Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 129, 16-3-2004

Ο  ΜΥΘΟΣ ΓΙΑ  ΤΟΝ  “ΙΕΡΩΝΥΜΙΚΟ”  ΝΟΜΟ  214

Ὅπως καί σέ προηγούμενα σχόλιά μας ἐπισημάναμε καί ἔντονα τονίσαμε, χωρίς ἐπιφυλάξεις καί ἐνδοιασμούς, ἡ περίοδος τῆς ἀρχιερατείας τοῦ μακαριστοῦ Ἱερωνύμου ὑπῆρξε ὁ “χρυσοῦς αἰών” στή διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας μας. Καί αὐτό δέ λέγεται μόνο ἀπό τούς φίλους του, ἀπό ἐκείνους πού συνειδητά στάθηκαν πολύ κοντά του, ἀλλά ἀναγνωρίζεται καί ὁμολογεῖται, ὅσο τά χρόνια περνοῦν καί οἱ ἐμπάθειες περιορίζονται, καί ἀπό ἐκείνους πού κατά τήν ἔμπονη πορεία του βρέθηκαν στήν ἀντίπερα ὄχθη. Καί δέν θά μᾶς κουράζει νά τό λέμε καί νά τό ἐπαναλαμβάνουμε “πάλιν καί πολλάκις” ὅτι ὁ μακαριστός Ἱερώνυμος δέν ὑπῆρξε ὁ ἐκλεκτός καμμιᾶς “ἀρχῆς καί ἐξουσίας”. Ἦταν ἀποκλειστικά καί μόνο ὁ ἐκλεκτός τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας καί γιά τήν Ἐκκλησία πρόσφερε καί θυσίασε τά πάντα, ἀκόμη καί τήν ἴδια τή ζωή του. Καί ὅπως χαρακτηριστικά ἐπισημαίνει κάποιος λόγιος Ἱεράρχης “Ἐναντίον του στράφηκαν οἱ πολιτικοί κράχτες καί τῆς ἄκρας δεξιᾶς καί τοῦ κέντρου καί τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ὅλοι ἐκεῖνοι, πού ἤθελαν τήν Ἐκκλησία θεραπαινίδα τῶν σκοπῶν τους καί τώρα τήν ἔβλεπαν νά κινεῖται ἀνεξάρτητη. Φορέας ἄλλου μηνύματος, πού δέν προσδένει καί δέν ὑποδουλώνει τόν ἄνθρωπο στά σχήματα τοῦ κόσμου, ἀλλά τόν καλεῖ καί τόν δρομολογεῖ στήν ἐλευθερία τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ”.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 127, 16-2-2004

Πατριάρχης ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος Α΄ (Κοτσώνης);
(Διάψευση ἄρθρου "Καθημερινῆς" ἀπό τόν μακαρ. Εὐρίπου Βασίλειο)

Δημοσιοποιοῦμε, γιά δεύτερη φορά, μιά σκοτεινή, ἀνεπίτρεπτη δημοσιογραφική διαπλοκή. Καί προβαίνουμε σέ ἀναπαραγωγή, ἐπειδή οἱ σκοτεινές δυνάμεις, πού κυριαρχοῦν αὐτή τή στιγμή στήν ἐκκλησιαστική μας διοίκηση, ἐπιμένουν νά διαστρέφουν τήν ἱστορική ἀλήθεια καί νά προσπαθοῦν νά ἐπιρρίπτουν τίς εὐθῦνες γιά τή σημερινή λαθεμένη ἀντιπαράθεση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στό μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο. Πιστεύουμε, πώς ἡ ἀναδημοσίευση τοῦ περιστατικοῦ θά πείσει τούς ἀπροκατάληπτους, πώς οἱ σημερινές ὑπεροπτικές συμπεριφορές τοῦ κ. Χριστόδουλου δέν ἔχουν καμμιά σχέση ἤ ὁμοιότητα μέ τήν ἄψογη πολιτεία τοῦ Ἱερωνύμου.

Ἡ ἐφημερίδα “Καθημερινή”, 28 ὁλόκληρα χρόνια μετά τήν παραίτηση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου καί 13 χρόνια μετά τό θάνατό του, δημοσίευσε ἄρθρο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ συνεργάτη της Καλοκαιρινοῦ, στό ὁποῖο, ἀναληθῶς καί ἀθεμελίωτα, γραφόταν, ὅτι ὁ μακαριστός Ἱερώνυμος μεθόδευε τήν ἀνύψωσή του σέ Πατριάρχη τῆς Ἑλλάδος.

Ὁ Μητροπολίτης Εὐρίπου Βασίλειος, στενός συνεργάτης τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου καί ἐνημερωμένος γιά τίς προθέσεις καί γιά τίς μεθοδεύσεις του, ἔστειλε ἐπιστολή στήν ἐφημερίδα “Καθημερινή” διαψεύδοντας αὐτήν τήν πληροφορία καί, μέ τήν κατάθεση συγκεκριμένων γεγονότων, ἀποδεικνύοντας, ἀκριβῶς τό ἀντίθετο. Ὅτι, δηλαδή, ἀπείλησε παραίτηση, ὅταν τοῦ προτάθηκε νά περιληφθεῖ στόν Καταστατικό Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος διάταξη, πού νά ἐνσωματώνει τήν Κρήτη καί τά Δωδεκάνησα στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 311, 1 Δεκεμβρίου 2011

Χαρισματική ποιμαντορία

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Πρίν λίγο καιρό, στά μέσα τοῦ μήνα Νοέμβρη, συγκλονιστήκαμε καθηλώνοντας τήν προσοχή μας καί τήν προσευχή μας στήν ἀκτινοβόλο φυσιογνωμία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί σέ παράλληλη ἐκκλησιαστική τελετή μνημονεύσαμε ἕνα μεγάλο πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, δυναμικό λειτουργό καί φωτεινό πατέρα τῆς οἰκουμενικῆς ὀρθοδοξίας, τόν μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν Ἱερώνυμο Κοτσώνη. Ἡ ταυτόχρονη ἀναφορά στούς δυό πατέρες μας, πού μέ τήν πιστότητά τους στίς ἀποστολικές παραδόσεις, μέ τήν ἡρωϊκή ἀντιπαράθεσή τους μέ τό σκληρό διωγμό καί μέ τήν ἁγιασμένη καί θυσιαστική ποιμαντική τους φροντίδα ὑπηρέτησαν τό μεγαλεῖο τῆς ὀρθοδοξίας καί ἡ ἐπιμνημόσυνη ἀναφορά στόν ἥρωα τῆς ἐποχῆς μας, τόν ἀείμνηστο Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο, γεμίζουν τήν ψυχή μας μέ θάμβος καί μᾶς δίδουν ἀφορμές γιά ἀναθεώρηση καί μείζονα ἐμπλουτισμό τῆς πνευματικῆς μας θωράκισης καί τῆς γνησιότερης προσέγγισης στά φωτεινά πατερικά ὑποδείγματα.

 Ἐντυπωσιασμένος ἀπό τά προσωπικά μου βιώματα (ὅσα κατόρθωσα νά συλλέξω καί νά ἐγγράψω στό θυλάκιο τῆς ψυχῆς μου κατά τή σκληρή περίοδο τοῦ πολέμου 1940) ἀποφάσισα νά προσφέρω μέ τίς σελίδες τῆς “Ἐλεύθερης Πληροφόρησης” μερικά θησαυρίσματα ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καί μερικές ἀναγραφές πού χαράσσουν τό μέγεθος τῆς προσωπικότητος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου, τίς ἀντοχές του στήν περιπέτεια καί τήν ἀποφασιστικότητά του στό κήρυγμα καί στήν πρακτική διδαχή τῆς ἐλπίδας. Τό κείμενο πού μεταφέρω εἶναι καταχωρημένο στό περιοδικό “ΕΚΚΛΗΣΙΑ” τῆς 21ης Ἰουνίου 1941 καί ἀναδημοσιευμένο στήν ταπεινή ἱστορική δική μου προσφορά στή βιογραφία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τοῦ μόχθου καί τῆς ἀγάπης πού κυκλοφορεῖ μέ τόν τίτλο: “Ἱερώνυμος Κοτσώνης, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῶν Ἀποστολικῶν ὁραματισμῶν”. Ἀποτελεῖ ἔκθεση πεπραγμένων τῆς Ὑπηρεσίας Προνοίας Στρατευομένων τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν κατά τό πρῶτο ἑξάμηνο τῆς σκληρῆς πολεμικῆς ἀναμέτρησης τοῦ 1940. Τήν ἔκθεση αὐτή τήν συνέταξε καί τήν παρουσίασε στόν μητροπολιτικό Ναό τῶν Ἀθηνῶν, ὁ τότε ὑπεύθυνος τῆς ἐκκλησιαστικῆς προνοίας ἀρχιμ. Ἱερώνυμος Κοτσώνης σέ συγκέντρωση περισσοτέρων τῶν τριῶν χιλιάδων συνεργατῶν καί συνεργατριῶν, στήν ὁποία προεξῆρχε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρύσανθος. 

 “Μόλις πρό ἡμερῶν συνεπληρώθη ἑξάμηνον, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ὁ Μακαριώτατος ἐκάλεσεν εἰς τήν Ἀρχιεπισκοπήν τούς πρώτους συνεργάτας τοῦ ἔργου. Ἐπεθύμει ἵνα δώσῃ εἰς τά εὐσεβῆ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας τήν εὐκαιρίαν νά συμμετάσχωσιν ὄχι ἁπλῶς εἰς ἕν οἱονδήποτε φιλανθρωπικόν ἔργον, ἀλλ᾿ εἰς τήν ἐκδήλωσιν μακραίωνος ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, τῆς ἐξασκήσεως δηλ. τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης, ὑπό τό πνεῦμα καί τόν χαρακτῆρα τῆς χριστιανικῆς πίστεως.

 Τά προβλήματα, τά ὁποῖα παρουσιάζοντο ἐνώπιον τῶν πρώτων συνεργατῶν, ἦσαν πολλά καί μεγάλα, ἐκεῖνο ὅμως τό ὁποῖο κατεβλήθη προσπάθεια νά ἀντιμετωπισθῇ εὐθύς ἐξ ἀρχῆς ἦτο πῶς οἱ μέν εἰς τό Μέτωπον ἀγωνιζόμενοι ἤ εἰς τά νοσοκομεῖα νοσηλευόμενοι στρατιῶται θά ἀπέκτων τήν Ἐκκλησίαν ὡς σύντροφόν των, αἱ δέ οἰκογένειαί των θά ἐπανεύρισκον ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας τόν προστάτιν των, ὁ ὁποῖος ἦτο μακράν των.

Τό “ὄχι” τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου

Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ εἶναι μιά ἐπιστολή τοῦ τότε ᾿Αρχιμανδρίτη ῾Ιερώνυμου Κοτσώνη (μετέπειτα ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Αθηνῶν), πού τήν ἔστειλε στίς 17 ᾿Απριλίου του 1950 στήν ἐφημερίδα “᾿Εθνικός Κήρυξ”. Καταθέτει τήν δική του προσωπική μαρτυρία γιά τήν ἄρνηση τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Αθηνῶν Χρυσάνθου νά ὁρκίσει τήν κατοχική Κυβέρνηση Τσολάκογλου, πού τή διόρισαν, ἀμέσως μετά τήν πτώση τοῦ μετώπου, οἱ Γερμανοί κατακτητές.

᾿Εντύπωση προκαλεῖ ἡ σταθερότητα, ἡρεμία καί ἀποφασιστικότητα τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, κατά τήν κρίσιμη στιγμή. Αὐτό πού τόν συνέχει, εἶναι τό χρέος  ἐμμονῆς στήν παράδοση τῆς ᾿Εκκλησίας καί στό συμφέρον τοῦ ῎Εθνους. ῾Ως ἐκκλησιαστικός ἡγέτης, θεωρεῖ ἐμπαιγμό καί προδοσία, νά ὁρκίζει, γιά πίστη στήν πατρίδα, κυβέρνηση πού ἐκπροσωπεῖ τόν κατακτητή.

Τό ὑπεροχικό καί συγκλονιστικό, στή συμπεριφορά τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου, ἦταν ὅτι ἀρνήθηκε τήν ὁρκωμοσία γνωρίζοντας τίς συνέπειες αὐτῆς τῆς δυναμικῆς στάσεώς του. ῏Ηταν ἕτοιμος ἀκόμα καί νά ἀποθάνει. Τελικά ἡ γενναία του πράξη τοῦ στοίχισε τήν ἀπώλεια τοῦ ᾿Αρχιεπισκοπικοῦ θρόνου.

Σήμερα ἔχουμε μεγάλη ἀνάγκη ἀπό τέτοιες ἐκκλησιαστικές προσωπικότητες. ᾿Από ἡγέτες πού, μέ αὐτοθυσία, θά βάζουν, μπροστά ἀπό τά προσωπικά τους συμφέροντα καί τίς θέσεις ἐξουσίας, τήν πιστότητα στίς θεμελιακές ἀρχές τῆς ἡγετικῆς ἀξιοπρέπειας καί στό χρέος ἐναρμόνισης τῶν κινήσεών τους μέ τίς ἐπιταγές τῆς ᾿Ορθοδόξου συνειδήσεώς τους.