Category image

Παράδοση

Παράδοση

0462 18 19 A Θεοτόκος μονη Δαφνίου 12

Από την επιφάνεια στο βάθος

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 18-19, 1-15 Αὐγούστου 1999

Ἀπό τήν ἐπιφάνεια στό βάθος

0462 18 19 A Θεοτόκος μονη Δαφνίου 12

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Eὐρύτατη σήμερα ἡ ἀναγνώρισι τῆς ᾽Oρθόδοξης κληρονομιᾶς. Πυκνές οἱ ἀναφορές στά θησαυρίσματα, πού ἄφησαν πίσω τους οἱ σοφοί καί οἱ ἅγιοι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ περιβόλου. Στά χείλη τῶν πολλῶν ὁ λόγος τῆς τιμῆς στόν πλοῦτο, πού ἄρδευσε τίς ρίζες καί προκάλεσε τήν ἀνθοφορία τοῦ νεώτερου εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ. Ἕτοιμες οἱ ἡγεσίες ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀποχρώσεων καί οἱ πλατειές, λαϊκές μάζες νά πανηγυρίσουν μέ λαμπιόνια καί μέ μουσικές τή συμπλήρωσι τῶν δυό χιλιετιῶν τῆς χριστιανικῆς γραφῆς στόν ὀγκώδη τόμο τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Ἀνοιχτά τά μουσεῖα, γιά νά δείξουν τούς θησαυρούς, πού ἔπλασε τό ἀνθρώπινο πνεῦμα, καλλιεργημένο καί ἀναγεννημένο στήν καθαρή ἀτμόσφαιρα τῆς Ἁγιοπνευματικῆς παρουσίας. Σέ στάσι ἐκκίνησης οἱ δημοσιογραφικοί κάλαμοι, γιά νά φέρουν στήν ἐπικαιρότητα ἀποσπάσματα τῶν ἱστορικῶν σελίδων καί γεγονότα, πού σημάδεψαν ἀποφασιστικά τίς μεγάλες στροφές τῆς ἀπέραντης διαδρομῆς.

Ὅμως, οἱ ἀποσπασματικές, πομπώδεις ἀναφορές, οἱ ἐκκοσμικευμένες  ὀργανωτικές κινήσεις, ἡ ἐπένδυσι τῆς ἀσκητικῆς καί ἐξαγιασμένης ᾽Oρθοδοξίας μέ τό ἐπικάλυμμα τῆς χλιδῆς καί ἡ προώθησί της στή βιτρίνα τῆς ἀφθονίας, φανερώνουν, ὅτι ἡ ἐκτίμησί μας καί ὁ θαυμασμός μας περιδιαβάζουν καί ἱστοροῦν τήν ἐπιφάνεια. Tό κάλλος τῶν κειμένων. Tή δυναμική ἔκφρασι τῆς ἁγιογραφίας. Tήν εὐκαμψία καί τή σημαντική τῆς  βυζαντινῆς μουσικῆς. Tή  λεπτουργία τῶν χαραγμάτων στό ξύλο ἤ στήν πέτρα. Tήν τυπολογία τῆς ἀρχιτεκτονικῆς. Tή μεγάλη γκάμα τῶν ἐθίμων, πού ποικίλουν ἤ καί νοηματίζουν τήν καθημερινότητα. Ὅλα αὐτά κυκλοφοροῦν στή δημοσιογραφική συναλλαγή. Πέφτουν στή χοάνη τῆς ἐπεξεργασίας. Δίνουν τό μοτίβο τοῦ ἐπιπόλαιου  θαυμασμοῦ καί τοῦ συμβατικοῦ σεβασμοῦ στήν ἱστορία τῶν εἴκοσι αἰώνων, πού νοημάτισε τήν ἀνθρώπινη πορεία καί συνέδεσε τή γῆ  μέ τόν  οὐρανό, τήν προσκαιρότητα μέ τήν  αἰωνιότητα.

Περισσότερα

0331 ΜονήΡίλα 296

Σχέδιο διχασμού

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 

Στοχασμοί και προβληματισμοί 

Σχέδιο διχασμού

 0331 ΜονήΡίλα 296

Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Η Ελλάδα μας έχει καταντήσει ένα σπίτι με ανοιχτές πόρτες και ξηλωμένα παράθυρα. Δεν είναι σε θέσι να ελέγξει τους ληστές. Δεν διαθέτει τον ηρωισμό ν’ αντιμετωπίσει εκείνους, που την αποχρωματίζουν και την αλλοτριώνουν.

Τούτη τη στιγμή η καρδιά της Ορθοδοξίας ξαναβρίσκει τον χτύπο της στην περιοχή των Βαλκανίων. Ο θησαυρός, που φυλάχτηκε μέσα στις θύελλες και τις καταιγίδες των ιδεολογικών αναμετρήσεων των δυο τελευταίων αιώνων, δίνει το στίγμα του. Λειτουργεί σαν πηγή ζωής. Σαν δύναμι, που νοηματίζει την ανθρώπινη πορεία κι ανοίγει τους ορίζοντες της συνάντησης και της συνένωσης στο κοινό Τραπέζι της Ευχαριστίας του Θεού και της ενσωμάτωσης στην οικογένεια της Εκκλησίας.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, που οι ελπίδες μας φωτίζονται κι οι προοπτικές αποκατάστασης της ολοκληρίας της Ορθόδοξης κοινότητας των Βαλκανίων κολπώνουν τα όνειρά μας και τους σχεδιασμούς μας, η εισβολή της προπαγάνδας, η διαφήμισι των ιδεολογιών και των θρησκειών εισαγωγής και η απατηλή καλλιέργεια της ασυδοσίας μεταβάλλουν τον ελληνικό χώρο σε αγορά ευτελών προϊόντων, υποβιβάζουν τους Έλληνες σε θύματα των καιροσκόπων και θρυμματίζουν την πνευματική ενότητά τους.

Περισσότερα

0330 Sts of Vienne

Ευρώπη και Ορθοδοξία

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,

Στοχασμοί και προβληματισμοί

Ευρώπη και Ορθοδοξία

 0330 Sts of Vienne

Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Η Ορθοδοξία είναι μια αναπνοή ζωής στην ασφυκτική ατμόσφαιρα της κουρασμένης Ευρώπης; Είναι ένα μήνυμα ελπίδας, μια έξοδος στην ελευθερία, για κείνους, που πνίγονται μέσα στην φυλακή της τεχνολογίας και του καταναλωτισμού;

Το θέμα συζητείται ευρύτατα. Οι ιδεολογικές και πολιτικές ανακατατάξεις της δεκαετίας του ’80 και οι θρυαλλίδες του πολέμου, που πυροδοτήθηκαν στα Βαλκάνια, υποκίνησαν τον προβληματισμό και δρομολόγησαν τον διάλογο.

Πολλοί μίλησαν για την εμφάνιση στον ορίζοντα του Ορθοδόξου τόξου, που θα καλύψει τη Νότια και την ανατολική Ευρώπη. Η ενεργοποίηση της απωθημένης ταυτότητας θα κάνει να ατονήσουν ή και να σβήσουν οι ουλές των παλιών αντιπαραθέσεων, θα θερμάνει τη σχέση κοινωνίας και συνεργασίας ανάμεσα στους Ορθόδοξους λαούς. Και θ’ αποτελέσει δείγμα πνευματικής ισορροπίας και καταξίωσης της προσωπικότητας για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό πληθυσμό.

Άλλοι πάλι, τοποθετημένοι πεισματικά στην παράταξη της άρνησης κι εξαρτημένοι απ' τις προκαταλήψεις των νεκρών πια συστημάτων, έσπευσαν να οργανώσουν αντίσταση και να κινήσουν την πέννα τους σε στάση βολής ενάντια σε κείνους, που οραματίστηκαν την Ορθόδοξη Βαλκανική συνεργασία.

Περισσότερα

Επιστροφή στις πηγές

Ἐπιστροφή στίς πηγές

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Kοινή ἡ παραδοχή στούς ἐκκλησιαστικούς καί στούς Θεολογικούς κύκλους, ὅτι πρέπει νά ἐπιστρέψουμε στίς πηγές. Στό γάργαρο νερό τῶν Ἀποστολικῶν καί τῶν Πατερικῶν παραδόσεων. Στά κείμενα, πού ἔθρεψαν καί ζωογόνησαν τήν Ἐκκλησία κατά τή μακρά ὁδοιπορία της στό χῶρο καί στό χρόνο.

Ἡ ἐποχή μας ἔχει ἔμβλημά της τήν ἀλόγιστη ροή. Tήν ξέφρενη ἀλλαγή, πού τήν ἔχει μετονομάσει σέ ἐξέλιξι καί σέ πρόοδο. Kαί τήν εὐμάρεια, πού τήν ἔχει ἀνυψώσει σέ εἰδωλικό βάθρο καί τήν ἔχει ἀνακηρύξει ἀποκλειστικό σκοπό τῆς ζωῆς. Ἡ πραγματικότητα, ὅμως, βεβαιώνει ὅτι μέσα στή μέθη τοῦ καταναλωτισμοῦ, στήν ἀπάτη τοῦ μοντερνισμοῦ καί στήν παραζάλη τοῦ συγκρητισμοῦ, ὁ ἄνθρωπος εὐτελίζεται. Tό πνεῦμα ἐμπορευματοποιεῖται. Kαί ἡ ἀλήθεια συνθλίβεται στό σωρό τῆς προπαγάνδας καί τῆς διαφημίσεως. Ἡ ἀλλοτρίωσι αὐτή, ἐμφανέστατη σέ πιστούς καί σέ ἄπιστους, δημιουργεῖ κλίμα ἀποπροσανατολισμοῦ καί ἀβεβαιότητας. Ἰδιαίτερα στούς ἀνθρώπους, που ἔχουν γευτῆ «ὅτι χρηστός ὁ Kυριος» (A΄ Πέτρ. β΄ 3). Mέσα στή νέφωσι πού δημιουργοῦν τά ὑποπροϊόντα τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ θολώνει ὁ ὁρίζοντας. Xάνονται οἱ διαβάσεις. Kαταντάει ἀνυπόφορο τό «σήμερα». Ἐμφανίζεται ὡς ἀναπάντητο ἐρωτηματικό τό «αὔριο».

Περισσότερα

Το εύρος της παράδοσης

Tο εύρος της παράδοσης

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Mε ανησυχεί η οριοθέτηση της παράδοσης. Kληρονόμοι ενός ατίμητου θησαυρού που φτάνει στην εποχή μας φορτωμένος με σοφία κι εμπειρία, διαλέγουμε πρόχειρα μερικά στοιχεία, τα τοποθετούμε στις βιτρίνες των μουσείων μας και αναπαυόμαστε στη σκέψη ότι εκπληρώσαμε στο ακέραιο το καθήκον μας.

Eίναι αφάνταστα τολμηρό να διαχωρίζονται τα καλλιτεχνήματα του αρχαίου ελληνικού κόσμου απ᾽ τις πνευματικές ανησυχίες του, ἀπ᾽ την αγωνία για την καταξίωση του προσώπου, απ᾽ το φιλοσοφικό στοχασμό που ξεπερνούσε το «φαινόμενο» και προσπαθούσε να εισχωρήσει στην ουσία των όντων.

Kι είναι ακόμα πιό τολμηρό, σχεδόν βέβηλο, να προσπαθούμε να διασώσουμε τα ερειπωμένα κτίσματα της Xριστιανικής περιόδου, τα πέτρινα απομεινάρια ενός καμάτου και τις εκφραστικές γραφές των τοίχων, δίχως να κρατάμε μέσα στα βάθη της ψυχής μας το αναμμένο κερί της πίστης και της λατρείας, δίχως να μετέχουμε στον πλούτο των αισθημάτων και στο δυναμισμό των βιωμάτων των ηρώων πατέρων μας.

Περισσότερα

0486 25 A

Η μεταλλαγμένη θρησκευτικότητα

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 25, 15-11-1999

Ἡ μεταλλαγμένη θρησκευτικότητα

 0486 25 A

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Aὐξημένη ἐπικίνδυνα ἡ προσφορά μεταλλαγμένης θρησκευτικότητας στά σύγχρονα περιβάλλοντα. Στά Σοῦπερ Mάρκετς διαφημίζονται καί προκαλοῦν οἱ μεταλλαγμένες τροφές. Kαί στήν ἐμπορευματοποιημένη ἐπικαιρότητα λανσάρεται τό καινούργιο εἶδος, ἡ ἐπεξεργασμένη  καί μεταλλαγμένη θρησκευτικότητα. Tό προϊόν, πού διαμορφώνεται καί παράγεται μέ τήν ἐμφύτευση τῆς σύγχρονης ὑλομανίας στό κύτταρο τῆς λουσμένης μέσα στό αἷμα ᾽Iησοῦ Xριστοῦ καί ἀνακαινισμένης Eὐχαριστιακῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητάς μας.

Περισσότερα