Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 148, 1-1-2005

Χιλιαστικές οὐτοπίες

Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου

Χιλιασμός καλεῖται ἡ ἀρχαία παρερμηνεία περί “ὁρατῆς εἰρηνικῆς καί εὐδαίμονος βασιλείας τοῦ Χριστοῦ μετά τῶν πιστῶν ἐπί τῆς γῆς πρό τῆς μελλούσης κρίσεως, διαρκείας χιλίων ἤ περισσοτέρων ἐτῶν... Πανταχοῦ θά βασιλεύσῃ ἐπί τῆς γῆς εἰρήνη καί εὐδαιμονία, θά παύσωσιν οἱ πόλεμοι, ἡ ἀγριότης τῶν θηρίων..., ἡ γῆ θά καταστῇ ὡραιοτέρα καί καρποφορωτέρα, ἡ δύναμις τοῦ θανάτου θά ἐξασθενήσῃ καί ὁ ἄνθρωπος θά ζῇ ἐπί πολλά ἔτη” (Κ. Ι. Δυοβουνιώτης, “Μεγάλη Ἑλλην. Ἐγκυκλοπαίδεια”, τ. ΚΔ΄). Εἰδυλλιακή οὐτοπία! Πρόκειται γιά νόθες ἑρμηνεῖες χωρίων τῆς Γραφῆς, ἰδίως τῆς Ἀποκαλύψεως (κ΄ 1 κα΄ 8). Αὐτά κηρύττουν καί οἱ σημερινοί Χιλιαστές, μαζί μέ πλῆθος ἄλλων παραχαράξεων καί παρερμηνειῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Διαχρονικό, ὅμως, πρόβλημα γιά τήν Ἐκκλησία εἶναι ὅτι καί πολλά μέλη Της, κληρικοί καί λαϊκοί, ἐμφοροῦνται ἀπό ἀνομολόγητες ἔμμονες ἰδέες χιλιαστικῆς χροιᾶς, πού ὁδηγοῦν σέ ἐφησυχασμό καί κρατοῦν σέ καταστολή τό ἀγωνιστικό φρόνημα τῆς ψυχῆς.

Πολλοί βλέπουν τή σωτηρία “γραφειοκρατικά”. Τηρῶντας τό πρωτόκολλο κάποιων θρησκευτικῶν ἀρχῶν, τή θεωροῦν βέβαιη, νά συνδυάζεται, μάλιστα, μέ ζωή ἀνέφελη, μέ ἐπιτυχίες, πλοῦτο καί ὑψηλό πρεστίζ, ὑγεία, μακροζωία, ὑλική καί πνευματική εὐφορία.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 130, 1-4-2004

Ποιμαντικές Ἐπισημάνσεις ἀπ᾿ τήν Παγκόσμια Ὀρθοδοξία

Ἡ Ὑπακοή καί ὁ Λαϊκός.

Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου

(Τό κείμενο, πού ἀκολουθεῖ, εἶναι μετάφραση ἄρθρου Ἀμερικανοῦ Ὀρθόδοξου ἱερέα, πού ἀνήκει στήν Ἐκκλησία τῆς Ρωσικῆς διασπορᾶς. Πρώην Ρωμαιοκαθολικός ὁ συγγραφέας, μέ τό ἄρθρο αὐτό θέλει νά προφυλάξει τούς προσήλυτους τῆς Πατρίδας του, πού ἀσπάζονται τήν Ὀρθοδοξία, ἀπό πλάνες ψευδοευσεβῶν Ὀρθοδόξων. Ὅσα, ὅμως, γράφει, ἰσχύουν 100% καί γιά μᾶς τούς Ἕλληνες Ὀρθόδοξους.
Σημ. Μεταφρ.).   

Ὀρθόδοξος Χριστιανός εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ ἐκεῖνος, πού ἀγωνίζεται νά βιώνει τίς ἀπαιτήσεις τοῦ Ὀρθόδοξου τρόπου ζωῆς, ὅπως μᾶς τόν παρέδωσε ἡ Ἁγία Γραφή καί ἡ Παράδοση. Ἐπιμελής παρακολούθηση τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν, συχνή συμμετοχή στά Μυστήρια, τήρηση τῶν ἐποχιακῶν νηστειῶν, προσφορά ἐλεημοσύνης καί ἀγάπης, κτλ, ἀποτελοῦν ἕνα minimum ἀπαιτήσεων γιά ὅσους ἀκολουθοῦν τόν Ἰησοῦ Χριστό. Αὐτή ἡ ἱερή ὑπακοή, ἐν τούτοις, εἶναι μόνο ἡ ἀρχή γιά ὅποιον θέλει νά ὀνομάζεται Χριστιανός. Τά πρῶτα βήματα τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς, σύμφωνα μέ ὅσα μᾶς δίδαξε ὁ Κύριος: “ἐάν ἀγαπᾶτε με τάς ἐντολάς τάς ἐμᾶς τηρήσατε... Ὁ ἔχων τάς ἐντολάς μου καί τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με. Ὁ μή ἀγαπῶν με τούς λόγους μου οὐ τηρεῖ” (Ἰωάν. ιδ΄ 14,21,24). Μέ αὐτό τό πνεῦμα ὁ ἅγιος Παΐσιος Βελιτσκόφκυ γράφει: “Ἡ πιστή τήρηση τῶν ἐντολῶν καί τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρά ἡ τέλεια ὑπακοή πρός τόν Χριστό τόν Κύριο”.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 134, 1-6-2004

Τό Μυστήριο
τῆς Συνειδήσεως τῆς Ἐκκλησίας

Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου

Ὁ Χριστός, εἶναι πάντοτε παρών στήν Ἐκκλησία Του καί Τήν κατευθύνει “εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν” διά τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Πῶς, ὅμως, ἐκφράζεται ἡ ὑπερτέλεια αὐτή αὐθεντία μέσα στά ἀνθρώπινα πλαίσια τῆς ἱστορικῆς Ἐκκλησίας; Γράφει ἕνας σύγχρονος Ἄγγλος θεολόγος καί συγγραφέας, ὁ Ὀρθόδοξος Ἱερέας π. Ἀνδρέας Fillips: “Τό Ἅγιο Πνεῦμα, καί συνεπῶς ἡ αὐθεντία, ἀποφαίνεται διά τῆς Ἐκκλησίας, εἴτε μέσῳ ὅλου τοῦ σώματος τῶν πιστῶν Της, εἴτε ἄλλως, μέσῳ ἐκπροσώπων τῶν μελῶν Της. Οἱ Ἐκπρόσωποι μπορεῖ κάποτε νά εἶναι ἄτομα “τῷ πνεύματι ζέοντα”. Ἄλλοτε μπορεῖ νά εἶναι Ἐπίσκοποι, πού συναποτελοῦν Συνόδους. Ὡστόσο, τά ἄτομα τότε μόνο γίνονται Ἅγιοι, οἱ Σύνοδοι τότε μόνο γίνονται Σύνοδοι τῆς Ἐκκλησίας, καί οἱ Ἐπίσκοποι τότε μόνο γίνονται Ἅγιοι Πατέρες, ὅταν οἱ ἀποφάσεις τους ληφθοῦν καί γίνουν ἀποδεκτές ἀπ᾿ ὅλο τό σῶμα τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας” (ἰστοσελ. Orthodoxeng-land.co.uk, 27/2/2003).

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 132, 1-5-2004

Τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας

Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου

Ἔχει πολλές φορές λεχθεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἁπλός κοσμικός θεσμός, εἶναι Μυστήριο. Κάτι, δηλαδή, τό ὁποῖον ὑπερβαίνει τήν ἱκανότητα συλλήψεως τοῦ νοῦ, ξεπερνάει τά ὅρια πετάγματος τῆς καρδιᾶς, ἐξαντλεῖ τίς δυνατότητες ἐκφράσεως τῆς γλώσσας καί ὑπερακοντίζει τήν κοινή λογική καί τή σωρευμένη ἀπό τή συγκρότηση τῶν κοινωνικῶν μορφωμάτων ἐμπειρία. Μέ δεδομένη αὐτή τήν περιορισμένη ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου νά διεισδύει στά πράγματα, πολλοί θεωροῦν ἀνώφελο, ἴσως ἐπικίνδυνο, νά προσπαθεῖ κανείς νά προσεγγίσει τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας. Παρά ταῦτα, ἡ Ἐκκλησία ἀποτελεῖ ἱστορικό δεδομένο. Δυναμική πραγματικότητα, πού σώζει. Ἁπτό καθημερινό γεγονός, μαρτυρημένο ἀπό τήν ἐμπειρία αἰώνων. Δέν θά ἦταν, ἑπομένως, σφάλμα νά ἐπιχειρήσει κανείς νά σχολιάσει τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, μέ στόχο νά Τό ἀναδείξει καί “μετά λόγου γνώσεως” νά προσπέσει καί ταπεινά νά Τό προσκυνήσει.

Μιά εἰκόνα ἀπ᾿ τόν φυσικό κόσμο προσφέρεται ὡς τύπος γιά τήν Ἐκκλησία. Εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ παγόβουνου. Τό τμῆμα τοῦ παγόβουνου, πού φαίνεται πάνω ἀπό τήν ἐπιφάνεια τῆς θάλασσας καί εἶναι προσιτό σέ μᾶς, εἶναι μικρό ποσοστό αὐτοῦ, πού βυθισμένο στήν ἄβυσσο τῶν ὠκεανῶν δέν φαίνεται. Ἔτσι καί ἡ Ἐκκλησία. Δέν ἐξαντλεῖται στό Ἵδρυμα, πού βλέπει ὁ κόσμος, μέ τούς θεσμούς, τήν τάξη καί τήν ὀργάνωσή Του, μέ τό ἀνθρώπινο δυναμικό, καλό ἤ κακό, μέ τό κοινωνικό ἔργο, μέ τίς σκιές καί τά προβλήματά Του. Ἀπροσδιόριστο σέ μέγεθος μέρος τῆς Ἐκκλησίας βρίσκεται κρυμμένο στόν ὠκεανό τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Πλέει βυθισμένο στά βάθη τά ἀπροσμέτρητα τῆς Χάριτος, πού ὡς αἷμα καί ὕδωρ ἔρρευσε ἀπό τή “νυγεῖσα” πλευρά τοῦ σταυρωμένου Νυμφίου καί ἔχτισε, ὡς ἄλλην Εὔα, τήν Ἐκκλησία. Τῆς Χάριτος, πού, ὡς “φερομένη πνοή βιαία” γέμισε τόν οἶκο τῆς Πεντηκοστῆς καί ἵδρυσε τήν Ἐκκλησία καί Τήν ἔστειλε νά πορευθεῖ καί νά ἀγκαλιάσει ὅλο τόν κόσμο ὡς τό μέγιστο “μυστήριον κραυγῆς”, τό ὁποῖον σιωπηλά καί “ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ ἐπράχθη” (πρβλ. Ἅγ. Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, Ἐφεσ. 19,1).

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 291, 16-12-2010 

Ἡ ἱεραποστολική πορεία τῆς Ὀρθοδοξίας στό σύγχρονο κόσμο 

Σύγχρονοι Ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι (ΙΙ)

Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου

(Στό ρωσικό διαδικτυακό τόπο www.pravoslavie.ru/english βρήκαμε δημοσιευμένη μιά ἐνδιαφέρουσα συνέντευξη. Στόν πρόλογο διαβάζουμε: «Στήν Τουρκία, χῶρο τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἔχουν ἀπομείνει πολύ λίγοι Ἕλληνες στίς ὀρθόδοξες ἐνορίες. Αὐτοί συμπληρώνονται, σέ κάποιο βαθμό, ἀπό Ρώσους, πού ἐγκαθίστανται μόνιμα ἐκεῖ. Ὑπάρχουν ὅμως στό Πατριαρχεῖο καί Τοῦρκοι, πού ἔχουν γίνει ὀρθόδοξοι. Τελευταῖα, ὁ ἀριθμός τους αὐξάνει. Ἤδη, ὀρθόδοξη γραμματεία τυπώνεται γι᾿ αὐτούς στά τούρκικα, καί ἐμφανίζονται στόν τύπο ἄρθρα σχετικά μέ τους νεομεταστραφέντες. Ὁ Ἀχμέτ καί ἡ Νεζλά εἶναι δύο ἀπό τούς χίλιους, ἤ κάτι τέτοιο, Τούρκους, πού ἔχουν ἁλλάξει πίστη· καί, ἀντίθετα πρός ἄλλους, δέν τό κρύβουν καθόλου. Ἔδωσαν συνέντευξη σ᾿ ἕνα βουλγάρικο διαδικτυακό τόπο, τό «Dveri na Pravoslavieto», σχετικά μέ τήν ἱστορία τους καί διηγήθηκαν τήν πνευματική τους ἀναζήτηση, πού τούς ὁδήγησε στήν Ὀρθοδοξία, καί τί σημαίνει νά εἶναι κανείς Χριστιανός στήν Τουρκία». Δημοσιεύουμε παρακάτω τή συνέχεια της συνέντευξης σέ μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά καί σημειώνουμε ὅτι ἀνάλογη συνέντευξη, μέ μικρές διαφορές, τοῦ ἴδιου αὐτοῦ ζευγαριοῦ εἶχε δημοσιεύσει ἡ δική μας «Καθημερινή» στίς 12/12/2007).

(Συνέχεια ἀπό τό προηγούμενο)

...-Ἄρα, μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἡ πορεία σας πρός τήν Ὀρθοδοξία ἦταν ἐπακόλουθο «τοπικῶν» ἐμπειριῶν, χωρίς ἐπιδράσεις ἀπό χώρους ἐκτός Τουρκίας;

A.: Ἡ ὅποια ἐπίδραση ἀπό τόν ἀμερικανικό ἤ εὐρωπαϊκό Χριστιανισμό μόνο κακό μπορεῖ νά κάνει. Δέν ἔνιωσα ποτέ ἄνεση μέ τούς ἐκεῖ Χριστιανούς. Μέ ἀπωθοῦσαν μέ τόν Χριστιανισμό τους, πού τόν εἶχαν μεταβάλλει σέ ψυχοθεραπεία. Πηγαίνουν στήν Ἐκκλησία τίς Κυριακές γιά νά βροῦν κάποιον νά μιλήσουν. Ἡ θρησκεία ὅμως ἔχει σά σκοπό νά γεμίσει ἄλλα κενά μέσα μας. Στήν Εὐρώπη ὁ Χριστιανισμός ἔχει περιοριστεῖ σέ μερικές περιόδους γιορτῶν χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο. Ἄς πάρουμε τά Χριστούγεννα γιά παράδειγμα. Πολλοί εὔχονται ὁ ἕνας στόν ἄλλο μέ τήν εὐχή «Καλές γιορτές» καί ὄχι «Καλά Χριστούγεννα». Στήν Εὐρώπη οἱ ἄνθρωποι ἔχουν μιά ἐπιφανειακή σχέση μέ τό Χριστιανισμό, χωρίς νά αἰσθάνονται τίποτα ἀπό τό πνευματικό του μήνυμα.

-Σέ τί διαφέρουν οἱ Χριστιανοί στή χώρα σας ἀπό τούς Εὐρωπαίους;

N.: Στό ὅτι βρίσκονται πολύ πιό κοντά στήν οὐσία καί τήν παράδοση τοῦ Χριστιανισμοῦ.

A.: Καί στό ὅτι εἶναι πιό θρῆσκοι.

N.: Πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία κάθε Κυριακή, διαβάζουμε τήν Ἁγία Γραφή κάθε βράδυ, προσευχόμαστε μαζί, καί ἀγωνιζόμαστε νά ἐφαρμόζουμε τίς ἐντολές τῆς θρησκείας μας.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 287, 16-10-2010 

Ἡ ἱεραποστολική πορεία τῆς Ὀρθοδοξίας στό σύγχρονο κόσμο 

Σύγχρονοι Ὀρθόδοξοι Τοῦρκοι (Ι)

Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου

(Στό ρωσικό διαδικτυακό τόπο www.pravoslavie.ru/english βρήκαμε δημοσιευμένη μιά ἐνδιαφέρουσα συνέντευξη. Στόν πρόλογο διαβάζουμε: «Στήν Τουρκία, χῶρο τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἔχουν ἀπομείνει πολύ λίγοι Ἕλληνες στίς ὀρθόδοξες ἐνορίες. Αὐτοί συμπληρώνονται, σέ κάποιο βαθμό, ἀπό Ρώσους, πού ἐγκαθίστανται μόνιμα ἐκεῖ. Ὑπάρχουν ὅμως στό Πατριαρχεῖο καί Τοῦρκοι, πού ἔχουν γίνει ὀρθόδοξοι. Τελευταῖα, ὁ ἀριθμός τους αὐξάνει. Ἤδη, ὀρθόδοξη γραμματεία τυπώνεται γι᾿ αὐτούς στά τούρκικα, καί ἐμφανίζονται στόν τύπο ἄρθρα σχετικά μέ τους νεομεταστραφέντες. Ὁ Ἀχμέτ καί ἡ Νεζλά εἶναι δύο ἀπό τούς χίλιους, ἤ κάτι τέτοιο, Τούρκους, πού ἔχουν ἁλλάξει πίστη· καί, ἀντίθετα πρός ἄλλους, δέν τό κρύβουν καθόλου. Ἔδωσαν συνέντευξη σ᾿ ἕνα βουλγάρικο διαδικτυακό τόπο, τό «Dveri na Pravoslavieto», σχετικά μέ τήν ἱστορία τους καί διηγήθηκαν τήν πνευματική τους ἀναζήτηση, πού τούς ὁδήγησε στήν Ὀρθοδοξία, καί τί σημαίνει νά εἶναι κανείς Χριστιανός στήν Τουρκία». Δημοσιεύουμε παρακάτω τή συνέντευξη σέ μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά καί σημειώνουμε ὅτι ἀνάλογη συνέντευξη, μέ μικρές διαφορές, τοῦ ἴδιου αὐτοῦ ζευγαριοῦ εἶχε δημοσιεύσει ἡ δική μας «Καθημερινή» στίς 12/12/2007).

-Ὁ τουρκικός τύπος ἑρμηνεύει τό φαινόμενο τοῦ νά βαπτίζονται σύγχρονοι ἄνθρωποι στήν Τουρκία, ὡς ἐπιστροφή Τούρκων πολιτῶν ἑλληνικῆς ἤ ἀρμενικῆς καταγωγῆς στίς ρίζες τους. Μήπως ἡ δική σας ἐθνική καταγωγή ἔπαιξε κάποιο ἀποφασιστικό ρόλο στό νά γίνετε Χριστιανοί;

Ἀχμέτ: Ἡ ἐθνική καταγωγή ἔπαιξε σέ κάποιες περιπτώσεις ρόλο, ὄχι ὅμως στή δική μας περίπτωση. Ὅσον ἀφορᾶ ἐμένα, ἔχω γεννηθεῖ στήν Καππαδοκία, καί ἔχω συγγενεῖς, πού ἦλθαν ἀπό τόν Καύκασο. Ἀπ᾿ ὅτι γνωρίζω κανείς στήν οἰκογένειά μου δέν εἶχε χριστιανικό μπαγκράουντ.

Νεζλά: Ἡ μητέρα μου ἦταν ἀπό τήν Καβάλα καί ὁ πατέρας μου ἦταν πόντιος. Κάποιοι συγγενεῖς μου μιλούν ρωμαίικα. Ἡ ἀπόφαση ὅμως νά γίνω Ὀρθόδοξη ἦταν δική μου προσωπική ἐπιλογή, ἀνεξάρτητα ἀπό τήν καταγωγή μου.