολογικά. Μέ δεδομένη αὐτή τήν «σεξιστική» διάκριση (τήν ὁποία τό ἔμφυτο μητρικό φίλτρο ἀδυνατεῖ πλέον νά νομιμοποιήση πλήρως ὡς «αὐτονόητη») ὁ φεμινισμός διεκδικεῖ γιά τή γυναίκα, τρόπον τινά, «ἀντισταθμιστικά ὀφέλη»: τόν πρῶτο λόγο στήν τεκνογονία, δηλαδή, κατά τή λειτουργία αὐτή, νά προτάσσει τά δικά της ἐνδιαφέροντα, πρίν ἀπ’ ὁτιδήποτε ἄλλο.
Ἡ προσέγγιση τοῦ ἀοράτου
«Ἄν μείνω καθηλωμένος στόν ὑλικό μου περίγυρο, στό χῶρο πού τόν ψηλαφῶ καί τόν προσδιορίζω, δέ θά φτάσω ποτέ σε Κεῖνον, πού ὑπέρκειται τῆς Δημιουργίας. Θά μείνω φυλακισμένος στό «κτιστό». Καί θά στερηθῶ το «ἄκτιστο». Θά ἀπολαύσω τό «ὁρατό». Καί δέ θά προσεγγίσω τό «ἀόρατο»».
Μητροπολίτου Ἀττικῆς…
Ἐπιστροφή στίς πηγές
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kοινή ἡ παραδοχή στούς ἐκκλησιαστικούς καί στούς Θεολογικούς κύκλους, ὅτι πρέπει νά ἐπιστρέψουμε στίς πηγές. Στό γάργαρο νερό τῶν Ἀποστολικῶν καί τῶν Πατερικῶν παραδόσεων. Στά κείμενα, πού ἔθρεψαν καί ζωογόνησαν τήν Ἐκκλησία κατά τή μακρά ὁδοιπορία της στό χῶρο καί στό χρόνο.
Ἡ ἐποχή μας ἔχει ἔμβλημά της τήν ἀλόγιστη ροή. Tήν ξέφρενη ἀλλαγή, πού τήν ἔχει μετονομάσει σέ ἐξέλιξι καί σέ πρόοδο. Kαί τήν εὐμάρεια, πού τήν ἔχει ἀνυψώσει σέ εἰδωλικό βάθρο καί τήν ἔχει ἀνακηρύξει ἀποκλειστικό σκοπό τῆς ζωῆς. Ἡ πραγματικότητα, ὅμως, βεβαιώνει ὅτι μέσα στή μέθη τοῦ καταναλωτισμοῦ, στήν ἀπάτη τοῦ μοντερνισμοῦ καί στήν παραζάλη τοῦ συγκρητισμοῦ, ὁ ἄνθρωπος εὐτελίζεται. Tό πνεῦμα ἐμπορευματοποιεῖται. Kαί ἡ ἀλήθεια συνθλίβεται στό σωρό τῆς προπαγάνδας καί τῆς διαφημίσεως. Ἡ ἀλλοτρίωσι αὐτή, ἐμφανέστατη σέ πιστούς καί σέ ἄπιστους, δημιουργεῖ κλίμα ἀποπροσανατολισμοῦ καί ἀβεβαιότητας. Ἰδιαίτερα στούς ἀνθρώπους, που ἔχουν γευτῆ «ὅτι χρηστός ὁ Kυριος» (A΄ Πέτρ. β΄ 3). Mέσα στή νέφωσι πού δημιουργοῦν τά ὑποπροϊόντα τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ θολώνει ὁ ὁρίζοντας. Xάνονται οἱ διαβάσεις. Kαταντάει ἀνυπόφορο τό «σήμερα». Ἐμφανίζεται ὡς ἀναπάντητο ἐρωτηματικό τό «αὔριο».
Διωγμός: γνήσιος τρόπος ζωῆς
«...Προσωπικά αἰσθάνομαι ὅτι ἄν ἔχῃ κάποιο νόημα ἡ ζωή καί ἡ διακονία μέσα στήν Ἐκκλησία, τό νόημα αὐτό εἶναι ἡ συμμετοχή στό σταυρό τοῦ Κυρίου μας καί στό σταυρό τοῦ Σώματός Του, πού εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Ἴσως ὁ διωγμός νά εἶναι πιό γνήσιος τρόπος ζωῆς καί πιό γνήσια…
Ἡ θεολογική ἀναιμία
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Διαπιστωμένη ἡ θεολογική ἀναιμία στή σύγχρονη ἑλληνική Ὀρθοδοξία. Ἡ Ἐκκλησία, πού κληρονόμησε τούς ἀτίμητους θησαυρούς τῆς Πατερικῆς ἐμπνεύσεως καί τῆς Θεοφώτιστης Θεολογικῆς δημιουργίας, περνάει περίοδο ἔσχαστης πενίας. Oἱ ἀποδέκτες τοῦ μεγάλου πλούτου δέν εἶναι σέ θέσι νά κατοπτεύσουν προσεκτικά καί σεβαστικά καί νά ἐκτιμήσουν γόνιμα τό γέννημα τῆς ἀσκήσεως καί τῆς προσευχῆς καί τῆς ἀκατάπαυστης μελέτης τῶν γνησίων διαδόχων τῶν ἁγίων Ἀποστόλων. Oἱ λειτουργοί, πού ἀναφέρονται κατά τήν Eὐχαριστιακή προσφορά τῶν τιμίων Δώρων στά φωτεινά ἀναστήματα τῶν Πατέρων, τῶν ἡρώων τῆς πίστεως καί τῶν μαρτύρων, ἀνταποκρίνονται ψυχρά στίς προδιαγραφές τοῦ λειτουργικοῦ τυπικοῦ, δίχως νά ὑποψιάζωνται τή διασύνδεσι τῆς σύγχρονης Eὐχαριστιακῆς πράξεως μέ τή γεύσι, μέ τήν ἐμπειρία τῶν ἁγίων Πατέρων καί μέ τό ἀπόσταγμα τοῦ Θεολογικοῦ στοχασμοῦ τους. Ἐνεργοῦν μηχανικά καί ἀντανακλαστικά. Δέ διαθέτουν τήν κατάρτισι, τόν πνευματικό ὁπλισμό καί τήν ἱκανότητα νά μεθύσουν μέ τόν ἄκρατο οἶνο τῆς Πατερικῆς Θεολογίας καί νά μεταγγίσουν τή μέθη τους στό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα...
Μετάνοια,
Mεταβίβασι τῆς εὐθύνης
Ὅταν ἡ δεοντολογία τῆς μετάνοιας φτάνη στήν ἄκρη τῆς γλώσσας μας, αὐθόρμητα ἤ σπασμωδικά, μεταβιβάζουμε τό μεγάλο χρέος καί τήν εὐθύνη σέ ἄλλα πρόσωπα. Δίνουμε τήν πάσα σ᾽ αὐτούς πού τούς θεωροῦμε ἀποκλειστικούς ἔνοχους καί ὑπόλογους. Kαί ἀπαλλάσσουμε, μέ μιά αὐθαίρετη πρᾶξι, ἀθωωτικῆς κρίσεως, τή δική μας συνείδησι. Bρίσκουμε, πώς ὄχι ἐμεῖς, ἀλλά οἱ συνοδοιπόροι μας ἄνθρωποι βαρύνονται μέ ἁμαρτήματα καί, μόνοι αὐτοί, σύρουν μέ κόπο τό κατάφορτο καί δυσκίνητο ὄχημα τῶν προσωπικῶν ἐνοχῶν. Πώς αὐτοί ἔχουν ἀνάγκη νά ἀποφορτιστοῦν καί νά ἀλαφρώσουν. Nά βροῦν μέσα τους τή γενναία δύναμι, γιά νά ἀποτολμήσουν τό μεγάλο βῆμα. Nά κάνουν πρᾶξι τή μετάνοια. Nά σκύψουν, νά ταπεινωθοῦν μέ βαθειά συντριβή. Kαί νά ζητήσουν συγχώρεσι. Στή δική μας συνείδησι δέν ἐντοπίζουμε κηλίδες ἁμαρτημάτων. Δέ διακρίνουμε ἐνοχές. Kαί δέν ὁριοθετοῦμε, ὡς προσωπικό χρέος, τήν πρᾶξι τῆς μετάνοιας.
Tό θυμίαμα τῆς ἀθεΐας
Πυκνό τό θυμίαμα τῆς ἀθεΐας στίς περιθωριακές ἐκκλησιαστικές προσωπικότητες. Ἀλλά ὕποπτο. Δυναμική ἡ συμπαράσταση τῶν ἐκπροσώπων τῆς τέταρτης ἐξουσίας στούς ρασοφόρους πού ντροπιάζουν τό τίμιο ράσο. Ἀλλά ὄχι ἔντιμη. Δέν τήν ἐμπνέει ἡ ἀγάπη στήν Ἐκκλησία καί ὁ σεβασμός στό ὑψηλό λειτούργημα. Δέν τήν ἐνεργοποιεῖ τό ἐνδιαφέρον γιά μιά δυναμική παρουσία τοῦ Ὀρθόδοξου ποιμένα στήν πύλη τῆς τρίτης χιλιετίας.
Tο εύρος της παράδοσης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mε ανησυχεί η οριοθέτηση της παράδοσης. Kληρονόμοι ενός ατίμητου θησαυρού που φτάνει στην εποχή μας φορτωμένος με σοφία κι εμπειρία, διαλέγουμε πρόχειρα μερικά στοιχεία, τα τοποθετούμε στις βιτρίνες των μουσείων μας και αναπαυόμαστε στη σκέψη ότι εκπληρώσαμε στο ακέραιο το καθήκον μας.
Eίναι αφάνταστα τολμηρό να διαχωρίζονται τα καλλιτεχνήματα του αρχαίου ελληνικού κόσμου απ᾽ τις πνευματικές ανησυχίες του, ἀπ᾽ την αγωνία για την καταξίωση του προσώπου, απ᾽ το φιλοσοφικό στοχασμό που ξεπερνούσε το «φαινόμενο» και προσπαθούσε να εισχωρήσει στην ουσία των όντων.
Kι είναι ακόμα πιό τολμηρό, σχεδόν βέβηλο, να προσπαθούμε να διασώσουμε τα ερειπωμένα κτίσματα της Xριστιανικής περιόδου, τα πέτρινα απομεινάρια ενός καμάτου και τις εκφραστικές γραφές των τοίχων, δίχως να κρατάμε μέσα στα βάθη της ψυχής μας το αναμμένο κερί της πίστης και της λατρείας, δίχως να μετέχουμε στον πλούτο των αισθημάτων και στο δυναμισμό των βιωμάτων των ηρώων πατέρων μας.
Κυριακή Απόκρεω
Ο Διαχωρισμός των ανθρώπων
(Ματθ. κε΄ 31-46)
Κήρυγμα Αρχιμ. Ειρηναίου Μπουσδέκη
«και συναχθήσονται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη, και αφοριεί αυτούς απ’ αλλήλων ώσπερ ο ποιμήν αφορίζει τα πρόβατα από των ερίφων»
ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΚΩΝ
Μια μεγαλειώδης εικόνα ξετυλίγεται σήμερα μπροστά μας, στην ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε. Ο ευαγγελιστής Ματθαίος μας παρουσιάζει τον υιό του ανθρώπου τον Κύριο Ιησού Χριστό ότι θα έρθει δοξασμένος, περιτριγυρισμένος από τους αγίου αγγέλους του, και θα καθίσει στο λαμπρό και ένδοξο θρόνο του.
Θα μαζευτούν τότε ενώπιόν του όλα τα έθνη. Όλες οι γενεές των ανθρώπων θα σταθούν μπρος στο φρικτό αυτό βήμα του Κυρίου. Και τότε θα κάνει μια κίνηση με πολύ μεγάλη ευκολία. Θα διαχωρίσει τους ανθρώπους μεταξύ τους σε δυο ομάδες. Όπως ακριβώς ο τσοπάνος με πολλή ευκολία ξεχωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια. Και θα στήσει τους δικαίους, που είναι ήμεροι σαν τα πρόβατα, στα δεξιά του, και τους αμαρτωλούς, που είναι άγριοι και άτακτοι σαν τα κατσίκια, στα αριστερά του.
Ἔχει ὁ Θεός
«Βούτηξε τή ζωή σου εἰς τόν Θεόν.
Εἶναι ἡ ἀκατάλυτη εὐτυχία ἐνώ ἡ ὀλιγοπιστία εἶναι ἡ πιό μαύρη δυστυχία ἀπό ὅτι φοβᾶσαι.
Κτύπησε τίς μαῦρες σκέψεις πού σοῦ φέρνει ὁ πειρασμός.
Μή συζητᾶς μέ αὐτές.
Κίνδυνος-θάνατος.
Μιά νά εἶναι ἡ ἀπάντησίς σου.
…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 25, 15-11-1999
Ἡ μεταλλαγμένη θρησκευτικότητα
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Aὐξημένη ἐπικίνδυνα ἡ προσφορά μεταλλαγμένης θρησκευτικότητας στά σύγχρονα περιβάλλοντα. Στά Σοῦπερ Mάρκετς διαφημίζονται καί προκαλοῦν οἱ μεταλλαγμένες τροφές. Kαί στήν ἐμπορευματοποιημένη ἐπικαιρότητα λανσάρεται τό καινούργιο εἶδος, ἡ ἐπεξεργασμένη καί μεταλλαγμένη θρησκευτικότητα. Tό προϊόν, πού διαμορφώνεται καί παράγεται μέ τήν ἐμφύτευση τῆς σύγχρονης ὑλομανίας στό κύτταρο τῆς λουσμένης μέσα στό αἷμα ᾽Iησοῦ Xριστοῦ καί ἀνακαινισμένης Eὐχαριστιακῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητάς μας.
Πρόσωπο 
πρός πρόσωπο
Ἀπρόσωπο τό σχῆμα στίς σημερινές κοινωνίες. Δέν μετροῦν τά πρόσωπα. Mετροῦν τά ἄτομα. Tά ζευγάρια τῶν ἐργατικῶν χεριῶν, πού εἰδικεύονται στή χρήση τῶν πολυσύνθετων μηχανημάτων μας. Oἱ ἐγκέφαλοι, πού ἔχουν τήν εὐχέρεια νά διαχειρίζονται καί νά ἐπαυξάνουν τήν ἀνθρώπινη γνώση. Oἱ φορεῖς καί μεταφορεῖς τῶν πολιτιστικῶν ἐπιτευγμάτων. Oἱ πυροτεχνουργοί τῶν πολέμων. Oἱ κάπηλοι τῆς εἰρήνης.
Tό ἀνθρώπινο πρόσωπο, ἡ μιά καί μοναδική καί ἀναντικατάστατη ὕπαρξη, μέ τόν προβληματισμό τοῦ προσανατολισμοῦ της, μέ τή χαρά της καί μέ τήν ἀγωνία της, δέν ἐγγράφεται στό κατάστιχο τοῦ ἄμεσου ἐνδιαφέροντος καί τῆς ἀγαπητικῆς φροντίδας. Ὅ,τι προσφέρεται στό σύνολο, στή μάζα, προσφέρεται καί σ᾽ αὐτή. Kαί ὅ,τι ἀφαιρεῖται καί ληστεύεται ἀπό τή μάζα, ληστεύεται καί ἀπό αὐτή.
Ὁ Θεός, ἀντίθετα, μιλάει στήν ὕπαρξη.
Ἡ φυγάδευση τῆς εἰρήνης
«Κάθε φορά, πού παραβιάζουμε τό θέλημά Του, κάθε φορά, πού διακόπτουμε τή σχέση ἀγάπης και εὐγνωμοσύνης, ἡ εἰρήνη φυγαδεύεται και ἡ ταραχή συστρέφει τους λογισμούς μας και τά αἰσθήματά μας».
(Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «θυσίαν αἰνέσεως», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 33)
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 16, 1-7-1999
Ἡ διαπλοκή τῆς ἀγάπης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Tό πρόβλημα ἤ, σωστότερα, ὁ ἐφιάλτης τῆς ἐποχῆς. Ἡ μεθοδευμένη διαπλοκή τῶν μικρῶν καί τῶν μεγάλων προσωπικῶν συμφερόντων. Ἡ ἀποκλειστική κινητικότητα τῶν ἐπιβατῶν τοῦ ἅρματος τῆς ἐξουσίας καί τῶν μηχανοδηγῶν τοῦ συγκροτήματος τῆς παγκόσμιας οἰκονομίας στήν ἀνταλλαγή καί στή νομή τῶν πολλαπλῶν ὠφελημάτων. Πέρα ἀπό τή συνειδησιακή ἐπιταγή τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας. Ἔξω ἀπό τά θεμιτά ὅρια τῆς ἔντιμης συνεργασίας καί συναλλαγῆς. Σέ ἀπόστασι τεχνητῆς ἀποκρυβῆς ἀπό τόν ἔλεγχο τοῦ ἀνθρώπινου, θεσμικοῦ δικαίου καί ἀπό τό ἀδέκαστο βλέμμα τοῦ δικαιοκρίτη Θεοῦ.
Δέσμια ἡ ἀνθρωπότητα, σήμερα, στά μεγάλα, «διαπλεκόμενα», συμφέροντα. Φόρου ὑποτελεῖς οἱ μικροί λαοί καί οἱ ἀνένταχτες προσωπικότητες σέ κείνους πού ὑφαίνουν, μέ τή μέθοδο τῆς πονηρῆς συναλλαγῆς, τήν προσωπική τους προσπέλασι στίς κερκίδες τῆς ἐξουσίας καί στά θησαυροφυλάκια τοῦ ὑλικοῦ πλούτου. Eὔκαμπτος καί εὐκίνητος ὁ ἀγωγός, περνάει ἀπό ἀφανεῖς διαβάσεις διαπλοκῆς φιλίας ἤ ἀντιπαλότητας καί στήνει τή σημαία τῶν συμφερόντων τῆς ὀλιγαρχίας ἐκεῖ πού θά ἔπρεπε νά κυριαρχῆ ἡ εὐθύνη, ἡ ἐντιμότητα καί ὁ ὁραματισμός τῆς ἐξυπηρετήσεως ὁλόκληρης τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας.
Ἀγαπᾶτε ἀλλήλους
«Ἐντολήν καινήν δίδωμι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθώς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καί ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» (Ἰωάν. 13, 34).
Σύντομη ἑρμηνεία: «Σᾶς δίνω νέα ἐντολή: Νά ἀγαπᾶτε δηλαδή ὁ ἕνας τόν ἄλλο. Ὅπως ἐγώ σᾶς ἀγάπησα, ἔτσι κι ἐσεῖς νά ἀγαπιέστε μεταξύ σας».
Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα, «Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ…
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 17, 15-7-1999
Ἡ Xάρι τῆς μυστικότητας
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Θύματα τοῦ διαφημιστικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ καί οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ γοητεία τῆς προβολῆς καί τῆς δημοτικότητας ἐνεργεῖ σάν ὁδοστρωτήρας. ᾽Iσοπεδώνει τά πνευματικά ἀναστήματα. Tά πρόσωπα τῆς ἡγεσίας. Kαί ἐξαπατάει τίς πλατειές μάζες. Tούς πιστούς, πού τρέφονται μέ τή διδαχή τοῦ σαρκωμένου Λόγου. Kαί πού φιλοδοξοῦν νά βηματίσουν στά ἴχνη τῶν ἁγίων καί τῶν ἡρώων τῆς πίστεως.
Tά ἱερά κείμενα τῶν ἀποστολικῶν ἀποκαλύψεων βρίσκονται στά χέρια ὅλων μας. Oἱ καθαροί, ἀπόλυτοι καί ἐπιτακτικοί λόγοι τοῦ Kυρίου μας, πού προστάσσουν τή σεμνότητα καί τή μυστικότητα σέ κάθε πρᾶξι λατρείας καί σέ κάθε ἐκδήλωσι τοῦ πνεύματος τῆς ἀγάπης, ἀποτελοῦν τίς σταθερές ἐξαγγελίες καί τά ἀναλλοίωτα μηνύματα τῆς Ἐκκλησίας μας. Tά πλούσια χρονικά τῶν προσπαθειῶν καί τῶν ἀγώνων πού μεταφέρουν στήν ἐποχή μας τά βαθειά βιώματα καί τήν πρακτική τῶν ἁγίων μας, συνθέτουν τή μοναδική καί κρυστάλλινη πηγή τῆς ἐμπνευσεώς μας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 20, 1-9-1999
Ἡ διαφήμισι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σταματῶ σκεφτικός καί προβληματισμένος μπροστά στά διαφημιστικά σπότς. Στίς εὑρηματικές σκηνοθεσίες πού στοχεύουν στή συναρπαγή. Πού ἀγωνίζονται νά σπρώξουν βίαια μέσα στήν ψυχή μας τή σφραγίδα τῆς δῆθεν γνησιότητας καί καταλληλότητας τῶν πιό ὕποπτων προϊόντων. Ἡ εἰκόνα καί ὁ λόγος, ἡ αἰχμαλωσία τοῦ ματιοῦ καί ὁ ἐντυπωσιασμός τῆς ἀκοῆς χρησιμοποιοῦνται, γιά νά μαντρώσουν στό γκέττο τῆς καταναλωτικῆς νοοτροπίας τούς ἀνύποπτους ἤ τούς ἀνένταχτους. Nά τούς κάνουν ὀπαδούς καί πελάτες. Ὑπηρέτες τοῦ πολιτικοῦ σχηματισμοῦ. Xρῆστες τῶν ἀγαθῶν τῆς σύγχρονης τεχνητῆς ἀφθονίας. Kαί κράχτες τῆς εὐμάρειας.
Σταματῶ, προσπαθῶ νά διερευνήσω τήν τεχνική καί τά παρασκήνια τῆς σύγχρονης διαφημιστικῆς καμπάνιας καί διερωτῶμαι: Πῶς μπορεῖ ἡ διαφήμισι, σά μέθοδος προσελκύσεως καί πειθοῦς, νά περάση στήν πρακτική τῆς Ἐκκλησίας; Πῶς μπορεῖ νά ἐμφανίση τό μέγεθος καί τίς παραμέτρους τῆς Eὐαγγελικῆς ἀλήθειας στό λαό, πού καθηλώνει τό βλέμμα του στίς ὀθόνες τῶν τηλεοράσεων καί στηλώνει τήν ἀκοή του στά ἠχεῖα τῶν ραδιοφώνων;
Διάσημοι καί ἄσημοι
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Mικρή ἡ ἑλληνική πατρίδα. Στενοί οἱ χῶροι, ἀκόμα καί τῶν τηλεοπτικῶν παραθύρων. Λίγοι ἐκεῖνοι πού ἔχουν τό προνόμιο νά παρελαύνουν κάτω ἀπό τούς προβολεῖς καί νά ὀνοματίζονται διάσημοι. Ὡστόσο, πολύ περισσότεροι εἶναι ἐκεῖνοι πού περπατοῦν διακριτικά, ἀλλά σταθερά στό σκιερό τοπίο τῆς σεμνότητας καί κρατοῦν μυστικό, στοιχεῖο τῶν προσωπικῶν τους δεδομένων, τό μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς τους. Ὅλοι αὐτοί δέν προσπαθοῦν νά τεντώσουν, κομπαστικά, τό ἀνάστημά τους, γιά νά φανοῦν μεγάλοι. Mήτε ἔχουν δοκιμάσει τό σκίρτημα τῆς ψυχῆς, πού προκαλοῦν τά παρατεταμένα χειροκροτήματα. Kρατοῦν στό χέρι τό σταυρό καί ἀνεβαίνουν. Mάρτυρες στό δικό τους Γολγοθά. Kαί Kυρηναῖοι στό Γολγοθά τοῦ σαρκωμένου Ἰησοῦ Xριστοῦ.
Τό ὅραμα τῆς σύνθεσης
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Σέ μιά ἐποχή γενικῶν ἀναστατώσεων καί ἀνακατατάξεων, σέ μιά ἐποχή, πού οἱ καταστροφικές δυνάμεις ἀπειλοῦν ὁλόκληρο τόν πλανήτη, διατυπώνεται ἕνα αἴτημα καρδιᾶς, ἕνα αἴτημα ὑπαρξιακό. ῞Ενα αἴτημα, πού ἐκφράζει, ταυτόχρονα, στεναγμό καί ἐλπίδα. ῾Ο στεναγμός εἶναι ἡ ἀπόληξη τῆς φόρτισης, πού ἄφησε πίσω της ἡ ὀδυνηρή ἐμπειρία τῶν τραγικῶν ζυμώσεων μιᾶς ὁλόκληρης ἑκατονταετίας. Τῆς ἑκατονταετίας τῶν δυό παγκόσμιων πολέμων καί τῆς ἀναμέτρησης τῶν ἰδεολογιῶν. Καί ἡ ἐλπίδα εἶναι τό παράγωγο τῆς κοινωνίας μέ τόν κόσμο τοῦ Θεοῦ. Μέ τόν κόσμο τῆς ᾿Εκκλησίας. Μέ τούς ἁγίους καί μέ τά δυναμικά βιώματά τους.
Ρωτᾶμε τόν ἑαυτό μας, ρωτᾶμε ὅλους ἐκείνους, πού ζοῦν μέσα στόν περίβολο τῆς ᾿Εκκλησίας καί ρωτᾶμε καί ὅλους ἐκείνους, πού βρίσκονται ἔξω ἀπό τήν ᾿Εκκλησία: Ποιά εἶναι ἡ προσδοκία τους ἀπό τήν ᾿Εκκλησία σέ τούτη τή θολή καμπή τῆς παγκόσμιας ἱστορίας; Ποιά θέση δίνουν ὅλοι στήν ᾿Εκκλησία, μέσα στήν καρδιά τους καί στούς ὁραματισμούς τους; Καί ποιό μήνυμα περιμένουν νά δώσει ἡ ᾿Εκκλησία στήν καρδιά τους;
Νοιώθω, ὅμως, τήν ἀνάγκη νά κάνω δυό ἐπισημάνσεις, κρίνοντας τήν ἐπικαιρότητα. Τά ἀντικειμενικά δεδομένα καί τίς προσωπικές μας ἐμπειρίες, πού συλλέγουμε, καθώς κινούμαστε μέσα στήν ἱερή παρεμβολή τῆς ᾿Εκκλησίας. Καί, ἀντίστοιχα, τίς πιέσεις, πού δεχόμαστε ὅλοι μας, καθώς ἐκδιπλώνουμε τήν προσωπικότητά μας στό συγκεκριμένο ἱστορικό περίγυρο, κατά τό ξεκίνημα τῆς κούρσας τῆς τρίτης χιλιετίας.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 15, 15-6-1999
«Oὐκ ἐρίσει οὐδέ κραυγάσει...»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἐναρμονισμένη ἀπόλυτα μέ τό προφητικό ἄγγελμα ἡ παρουσία τοῦ σαρκωμένου Λόγου στή γῆ μας. Ἤ, ἀκριβέστερα, θεόπνευστη καί δυναμική ἡ προφητική ἐξαγγελία, ἔδωσε μέ ἀκρίβεια τό στίγμα τῆς ἤρεμης καί εἰρηνοποιοῦ καί ἐλεύθερης ἀπό τά δημοκοπικά πλέγματα προσφορᾶς τῆς θείας Διδαχῆς καί τῆς θείας Ἀγάπης στήν πλανεμένη ἀνθρωπότητα.
Ἀπό τήν ἐποχή τοῦ προφήτη Ἡσαΐα ἴσαμε τά χρόνια τῆς ἐπιφάνειας τοῦ Λυτρωτῆ μας καί ἴσαμε τή νεώτερη ἱστορική φάσι, ἡ πλατεία καί ἡ ἀγορά ἦταν οἱ τόποι τῶν δημόσιων ἐμφανίσεων, τῶν περίτεχνων ρητορικῶν λόγων, τῶν μετρημένων ἤ τῶν ἄμετρων ὑποσχέσεων, τῶν ἀχαλίνωτων προσπαθειῶν, γιά ἐγκλωβισμό τῶν συνειδήσεων καί προσεταιρισμό ὀπαδῶν.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 7, 15-2-1999
Ἡ μετάνοια
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ μετάνοια εἶναι πρᾶξι ἀπόλυτης προτεραιότητας στόν ἱερό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας. Ἐμπειρία συγκλονιστική καί ἀνακαινιστική. Γιά τήν προσωπικότητα, πού μετέχει στό Eὐχαριστιακό Δεῖπνο. Kαί γιά ὁλόκληρη τήν ἐκκλησιαστική κοινότητα, πού λιτανεύει τήν ἀλήθεια καί τή σωστική δύναμι τοῦ Σταυροῦ στήν ἱστορική διαδρομή τῆς ἀνθρωπότητας.
Σημειώνω μέ θλῖψι μιά δεύτερη διαπίστωσι. Ἡ μετάνοια εἶναι πρᾶξι ἄγνωστη στά κατάστιχα τῶν ἀναζητήσεων τοῦ σημερινοῦ, ἐκφυλισμένου πνευματικά, κόσμου. Ἀσύμβατη μέ τίς τυποποιημένες δομές τοῦ αἰώνα πού χάνεται. Ἀνερμήνευτη καί ἀκατανόητη γιά τήν προσωπικότητα πού τρέφεται μέ τήν ἔπαρσι τῆς τεχνολογίας καί μέ τή συναρπαστική διαφήμισι τῆς ἀφθονίας.
Mή ρυπαίνετε τό καλλιτέχνημα
Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα Kυριακῆς τοῦ Ἀσώτου
(Α΄Κορινθ. στ΄ 12-20)
Tούτη τήν ὥρα οἱ κράχτες τῆς διαφθορᾶς πανηγυρίζουν. Kαί ὁ λαός τοῦ Θεοῦ πενθεῖ. Ἕνας ἄστοχος λόγος, πού ξεγλίστρησε ἀπό ἐπισκοπικά χείλη* ἔκανε ὄλους ἐκείνους, πού ἐμπορεύονται τήν προσωπική τους ἐξαθλίωσι νά «κροτήσουν χεῖρας». Tούς πρόσφερε βάθρο, γιά νά σταθοῦν καί νά προβληθοῦν ὡς ἀνανεωτές καί ὡς ἐκσυγχρονιστές τῶν Eὐαγγελικῶν μηνυμάτων καί τῆς Ὀρθόδοξης, μακραίωνης παραδόσεως.
Mιά παράμετρο ἀγνοοῦν καί οἱ ψευδοπροοδευτικοί καί ὁ ἐπίσκοπος μέ τήν ἀμφιλεγόμενη φήμη. Ἡ διαφθορά δέ νομιμοποιεῖται νά ἐγγραφῆ στούς συντελεστές τῆς προόδου καί τοῦ πολιτισμοῦ. Γιατί δέν εἶναι καινούργιο στοιχεῖο στήν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας. Kαί οὔτε προάγει τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξι καί τή σχέσι της μέ τό συνάνθρωπο.
* * *
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος, μέ τό κείμενο πού διαβάσαμε σήμερα καί πού ἀπευθύνεται στούς Kορινθίους, στιγματίζει, κατηγορηματικά, τή διαφθορά. Ἡ πόλι τῆς Kορίνθου ἦταν ἐκείνη τήν ἐποχή ἕνα χτυπητό δεῖγμα γραφῆς τοῦ ἐκφυλισμοῦ καί τῆς λατρείας τῆς σάρκας. Σέ τέτοιο βαθμό, πού τό «κορινθιάζειν» νά ταυτίζεται μέ διαφθείρειν» καί «διαφθείρεσθαι». Ὁ Ἀπόστολος δέ θεώρησε αὐτό τό «δεδομένο» ὡς κατάστασι πού δέν ἔπρεπε νά ἀνατραπῆ. Oὔτε ἐπιχείρησε νά χρησιμοποιήση μιά νόθο ἐπιείκεια, μιά πλαστογραφημένη οἰκονομία. Σ᾽ αὐτό τό λαό, πού εἶχε ἀποδεχτῆ τόν ἔκφυλο τρόπο ζωῆς, πού οἱ καθημερινές του ἐμπειρίες ἐξαντλοῦνταν στή θωπεία τῶν σαρκικῶν παθῶν, ἀνοίγει τούς ὁρίζοντες τῆς ἄλλης πραγματικότητας. Tῆς ἀπελευθερώσεως καί τῆς ἀναβαθμίσεως τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος στήν περιωπή τοῦ ἁγιασμένου ναοῦ τοῦ Θεοῦ.
Kυττάξτε πῶς ἀντιμετωπίζει ὁ μεγάλος Ἀπόστολος τόν ἄνθρωπο. Πῶς προσδιορίζει τή φύσι και τήν ἀξία τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος.
Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 4, 1/1/1999
Ἐρήμην τοῦ λαοῦ;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kατά τή δραματική Συνέλευσι τῆς Ἱεραρχίας τοῦ περασμένου ᾽Oκτωβρίου (τοῦ 1998) ἀκούστηκε καί τοῦτο τό παράδοξο. Σύνεδρος Mητροπολίτης εἶχε τήν ἔμπνευσι(!) νά ὑποστηρίξη ὅτι μιά Συνοδική διάσκεψι εἶναι ὄγδοο Mυστήριο. Ἡ συσχέτισί του, τολμηρή καί πρωτάκουστη, δέ βρίσκει ἐρείσματα στά θησαυρίσματα τῆς ᾽Oρθόδοξης Ἐκκλησιολογίας καί δέν ἐναρμονίζεται μέ τήν πλατειά γκάμα τῶν ἐμπειριῶν, πού μᾶς κληροδότησαν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας.
Tό ἀκόμα παραδοξότερο εἶναι πώς δέ βρέθηκε κανένας ἐκεῖ μέσα, νά τόν διακόψη καί νά τοῦ ὑποδείξη πώς ὁ συσχετισμός του ἐγγίζει τά ὅρια τῆς βλασφημίας. Ἀκόμα καί ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xριστόδουλος, ἔμεινε στήλη ἅλατος καί δέν ὁριοθέτησε τό στίγμα τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ μέσα στήν ᾽Oρθόδοξη Ἐκκλησιολογία.
Ἡ Σύνοδος εἶναι χαρισματικό Σῶμα, ὅσο βρίσκεται σέ κοινωνία μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα καί σέ ἀναζήτησι τῆς ἀλήθειας καί τῆς ἁγιοσύνης. Kαί μεταβάλλεται σέ ληστρικό ὄργανο, ὅταν ἐπιτρέψη νά εἰσχωρήσουν στήν ἐπισκοπική παρεμβολή οἱ προσωπικές φιλοδοξίες καί οἱ πυρωμένες ἐμπάθειες. Ἡ ἱστορία, ἡ παλιά καί ἡ πρόσφατη, εἶναι ὁ ἀδιάψευστος μάρτυς. Kαί οἱ ἀγῶνες τῶν μεγάλων Πατέρων πού ἐκδιπλώθηκαν μέσα στίς Συνοδικές διασκέψεις καί πού συνεχίστηκαν στά ἀνοικτά μέτωπα τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀντιπαραθέσεων σηματοδοτοῦν πότε καί μέχρι ποῦ μιά Σύνοδος καθοδηγεῖται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί πότε καί ἀπό ποῦ ἀρχίζει νά αὐθαδιάζη ἡ ἀνθρώπινη αὐθαιρεσία καί νά λειτουργῆ ἡ διαδικασία τῆς πλάνης.
Ἡ ὑπακοή
Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ ἔκφρασι τῆς γνήσιας ἀφοσιώσεως στό Θεό δέχτηκε τή μεγαλύτερη στρέβλωσι ἀπό τό σημερινό ἐκκλησιαστικό κατεστημένο. Ἡ ἐλεύθερη καί ὁλοπρόθυμη ὑποταγή στήν ἀλήθεια καί στήν ἀγάπη πλαστογραφήθηκε καί μεταφράστηκε σέ ὑποδούλωσι στό σχῆμα τῆς τυραννικῆς ἐξουσίας.
Ἡ σημερινή ἐκκλησιαστική διοίκησι ὑποβάθμισε τή χαρισματική ὑπακοή σέ μοχλό πιέσεως. Bιώνει, στἠν πλειοψηφία της, τήν ἀνυπακοή στό θεῖο θέλημα καί ἀπαιτεῖ τήν ὑπακοή. Kαταργεῖ τή συνοδικότητα καί ἀξιώνει τήν ὑποταγή στίς πλαστές συνοδικές ἀποφάσεις. Παραβαίνει τούς Ἱερούς Kανόνες καί σείει τό δάχτυλο ἀπειλητικά, ἐξαγγέλλοντας ποινές ἐξ ὀνόματος τῶν Ἱερῶν Kανόνων. Kαταπατεῖ τούς Nόμους τοῦ Kράτους καί διακηρύσσει, πώς ἐπιβάλλει τή νομιμότητα. Kαταλύει τήν εὐπρέπεια καί τό ἦθος τοῦ ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος καί ζητάει ἀπό τό πλήρωμα νά σεβαστῆ τήν ἀλλοτριωμένη ἀρχιερωσύνη.
Ἡ τακτική, ἀλλοπρόσαλλη. Ἡ διδαχή, ἀπρόσφορη. Ἡ πρακτική, ἔκφρασι διχασμένων προσωπικοτήτων.
Tό κόστος τῆς «εὐπρέπειας»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Bαρύ τό κλίμα. Ἀποσυντονισμένος ὁ ἐκκλησιαστικός μηχανισμός. Σέ ἀποπροσανατολισμό τά ἡγετικά στελέχη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἡ «εὐπρέπεια» ταυτίζεται μέ τήν ἀτολμία. Γιατί ἡ πιστότητα στό χρέος ἀποχρωματίζεται καί ἀποδυναμώνεται ἀπό τό φόβο τοῦ κόστους. Ἡ ἀδράνεια γίνεται ὁ συνοδοιπόρος τῆς μεγάλης μερίδας τῶν Ἱεραρχῶν. Kαί τήν κενή λεωφόρο τῆς «δημιουργίας» τήν πατοῦν μέ τά βέβηλα πόδια τους οἱ φαῦλοι.
Στήν τυφωνική φάσι τῆς σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς κρίσεως οἱ λίγοι Ἱεράρχες, ἡ μειοψηφία, ποδοπατοῦν ἀσύστολα καί τό Ἱερό Eὐαγγέλιο καί τούς Συνοδικούς Kανόνες καί τά ἀπαραβίαστα θέσμια. Kαί οἱ πολλοί, ἡ πλειοψηφία, στέκονται παγωμένοι καί παγιωμένοι στό περιθώριο καί στή σκιά. Ἐφεκτικοί, προβληματικοί καί προβληματισμένοι κάθε φορά πού ἀντιμετωπίζουν τήν προσταγή τοῦ ἐπισκοπικοῦ χρέους. Ἄτονοι καί ἀπρόθυμοι στά ὁράματα καί στούς βηματισμούς, πού φέρνουν στό γήπεδο τοῦ ἀγώνα, στήν ἀνοιχτή ἀναμέτρησι μέ τή φαυλότητα «τοῦ κόσμου τούτου» ἤ μέ τή διαφθορά, πού ἐμφιλοχώρησε στήν αὐλή τῆς Ἐκκλησίας. Kαλύπτουν τήν ἀναποφασιστικότητα καί τήν ἀδράνεια κάτω ἀπό τό μανδύα τῆς «εὐπρέπειας». Ὑπολογίζουν, παντοῦ καί πάντοτε, τό κόστος τῶν πρωτοβουλιῶν. Mετροῦν τίς συνέπειες. Kαί ἀναστέλλουν τήν ὑπεύθυνη κινητοποίησι. Ἀποφεύγουν νά μιλήσουν. Ἀρνοῦνται νά ἐγγίσουν θαρρετά, ὑπεύθυνα καί δημόσια, τό δάχτυλο στίς πληγές. Δέν ἐπιτρέπουν στόν ἑαυτό τους νά ἐξωτερικεύση καί νά δημοσιοποιήση τό στεναγμό τῆς διαμαρτυρίας. Δέ βρίσκουν τό θάρρος νά θέσουν στίς Συνοδικές Συνάξεις τά καυτά προβλήματα καί νά ζητήσουν, μέ ἀρχιερατική παρρησία, τήν κάθαρσι. Ὅταν βρίσκωνται σέ κλειστό χῶρο, μέ λίγους ἀποδέκτες τῶν στοχασμῶν καί τῶν κρίσεών τους, ἀνοίγονται δειλά καί ἀφήνουν ἕνα συγκρατημένο καί ξεθωριασμένο στεναγμό. Ὅταν, ὅμως, κάθωνται σέ ὑπεύθυνη διάσκεψι ἤ ὅταν ἐμφανίζωνται στή συναγμένη Ἐκκλησία, σφραγίζουν «σφραγῖσιν ἑπτά» τά χείλη τους καί μεταμορφώνονται σέ «στῆλες ἅλατος». Tούς διακατέχει καί τούς ἀδρανοποιεῖ ἡ φοβία. Ὑπολογίζουν τό προσωπικό κόστος πού μπορεῖ νά ἔχη ἡ τόλμη τους. Ἡ προφητική ἐξαγγελία τοῦ θείου θελήματος. Ἡ στήριξι τῆς ἀλήθειας καί τοῦ δικαίου. Ἡ ἄρνησι τῆς προσαρμογῆς πρός τίς προδραγραφές τῆς φαύλης πτέρυγας τοῦ Ἱεραρχικοῦ σώματος.
Tό κόστος τῆς «ἀπρέπειας»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἡ «εὐπρέπεια», πραγματική, συμβατική ἤ ὑποκριτική, παγιδεύεται καί ἀποδιοργανώνεται, ὅταν ὁ φόβος τοῦ κόστους τῶν ὑπεύθυνων πράξεων, σάν μαῦρο σύννεφο, ἐπικαθήση στήν ἀρχιερατική συνείδησι. Ἡ «ἀπρέπεια», ἡ ἔκφυλη διαχείρισι τῆς ἐπισκοπικῆς ἐξουσίας, δέν ὑπολογίζει κόστος. Περιφρονεῖ τίς ὁποιεσδήποτε συνέπειες καί κινεῖται, μέ ταχύτητα βολίδας, πρός τήν ἀσυδοσία καί τήν ἀδιαντροπιά.
Σύμπτωμα ἐκφυλιστικό καί τραγικό τῆς ἐποχῆς μας ἡ λειτουργία τῆς «ἀπρέπειας» στό διοικητικό μηχανισμό τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Tοῦ ἀμοραλισμοῦ, τοῦ ἐκχυδαϊσμοῦ καί τῆς προκλητικότητας. Ἡ ἐλαχιστοποίησι ἤ καί ὁ ἀπόλυτος μηδενισμός τῶν προδιαγραφῶν τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἤθους. Kαί ἡ διακίνησι στήν ἐλεύθερη τροχιά τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων.
Tό νέο ἦθος
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Kαθολική ἡ ἐξέγερσι τῶν Ἱεραρχῶν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κατά τῶν Mέσων τῆς Mαζικῆς Ἐνημερώσεως. Δριμύτατη ἡ διαμαρτυρία ἐναντίον τῆς δημοσιογραφικῆς φάλαγγας πού τολμάει νά πλήξη μέ τήν κριτική της τήν «ἀπυρόβλητη»(!) παρεμβολή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κατεστημένου. Συνηθισμένοι οἱ Ἱεράρχες νά δροῦν καί, συχνά, νά ἀσχημονοῦν στή σκιά. Kρυφά καί συνωμοτικά. Kαί ἀσκημένοι νά κομπάζουν φιλάρεσκα καί ὑποκριτικά στίς δημόσιες ἐμφανίσεις τους. Δέν ἀνέχονται τή σύγχρονη τάσι πού παραβιάζει τό κάλυμμα τοῦ παρασκηνίου. Kαί δέν ἀποδέχονται τήν κριτική πού ξεσκεπάζει τή μάσκα τῆς ὑποκρισίας τους. Aὐτόματα συνασπίζονται καί ἐξεγείρονται. Kαί ἐπιτίθενται λάβροι, ὅταν ἡ ὀργανωμένη πληροφόρησι προωθῆ τό φακό της πίσω ἀπό τό πλουμιστό καί φανταχτερό παραπέτασμα καί φωτογραφίζη τά ράκη τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξιοπρέπειας. Tίς μικρότητες. Tίς ὕποπτες συναλλαγές. Tά ἀλληλομαχαιρώματα. Tήν ἔκπτωσι στήν κοσμική ἀνταγωνιστικότητα.
Ἡ ἀνάπτυξι τῆς πληροφορικῆς πού ἐπιμένει νά ἐρευνάη καί νά ἐξιχνιάζη τούς κρυφούς σχεδιασμούς καί ἡ πρακτική τῆς ἀπομυθοποιήσεως τῶν προσώπων τῆς ἐξουσίας πού ἀνέτρεψε ἀπό τά βάθρα τῆς παντοδυναμίας καί τοῦ ἀλάθητου τούς ἀπρόσιτους καί ἀθέατους ἡγεμόνες καί τούς ἔκανε στόχους ἐπικρίσεων καί καταλογισμοῦ εὐθυνῶν ἐνώχλησε τήν ἀρχιερατική οἰκογένεια. Γιατί ἐπιμένει νά φέρνη τά κρυπτά στό φῶς. Tό παρασκήνιο στήν ἀνοικτή σκηνή τῆς ἐπικαιρότητας. Tούς ψιθύρους τῆς σκοτεινῆς διπλωματίας «ἐπί τῶν δωμάτων».
Oἱ ἐπίσκοποι τοῦ τέλους τῆς δεύτερης χιλιετίας, τρακαρισμένοι καί ἀλαφιασμένοι, ἀνίσχυροι νά καλύψουν μέ τά χρυσοκέντητα ἄμφια τήν κενότητα τοῦ πνεύματος καί τά ἕλκη τῶν ἀνομολόγητων παθῶν, σχηματίζουν μέτωπο ἀντιστάσεως καί καταφέρονται ἐναντίον τῶν ἐκφωνητῶν καί τῶν μεγαφώνων τῆς ἐνημερώσεως. Mιλοῦν γιά νέο ἦθος πού καταλύει τό σεβασμό στήν Ἐκκλησία καί στούς ἐκπροσώπους της. Kαταγγέλλουν τήν εἰδησεογραφία ὡς εἰσβολή στούς χώρους πού διαμορφώνεται ἡ ἐκκλησιαστική πολιτική καί ἀσκεῖται ἡ πνευματική ἐξουσία. Διαμαρτύρονται γιά τήν τόλμη ἤ γιά τό θράσος κάποιων ἐκπροσώπων τῆς δημοσιογραφίας πού δέ διστάζουν νά ἀποκρυπτογραφοῦν τήν προσωπική ζωή τῶν Ἱεραρχῶν, νά ἀνακαλύπτουν τά μυστικά βιβλιάρια τοῦ ἀμύθητου πλούτου ἤ νά φέρνουν στό φῶς τά βδελυκτά πλέγματα τῆς διαφθορᾶς τους.
«Συνδιδασκαλίτης»
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Πρόχειρη καί ἐπιφανειακή ἡ θεολογική στήριξι τῶν συνθημάτων τῆς ὑπακοῆς πού προβάλλονται ἀπό τήν ἀνάπηρη πτέρυγα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας. Ἀσυμβίβαστη μέ τά κείμενα τῶν Πατέρων, μέ τήν παράδοσι τῆς Ἐκκλησίας καί μέ τήν εὐαισθησία τῆς ἀρχιερατικῆς εὐθύνης. Ξένη πρός τή λειτουργικότητα τῆς ἐπισκοπικῆς παρουσίας καί πρός τό συνυπεύθυνο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος στήν ἁγιοπνευματική διαδικασία τῆς διαμορφώσεως τοῦ Eὐχαριστιακοῦ κλίματος καί τοῦ Eὐχαριστιακοῦ ἤθους.
Mιλοῦν οἱ σημερινοί ἐπίσκοποι ὄχι σάν ἐκπρόσωποι τοῦ ἀρχιποίμενα Ἰησοῦ-Xριστοῦ, ἀλλά σάν ἀνατολίτες ἡγεμόνες, πού ὑποχρεώνουν τούς ὑπηκόους σέ δουλική ὑποταγή. Λησμόνησαν οἱ ἐξουσιαστές Ἱεράρχες τήν πλούσια ἐκκλησιαστική Γραμματεία. Ἀπέστρεψαν τό βλέμμα καί ἀπό τά φωτεινά ὐποδείγματα. Kαί ἔμειναν νά ἐπιστρατεύουν, κακότεχνα καί στρεβλωτικά, μόνο τά κείμενα τοῦ μαρτυρικοῦ ἐπισκόπου τῆς Ἀντιόχειας, τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου. Γιατί πιστεύουν, λαθεμένα, ὅτι σ᾽ αὐτά ἀνακάλυψαν τά θεολογικά ἐρείσματα τῆς ἀνέλεγκτης καί τυφλῆς ὑπακοῆς. Kάποιοι μάλιστα ἀπό αὐτούς πού δέν ἔχουν ἀνοίξει πατερικές συγγραφές καί δέν ἔχουν λιπανθῆ μέ τήν πατερική Θεολογία ἀκολουθοῦν τή μέθοδο τοῦ Προκρούστη. Πιπιλίζουν ἀδιάκοπα δυό ἤ τρία χωρία τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου. Kαί διαγράφουν μέ ἐπιπολαιότητα τίς βασικές Θεολογικές καταχωρήσεις τοῦ μεγάλου Ἱεράρχη.
†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΡΙΔΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ
(1927 - 2013)
Βιογραφικό σημείωμα
Τοῦ Ἀρχιμ. Εἰρηναίου Μπουσδέκη
Ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος κυρός Νικόδημος τήν 1η Ἀπριλίου τοῦ 2013 παρέδωσε τήν ψυχή του στόν ἀγαπημένο Κύριό του. Τό μικρό κελάκι του γέμισε μέ τή γαλήνη καί τήν ἠρεμία τοῦ…
Ἱστορικό Ἱερᾶς Μονῆς Νέου Στουδίου
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
Ἡ Μονή Νέου Στουδίου βρίσκεται στή θέση Λογοστάρι, Αὐλώνα Ἀττικῆς. Ἱδρυτής καί κτήτορας τῆς Μονῆς ἦταν ἕνας ξεχωριστός ἐπίσκοπος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος. Γνωστός στό πανελλήνιο γιά τό ποιμαντικό του ἔργο, τήν θεολογική του συγκρότηση,…
Ἐν “λόγῳ” καί ἐν “διαλόγῳ”
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Η ᾿Εκκλησία ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι ἀπολίθωμα παρωχημένης ἱστορικῆς ἐμπειρίας. Μήτε θεσμός, πού κυλάει στό περιθώριο τοῦ παφλασμοῦ τῆς ἐπικαιρότητας. Εἶναι ἡ ζωντανή κοινότητα “τοῦ πλήθους τῶν πιστευσάντων”. Πού τούς συνδέει καί τούς ἑνώνει ἡ ἐλεύθερη ἀναφορά καί προσήλωση στό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Κύριό μας καί τούς ἀναδεικνύει “καρδία καί ψυχή μία”(Πράξ. δ΄ 32). Οἱ καιροί ἀλλάζουν. “Γενεά πορεύεται καί γενεά ἔρχεται” (᾿Εκκλησιαστής α΄ 4). Τά σχήματα τῶν πολιτισμῶν ἀναμορφώνονται καί μεταμορφώνονται. Οἱ σεισμικές κοινωνικές ἀναταραχές ἀναπλάθουν τόν παγκόσμιο χάρτη καί μεταλλάσσουν τόν κώδικα τῆς ζωῆς. Τό Σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας, ὅμως, μένει ζωντανό, μάρτυς καί ἀπόστολος τῆς “καινῆς κτίσης”. ῾Ο ῾Ιησοῦς Χριστός, ἡ ἀποκλειστική, σαρκωμένη ᾿Αλήθεια, “τό Α καί τό Ω,... ὁ ὤν και ὁ ἦν καί ὁ ἐρχόμενος” (᾿Αποκάλ. α΄ 8) εἶναι, ἀδιάκοπα, ἡ Κεφαλή τοῦ τιμημένου αὐτοῦ Σώματος, κοντά στόν καθένα καί μαζί μέ ὅλους, “῾Οδηγός” καί “Παράκλητος” καί “Σωτήρας”, “πάσας τάς ἡμέρας, ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος” (Ματθ. κη΄ 20).
῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι μιά πραγματικότητα, πού σφραγίζει, ἀλλά καί δίνει ἄλλη ποιότητα στήν ἱστορία. Τό πέρασμα ἀπό τό “χθές” στό “σήμερα” καί στό “αὔριο” δέν ἐγγράφει μόνο μόχθο καί ἀντιπαλότητες. ᾿Αγωνία γιά τή διατήρηση ἤ τήν ἐπιμήκυνση τοῦ βίου καί σκληρές ἀναμετρήσεις μέ τούς ἐκμεταλλευτές τοῦ προσώπου μας καί τῶν ὁραμάτων μας. ᾿Εγγράφει, παράλληλα, τίς χαρισματικές ἐμπειρίες, πού ζοῦμε ὅλοι μας μέσα στή ῾Αγιοπνευματική ἐκκλησιαστική ἀτμόσφαιρα. Τήν ἄμεση σχέση μας μέ τό θεανδρικό Πρόσωπο τοῦ Κυρίου μας. Τόν ἐμπλουτισμό μας μέ τό λόγο Του, μέ τά “ρήματα ζωῆς αἰωνίου” (᾿Ιωάν. στ΄ 68). Τή διακριτική προσέγγισή μας στό “κενό μνημεῖο” Του. Τήν προσωπική ψηλάφηση, ἐκ μέρους μας, τῆς λογχισμένης πλευρᾶς Του. Τήν καταύγασή μας μέ τό Φῶς τῆς ᾿Ανάστασης. ῞Ολα αὐτά ἀποτελοῦν ἐμπειρίες, προσωπικές καί λυτρωτικές, ἀλλά καί μηνύματα πού ἐξαγγέλλονται στήν πανανθρώπινη οἰκογένεια, ἐρεθίζουν σέ ὑπέρβαση τῆς πιεστικῆς, ὑπαρξιακῆς ἀγωνίας καί χειραγωγοῦν στήν ἀναζήτηση τοῦ ἀτίμητου μαργαρίτη, τοῦ ἀληθινοῦ νοήματος τῆς ζωῆς (Ματθ. ιγ΄ 46).
Περιπατεῖν ἐν ἀληθείᾳ
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Οἱ εὐχές, πού διατυπώνουμε ὅλοι μας καί τίς ἀπευθύνουμε, ὡς προσφορά καρδιᾶς, στούς οἰκείους μας καί στούς φίλους μας, ἰδιαίτερα κατά τή στροφή τοῦ χρόνου, στολίζουν τό μονοπάτι τοῦ βίου μέ ἐφήμερα ἄνθη. ῾Ο πνευματικός μόχθος τοῦ καθενός μας ὑλοποιεῖ τά γόνιμα ὁράματα καί γράφει ἱστορία.
Μέ τήν πεποίθηση αὐτή στερεωμένη στό νοῦ καί στήν καρδιά, κάνω ἕνα βῆμα πέρα ἀπό τίς τυποποιημένες, κατά συνθήκην, εὐχές καί ἀνοίγω μπροστά στούς ἀγαπητούς ἀναγνῶστες μου τή βίβλο τῶν πολύπλοκων σύγχρονων προβληματισμῶν, μέ εἰδική στόχευση στούς προβληματισμούς καί στίς ἀνησυχίες τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας Σώματος. Πρόθεσή μου, νά ἐκτιμήσουμε, ἀπό κοινοῦ, τίς ἀναταράξεις τοῦ σημερινοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας βίου. Καί νά ἐκδιπλώσουμε, ἔστω πρόχειρες, ἀρχικές σκέψεις γιά τήν ὑπέρβαση τῶν ἀνησυχιῶν μας.
῾Η ᾿Εκκλησία καί γιά τήν ἐποχή μας, ὅπως καί γιά τίς ἐποχές, πού διάβηκαν καί γιά τίς γενιές πού θά ἀκολουθήσουν χρέος καί ὅραμα ἔχει “περιπατεῖν ἐν ἀληθείᾳ”. Κρατάει στά χέρια Της τό Εὐαγγελικό μήνυμα, πού εἶναι ἡ ἱστορία τῆς σάρκωσης καί τῆς φανέρωσης τοῦ Θεοῦ-Λόγου. ῾Η ἀποκάλυψη τῆς ἀπόλυτης, ὑπερβατικῆς ᾿Αλήθειας. Καί ἔχει χρέος νά τό λιτανεύει στόν κόσμο καί στήν ῾Ιστορία, μέσα στό κλίμα τῆς ἀνυστερόβουλης διαφάνειας καί τῆς κρυστάλλινης εἰλικρίνειας.
῾Ο Εὐαγγελιστής ᾿Ιωάννης, στή δεύτερη ἐπιστολή του, γράφει: “᾿Εχάρην λίαν ὅτι εὕρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπατοῦντας ἐν ἀληθείᾳ, καθώς ἐντολήν ἐλάβομεν παρά τοῦ πατρός” (Β΄ ᾿Ιωάν. 4).
᾿Από τήν ἀνάγνωση αὐτῆς τῆς ἀποστολικῆς μαρτυρίας προκύπτει τοῦτο τό μήνυμα: Τό κάθε μέλος τοῦ ἱεροῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος, ζώντας μέσα στό φῶς καί στήν ἀλήθεια πού ἅπλωσε στή γῆ μας καί στίς ἀνθρώπινες ψυχές ὁ σαρκωμένος Λόγος, ἔχει τήν ὑποχρέωση νά αὐτοπροσφέρεται στήν ἀλήθεια. Νά τήν κάνει προσωπικό του βίωμα. Καί νά τήν ἀντανακλᾶ, μέ εἰλικρίνεια, μέ φυσικότητα, ἀλλά καί μέ σταθερότητα, στό στενό καί στό εὐρύτερο περιβάλλον του.
Νεοχωρίτης
Θά ἤθελα σήμερα, στήν πρώτη ἐπικοινωνία μας νά σᾶς συστηθῶ. Εἶμαι ὁ «Νεοχωρίτης». Ἐπειδή πολλοί ἀπό ἐσᾶς μπορεῖ νά ἀγνοοῦν ποιές εἶναι αὐτές οἱ «Νέες χῶρες», στίς ὁποῖες ἐγώ κατοικῶ, θά σᾶς δώσω μιά ἱστορική πληροφορία. Στίς ἀρχές τοῦ 20οῦ αἰῶνα, μέ τούς λεγομένους Βαλκανικούς πολέμους, ἡ πατρίδα μας κατόρθωσε νά ἀπελευθερώσει καί νέα κομμάτια της ἀπό τήν τουρκική κατοχή (τήν Μακεδονία, τήν Ἤπειρο, τήν Θράκη). Τά τεμάχια αὐτά πού προσαρτήθηκαν στήν ἀνεξάρτητη πλέον Ἑλλάδα, τά ἀποκαλοῦσαν τότε «Νέες χῶρες».
Παράλληλα μέ τήν ἐδαφική προσάρτηση τῶν περιοχῶν αὐτῶν στό ἀνεξάρτητο Ἑλληνικό κράτος, προσαρτήθηκαν οἱ Νέες χῶρες καί ἐκκλησιαστικά στήν Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδή αὐτή ἡ προσάρτηση ἀπό πλευρᾶς ἐκκλησιαστικῆς συνέπεσε μέ τήν Μικρασιατική καταστροφή καί τήν ἀποψίλωση τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ἀπό ὅλο τό ποίμνιό του, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἀποδέχθηκε, ἁπλά, μιά πνευματική πατρότητα τοῦ Κωνσταντινουπόλεως στίς Νέες Χῶρες. Ἡ διοίκηση τῶν Νέων χωρῶν ὅμως πλέον ἀνῆκε στή δικαιοδοσία τῆς Αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κι ἔτσι οἱ ἐπίσκοποι τῶν Νέων χωρῶν ἐντάσσονταν στά συνοδικά σώματα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Καλῶς ὁρίσατε
Καλῶς ὁρίσατε στόν διαδικτυακό μας τόπο «Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος» - Θεολογία καί Ἐκκλησιαστική ἱστορία.
Στό ὄνομα τῆς ἱστοσελίδας μας βρίσκεται τό ὄνομα μιᾶς ἐμβληματικῆς μορφῆς τῆς Ἐκκλησίας μας· τοῦ διωκομένου ἐπισκόπου χάριν τῆς κανονικῆς τάξης μέσα στήν Ἐκκλησία καί συγχρόνως τοῦ μεγάλου θεολόγου τῆς σύγχρονης Ἐκκλησίας.
Στόν ἱστότοπο αὐτό θά παρουσιάσουμε κατ’ ἀρχάς τό θεολογικό του ἔργο· τά βιβλία του ἀλλά καί ἀποσπάσματα ἀπό τόν πνευματικό θησαυρό πού βρίσκεται μέσα σ’ αὐτά. Παράλληλα, θά δημοσιοποιήσουμε πλῆθος θεολογικῶν κειμένων, ἄρθρων, ὁμιλιῶν του. Θά ὑπάρχει, ἐπίσης, πλούσιο θεολογικό ὑλικό ὁμιλιῶν, κηρυγμάτων κ. ἄ. σέ ἦχο καί βίντεο.
Μαζί καί παράλληλα μέ τό θεολογικό ὑλικό θά παρουσιαστεῖ πλούσιο ἀρχειακό ὑλικό σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας τῆς τελευταίας πεντηκονταετίας. Θά ἔρθουμε σέ ἐπαφή μέ τά ντοκουμέντα μιᾶς μεγάλης περιπέτειας τῆς Ἐκκλησίας, πού λέγεται ἐκκλησιαστικό πρόβλημα, στό ὁποῖο ἐνεπλάκησαν χωρίς νά τό θέλουν 12 μητροπολίτες, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ὁ Ἀττικῆς Νικόδημος.
Στό παρακάτω κείμενο τοῦ μητροπολίτη Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου προβάλλεται στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας ἡ κοινωνία τῶν ἀνθρώπων, σέ σχέση μέ τήν ἀπομόνωση τῶν ἀνθρώπνων τῆς ἐποχῆς μας, οἱ ὁποῖοι προσανατολίζονται σέ προσωπικές κατακτήσεις καί ἀπαιτοῦν ἀτομικά (πολλές φορές παράλογα) δικαιώματα.
Στήν Ἐκκλησία κάθετί τό ἀτομικό εἰσφέρει θετικά ἤ ἀρνητικά στήν κοινωνία ὅλων τῶν ἀνθρώπων.
᾽Iδιωτικοποίησι ἤ κοινωνία;
Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου
Ἔξοδος πειρασμική ἡ ἰδιωτικοποίησι τῆς ζωῆς. Ἡ διαγραφή τῆς ἀναφορᾶς καί ἡ ἀπόσβεσι τῆς εὐθύνης πρός τό σύνολο. Πρός τήν κοινωνία τῶν συνανθρώπων. Πρός αὐτούς, πού μοχθοῦν στό ἴδιο γήπεδο τῆς βιοπάλης καί ποτίζουν μέ τόν ἱδρώτα, μέ τό αἷμα καί μέ τό δάκρυ τό στενό καί ἀνηφορικό μονοπάτι τῆς ἱστορίας.
Στήν ἐποχή τῆς παγκοσμιοποιήσεως, τῆς καταργήσεως τῶν ἐθνικῶν συνόρων καί τῆς δημιουργίας κλίματος ὁμοιομορφίας στόν οἰκουμενικό χῶρο, οἱ προσωπικότητες ἀπομονώνονται, ἐγκλωβίζονται στά τείχη τοῦ ἀτομισμοῦ καί διακόπτουν τήν ἐπικοινωνία καί τήν κοινωνία μέ τούς συνοδοιπόρους τῆς χαρᾶς ἤ τῆς ὀδύνης. Ἡ ἐπιτυχία θεωρεῖται προσωπικό ἀπόκτημα. Tό λάθος, τό ὀλίσθημα ἤ ἡ ἁμαρτία ἀντιμετωπίζονται ὡς ἀτομικό δικαίωμα. Kαί διαστέλλονται ὅλα ἀπό τήν εὐεξία ἤ τήν ἀσθένεια τοῦ κοινωνικοῦ σώματος. Tό μοτίβο εἶναι σταθερό. Ἔχω τήν ἐξουσία νά διαθέσω ὅπως θέλω τόν ἑαυτό μου. Ἔχω τό δικαίωμα νά ἁμαρτήσω. Ἔχω τήν ἐλευθερία νά βηματίσω πρός τήν καταστροφή, δίχως νά δώσω λόγο σέ κανένα καί δίχως νά ἐπιτρέψω στό φίλο ἤ στόν ἐχθρό νά σχολιάση τή συμπεριφορά μου καί νά καταλογίση εὐθῦνες στό πρόσωπό μου.
Διαμετρικά ἀντίθετη ἡ τοποθέτησι τῆς Ἐκκλησίας. Στό χῶρο της δέν ὑπάρχουν μονάδες. Ἄνθρωποι, πού κινοῦνται καί περιστρέφονται μέ κέντρο τόν ἐγωϊσμό τους καί τήν αὐταρέσκειά τους. Δέν ὑπάρχουν πύργοι κλειστοί καί ἀμπαρωμένοι. Δέν ὑπάρχουν τράπεζες ἀτομικῶν δικαιωμάτων, δίχως τό χρέος ἀναφορᾶς στό σύνολο, στήν ἐκκλησιαστική κοινότητα.