
Αρχιεπίσκοπος - Δικτατορία
Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος Κοτσώνης - Δικτατορία
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 5ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 144-148)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος:
«῎Αν δέν σταματήσῃ τό κακόν, θά συμμερισθῶ τά βασανιστήρια»
Δέν γνωρίζω τί ἔκαμαν οἱ ἀποδέκται αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς (τήν δημοσιεύσαμε στό προηγούμενο 4ο μέρος) , ἐγώ ὅμως κατόπιν αὐτῆς καί πολλῶν ἄλλων ὑπευθύνων καί ἐξηκριβωμένων στοιχείων, τά ὁποῖα ἔφθαναν μέχρις ἐμοῦ, ἔκρινα ὅτι ἔπρεπε νά ἐπέμβω μέ ἀκόμη ἐντονώτερον τρόπον. Διά τοῦτο, ἐκτός ἀπό τά συνεχῆ σχετικά προφορικά διαβήματα πρός τόν τότε Πρωθυπουργόν, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νά τοῦ γράψω καί ἄλλην ἐπιστολήν, εἰς τήν ὁποίαν μεταξύ ἄλλων τοῦ ἐδήλουν, ὅτι, ἐάν δέν παύσουν τά βασανιστήρια, θά προτιμήσω ἀντί νά διαμένω εἰς τήν ᾿Αρχιεπισκοπήν, νά ἐγκλεισθῶ εἰς τάς φυλακάς καί νά συγκακοπαθῶ μέ τούς πολιτικούς κρατουμένους. ῾Η ἐπιστολή ἐκείνη, εἶχεν ὡς ἑξῆς:
«Ἀγαπητέ μου Κύριε Πρόεδρε,
Σᾶς κουράζω καί σᾶς λυπῶ μέ τάς παρομοίας ἐπιστολάς μου, ἀλλ᾿ ἐπειδή καί σᾶς ἀγαπῶ καί σᾶς ἐκτιμῶ βαθύτατα καί ἐπειδή ὑπεράνω ὅλων τοποθετῶ τό συμφέρον τῆς ᾿Εκκλησίας καί τῆς πατρίδος μας, ἀποφασίζω παρά ταῦτα νά σᾶς γράψω καί πάλιν. Καί εἶναι ἀκριβῶς αὐτό τό συμφέρον, τό ὁποῖον μοῦ ἐπιβάλλει νά ἐπανέλθω ἐπί τοῦ θέματος “βία καί ῾Επανάστασις τῆς 21.4.67”, μέ τό ὁποῖον σᾶς ἀπησχόλησα, ἰδίᾳ εἰς τήν ἐπιστολήν μου τῆς 6ης Αὐγούστου τοῦ 1969.
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;

Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 4ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 138-143)
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος:
Τά βασανιστήρια συνεχίζονται
᾿Εν τῷ μεταξύ καί συγκεκριμένα περιστατικά καί ἄλλαι γενικώτεραι πληροφορίαι ἐδείκνυαν ὅτι καί μετά ἀπό αὐτήν τήν ἐπιστολήν ἡ κατάστασις δέν εἶχε βελτιωθῆ. Συγκεκριμένως εἶχα πληροφορηθῆ, ὅτι ὁ στρατηγός Βαρδουλάκης, συλληφθείς τήν 6ην ᾿Ιουνίου 1969 εὑρίσκετο ἐπί ἑπτάμηνον εἰς Δροσιάν ἐν πλήρει ἀπομονώσει. ῞Οτι ἡ σύζυγός του μόλις πρό τετραμήνου ἀφ᾿ ὅτου εἶχα λάβει τήν πληροφορίαν, εἶχε λάβει τήν ἄδειαν νά τόν βλέπῃ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος καί μόνον ἐπί 20΄, καίτοι αὕτη μετέβαινεν εἰς τό κρατητήριον καθημερινῶς. ῾Ο στρατηγός ἦταν κλεισμένος εἰς τό δωμάτιόν του μέ τά ἔξω παράθυρα συνεχῶς κλειστά μέ ἁλυσίδες. ῾Ο συνταγματάρχης Ζερβογιάννης, περίπου εἰς τήν ἰδίαν κατάστασιν. ῾Η μόνη διαφορά ὑπέρ αὐτοῦ ἦταν, ὅτι τοῦ ἐπέτρεπαν νά ἀνοίγῃ τά ἐξώφυλλα τοῦ παραθύρου του καί νά ἔχῃ ἑβδομαδιαίαν ἐπίσκεψιν 30΄! ῾Ο ἀντισυνταγματάρχης Σωμαράκης, ὁμοίως πρός τούς προηγουμένους. ῾Ο ταγματάρχης Καβρουδάκης, φυλακισμένος εἰς Βαρυμπόπην. Εἰς αὐτούς ἐπετρέπετο νά κάμουν ἕναν περίπατον 10΄ εἰς τήν ταράτσαν, ἀλλά ἀνά εἷς, ἤτοι ὅταν ἐτελείωνε τόν περίπατόν του ὁ ἕνας, ἐπέτρεπαν νά ἐξέλθῃ ὁ ἄλλος. ῾Ο λοχαγός Γρίβας, ὁμοίως, τό ἐξώφυλλον τοῦ παραθύρου ἐπετρέπετο νά τό ἀνοίγῃ! ῾Υπό παρομοίας ὡς οἱ ἀνωτέρω συνθήκας εἶχα πληροφορηθῆ, ὅτι εἰς ξενοδοχεῖα τῆς Βαρυμπόπης καί τῆς Δροσιᾶς ἐκρατοῦντο 31 ἀξιωματικοί καί 2 πολῖται, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας ἦταν ὁ κ. ᾿Ι. Βαρβιτσιώτης. Εἰς αὐτόν ἐπέτρεπαν νά ἀνοίγωνται τά ἐξώφυλλα τοῦ παραθύρου ἐπί μίαν ὥραν ἡμερησίως, ὡς ἐπίσης καί νά ἔχῃ ἐπίσκεψιν 10΄ καθ᾿ ἑκάστην.
᾿Εκτός τοῦ κ. Βαρβιτσιώτη, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχα ἐνεργήσει καί διά τούς ἄλλοτε βουλευτάς καί ῾Υπουργούς κ. κ. Εὐάγγελον Σαββόπουλον καί Χρ. ᾿Αποστολᾶκον, πού εἶχαν ἐπικαλεσθῆ τήν παρέμβασίν μου.
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 3ο
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 133-138)
Ἐπιστολή Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου πρός τον Πρωθυπουργό τήν 6η Αὐγούστου 1969.
“Τοῦ ῞Ελληνος ὁ τράχηλος ζυγόν δέν ὑποφέρει”
᾿Αγαπητέ μου κ. Πρόεδρε,
Προχθές, ἀνειδοποιήτως, πέρασα ἀπό τό Γραφεῖον σας, μήπως καί σᾶς συναντήσω, πλήν ὅμως ἐπειδή ἦσθε ἀπησχολημένος, καί ὅπως ἔμαθα μέ τό σπουδαιότατον θέμα τῆς Παιδείας, ἔφυγα, ἀναμένων εἰδοποίησίν σας, ἐφ᾿ ὅσον δέ μέχρι τῆς στιγμῆς δέν τήν ἔλαβα, σᾶς γράφω τήν παροῦσαν. ῎Ισως μάλιστα ἔτσι νά εἶναι καί καλύτερα, διότι καί ἐγώ θά εἶναι δυνατόν νά σᾶς γράψω ἠρεμώτερον καί σεῖς νά ἔχετε ἐνώπιόν σας ἕνα κείμενον. ᾿Ελπίζω μόνον ἡ παροῦσα μου νά εἰσακουσθῇ καί νά μή ἔχῃ τήν τύχην τῆς πρώτης μου ἐπιστολῆς, εἰς τήν ὁποίαν ἐγώ μέν δέν εἰσηκούσθην, οἱ φόβοι μου ὅμως ἐπηλήθευσαν.
᾿Αφορμήν εἰς τό νά σᾶς γράψω τήν παροῦσαν μοῦ ἔδωσαν δύο περιστατικά, πού θά σᾶς ἀναφέρω. Πλήν δέν πρόκειται διά τά μεμονωμένα αὐτά περιστατικά, ἀλλά διά τό πνεῦμα καί τήν κατεύθυνσιν, πού τά προκαλοῦν. Εἶναι τό πνεῦμα καί ἡ γραμμή τῆς ᾿Επαναστάσεως τῆς 21ης ᾿Απριλίου.
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος χουντικός;
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου «Το δράμα ἑνός Ἀρχιεπισκόπου» (ΣΤ΄ Ἔκδοση 2003, σελ. 131-133)
Παρά τό πλευρόν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων 2ο
Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος
Διά νά ἔχω δέ προσωπικήν ἀντίληψιν περί τῶν συνθηκῶν διαβιώσεως τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἀπεφάσισα νά ἐπισκεφθῶ προσωπικῶς τά κέντρα ὅπου ἐκρατοῦντο.
Εἰς τήν Γυάρον
Οὕτω τήν 27ην ᾿Απριλίου 1968, Σάββατον τοῦ Πάσχα, ἐπεσκέφθην καί τήν νῆσον Γυάρον καί παρέμεινα μέ τούς ἐκεῖ κρατουμένους ἀπό τάς 9.30΄ τό πρωί μέχρι τάς 4 τό ἀπόγευμα. Τούς ἔκαμα τήν ᾿Ακολουθίαν τῆς ᾿Αναστάσεως, εἰς τήν ὁποίαν ἐντελῶς ἀβιάστως μετέσχον σχεδόν ὅλοι, ἐπεσκέφθην τούς θαλάμους των, ἔφαγα τό μεσημέρι εἰς κοινήν τράπεζαν μαζί των, συνωμίλησα μέ τούς κρατουμένους ὄχι μόνον καθ᾿ ὁμάδας, ἀλλά καί μέ πολλούς, πού εἶχαν κάτι νά μοῦ εἴπουν ἰδιαιτέρως. Εἰς τό ῾Ημερολόγιόν μου τήν ἡμέραν ἐκείνην μεταξύ ἄλλων, σημειώνω τά ἑξῆς: «Εἶχα ἀγωνίαν δι᾿ αὐτήν τήν ἐπίσκεψιν, ἀλλά, δόξα τῷ Θεῷ, ἦταν καλή. Πιστεύω, ὅτι ἦταν καρποφόρος, τοὐλάχιστον ὡς δεῖγμα ἀγάπης. ᾿Εκεῖ ἤκουσα καί εἶδα πολλά. Μποροῦν νά γίνουν πολλά καί εἴθε νά βοηθηθοῦν πολλοί ἀπό τούς κρατουμένους. Θά καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν. Θά προσπαθήσω μέ κάθε μέσον».
῞Οπως κατόπιν μέ ἐπληροφόρησαν οἱ ἁρμόδιοι, πολλά ἀπό τά ἀτομικά προβλήματα, ἐξ ὅσων μοῦ εἶχαν ἀναφέρει ἰδιαιτέρως οἱ κρατούμενοι, κατόπιν ἐνεργειῶν μου, ἐλύθησαν εὐνοϊκῶς. ῾Ομοίως καί ἀπό τά γενικώτερα αἰτήματα, διά τά ὁποῖα, εἴτε οἱ ἴδιοι οἱ κρατούμενοι μέ ἐνημέρωσαν, εἴτε ἔλαβα γνῶσιν κατά τήν ἐπίσκεψίν μου ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, οὐκ ὀλίγα ἐτακτοποιήθηκαν.
Εἰς πέριξ τῶν ᾿Αθηνῶν Κέντρα κρατουμένων
